CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

OUD 416-37 Bijlage VJN 2025

Raadsvergadering 10 juli 2025, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Voorjaarsnota 202519.512 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Voorjaarsnota 2025 Versie 14 mei 2025

Voorjaarsnota 2025

Pagina 1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................. 2 Inleiding ....................................................................................................................................... 3 I. Stand van zaken doelstellingen ............................................................................................. 6 Ruimtelijk domein ........................................................................................................................... 7 Openbaar domein ......................................................................................................................... 11 Sociaal domein .............................................................................................................................. 15 Bestuur .......................................................................................................................................... 23 Overhead ....................................................................................................................................... 27 II. Ontwikkelingen per programma ......................................................................................... 29 1.

Ruimtelijk domein ..................................................................................................................... 30 2. Openbaar domein...................................................................................................................... 32 3. Sociaal domein .......................................................................................................................... 34 4. Bestuur ...................................................................................................................................... 37 5. Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................... 39 6. Overhead ................................................................................................................................... 40 7. Vennootschapsbelasting ........................................................................................................... 42 8. Onvoorzien ................................................................................................................................ 43 9. Reserves..................................................................................................................................... 44 III.

Begroting 2025-2028 .......................................................................................................... 46 IV. Stand van zaken kredieten ................................................................................................. 49 V. Kaders voor de begroting 2026 ........................................................................................... 54 VI. Bijlagen ............................................................................................................................. 56 1. Uitvoeringsinformatie 2025-2028 ............................................................................................. 57 2. Overzicht mutaties .................................................................................................................... 61 3. Lijst met afkortingen ................................................................................................................. 66 COLOFON ............................................................................................................................... 67

Voorjaarsnota 2025

Pagina 2

Inleiding Voor u ligt de Voorjaarsnota 2025 van de gemeente Waterland. Dit document vormt het eerste kaderstellend product in de jaarlijkse Planning & Control-cyclus en bevat een actualisatie van zowel de beleidsmatige als de financiële stand van zaken ten opzichte van de vastgestelde begroting. De Voorjaarsnota geeft een doorkijk naar de komende jaren, vormt de opmaat naar de begroting 2026 en biedt ruimte om tussentijds bij te sturen op actuele ontwikkelingen. De wereld om ons heen verandert snel, en dat vraagt om wendbaarheid, daadkracht én betrokkenheid. Of het nu gaat om betaalbaar wonen, de energietransitie, een toekomstbestendig sociaal stelsel of het versterken van onze dienstverlening, we staan als gemeente voor complexe opgaven die onderling sterk samenhangen. Daarbij hebben we te maken met toenemende financiële druk en een groeiend beroep op onze uitvoeringskracht. Desondanks blijven we investeren in een leefbaar, sociaal en duurzaam Waterland, waarbij het belang van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners voorop staat. In deze Voorjaarsnota wordt per programma inzichtelijk gemaakt wat we willen bereiken, wat we daarvoor doen en hoe de uitvoering van het beleid ervoor staat. Daarnaast zijn in deze nota de financiële afwijkingen per programma opgenomen, met een toelichting op de belangrijkste mutaties groter dan € 25.000.

Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen technische correcties, autonome ontwikkelingen en voorstellen voor nieuw beleid. Voor een volledig financieel overzicht is een gedetailleerd mutatieoverzicht als bijlage opgenomen. Zoals in de vorige Voorjaarsnota reeds aangekondigd, werken we in 2025 verder aan het versterken van onze informatiepositie, het optimaliseren van onze bedrijfsvoering en het vergroten van onze wendbaarheid. Tegelijkertijd houden we oog voor de menselijke maat in onze dienstverlening en investeren we in de versterking van de lokale samenleving. Met deze Voorjaarsnota willen wij het college, de raad en de organisatie een gedeeld vertrekpunt bieden voor het vervolg van de P&C-cyclus, in aanloop naar de begroting 2026 en de meerjarige opgaven die voor ons liggen.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 3

Voorjaarsnota 2025 In de VJN wordt per programma de doelstelling en de stand van zaken met betrekking tot de in de begroting genoemde activiteiten weergegeven. Vervolgens wordt een actualisatie gegeven van de begrote baten en lasten per programmaonderdeel, wijzigingen groter dan € 25.000 worden toegelicht (in bijlage 2 zijn alle mutaties opgenomen). Hierbij wordt de onderstaande uitsplitsing gemaakt: a. Technische correcties In dit overzicht wordt een aantal administratieve overboekingen met een technisch karakter vermeld die per saldo geen invloed hebben op het saldo van de begroting. b. Autonome ontwikkelingen Onder de autonome ontwikkelingen worden de effecten opgenomen van onder meer wet- en regelgeving en onvermijdelijke ontwikkelingen van bestaand beleid. c. Nieuw beleid Onder nieuw beleid worden begrotingswijzigingen voorgesteld die betrekking hebben op nieuw te voeren beleid.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 4

Samenvattend overzicht Na verwerking van de wijzigingen voortvloeiende uit de Voorjaarsnota ontstaan onderstaande saldi. Omschrijving (bedrag x 1.000)

Saldo meerjarenoverzicht mutaties VJN 2025 2025

2026

2027

2028

Geraamd resultaat vóór VJN

302

103

355

330

Effecten jaarrekening 2024 Technische correcties Autonome ontwikkelingen Nieuw beleid

15110-

-

-

410-

4 10-

26 -

Totaal mutaties VJN

161-

14-

6-

26

Geraamd resultaat

142

89

348

356

Na verwerking van voorgaande mutaties ziet de begroting 2025 meerjarig per programma er als volgt uit:

Prog. 1 2 3 4 5 6 7 8

Omschrijving (bedrag x 1.000) Ruimtelijk domein Openbaar domein Sociaal domein Bestuur Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien

Saldo 2025

Saldo 2026

Saldo 2027

Saldo 2028

2.4667.76215.6192.28239.419 9.533311-

4.3426.62016.7692.27238.311 9.473350-

4.1236.78716.6582.29438.646 9.543350-

4.1346.68316.8282.29438.740 9.483350-

Totaal saldo van baten en lasten

1.744

1.217-

811-

736-

9

1.602-

1.306

1.159

1.092

142

89

348

356

Reserves

Geraamd resultaat

Voorjaarsnota 2025

Pagina 5

I. Stand van zaken doelstellingen

Voorjaarsnota 2025

Pagina 6

Ruimtelijk domein Omschrijving programma Het programma Ruimtelijk domein richt zich op bouwen en wonen, duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie, economie, toerisme, landschap en recreatie, markten, standplaatsen, evenementen. Wat willen we bereiken? Gewenste maatschappelijke effecten 1. Faciliteren van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving waarin iedereen kan wonen, werken, recreëren en verblijven. Operationele doelstellingen 1. Voldoende betaalbare woningen voor jongeren en ouderen. 2. Werken aan de energietransitie d.m.v. het reduceren van (fossiele) energie en uitbreiden van duurzame opwekking richting 2030. 3. Het toerisme en de recreatie in regionaal verband verder ontwikkelen, met oog voor de balans tussen inwoners en toerisme en focus op spreiding van bezoekers. 4. Zo veel mogelijk tegengaan van veenoxidatie door vernatting van veenbodems. Beoogd resultaat is het afremmen van bodemdaling en de reductie van de uitstoot van broeikasgassen; tot stand brengen van een robuust natuurnetwerk t.b.v. behoud en bevordering van de biodiversiteit; toekomstbestendige en duurzame agrarische bedrijfsmodellen die goed samengaan met voornoemde doelstellingen. 5.

Goede landschappelijke inpassing van de nieuwe dijk op Marken en een dijk die wat betreft uiterlijke verschijningsvorm voldoet aan het Kader Ruimtelijke Kwaliteit (KRK) en het Esthetisch Programma van Eisen (EPvE) enerzijds en verbetering van de recreatieve aantrekkingskracht van de dijk anderzijds. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten Activiteit 1 Wij geven uitvoering aan het Meerjarenprogramma Woningbouw, met plannen voor ca. 2.000 woningen. Hierbij staat centraal het ruimtelijke faciliteren van de projecten met de daarvoor beschikbare en meest doelmatige instrumenten. Daarbij is tevens aandacht voor kansen die zich aandienen voor locaties die niet in het meerjarenprogramma staan. Deze worden per locatie integraal beoordeeld op mogelijkheden en kansen die er zijn. Activiteit 1: Stand van zaken Hier wordt jaarlijks uitvoering aan gegeven middels het vaststellen van het Meerjaren Programma Woningbouw (MPW). Begin 2025 is het MPW vastgesteld door het college van B&W. De raad is hierover geïnformeerd middels RID 253-425. Activiteit 2 Conform het coalitie akkoord hanteren wij bij nieuwbouw projecten de volgende verdeling: a) 30% sociale huur b) 30% betaalbare koop en middenhuur c) 40% vrije sector

Voorjaarsnota 2025

Pagina 7

Activiteit 2: Stand van zaken De hierboven genoemde beleidslijn ten aanzien van het woningbouwprogramma is het uitgangspunt bij nieuwe woningbouwinitiatieven. Activiteit 3 Op basis van de in 2023 uitgevoerde locatie analyse en opgestelde busisnesscases is het streven om zo mogelijk 100 tijdelijke woningen te realiseren, gedurende deze bestuurstermijn. Activiteit 3: Stand van zaken Er heeft een locatie onderzoek plaatsgevonden voor potentieel geschikte locaties voor tijdelijke woningbouw. Daarbij is een globale exploitatie berekening gemaakt voor tijdelijke woningbouw. Op basis van de uitkomsten hiervan heeft het college besloten in deze bestuursperiode geen uitvoering te geven aan tijdelijke woningbouw vanwege het ontbreken van de financiële middelen. De raad is hiervoor geïnformeerd middels RID 253-429. Activiteit 4 Op basis van de in 2023 opgestelde woonzorgvisie worden specifieke locaties aangewezen waar alternatieve woonvormen voor ouderen gestimuleerd en gefaciliteerd. Activiteit 4: Stand van zaken Op dit moment zijn wij op verschillende locaties met verschillende partijen in gesprek om uitvoering te geven aan de Woonzorgvisie. Activiteit 5 Continuering van de vastgestelde transitievisie warmte en bijbehorende activiteiten. Activiteit 5: Stand van zaken We blijven het bewonersinitiatief WarmWatergang ondersteunen.

Zo onderzoeken wij hoe en of wij als gemeente een financiële bijdrage kunnen geven aan de stichting in de periode dat zij nog geen andere inkomsten hebben. Ook wordt gekeken naar het aardgasvrij maken van Uitdam, met samenwerking van bewonerscollectief Uitdammer Energie. Voor alle woningen in de gemeente richten we ons op isolerende maatregelen als de basis, onder andere door Duurzaamheidsfonds, de Isolatie-aanpak Waterland en collectieve inkoopacties. Op deze manier kunnen mensen hun woning aardgasvrij(ready) maken zodat ze hun woning efficiënt kunnen verwarmen met een alternatieve verwarminsoplossing. In samenhang met het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid zullen we in 2025 met een nadere uitwerking van de startwijken in het Warmteprogramma (voorheen Transitievisie Warmte (TVW)) komen, waarin een plan van aanpak wordt geschetst voor de jaren 2026-2030. Hierbij nemen we ook de doelgroepen maatschappelijk vastgoed en de ondernemers in de gemeente mee. Activiteit 6 Continuering van de regionale energie strategie (RES proces), met bijbehorende procesactiviteiten/besluiten. Activiteit 6: Stand van zaken De deelname aan de RES wordt voortgezet. De kansen en mogelijkheden voor het ontwikkelen van het zonzoekgebied op de Bukdijk worden verkend, samen met de grondeigenaar Rijkswaterstaat.

Het beleidskader voor kleine windturbines is inmiddels vastgesteld waardoor initiatiefnemers een vergunning kunnen aanvragen. Waar mogelijk verlenen we medewerking aan initiatieven voor grootschalige zonneprojecten op daken en boven parkeerplaatsen.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 8

Activiteit 7 Vervolg geven aan het (herzien) duurzaamheidsfonds (met aandacht voor energiearmoede) voor de inwoners conform het coalitieakkoord. Activiteit 7: Stand van zaken De opzet van het Duurzaamheidsfonds is in 2024 aangepast. De uitvoering wordt in 2025 voortgezet. In maart 2025 zijn de voorwaarden voor subsidie enigszins versoepeld, omdat de vraag achterbleef bij de verwachting. Binnenkort kunnen inwoners onder de nieuwe voorwaarden subsidie aanvragen. Het Duurzaamheidsfonds 2.0 is gericht op inwoners die de gemeentelijke bijdrage nodig hebben om te kunnen verduurzamen, bijvoorbeeld omdat zij een laag inkomen of weinig spaargeld hebben. De inwoners met (een risico op) energiearmoede kunnen subsidie krijgen via de Isolatie-aanpak Waterland. Activiteit 8 Monitoren van de werking van het convenant groepsrondleiding Marken ten behoeve van evaluatie in 2024. Activiteit 8: Stand van zaken In het laatste kwartaal van 2024 is er een nieuw convenant aangegaan. Één partij heeft nog verzuimd te tekenen. Hierover wordt overleg gevoerd met de Eilandraad wat nu de volgende stappen gaan zijn. Na het einde van het toeristische seizoen in 2025 zal opnieuw met partijen geëvalueerd worden in hoeverre partijen baat hebben bij de werking van het convenant en in hoeverre de beschreven doelstellingen zijn behaald.

In het laatste kwartaal van 2025 zal opnieuw een evaluatieverslag geschreven worden. In Q1 2026 zullen de uitkomsten hiervan bekend zijn. Activiteit 9 Er wordt een registratiesysteem voor particuliere vakantieverhuur ingevoerd. Activiteit 9: Stand van zaken De overeenkomsten voor de uitvoering van het registratiesysteem zijn gesloten en het systeem is inmiddels ingevoerd. Activiteit 10 Wij continueren de regionale samenwerking tussen Purmerend, Edam-Volendam, Overgemeenten en Landsmeer. Daarnaast zetten we de regionale samenwerking met Bureau Toerisme Laag Holland (BTLH) voort en zetten we in op een efficiëntere samenwerking tussen de lokale promotie organisaties, BTLH en de samenwerkende gemeenten. Activiteit 10: Stand van zaken De regionale samenwerking verloopt zeer goed. We werken met zijn allen hard aan het actieplan en de daarin opgenomen ambities. Bureau Toerisme Laag Holland wordt nog steeds ingezet als regionale promotie organisatie voor de gemeenten in Waterland. In het laatste kwartaal van 2024 zijn bestuurders in de regiogemeenten het eens geworden over een kleine stap die genomen wordt richting een mogelijke fusie tussen BTLH en de lokale promotie organisaties. In 2025 zal BTLH aan de slag gaan met het helpen van het vercommercialiseren van de lokale promotie organisaties.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 9

Activiteit 11 Wij zetten in op kansen op het gebied van recreatie en toerisme en sluiten hierbij aan op de agenda van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) toerisme. Activiteit 11: Stand van zaken Op 18 december is de MRA-Agenda vastgesteld. In de komende jaren gaan we binnen de MRA-Samenwerking aan de slag om te werken aan de acht ambities uit de agenda en de acties uit het Meerjarenuitvoeringsprogramma, voor zover de belangen van de gemeente Waterland daarmee zijn gediend. Het MUVP is een levend document dat in de komende periode verder uitgewerkt wordt.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 10

Openbaar domein Omschrijving programma Het programma Openbaar domein richt zich op een openbare ruimte die er goed uitziet en een gezonde balans tussen groen en grijs heeft. In dit programma besteden we aandacht aan groen, infrastructuur, afval, riolering vastgoed en accommodaties. Wat willen we bereiken? Gewenste maatschappelijke effecten 1. Zorgen voor een veilige, prettige, duurzame en klimaatbewuste leefomgeving en infrastructuur. 2. Zorgen voor een goede dienstverlening voor de inwoners van Waterland. Operationele doelstellingen 1. Klimaatbewust inrichten en netjes onderhouden van de openbare ruimte met extra aandacht voor verkeer en groen. 2. Mogelijkheden afvalinzameling verschillende afvalstromen uitbreiden. 3. Sport toegankelijk houden voor alle inwoners. 4. Verbeteren bereikbaarheid gemeente. 5. Verbeteren verbinding inwoners met bestuur en organisatie. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten Activiteit 1 Een voorbeeldfunctie vervullen waar het gaat om klimaatbewuste inrichting. Hier is doorlopend aandacht voor bij de inrichting van de openbare ruimte bij nieuwbouwprojecten en bij herinrichting van de bestaande openbare ruimte. Activiteit 1: Stand van zaken De samenwerking in de regio Zaanstreek-Waterland geldt ook voor 2025, samen werken we aan het klimaatbestendig maken van onze regio.

Bij het uitvoeren van projecten in de openbare ruimte wordt klimaatadaptatie waar mogelijk en relevant meegenomen. Activiteit 2 Bomen planten: 11 voor 10 bosjes. Er worden locaties aangewezen waar ruimte is voor extra aanplant van bomen. Activiteit 2: Stand van zaken Dit is een doorlopend proces, waar bomen verdwijnen worden deze gecompenseerd. Op dezelfde locatie of op een andere locatie. Dit wordt ook opgenomen in de actualisatie van de groenvisie. Activiteit 3 Het openbaar groen in stand houden en waar mogelijk uitbreiden. Hier is doorlopend aandacht voor. Activiteit 3: Stand van zaken Hier is continu aandacht voor, dit heeft veel raakvlakken met punt 1: klimaatadaptatie. Waar mogelijk wordt bij herinrichting meer groen gerealiseerd. Dit is ook onderdeel voor de actualisatie van de groenvisie.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 11

Activiteit 4 De afname van insecten zoveel mogelijk voorkomen. Bij de keuze voor beplanting bij het herplanten/herinrichten van plantvakken wordt gekozen voor diversiteit in plantsoorten om zo de afname van insecten te voorkomen. Minder maaien op geschikte locaties die niet worden gebruikt voor spelen/recreatie. Activiteit 4: Stand van zaken Bij beplantingsplannen wordt waar mogelijk gekozen voor planten die insecten aantrekken. Door op geschikte locaties minder te maaien ontstaat ruimte voor inheemse kruiden. We kiezen waar mogelijk voor inheemse (bloeiende) bomen (bijv. Hemmeland), insecten krijgen hierdoor meer voedsel ter beschikking. Activiteit 5 De openbare ruimte netjes en toegankelijk houden. Daartoe worden de onderhoudsplannen uitgevoerd en meldingen opgepakt. Activiteit 5: Stand van zaken Doorlopend besteden wij hier aandacht aan. Activiteit 6 Een rollator- en rolstoelvriendelijke openbare ruimte realiseren. Bij herinrichting van openbare ruimte wordt dit meegenomen en bij meldingen wordt dit opgepakt. De kernraden worden hierbij betrokken. Activiteit 6: Stand van zaken Bij alle projecten/klussen in de openbare ruimte is aandacht toegankelijkheid voor rollator-, rolstoel, kinderwagengebruikers en blinden en slechtzienden.

We doen dit door: - Minder palen in de openbare ruimte te plaatsen; - Er bij palen op te letten dat er minimaal 90cm ruimte is om de paal te passeren; - Verhoogde kruisingsvlakken aan te leggen; - Hellingbanen aan te brengen; - Bij bushaltes gidslijnen aan te brengen; - Bij bushaltes verhoogde instapbanden aan te brengen. Activiteit 7 Het groenonderhoud in de kernen optimaliseren, waarbij extra aandacht is voor onkruid in groenvlakken en op bestrating. Activiteit 7: Stand van zaken Door meer op kern en wijkniveau aan te sturen willen we de kwaliteit verder verhogen. Dit wordt meegenomen in de actualisatie van de groenvisie. Activiteit 8 Verkeersproblematiek in de verschillende kernen helder krijgen via consultatie van de inwoners en de problemen aanpakken. De betreffende werkgroep van de gemeenteraad heeft het college een handreiking gedaan. Dat zal leiden tot concrete voorstellen. Activiteit 8: Stand van zaken Inventarisatie van de verkeersknelpunten inmiddels gereed. Dit is verwerkt in de uitvoeringsagenda mobiliteit 2025-2028. Per project wordt dit in uitvoering gebracht. Activiteit 9 Realistische aanpassingen in de openbare ruimte vanuit meldingen en/of gesprekken met inwoners en ondernemers uitwerken en waar mogelijk uitvoering aan geven. Activiteit 9: Stand van zaken Doorlopend besteden wij hier aandacht aan. Voorjaarsnota 2025

Pagina 12

Activiteit 10 De huurovereenkomst Alliantie jaarlijks beoordelen vanuit de vraag of verlengen opportuun is. Activiteit 10: Stand van zaken Per jaar wordt dit bekeken. Activiteit 11 Op basis van ervaringen vanuit de lopende pilot kleine milieupunten wordt voor verschillende afvalstromen de dienstverlening verder ingericht. Voor groenafval wordt een overeenkomstige actie opgetuigd. Activiteit 11: Stand van zaken De pilot uit 2024 wordt vanaf 2025 structureel uitgevoerd. Deze wordt vanaf april 2025 aangevuld met de inzameling van groenafval. Activiteit 12 Stimuleren van multifunctioneel gebruik van de sportvoorzieningen. Activiteit 12: Stand van zaken In 2025 is het actieplan sport vastgesteld en wordt ook het sportaccommodatiebeleid opgesteld. Hierin worden de mogelijkheden van multifunctioneel meegenomen. Activiteit 13 Een duurzame sporthal bouwen die voldoet aan de normen voor spelen van volwaardige competities. Activiteit 13: Stand van zaken De start van de bouw van de nieuwe sporthal is gepland in 2027. De voorbereiding hiervoor wordt in 2025 verder voortgezet. Activiteit 14 Bij de ontwikkeling van de sporthal worden de bewoners verder betrokken. Er zijn al informatiebijeenkomsten geweest.

Activiteit 14: Stand van zaken Omwonenden en andere belanghebbenden worden medio dit jaar nader geïnformeerd over de te volgen ruimtelijke procedure voor de sporthal en de mogelijkheden tot participatie. Hier aan voorafgaand wordt uw raad begin juni dit jaar geïnformeerd over de voortgang en het vervolg op de participatie. Activiteit 15 Ontsluiting sporthal via de Pierebaan realiseren. Dit wordt meegenomen in de uitwerking van de plannen voor de realisatie van een sporthal. Activiteit 15: Stand van zaken In alle modellen en studies is de Pierebaan als hoofdontsluiting gehanteerd. Vanuit de VrZW is inmiddels aangegeven dat het wenselijk is een alternatieve blusroute vanuit de Marijkestraat beschikbaar te hebben. Dit betreft slechts het benutten van het bestaande fietspad langs het Gouwzeecomplex, welke is afgezet met een uitneembare paal. Dit heeft verder geen gevolgen voor de verkeersbewegingen in de Marijkestraat.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 13

Activiteit 16 De fysieke, digitale en telefonische bereikbaarheid van de gemeente verbeteren. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven. Activiteit 16: Stand van zaken In 2024 zijn hier verbeteringen in doorgevoerd, dit wordt in 2025 verder voortgezet. Activiteit 17 Kortere responstijden op mail en meldingen realiseren. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven. Activiteit 17: Stand van zaken In 2024 zijn hier verbeteringen in doorgevoerd. In 2025 zijn bij de implementatie van het zaaksysteem processen voor ingericht om dit duurzaam in de organisatie te borgen. Activiteit 18 De openstelling van het gemeentehuis opnieuw ijken. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven. Activiteit 18: Stand van zaken In 2025 wordt een inwonerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd, openingstijden van het gemeentehuis worden hierin meegenomen. Activiteit 19 Meer signalen delen via de website. Activiteit 19: Stand van zaken Hier wordt doorlopend aandacht aan besteed. Activiteit 20 Voortgaan met het inloopspreekuur college. Sinds februari 2023 is het inloopspreekuur gestart. Dit spreekuur vindt nu maandelijks op een dinsdag plaats. Activiteit 20: Stand van zaken Het inloopspreekuur wordt ook in 2025 maandelijks gehouden. Via de gemeentepagina, de website en social media wordt hier aandacht aan besteed.

Activiteit 21 De externe oriëntatie van de ambtelijke organisatie versterken. Hier is doorlopend aandacht voor. Dit krijgt ook aandacht bij de start van nieuwe medewerkers bij de gemeente. Activiteit 21: Stand van zaken Hier is doorlopend aandacht voor, bijvoorbeeld door het organiseren van inloopavonden. Ook wordt in 2025 de participatieverordening opgesteld.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 14

Sociaal domein Omschrijving programma Binnen het programma Sociaal Domein hebben Waterlanders aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zich tot actieve en weerbare inwoners. Kinderen kunnen veilig, gezond en in geborgenheid opgroeien. De Waterlandse samenleving is inclusief en iedereen kan meedoen. Waterlanders staan samen voor de gemeenschap. Zij ondersteunen elkaar en zetten zich actief in voor de samenleving. Waterlanders wonen zelfstandig of zo thuisnabij als mogelijk is. Het programma Sociaal Domein richt zich op Jeugd(hulp), Wmo (inclusief vrijwilligerswerk en mantelzorg), Participatie (inclusief arbeidsmarkt), Schuldhulpverlening, (Passend) onderwijs en voorschoolse voorzieningen (VVE), Volksgezondheid (inclusief preventie en handhaving alcohol), Welzijnswerk en voorliggende voorzieningen (inclusief sport en bibliotheek). Wat willen we bereiken? Gewenste maatschappelijke effecten uitgewerkt in vier pijlers. De pijlers zijn meerjarig. 1. Gezond opgroeien en leven Waterlanders hebben aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zich tot actieve en weerbare inwoners. Alle Waterlandse jongeren ontwikkelen zich, op basis van hun eigen talenten en interesses, tot gezonde, betrokken en levenslang bewegende burgers (actielijn 1: gezonde inwoners en actielijn 2: optimaal opgroeien). 2.

Meedoen We streven naar een samenleving waarin iedereen meetelt, meedoet en zelfredzaam is. We willen dat Waterlanders hun kansen, talenten en mogelijkheden benutten. We ondersteunen hen hierbij waar nodig. Zij kunnen die ondersteuning makkelijk vinden en ondervinden geen drempels bij het organiseren van hun dagelijks leven. Wij houden daarbij in beeld dat er grenzen zijn aan de mogelijkheden van informele hulp die mantelzorgers en een sociaal netwerk kunnen geven. Ook weten we dat vragen om hulp moeilijk is en inwoners soms zorg mijden. We proberen daarom ook de vraag achter de vraag te zien. En ondersteuning op maat te bieden (actielijn 3: iedereen doet mee en actielijn 4: ondersteuning op maat). 3. Samen voor de gemeenschap We streven naar een gemeente waarin inwoners elkaar kennen en op elkaar terug kunnen vallen. We willen dat Waterlanders elkaar kunnen ondersteunen. We willen ook dat inwoners met elkaar hun omgeving leefbaar houden door verbinding in de kernen. De gemeente Waterland communiceert helder over het sociaal domein. Waterlanders voelen zich gehoord door de gemeente in het sociaal domein (actielijn 5: leefbare kernen en actielijn 6: gehoord worden). 4. Kwetsbare inwoners voldoende beschermd We willen dat Waterlanders zich veilig voelen in de buurt, op school, op hun werk en in hun thuissituatie.

Dit betekent dat we overlast en criminaliteit willen voorkomen en aanpakken. En dat wij willen dat inwoners huiselijk geweld, kindermishandeling en oudermishandeling herkennen en hulp vragen. Voor kwetsbare inwoners moet er een plek zijn waar ze zich thuis voelen. Voor ouderen kan dit bijvoorbeeld ook hun eigen (aangepaste) huis zijn. Voor kinderen en jongeren, die niet thuis kunnen wonen, kan het ook een pleeggezin of een beschermde woonvorm zijn. (Actielijn 7: sociale veiligheid en actielijn 8: een thuis voor kwetsbare inwoners).

Voorjaarsnota 2025

Pagina 15

Actielijnen en operationele doelstellingen 2025 Actielijn 1: Gezonde inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom het Integraal Zorg Akkoord (IZA) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) samen met relevante ontwikkelingen uit het Sportakkoord II. We nemen hierin ook de acties mee die al in gang zijn gezet met het Sportakkoord I en het Preventieakkoord. 1.a. Vermijdbare valincidenten onder ouderen worden voorkomen. 1.b. Inwoners die langdurige mantelzorg bieden, hebben de mogelijkheid om gebruik te maken van respijtzorg. 1.c. Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren. 1.d. Kinderen en jongeren worden gestimuleerd om gezond te leven en op te groeien. Actielijn 2: Optimaal opgroeien In deze actielijn brengen wij de relevante onderdelen uit het Preventieakkoord, de inventarisatie preventie Jeugd (zie hoofdstuk 5) en de Hervormingsagenda Jeugd samen met de laatste ontwikkelingen binnen Passend Onderwijs en Kinderopvang. 2.a. Waterlandse gezinnen kunnen ontlast worden bij het opvoeden en opgroeien. 2.b. Kwetsbare gezinnen worden extra ondersteund voor, tijdens en na de geboorte. 2.c. Ouders kunnen makkelijk digitale informatie vinden over opgroeien en opvoeden. 2.d.

Er is een optimale samenwerking tussen alle betrokken partijen rondom het jonge kind (0-6 jaar) in het kader van een doorlopende leerlijn. 2.e. We willen (school)uitval voorkomen in de overstap en vroegtijdig ondersteuning bieden aan jeugdigen en hun ouders. Actielijn 3: Iedereen doet mee In deze actielijn brengen wij in beeld hoe wij de bestaanszekerheid willen handhaven dan wel verbeteren middels lokale en landelijk ontwikkelingen op het gebied van de participatiewet, de schuldhulpverlening en bestaanszekerheid regelingen. 3.a. Wij ondersteunen Waterlanders richting bestaanszekerheid door vroegtijdige screening op de financiën. 3.b. Onderzoek naar de geschiktheid van de huidige minimaregelingen voor bestaanszekerheid. 3.c. Voor Waterlanders is het duidelijk op welke sociale voorzieningen zij recht hebben en waar zij terecht kunnen met hun (hulp)vragen over zorg, welzijn, werk en inkomen. 3.d. We ondersteunen Waterlanders die aan hun basisvaardigheden willen werken. Actielijn 4: Ondersteuning op maat In deze actielijn werken wij de integrale toegang uit naar de zorg op maat die de gemeente kan bieden vanuit de Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. 4.a. Inwoners met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig blijven wonen met passende ondersteuning thuis. 4.b.

Intensiever begeleiden van statushouders naar werk en opleiding. 4.c. Zorg en ondersteuning wordt zoveel mogelijk gezamenlijk (regionaal) efficiënt ingekocht. 4.d. Waterlanders vroegtijdig en middels maatwerk ondersteunen bij financiële problemen. 4.e. We bieden integrale en stimulerende ondersteuning zodat Waterlanders naar vermogen kunnen participeren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. In aansluiting hierop willen wij dat alle inwoners over een toereikend en zeker bestaansminimum beschikken.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 16

Actielijn 5: Leefbare kernen In deze actielijn werken we uit hoe wij samenwerken met partners in de verschillende kernen en welke ondersteuningsmogelijkheden wij daarbij kunnen bieden. 5.a. Waterlanders kunnen makkelijk informatie vinden over het complete cultuur- en welzijnsaanbod. 5.b. We versterken het voorliggend veld op het gebied van het sociaal-cultureel werk. 5.c. We hebben een volwaardige bibliotheek met een brede maatschappelijke functie in iedere kern. Actielijn 6: Gehoord worden In deze actielijn werken wij uit hoe wij inwoners structureel willen betrekken bij het ontwikkelen van beleid en de uitvoering daarvan. Wij willen gebruik maken van de ervaringsdeskundigheid van onze inwoners. 6.a. We onderzoeken manieren van inspraak voor inwoners. 6.b. We gebruiken feedback van inwoners om onze dienstverlening te verbeteren. 6.c. De expertise van de adviesraad sociaal domein benutten wij bij het opstellen van beleid. 6.d We communiceren met onze inwoners op taalniveau B1. Actielijn 7: Sociale veiligheid In deze actielijn gaan wij onder andere in op de ontwikkelingen in het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. 7.a. Wij werken de nieuwe werkwijze voor onze lokale teams conform het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming verder uit (voor inwoners van 0-100 waarbij er sprake is van onveiligheid in huiselijke kring). 7.b.

We zorgen voor een goed lokaal opleidingsplan en intern protocol in het kader van het Kwaliteitskader Sociaal Domein, welke landelijk herijkt wordt. Daarnaast werken we regionaal goed samen met betrekking tot het onderwerp Huiselijk Geweld. 7.c. Wij implementeren de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS), met als doel om knelpunten bij uitwisselen van persoonsgegevens weg te nemen in complexe situaties. 7.d. Sportverenigingen committeren zich aan sociale veiligheid en versterken hiermee de laagdrempeligheid. Actielijn 8: Een thuis voor kwetsbare inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom wonen en zorg samen voor specifieke doelgroepen. We denken daarbij aan regionale plannen rondom het IZA en de verplichte regionale Woonzorg visie en het convenant Beschermd Wonen. Daarnaast hangt deze actielijn ook samen met de lokale Woon zorg visie en de doorontwikkeling van Beschermd Thuis. Voor de jeugd werken we in Noord-Holland samen aan een Thuis voor Noordje. Tot slot richt deze actielijn zich op het passend huisvesten van nieuwkomers in de gemeente Waterland, van Oekraïense ontheemden tot asielzoekers. 8.a. Wij werken regionaal samen om de uitstroom uit intramurale woonvoorzieningen te bevorderen. 8.b. Wij geven uitvoering aan de lokale woon-zorgvisie. 8.c. Wij zijn betrokken bij het regionale woon-zorgoverleg. 8.d.

Wij zorgen voor passende en veilige huisvesting voor nieuwkomers.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 17

Wat gaan we daarvoor doen? Actielijnen en gekoppelde activiteiten Actielijn 1: Gezonde inwoners 1.a. In 2025 bieden wij tenminste 120 personen uit de risicogroep van 65-plussers een cursus valpreventie aan. 1.b. Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren. 1c. In 2025 werken we de ambities van de vastgestelde Sportnota 2025-2028 verder uit in activiteiten. 1.d. In 2025 pakken we vanuit het Plan van Aanpak Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) twee speerpunten op uit het plan (bijvoorbeeld gezonde lunch op school en meer water drinken). 1.e In 2025 realiseren wij een ketenaanpak bij overgewicht bij volwassenen. 1.f. We starten in 2025 met Welzijn op recept: samen met huisartsen doorverwijzen naar welzijnsinstellingen mogelijk maken. Actielijn 1: Stand van zaken 1.a. Er zijn valpreventiecursussen ingekocht, de eerste worden op dit moment al gegeven. 1.b. Er is voor 2025 een aanbod voor 65+-ers op het gebied van valpreventie en cognitieve fitness. 1.c. Er is een adviesvraag uitgezet naar de Adviesraad Sport en Bewegen (in oprichting). Over de besteding van de extra gelden voor de uitvoering van de ambities van de activiteiten. 1.d. JOGG-aanpak voor Waterland focust op de pijler: genoeg bewegen en richt zich op de leeftijd 0 t/m 12 jaar.

Er zijn speerpunten vastgesteld: - Kinderen 0 t/m 6 jaar laten opgroeien in een beweegrijke omgeving waarbij uitdaging en Leren Bewegen centraal staat wat stimuleert om dagelijks meer te bewegen. - Kinderen van 4 t/m 12 jaar laten opgroeien in een beweegrijke schoolomgeving, waarbij minder lang stilzitten centraal staat en stimuleert om dagelijks meer te bewegen. Deze twee speerpunten zijn opgenomen in het uitvoeringsplan JOGG. 1.e. De ketenaanpakken worden regionaal opgepakt. In maart 2025 is hier een medewerker voor aangetrokken. 1.f. Hier is op dit moment nog niet mee gestart. Actielijn 2: Optimaal opgroeien 2.a. In 2025 is Buurtgezinnen als pilot gestart. 2.b. In 2025 is er een lokale of regionale coalitie Kansrijke start. 2.c. In 2025 is de website van het Centrum Jeugd en Gezin Waterland een betrouwbare vindplek voor informatie en is er een goede koppeling tussen deze website en de sociale kaart van Waterland (Wegwijzer). 2.d.1 In 2025 wijzen wij twee locaties van kinderopvangorganisaties aan als locaties Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). 2.d.2 In 2025 zijn er duidelijke afspraken vastgelegd over de overgang van voorschools naar vroegschools. 2.e. In 2025 maken wij afspraken met de samenwerkingsverbanden voor de zorg op school om onderzoek te doen naar schoolaanwezigheid (als indicator voor later schooluitval). Actielijn 2: Stand van zaken 2a.

Buurtgezinnen is gestart in februari 2025. Er zijn diverse kennismakingen geweest en eerste gesprekken met mogelijke vraaggezinnen. 2b. Er wordt op dit moment gekeken of het mogelijk is de regionale coalitie Kansrijke Start vanuit Purmerend te verbreden naar de gehele regio Waterland (Purmerend, EdamVoorjaarsnota 2025

Pagina 18

Volendam, Landsmeer en Waterland) omdat veel van de coalitiepartners in de geboortezorg een regionale functie hebben. 2.c. De koppeling tussen de website van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en de Wegwijzer Waterland is nog niet gemaakt. Dit staat in de planning voor Q3 of Q4 van 2025. 2.d.1. In het tweede kwartaal worden tenminste 10 pedagogisch medewerkers van de verschillende kinderopvangorganisaties getraind om voorschoolse educatie te mogen bieden. De benodigde materialen zijn ingekocht en verdeeld over de opvanglocaties. 2.d.2. De afspraken over de overgang van voorschools naar vroegschools nemen we mee in het Uitvoeringsplan VVE. 2.e. Er wordt door de scholen op een andere manier gemonitord op verzuim/aanwezigheid. Af en toe ziek zijn, kan ook een indicator zijn voor schooluitval op een later moment. Er vindt afstemming plaats op ambtelijk en bestuurlijk niveau welke maatregelen verder nog genomen moeten worden om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Actielijn 3: Iedereen doet mee 3.a. In 2025 hebben wij de vroegsignalering en het hulpaanbod volledig ingericht. 3.b. In 2025 hebben wij de minimaregelingen behouden of aangepast. 3.c. In 2025 starten wij met de inrichting van de toegang voor Waterlanders die (hulp-)vragen hebben over zorg, welzijn, werk en inkomen. 3.d. In 2025 stellen wij een nieuw plan op voor volwasseneneducatie in de regio.

Actielijn 3: Stand van zaken 3.a. In april begint de Stichting Maatschappelijke Dienstverlening (SMD) met de uitvoering van de vroegsignalering en het bijbehorende hulpaanbod. 3.b. We zijn als onderdeel van de minimaregelingen de samenwerking aangegaan met de Stichting Babyspullen en de Kledingbank. Verder evalueren we de inzet van de minimaregelingen. 3.c. Wegwijzer Waterland is sinds Q4 2024 beschikbaar en vormt de digitale sociale kaart voor het culturele en welzijnsaanbod in de gemeente. Nog niet alle organisaties en activiteiten zijn hierin opgenomen; deze digitale wegwijzer wordt dit jaar verder ingericht. Op Marken en in De Bolder wordt verder gewerkt aan uitbreiding van inloopspreekuren / Sociaal Plein met verschillende maatschappelijke organisaties zodat (hulp)vragen laagdrempelig gesteld kunnen worden. 3.d. We zijn in de regio begonnen met het opstellen van een nieuw regionaal beleidsplan voor volwasseneducatie. Hierin worden we ondersteunt door de Stichting Lezen en Schrijven. Gedurende dit proces halen we informatie op van ketenpartners en ervaringsdeskundigen. Naar verwachting wordt dit beleidsplan in het najaar van 2025 voorgelegd aan het bestuur. Actielijn 4: Ondersteuning op maat 4.a. In 2025 blijven we ambulante ondersteuning bieden ter voorkoming van plaatsing in een beschermd wonen voorziening. 4.b. 1.

In 2025 worden statushouders in samenwerking met NewBees al tijdens de inburgering intensief begeleid bij hun participatie in de samenleving. 2. Regionale samenwerking voor het effectief begeleiden van statushouders naar werk middels een regionaal verbinder. Deze verbinder maakt de behoeften van de doelgroep en werkgevers inzichtelijk en legt de contacten met de belanghebbenden. 4.c. 1. In 2025 sluiten wij nieuwe overeenkomsten met zorgaanbieders voor het leveren van Wmo zorg en ondersteuning vanaf 2026. 2. In 2025 sluiten we nieuwe overeenkomsten met zorgaanbieders voor het leveren van specialistische jeugdzorg in het kader van de Jeugdwet vanaf 2026. 3. In 2025 nemen wij deel aan de regionale werkgroep wijziging Gemeenschappelijke Regeling (GR) in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Voorjaarsnota 2025

Pagina 19

4.d. In 2025 bieden wij meer maatwerk schuldhulpverlening aan inwoners die middels de vroeg signalering in beeld worden gebracht. 4.e.1. In 2025 bereiden wij ons voor op de invoering van de ‘Participatiewet in Balans’ en de maatregelen die hieruit voortkomen. 4.e.2. Daarnaast zetten wij in 2025 een structuur op om integrale ondersteuning aan inwoners te bieden. Actielijn 4: Stand van zaken 4.a. We werken met de regio samen aan werkafspraken rondom de toegang, regie en uitstroom van beschermd verblijf en beschermd thuis voorzieningen. 4.b.1. Statushouders die via de Z-route inburgeren worden door NewBees intensief begeleid bij hun participatie in de samenleving. Zij voltooien tijdens hun inburgering 800 uur aan participatie activiteiten, waarin zij de Nederlandse samenleving beter leren kennen en oefenen met Nederlands. Deze begeleiding is een voorbereidend traject op de toeleiding naar werk. 4.b.2. De vacature voor regionaal verbinder statushouders is uitgezet. Vanuit haar rol als centrumgemeente is Zaanstad verantwoordelijk voor het borgen van deze functie. Naar verwachting zal de regionaal verbinder op korte termijn beginnen. 4.c.1. In verband met de complexiteit van deze aanbesteding en het belang dit proces zorgvuldig te doorlopen is besloten de huidige overeenkomsten met maximaal 6 maanden te verlengen. De nieuwe overeenkomsten zullen ingaan per 1 juli 2026. 4.c.2.

De voorbereidingen voor de aanbesteding voor specialistische jeugdzorg zijn in volle gang, Waterland levert hier ambtelijke capaciteit voor. 4.c.3. Er wordt ambtelijke capaciteit geleverd door Waterland voor dit proces. 4.d. De SMD gaat ons ondersteunen bij het doorschakelen van inwoners naar onze eigen preventiebegeleiding en de specialistische ondersteuning van de Kredietbank Nederland. 4.e.1. Veel punten van de Participatiewet in Balans zijn nog onduidelijk, met name de zaken die ingevuld gaan worden door Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB). Wij volgen dit nauwgezet en bereiden ons voor op de maatregelen die al wel duidelijk zijn. 4.e.2. Het versterken van deze structuur is onderdeel van de voorbereidingen voor de Participatiewet in Balans. Actielijn 5: Leefbare kernen 5.a. In 2025 is er een wegwijzer waar het cultuur- en welzijnsaanbod in meegenomen wordt. 5.b.1. In 2025 gaan wij van start met het opzetten van een duurzame samenwerking met verschillende partijen in het voorliggend veld als onderdeel van de uitvoering van het heroriëntatieplan van het sociaal cultureel werk. 5.b.2. Voortkomend uit het plan starten wij ook met de voorbereidingen voor het opzetten van een dorpshuisfonds. 5.c. In 2025 wordt het aanbod van de bibliotheek uitgebreid en voldoen we aan de wettelijke zorgplicht van gemeenten voor volwaardige bibliotheken die in 2025 in gaat.

Actielijn 5: Stand van zaken 5.a. Wegwijzer Waterland is een recent ontstane digitale gids die een overzicht biedt van het culturele en welzijnsaanbod in de gemeente. Nog niet alle organisaties in deze sector zijn hierin opgenomen. Stichting Promotie Waterland richtte zich al op het promoten van evenementen in de regio. Samen dienen deze platforms als waardevolle tools om het culturele en maatschappelijke aanbod in Waterland beter vindbaar te maken. Tijdens de cultuurtafel op 29 januari 2025, georganiseerd voor alle culturele partners van de gemeente Waterland, zijn de website Wegwijzer Waterland en het platform Stichting Promotie Waterland gepresenteerd. De verwachting is dat hierdoor meer organisaties zullen gaan aansluiten bij de Wegwijzer Waterland. In het najaar wordt er een tweede cultuurtafel georganiseerd. 5.b. 1 Het Sociaal Cultureel Werk wordt sinds 1 april 2025 uitgevoerd door WelzijnWonenPlus na opheffing van Stichting SCC De Bolder. WWP heeft de opdracht tot continuering van activiVoorjaarsnota 2025

Pagina 20

teiten, maar ook om het sociaal cultureel werk en KANS verder te ontwikkelen en uit te voeren in de gehele gemeente. Deels zal WWP dit uitvoeren in het gemeentelijke gebouw De Bolder, waarbij alle inwoners uit de gemeente welkom zijn maar die in de praktijk het meeste door Monnickendammers worden bezocht. Maar ook wordt de samenwerking met dorpshuizen door WWP opgepakt voor de gewenste spreiding en samenwerking op sociaal cultureel gebied. In 2027 wordt door de gemeente de eerder voorgenomen Marktverkenning uitgevoerd voor het sociaal cultureel werk. 5.b. De verdere verkenning en inrichting van het dorpshuizenfonds wordt in Q2 2025 opgepakt. 5.c. In 2025 is het OntdekLAB geopend in de bibliotheekvestiging in Monnickendam. Hier kan jong en oud in wekelijkse activiteiten leren over media en techniek. Ook is de programmering uitgebreid, met activiteiten voor jonge kinderen en ouders, voorleesochtenden, en activiteiten tijdens landelijke themaweken. Ook worden er extra workshops op het gebied van digitale vaardigheden aangeboden. Actielijn 6: Gehoord worden 6.a. In 2025 is er een handreiking hoe wij inwoners structureel betrekken bij beleid. 6.b. In 2025 wordt er binnen de Wmo en Jeugd door middel van continumeten de ervaringen rondom de ondersteuning van ons lokale team in kaart gebracht om de ondersteuning vanuit de gemeente te kunnen verbeteren. 6.c.

Alle beleidsstukken Sociaal Domein zijn ingebracht bij de Adviesraad Sociaal Domein. 6.d. In 2025 zijn de brieven vanuit Sociaal Domein zoveel mogelijk op taalniveau B1. Actielijn 6: Stand van zaken 6.a. In het Beleidsplan Samenleving zijn een aantal voorstellen opgenomen die in de komende jaren kunnen worden uitgewerkt. 6.b. Hier is nog geen start mee gemaakt gezien beperkte capaciteit. 6.c. Er zijn korte lijnen met de Adviesraad. De vergadering overdag maakt afstemmen met de Adviesraad makkelijk en laagdrempelig 6.d. Hier is nog geen start mee gemaakt gezien beperkte capaciteit Actielijn 7: Sociale veiligheid 7.a. In 2025 hebben we de Leidraad Samenwerken aan veiligheid vertaald naar onze lokale situatie en zijn er bijbehorende werkprocessen gemaakt. 7.b. Medewerkers in uitvoering, beleid en management worden getraind in de meldcode Huiselijk Geweld. Er wordt een intern (opleidings-)protocol uitgewerkt. Dit protocol voldoet aan de eisen van het kwaliteitskader Samen werken aan veiligheid. 7.c. Na meer duidelijkheid over de inwerkingtreding bereiden wij ons voor op de WAMS. 7.d. Alle verenigingen laten bestuurders en trainers meedoen aan een cursus sociale veiligheid en alle verenigingen hebben een vertrouwenspersoon. Actielijn 7: Stand van zaken 7.a. M.i.v. februari 2025 is de doorstart van de proeftuin Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming 2.0.

Dit betekent dat de zorgregisseurs Jeugd en Wmo (ons lokale team) zelf hulpvragen van gezinnen oppakken, waarin huiselijk geweld en kindermishandeling een rol spelen (in plaats van doorwijzing naar bijvoorbeeld Jeugdbescherming). Zij worden daarin ondersteunt door een regionaal team van specialisten. Wij zijn onderdeel van een lerende omgeving rondom de ontwikkeling in de proeftuin. Leersessies zorgen voor de verbinding tussen het lokale team en het ontwikkelde prototype Proeftuin. Voor ons lokale team betekent dat naast betrokken zijn van ‘kop tot staart’ bij een casus, ook een verbreding van de casuïstiek. Meer samenwerken met het regionale veiligheidsnetwerk, en minder opschalen. De leersessies gaan over een andere grondhouding, van bestuur tot uitvoering. En dit heeft impact op

Voorjaarsnota 2025

Pagina 21

onze huidige manier van werken. Gefaseerd kunnen we deze manier van werken steeds meer omarmen en eigen maken. 7.b. Alle medewerkers in uitvoering, beleid & management hebben de mogelijkheid om (online) training te volgen over de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Het protocol wordt nog verder uitgewerkt. Binnen het lokale team zijn er meerdere getrainde aandachtsfunctionarissen HG/KM. Vanuit Proeftuin 2.0 gaat het lokale team getraind worden in de top 3 methodiek i.h.k.v. veiligheid. Met als doel: alle organisaties spreken 1 taal rondom een gezin/huishouden/casus. 7.c. Er is op dit moment nog geen duidelijkheid over de inwerkingtreding van de Wet aanpak Meervoudige problematiek Sociaal Domein. Met de wet moet de aanpak makkelijker worden omdat wettelijke knelpunten in gegevensuitwisseling worden weggenomen. Wetstraject ligt stil in afwachting van nadere informatie van de bewindspersoon. 7.d. Alle verenigingen hebben de kans gekregen om mee te doen aan de gratis cursus vertrouwenscontactpersoon dat vanuit het NOC*NSF wordt georganiseerd. Deze heeft plaatsgevonden op 24 en 21 oktober 2024. Acht verenigingen hebben deelgenomen aan deze cursus. Er wordt in 2025 een herhalingsbijeenkomst georganiseerd, vertegenwoordigd vanuit het NOC*NSF en gecommuniceerd en georganiseerd door de buurtsportcoach.

Actielijn 8: Een thuis voor kwetsbare inwoners 8.a. In 2025 zijn er afspraken gemaakt tussen gemeenten en wooncorporaties over de uitstromers van intramurale woonvoorzieningen in de regio Waterland. 8.b. Wij geven uitvoering aan de acties 2024-2025 opgenomen is het actieplan van de lokale woon-zorgvisie. 8.c. In 2025 inventariseren we aan de hand van de regionale woon-zorg analyse welke regionale uitdagingen er zijn op het gebied van wonen en zorg. 8.d. Door goede en regelmatige afstemming met interne en externe partijen zorgen wij voor passende en veilige huisvesting van nieuwkomers. Actielijn 8: Stand van zaken 8.a. Centrumgemeente Purmerend pakt dit op in Q2 van 2025. 8.b. Op de momenten waarbij zorgvragen besproken dienen te worden sluiten wij aan bij integrale overleggen. 8.c. De regionale woon-zorganalyse is vastgesteld door het college. Regionaal wordt verder afgestemd welke stappen hierna genomen worden. 8.d. Er is ieder kwartaal een overleg met alle ketenpartners die betrokken zijn bij de huisvesting van nieuwkomers. Dit zorgt voor een goede afstemming.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 22

Bestuur Omschrijving programma Het programma Bestuur richt zich op het functioneren van het democratisch proces en op de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening richting de inwoners van de gemeente Waterland. In dit programma is aandacht voor een aantal belangrijke pijlers: • De omvang en inzet van de formatie; • Apparaatskosten en externe inhuur; • Het verder ontwikkelen en verbeteren van de dienstverlening; • Het versterken van burgerparticipatie; • Het waarborgen van een gezond financieel meerjarenbeleid. Deze onderdelen dragen bij aan een goed functionerend lokaal bestuur dat in verbinding staat met de samenleving en in staat is om op duurzame wijze haar taken uit te voeren. Wat willen we bereiken? Gewenste maatschappelijke effecten 1. Het borgen van democratische en transparante besluitvorming alsmede goede dienstverlening aan inwoners, instellingen, ondernemers en bezoekers. Operationele doelstellingen 1. De gemeentelijke organisatie gereed te maken om als regisserende netwerkorganisatie te kunnen functioneren. 2. Burgerparticipatie bevorderen met passend verwachtingsmanagement en een accent op consultatie. 3. Een gezond financieel meerjarenbeleid. 4. Een hoogwaardige dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlijk als het moet.

Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten Activiteit 1 Het implementeren van een strategische personeelsplanning zodat de organisatie toekomstbestendig en weerbaar is. Hierdoor kunnen we tijdig anticiperen op ontwikkelingen in de samenleving. Activiteit 1: Stand van zaken De basis voor een strategische personeelsplanning wordt gelegd. Afdelingsplannen zijn opgesteld. Deze plannen kennen een cyclus van twee jaar. Daarnaast is inzichtelijk gemaakt welke opgaven in de planning staan voor de komende jaren en welke expertise nodig is. De HRcijfers geven ons inzicht in de verwachtte personeelsontwikkeling de komende jaren. Activiteit 2 Het benutten van de uitkomsten van het Medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO). Activiteit 2: Stand van zaken Het MTO is in maart afgerond. De resultaten van het MTO hebben ons inzicht gegeven in de punten waar medewerkers minder tevreden over zijn. Het inzetten van gerichte acties op deze punten gaat ons helpen in de verdere ontwikkeling van de organisatie. Deze acties worden in de loop van 2025 en in 2026 uitgevoerd. Voorjaarsnota 2025

Pagina 23

Activiteit 3 Initiatieven van bewoners worden aangemoedigd. Wij faciliteren daar waar mogelijke dan wel wenselijk. Activiteit 3: Stand van zaken Voor het opstellen van het afvalbeleid zijn de inwoners middels een enquête geconsulteerd. De resultaten van deze enquête worden voor de zomer gepubliceerd. Sportservice inventariseert samen met de verenigingen welke sport attributen nodig zijn voor de uitoefening van de verschillende sporten. Activiteit 4 Op basis van het in 2024 uitgevoerde onderzoek en de uitwerking hiervan voert het college de verbetering van de participatie door. Hier geen uitgebreide visie, maar een heldere aanpak op diverse beleidsterreinen en publieke functies. Activiteit 4: Stand van zaken Het plan van aanpak voor het opstellen van een participatieverordening wordt opgesteld. De planning is om in het derde kwartaal van 2025 het plan van aanpak gereed te hebben. Activiteit 5 Zorg dragen dat wij bij burgerparticipatie steeds duidelijkheid bieden over de reikwijdte (kaders). Dit wordt gedaan aan de hand van de kaders die in de uitwerking van dit onderwerp in 2024 zijn beschreven. Activiteit 5: Stand van zaken Zie toelichting onder punt 4. Activiteit 6 Het college streeft ernaar de raad jaarlijks een structureel sluitende meerjarenbegroting aan te bieden. Activiteit 6: Stand van zaken De begroting is meerjarig sluitend.

Activiteit 7 Structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. Activiteit 7: Stand van zaken In lijn met het streven naar een gezonde financiële positie, is het uitgangspunt dat structurele uitgaven gedekt worden door structurele inkomsten. Dit uitgangspunt staat onder druk. De jaarrekening 2024 toont aan dat er geen sprake is van structureel evenwicht. De structurele baten zijn op dit moment lager dan de structurele lasten. De verwachting is dat dit beeld zich ook in 2025 voortzet. Het college blijft inzetten op het realiseren van structureel evenwicht door het treffen van maatregelen in aanloop naar de begroting 2026. Activiteit 8 Wij zorgen voor een optimale dienstverlening. Vanuit het programma Dienstverlening en het Strategisch Plan Informatievoorziening worden verschillen acties uitgevoerd: a. De implementatie van zaakgericht/procesmatig werken en de Moderne Digitale Werkplek. De focus ligt op een gebruiksvriendelijke en veilige informatievoorziening. Hiermee hebben onze inwoners/ondernemers en de organisatie snel toegang tot informatie én kan informatie efficiënt worden uitgewisseld. b. De digitale kanalen voor onze aanvragen en bezwaarschriften aanpassen zodat we voldoen aan de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). c. Werkafspraken maken over telefonische bereikbaarheid. Voorjaarsnota 2025

Pagina 24

d. Optimaliseren van de elektronische dienstverlening en uitbreiden van het aantal producten dat via (e-)dienstverlening kan worden aangevraagd. e. Zorgdragen dat de website voldoet aan de vereisten, zoals gesteld in het Besluit digitale toegankelijkheid overheid en dat de informatie op de website actueel is. f. Registreren en monitoren van onze dienstverlening. Activiteit 8: Stand van zaken In 2025 is een start gemaakt met zaakgericht werken door de ingebruikname van het nieuwe zaaksysteem. Met het nieuwe zaaksysteem zetten we stappen in de digitalisering van onze dienstverlening. Dankzij deze digitalisering wordt het voor inwoners en ondernemers eenvoudiger om diensten aan te vragen en kunnen zij hun aanvraag 24/7 volgen op hun persoonlijke internetpagina. In de tweede helft van 2025 wordt de organisatie getraind in procesmatig werken. De aanpassing van de digitale kanalen hangt samen met de implementatie van het zaaksysteem. We lopen op schema om op 1 januari 2026 te voldoen aan de eisen die de Wmebv aan ons stelt. Dankzij het nieuwe zaaksysteem is het ook mogelijk om beter te monitoren en sturen op onze dienstverlening. Zo kunnen we vanaf april 2025 bijvoorbeeld de stand van zaken rondom de terugbelverzoeken inzien. In 2024 zijn afspraken gemaakt over onze telefonische bereikbaarheid en deze afspraken worden continue onder de aandacht gebracht bij onze medewerkers.

In 2024 zijn de eerste e-diensten in gebruik genomen. Dit zijn onder andere het doorgeven van een verhuizing of overlijden. In 2025 wordt onderzocht welke e-diensten binnen het sociaal domein kunnen worden aangeschaft om onze dienstverlening verder te optimaliseren. De website is in 2024 vernieuwd en voldoet daarmee aan de vereisten zoals gesteld in het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. De informatie op de website is gedeeltelijk geactualiseerd. Dit is een doorlopend proces dat ook in 2025 opgepakt wordt. Activiteit 9 Uitvoering geven aan en actualiseren van het Informatiebeleidsplan en het I-projectenplan. Daarbij is ‘beveiliging’ van gegevens en informatie evident. Ons uitgangspunt is op alle audits een voldoende te scoren. En daar waar we (inmiddels) voldoende scoren (met name informatiehuishouding en gemeentelijke financiën) doen we dat structureel. Activiteit 9: Stand van zaken In 2025 wordt de digitale moderne werkplek in gebruik genomen, zodat we onze diensten veiliger, efficiënter én plaats- en tijd onafhankelijk gaan leveren aan inwoners en bedrijven. Het project dat deze verandering teweegbrengt loopt binnen de planning en binnen budget. Daarnaast is (blijft!) het verbeteren van de informatiebeveiliging onze aandacht hebben.

Nu de contouren van de Cyberbeveiligingswet duidelijk zijn is gebleken dat, aanvullend aan de beveiligingsmaatregelen die al ingepland waren, er extra maatregelen nodig zijn. Het derde speerpunt is het verbeteren van de kwaliteit van onze informatie. We maken in 2025 grote stappen daarin en zorgen ervoor dat we de kwaliteit van de informatie op het vereiste niveau zal blijven. Wanneer de verbeteringen zijn doorgevoerd kunnen we veel beter en preciezer dan nu sturen op basis van die data.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 25

Activiteit 10 Het college faciliteert de raad op het actief grip houden op regionale samenwerking/verbonden partijen. De opgeleverde inventarisatie en het daaropvolgende Raadsinformatiedocument geeft ons daarbij houvast. Activiteit 10: Stand van zaken De beleidslijn waarin onder meer de criteria uit het coalitieakkoord worden toegepast bij uitbreiding en inkrimping van intergemeentelijke samenwerking is vastgelegd in een gewijzigde Nota Verbonden Partijen 2024. Het informeren van de raad door het college over de Verbonden Partijen is een continu proces. Dit vindt plaats bij urgente ontwikkeling door middel van een mondelinge toelichting tijdens de voorbereidende raad of de raadsvergadering en door middel van raadsstukken zoals RID en voorstellen over de P&C documenten betreffende Nota Verbonden Partijen.

Voorjaarsnota 2025

Pagina 26

Overhead Omschrijving programma Het programma Overhead richt zich op de kosten die gemoeid zijn met het ondersteunen van het primaire proces van de gemeente. Het betreft onder meer de uitgaven voor bedrijfsvoering, organisatieontwikkeling, ICT, huisvesting, juridische ondersteuning en interne advisering. Deze kosten dragen bij aan het mogelijk maken van een effectieve en efficiënte uitvoering van de gemeentelijke taken. Wat willen we bereiken? Gewenste maatschappelijke effecten 1. De gemeente is een faciliterende organisatie, dichtbij en toegankelijk, passend bij onze schaal. Opgaven worden waar nodig integraal aangepakt. Onze medewerkers, ondernemers én inwoners voelen en tonen meer en meer eigenaarschap. Operationele doelstellingen 1. Informatie is betrouwbaar, beschikbaar en toegankelijk. Onze inwoners en ondernemers weten wat Waterland voor hen kan betekenen en krijgen overzicht in de status van lopende (aan)vragen en verzoeken. 2. Het werven en selecteren van de meest geschikte kandidaten voor onze gemeente. 3. Het vergroten van vaardigheden en kennis van medewerkers, waardoor zij effectiever kunnen bijdragen aan de organisatie en hun carrièrepotentieel volledig kunnen benutten. 4. Versterken van de grip op verbonden partijen. 5.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=c69c62dc-b7e0-447a-9674-6c689a35cd87