CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

Omgevingsvisie Waterland 2030

Raadsvergadering 7 maart 2024, gemeente WaterlandBij agendapunt: Debatverzoek VVD met als voorbeeld de casus van RID 412-1 inzake onverwijlde toezending omgevingsvergunning seniorenwoning Rijperweg 6 Uitdam (TvN) - doorgeschoven naar 4 april 202416.508 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Aansluiting op het interactieve proces Rode draad in het interactieve proces was het thema maat en schaal. Maat en schaal bij ruimtelijke ingrepen, bij de grootte van een uitbreiding, in de verhouding tussen autochtonen en import en tussen bewoners en toeristen. Maat en schaal ook bij veranderingen in het buitengebied. Bewoners en belanghebbenden kozen in de digitale peiling in hun top5 prioriteiten in meerderheid (61% van 277 respondenten) voor het duidelijk maken welke veranderingen qua maat en schaal wel/niet bij Waterland passen. Van de 13 actiepunten werd dit punt het meest gekozen.

Omgevingsvisie Waterland 2030

36

5.4 Gebiedsopgaven voor de kernen KERNOPGAVE 2: voorzie in woonruimte voor starters, jongeren en senioren. Waterland biedt een zeer gewaardeerd woonmilieu voor verschillende doelgroepen. De vraag naar woningen is groot. Vraaggestuurd bouwen is niet mogelijk en zou betekenen dat Waterland haar waarde als tuin van de stad geweld aandoet. We kiezen daarom voor woningen die nodig zijn voor de natuurlijke aanwas en daarmee in verhouding staan tot de bestaande bevolkingsomvang. Voor de periode tot 2030 is een aantal van circa 500 woningen richtinggevend. Het uiteindelijke aantal zal bepaald worden door de ruimtelijke draagkracht van het gebied, de identiteit en balans in maat en schaal staan voorop. Daarbij ligt, in lijn met de woonvisie, de focus op woningen voor senioren, jongeren en starters of woningen die kunnen zorgen voor doorstroming waardoor elders woningen voor senioren, jongeren en starters vrijkomen. Ook ligt de nadruk op huurwoningen. Door de realisering van huurwoningen kunnen de genoemde doelgroepen langdurig worden bediend. In het hoofdstuk ‘Context’ is aangegeven welke projecten al lopen op het gebied van woningbouw. De ervaring leert dat het vinden van geschikte locaties moeilijk is en de planvorming tijdrovend. Binnenstedelijk zijn weinig of geen mogelijkheden en buitenstedelijk geldt zwaar beperkend beleid van de provincie.

Daarnaast zijn de huurwoningen binnen de gemeente in bezit bij corporaties die, in het werkgebied binnen de gemeente Waterland, door landelijke regelgeving op dit moment nog geen investeringen mogen doen. Dit betekent dat herstructurering (gericht op intensivering en/of aanpassing van de woningvoorraad) in ieder geval op korte termijn niet te realiseren is. Om de natuurlijke aanwas te kunnen bedienen moeten alle zeilen worden bijgezet.

Invulplek Sebastianusschool Ilpendam

Omgevingsvisie Waterland 2030

39

Wat gaan we doen: 1. Voor de kernen Broek in Waterland, Ilpendam, Marken en Monnickendam, wordt samen met de kernraad een onderzoek opgestart naar mogelijkheden voor vergroting van de woningvoorraad; een zoektocht naar kansen voor woningbouw. De kernprincipes en waarden zoals aangegeven in hoofdstuk 3 zijn daarbij leidend. Dat betekent dat zeer zorgvuldig wordt gekeken welk aantal woningen per kern inpasbaar is en waar dit past. Allereerst wordt gekeken naar invulplekken en transformatieplekken7. Slechts in uitzonderlijke situaties en in kleinschalige vorm zal gekeken worden naar locaties buiten bestaand bebouwd gebied. Het vooronderzoek naar ‘Wonen op Marken’ zal daarbij worden betrokken. 2. Voor de kleine kernen Uitdam, Watergang en Zuiderwoude is het uitgangspunt dat een onderzoek naar woningbouwmogelijkheden wordt opgestart. Daarbij wordt, net als bij de grote kernen, een proces gevolgd vergelijkbaar met dat van de omgevingsvisie maar dan op het schaalniveau van de kern. Deze kleine kernen zijn kleine gemeenschappen sterk verweven met het landschap. Woningbouw zal hier altijd in (zeer) kleine aantallen aan de orde zijn. Een redelijke mate van consensus is juist in deze kleine kernen erg belangrijk. Mocht een kern daar helemaal niet uitkomen, dan kan een beroep worden gedaan op de gemeente.

In dat geval zal de gemeente alle partijen op een gelijkwaardige manier horen en ofwel via een goed proces ofwel via besluitvorming de patstelling doorbreken. Ook in de kleine kernen zullen transformaties van niet-woonfuncties naar woonfuncties binnen de mogelijkheden van de milieuregelgeving positief worden benaderd. 3. Uitgangspunt is dat voor de locatie Hellingweg, Galgeriet en Boxenring een geleidelijke transformatie naar onder meer wonen mogelijk is. De gemeente zal hiertoe kijken of binnen de geldende en aankomende wet- en regelgeving aan deze locaties woningbouwmogelijkheden kunnen worden toegekend, die uitgaan van een gemengd gebied waar een hogere maar verantwoorde milieubelasting wordt geaccepteerd. 4. Generatiewoningen8 en woningsplitsing worden onder voorwaarden toegestaan om het aandeel kleinere en betaalbare woningen te laten groeien (dit biedt ruimte voor jongeren, starters en voor de groeiende groep kleine huishoudens). 5. Het punt woningbouw in de gemeente Waterland zal zoals gebruikelijk in de regio worden besproken en afgestemd. 6. De gemeente agendeert haar ambitie om te bouwen voor de natuurlijke aanwas bij de provincie. De gemeente zet zich in voor een bijzondere status voor de gemeente Waterland gezien alle belemmeringen die er spelen. Daarbij is bouwen buiten bestaand bebouwd gebied in goed afgewogen schaal en vorm bespreekbaar. 7

Plekken waar functieverandering van een bedrijf of voorziening naar wonen kan plaatsvinden. 8 Bij generatiewoningen ontstaan planologisch gezien geen extra woningen.

Omgevingsvisie Waterland 2030

40

7.

Op termijn is ook herstructurering van bestaande woonbuurten een middel om inhoud te geven aan de opgave tot omvorming en/of intensivering van het bestaand bebouwd gebied.

De gemeente staat open voor vormen van zorgwonen en begeleid wonen. In het uitvoeringsprogramma van de woonvisie zal hieraan aandacht worden besteed. De gemeente kan voor deze vormen van wonen echter geen uitvoerende rol vervullen. Aansluiting op het interactieve proces In het interactieve proces is veel gevraagd om bouwmogelijkheden en dan vooral voor jongeren, starters en senioren. Bouwen op een manier die past bij Waterland en op plekken zoals het Galgeriet, de Hellingweg en de locaties uit het onderzoek ‘Wonen op Marken’ zijn daarbij genoemd. De meningen over het bouwen in kwetsbare gebieden waren verdeeld. Maar één ding vond iedereen: het moest in ieder geval passen bij de schaal en aard van de omgeving. Bewoners en belanghebbenden kozen in de digitale peiling in hun top5 prioriteiten in meerderheid (58% van 277 respondenten) voor “de gemeente moet zich inzetten voor de bouw van woningen voor starters en senioren”. In de gezamenlijke top-5 prioriteiten eindigde dit punt op de tweede plaats. KERNOPGAVE 3: bied ontmoetingsruimte en ondersteun het behoud van fysieke voorzieningen. Voor de leefbaarheid zijn voorzieningen erg belangrijk. Veel is via internet te bestellen en te regelen, maar fysieke nabijheid, levendigheid door menging van functies, door winkels en horeca, aanwezigheid van (basis) onderwijs en een supermarkt zijn daardoor niet te vervangen.

Plekken om elkaar te ontmoeten zijn cruciaal voor het ontstaan van contact en sociale samenhang. De gemeente kan op het gebied van voorzieningen vooral mogelijkheden bieden en ondersteunen. Alleen binnen de openbare ruimte en bij het openbaar onderwijs is de rol van de gemeente als eigenaar en beheerder van grond of vastgoed meer bepalend. De actiepunten zijn hierop afgestemd. Wat gaan we doen: 1. De gemeente ondersteunt en stimuleert stapeling van voorzieningen omdat daarmee een betere kans ontstaat dat voorzieningen ook op de langere termijn behouden kunnen blijven. Bij de onderwijsvoorzieningen wordt hier al inhoud aan gegeven door projecten voor brede scholen9. De gemeente zal 9

In Monnickendam hebben de schoolbesturen uiteindelijk afgezien van de samenvoeging. In Broek in Waterland is het project kindcentrum De Havenrakkers in ontwikkeling.

Omgevingsvisie Waterland 2030

41

2.

3.

4.

ondersteuning bieden aan het behoud van een ontmoetingsplek al dan niet als onderdeel van een multifunctionele voorziening. Er wordt een onderwijsvisie voorbereid waarbij onder meer wordt gekeken hoe basisonderwijs, ook in geval van krimp van het aantal schoolgaande kinderen, bereikbaar kan blijven voor alle kernen. Behoud van een ontmoetingsplek in het openbaar gebied (plein, park, speelvoorziening of sportvoorziening) is voor iedere kern met een bebouwde kom uitgangspunt. Bewoners en belanghebbenden worden in een vroeg stadium betrokken bij herinrichting van openbare ruimte en het groen. Uitgangspunt is dat de openbare ruimte de identiteit zoals omschreven in hoofdstuk 3 ondersteunt.

Aansluiting op het interactieve proces In het interactieve proces is vaak naar voren gebracht hoe belangrijk het behoud van voorzieningen is. In het bijzonder zijn de ontmoetingsruimten genoemd, zowel in gebouwen als in de openbare ruimte. Bij de digitale peiling is het punt: "de gemeente helpt om voorzieningen te combineren met het oog op het behoud hiervan" op een gedeelde derde plaats gekomen in de gezamenlijk top-5 van belangrijkste acties voor de gemeente. Het verbeteren van beeld en gebruik van groenvoorzieningen eindigde op plaats vijf.

Dorpshuis De Nieuwe Boet te Watergang

Omgevingsvisie Waterland 2030

42

Project met jongeren van het Bernard Nieuwentijt College De jongeren van de middelbare school in Monnickendam over de toekomst van hun gemeente: ruilen van huizen: Ouderen die in een grote woning wonen, krijgen een nieuwe kleinere woning met alle daarbij horende voorzieningen. Kleine groepen studenten kunnen dan in de eengezinswoningen gaan wonen. Zo kunnen jongeren, als ze gaan studeren, in Waterland blijven wonen. En dan blijft het hier ook een beetje leuk. ontmoetingsplekken: Wij willen meer ontmoetingsplekken; een Starbucks waar je je huiswerk kan maken, een Mac Drive, een Jongeren Ontmoetingsplek, en een plek om buiten te chillen op het Hemmeland. Maar eerst moet dat gebied schoongemaakt en daar willen wij best bij helpen. vervoer en verbindingen: Maak bredere fietspaden, zodat we naast elkaar kunnen fietsen en gebruik die paden gelijk om duurzame energie op te wekken; energie uit asfalt dus. Een treinverbinding met Amsterdam en Purmerend zou natuurlijk ook top zijn . En heel belangrijk; zorg dat het internet hier sneller wordt.

Omgevingsvisie Waterland 2030

43

KERNOPGAVE 4: zorg voor voldoende bereikbaarheid van de oude kernen. De oude kernen van Waterland zijn karakteristiek. Wegen zijn er doorgaans smal en dat brengt met zich mee dat de doorstroming en de beschikbaarheid van parkeerplaatsen niet altijd optimaal zijn. In het interactieve proces is dan ook regelmatig gesproken over hinder van het verkeer en problemen met de parkeercapaciteit. De smalle wegprofielen in de oude kernen zijn deel van het gewaardeerde kleinschalige karakter van de woonomgeving, en in zekere zin hoort daarbij een bepaald ongemak. Is de doorstroming zo beperkt dat de bereikbaarheid voor hulpdiensten in gevaar komt, of is er sprake van onevenredige geluid- of trillinghinder, dan is er wel aanleiding om naar oplossingen te zoeken. Met name in Monnickendam worden daarover klachten gemeld. De oplossingen zoeken we niet in de aanpassing van de karakteristieke wegprofielen maar in afspraken over gedrag, aanpassing van het verkeersregime of in de detailinrichting. Voor het parkeren vinden we het, voor de historische delen van de kernen, acceptabel dat soms op een wat grotere afstand van de woning of van een voorziening moet worden geparkeerd. Verdringing van het bewoners- en bezoekersparkeren door gebruikers van het openbaar vervoer vinden we echter niet wenselijk.

Mocht bij Broek in Waterland en Ilpendam ook na voltooiing van het project ‘Bereikbaarheid Waterland’ een dergelijk probleem blijven bestaan, dan volgt daaruit een actiepunt. Wat gaan we doen: 1. We continueren de monitoring van aandachtspunten over verkeerssituaties en inrichting van de openbare ruimte. De ingebrachte knelpunten in het interactieve proces van de omgevingsvisie worden daarin meegenomen. Als wegen in verband met onderhoud worden opengebroken, wordt nagegaan of er aanleiding is voor een andere verkeersregime of detailinrichting met behoud van de karakteristiek. 2. Bij de transferpunten in Broek en Waterland en Ilpendam wordt de parkeersituatie gemonitord. Daarbij wordt de nulsituatie gemeten en tevens gekeken naar het effect van de uitvoering van het project ‘Bereikbaarheid Waterland’. Als er overdruk blijft bestaan, dan willen we voorzien in voldoende alternatieve parkeergelegenheid ten behoeve van een optimaal gebruik van het openbaar vervoer en het vrijwaren van parkeervoorzieningen bij de kern voor bewoners en bezoekers van het dorp. 3. Voor de kern Monnickendam verrichten we een onderzoek naar verkeer en parkeren (trillingen, slechte bereikbaarheid) gebruik makend van de suggesties zoals opgenomen in de ‘Oogst van het zoeken’. Er zal een verkeersplan worden opgesteld.

Omgevingsvisie Waterland 2030

44

Aansluiting op het interactieve proces In het interactieve proces is veel melding gedaan van bereikbaarheidsdoorstromings- en parkeerproblemen in de oude kernen. Bij de digitale peiling is uit 13 verschillende onderwerpen het punt: "de gemeente moet specifieke parkeer- en verkeersproblemen in de oude kernen aanpakken” op een zesde plaats geëindigd in de ranking van belangrijkste acties voor de gemeente.

Voorbeelden van aandachtspunten ingebracht voor de openbare ruimte: besteed bij de inrichting van de openbare ruimte aandacht aan mensen met een beperking; versterk het groene karakter; leg meer nadruk op het 30 km/uur gebied; gebruik palen die kunnen verzinken om termijn van bevoorrading te bewaken.

Parkeren in de oude kernen, Ilpendam

Omgevingsvisie Waterland 2030

45

5.5 Gebiedsopgaven voor het buitengebied KERNOPGAVE 5: begeleid de groei naar een steeds betere balans tussen agrarisch ondernemen, natuur en waterbestendigheid. De agrarische ondernemers zijn als hoveniers voor de tuin van de stad. We willen de agrarische ondernemers dan ook goede mogelijkheden bieden om hun bedrijven te continueren. Wel telt daarbij een langetermijnperspectief van een steeds betere balans tussen agrarisch ondernemen, natuur en waterbestendigheid. Elk initiatief is daarbij een kans om dichter bij dit perspectief uit te komen. Alleen zo kunnen we het veenweidegebied en de openheid van het landschap ook op lange termijn behouden. Wat gaan we doen: 1. Voor agrarische ondernemers continueren we het beleid van het ‘Afsprakenkader ontwikkeling landschap en landbouw Waterland Oost’ en het ‘Bestemmingsplan Buitengebied Waterland 2013’ waarin bedrijven kunnen vergroten, verbreden en omvormen. Identiteit van het landschap en een structurele bijdrage aan het beheer van natuurwaarden gelden daarbij voor het gebied Waterland Oost (dit valt samen met het veenweidegebied) als voorwaarde. 2. Verbreding kan plaatsvinden naar de in het ‘Afsprakenkader’ overeengekomen activiteiten (onder meer boerderijeducatie, zorglandbouw en agrotoerisme) en naar duurzame energie- of warmteopwekking door zonnepanelen of -collectoren op de daken van agrarische bedrijven. 3.

We participeren in het ‘Innovatieprogramma Veen’, dat gericht is op beperking van de bodemdaling in het veenweidegebied door toepassing van een hoger waterpeil met daarbij horende bedrijfsvoering en teelt. De gemeente zal haar bijdrage leveren door medewerking te verlenen aan de omslag naar innovatieve bedrijfsvoering gericht op het beperken van de bodemdaling in het veenweidegebied en door communicatie hierover te voeren met andere overheden en de samenleving. 4. We starten een proefproject gericht op de overgang naar natuurinclusieve landbouw in combinatie van afname van agrarische producten in de regio. Zie ook het voorbeeldproject dat bij het onderdeel co-creatie in hoofdstuk 6 is uitgewerkt. Aansluiting op het interactieve proces In de digitale peiling is de stelling: "er moet op termijn meer evenwicht komen tussen agrarisch ondernemen en natuur met een goede weidevogelstand en een verantwoord maaiveldniveau" door 65% van de respondenten met een "Mee eens" of "Helemaal mee eens” ondersteund. Een ruime meerderheid, namelijk 75% van de respondenten, vond het een goed idee dat de gemeente tijd en geld steekt in een proefproject.

Omgevingsvisie Waterland 2030

46

KERNOPGAVE 6: blijf gericht op recreatiemogelijkheden voor de rustzoeker en sportieve recreant en geef ruimte aan ondersteunende initiatieven, waak voor overdruk met name op het eiland Marken. Waterland als tuin voor de stad, dat geldt in het bijzonder voor het buitengebied en het netwerk aan waterlopen, meertjes, wandel- en fietspaden dat daarin aanwezig is. En natuurlijk biedt ook het uitgestrekte waterlandschap van de Gouwzee en het Markermeer de nodige mogelijkheden voor waterrecreatie. Wij gaan voor behoud en versterking van dat waar Waterland al goed in is; het bieden van mogelijkheden voor rustzoekers en sportieve recreanten op land en water. Ruimte wordt geboden voor initiatieven die daarbij aansluiten. We zien de versterking van de stad naar het water bij Monnickendam in combinatie met de mogelijkheid voor organische gebiedsontwikkeling op het Galgeriet als een kans om de toeristisch recreatieve aantrekkingskracht van Monnickendam en Waterland te versterken. Dit is per slot de waterentree van de stad en de gemeente. Recreatie en toerisme moeten in balans blijven met de leefbaarheid van de kernen. Vooral op Marken is het aantal bezoekers groot en vraagt deze balans aandacht.

We zien de versterking van de Markermeerdijken en de Omringkade op Marken als een kans om de toeristische recreatieve aantrekkingskracht van de dijken in Waterland te versterken door de ontwikkeling van een aantal thematisch samenhangende meekoppelpakketten bij de beide dijkversterkingen. Wat gaan we doen: 1. We continueren het beleid uit de Toeristische visie. 2. We ondersteunen (kleinschalige) initiatieven die het netwerk aan wandel-, fiets- en vaarmogelijkheden aantrekkelijker maken. 3. We zoeken dialoog met bewoners en belanghebbenden en samenwerking met eigenaren en ontwikkelaars om te komen tot opwaardering van de waterentree van Monnickendam en het bieden van ruimte voor de organische gebiedsontwikkeling van het Galgeriet. 4. We blijven in nauw contact met de eilandraad van Marken om overdruk op Marken te voorkomen. Indien de bestaande acties op dat punt (onder meer overleg met touroperators uit Amsterdam) geen oplossing bieden, overleggen wij met de kernraad en ondernemers op Marken over aanvullende maatregelen. 5.

We ontwikkelen een aantal pakketten meekoppelkansen voor recreatieve- en natuurontwikkeling bij de voorgenomen dijkversterkingen van de Markermeerdijken en de Omringkade van Marken, zoals de realisatie van wandel-/fietspaden, ontwikkeling van kleine recreatieve voorzieningen langs de dijken, vergroten van de zwemmogelijkheden, verbeteren van de vaarverbindingen, de natuurontwikkeling en de verbinding van het eiland/achterland met het buitenwater.

Omgevingsvisie Waterland 2030

47

Aansluiting op het interactieve proces In het interactieve proces was de boodschap van bewoners en belanghebbenden vrij eenduidig; zoek de toeristisch recreatieve mogelijkheden in aansluiting op dat waar Waterland al goed in is. De opwaardering van het waterfront werd daarbij als belangrijke actie genoemd. Aandacht werd gevraagd voor de balans tussen leefbaarheid en rust en toeristisch recreatieve druk, niet uitsluitend maar wel vooral vanuit de bewoners van Marken. De stelling: “Het is belangrijk dat het waterfront van Monnickendam wordt opgewaardeerd” werd door 80 van de 277 respondenten in de top-5 opgenomen. 131 bewoners uit Monnickendam deden mee aan de digitale peiling. In digitale peiling is de stelling: "De gemeente moet meer doen aan het voorkomen van overlast door toeristen” door 52 van de 277 respondenten in de top-5 geplaatst. 24 bewoners uit Marken deden mee aan de peiling. KERNOPGAVE 7: behoud de kleinschalige wegen, zoek oplossingen voor conflicten tussen kwetsbare en sportieve weggebruikers en het autoen landbouwverkeer. De landelijke kleinschalige wegen in Waterland zijn karakteristiek in hun ligging en qua wegprofiel. De wegen worden gebruikt door veel verschillende soorten verkeer wat conflicten met zich meebrengt.

Spanning ontstaat tussen fietsers en steeds breder wordende landbouwvoertuigen en tussen sporters en recreatieve fietsers of gemotoriseerd verkeer. De karakteristiek van wegen en dijken willen we niet/zo min mogelijk aantasten. Bij de dijkversterking en bij grote veiligheidsproblemen zijn aanpassingen nodig en worden andere wensen ten aanzien van gebruik zoveel mogelijk meegenomen.

Omgevingsvisie Waterland 2030

48

Wat gaan we doen: 1. We continueren de monitoring van aandachtspunten over verkeerssituaties en inrichting van de openbare ruimte. De ingebrachte knelpunten en ideeën in het interactieve proces van de omgevingsvisie worden daarin meegenomen. Als wegen in verband met onderhoud worden opengebroken, wordt nagegaan of er aanleiding is voor een andere verkeersregime of detailinrichting met behoud van de karakteristiek. 2. De problemen tussen agrarisch vervoer en fietsverkeer agenderen wij bij eigenaren van de betrokken wegen (de provincie Noord-Holland en het hoogheemraadschap). 3. Om sport en bewegen te stimuleren wordt specifiek aandacht besteed aan sportieve weg- of bermgebruikers. Aansluiting op het interactieve proces In digitale peiling namen 61 van de 277 respondenten de stelling: “De gemeente moet het aspect van de verkeersveiligheid op smalle wegen in het buitengebied aanpakken” op in de top-5 van belangrijkste actiepunten voor de gemeente. Voorbeelden van aandachtspunten ingebracht voor de openbare ruimte: creëer een groene loopstrook langs wegen in het buitengebied; maak een functioneel fietspad beneden aan de dijk en een recreatief pad bovenop de dijk; creëer ruimte door een drijvend fietspad te maken. KERNOPGAVE 8: richt het economische beleid op ondernemers, landbouw, natuurbeheer, toerisme/recreatie en thuiswerkers.

Waterland is vooral een gemeente waar het goed wonen en vertoeven is. Werkgebieden zijn op korte afstand in buurgemeenten voor handen. We hebben geen ambitie om de productiegebonden bedrijvigheid in Waterland te versterken. Dit past minder goed bij het karakter van Waterland als rustige en ruimtelijke tuin van de stad. Zittende en toekomstige ondernemers willen we graag ondersteunen bij hun plannen mits zij voldoen aan de kernprincipes en waarden die benoemd zijn in hoofdstuk 3. Het contact met ondernemers en ontwikkelende partijen willen wij intensiveren. Zie hiervoor ook de start van dit hoofdstuk met het voornemen voor een jaarlijkse ondernemersdag. Gezien het prettige woonklimaat is Waterland een uitstekende basis voor thuiswerkers. Probleem is de kwaliteit van het internet. Vooral in het buitengebied, maar ook bij de jongeren zijn hier klachten over. We willen bewoners de mogelijkheid bieden om beter digitaal ontsloten te worden. Dit is belangrijk voor zowel zittende als toekomstige ondernemers en voor het thuiswerken.

Omgevingsvisie Waterland 2030

49

Wat gaan we doen: 1. We verwijzen nieuwe productiegebonden bedrijven naar bedrijventerreinen in Amsterdam en Purmerend. 2. Jaarlijks organiseren wij een ondernemersdag waarin de stand van zaken voor wat betreft de kernvisie en de plannen en ideeën van ondernemers centraal staan en mogelijkheden voor cocreatie worden verkend (zie ook paragraaf 5.1). 3. Er wordt een onderzoek uitgevoerd in de gehele gemeente naar de interesse voor een beter breedbandnetwerk. Aansluiting op het interactieve proces Bij de digitale peiling is het punt: "de gemeente verwijst nieuwe productiegebonden bedrijvigheid naar Purmerend en Amsterdam en ontwikkelt geen bedrijventerreinen" op een gedeelde derde plaats gekomen in de top-5 van belangrijkste acties voor de gemeente. 61 van de 277 respondenten hebben in de top-5 van belangrijkste acties van de gemeente het punt: "het internet moet verbeterd worden" aangekruist.

5.6 Duurzaamheid en waterbestendigheid KERNOPGAVE 9: continueer het uitgezette beleid in de duurzaamheidsagenda en maak optimaal gebruik van de vernieuwingen in aanbod van duurzame producten op de markt. ‘Ga voor duurzaam’ is een van de vijf kernprincipes in deze omgevingsvisie (zie ook hoofdstuk 3 over de ID-kaart). Daarbij letten we er op, dat bij ruimtelijk aanwezige vormen van duurzame energieopwekking, zoals zonnepanelen, zonnecollectoren en windmolens, de belangrijke waarden van de verschillende gebieden in de gemeente worden gerespecteerd. De markt biedt steeds meer producten aan, waarbij het goed mogelijk wordt om op een ruimtelijk passende manier duurzame energie op te wekken. We vinden dan ook dat plannen moeten worden beoordeeld op hun bijdrage aan de vijf kernprincipes en dat geen vormen van energieopwekking of gebieden moeten worden uitgesloten. Ook kleinschalige vormen van het opwekken van windenergie op daken en zonnepanelen of -collectoren in beschermde stads- en dorpsgezichten kunnen mogelijk zijn, zolang zeer zorgvuldig naar type en materialisatie wordt gekeken. Bij het onderwerp windmolens zien we dat niet iedereen daar dezelfde mening over heeft. Windmolens leveren potentieel veel duurzame energie maar hebben duidelijk voor- en tegenstanders.

De gemeente vertaalt dit naar een behoedzame houding waarbij de gemeente niet zelf zal ontwikkelen, maar initiatieven op hun eigen kwaliteit beoordeelt. Energiebesparing en duurzame energie uit andere bronnen kunnen aanvullend worden gebruikt conform de duurzaamheidsagenda.

Omgevingsvisie Waterland 2030

50

Wat gaan we doen: 1. We staan open voor het benutten van kleinschalige vormen van energieopwekking zonder daarbij vormen of gebieden uit te sluiten. 2. We vertalen de verschillende visies op windmolens bij de bewoners van Waterland in een behoedzame aanpak waarbij een planinitiatief op zijn kwaliteiten zal worden beoordeeld. 3. We maken een energiekansenkaart gericht op het informeren en enthousiasmeren van bewoners en ondernemers over de kansen voor opwekking van duurzame energie. In voorliggende omgevingsvisie is daartoe een eerste opzet opgenomen welke op korte termijn wordt uitgewerkt in digitale vorm (zie paragraaf 6.3). Aansluiting op het interactieve proces In het interactieve proces hebben bewoners en belanghebbenden vaak het belang van duurzame energieopwekking onderschreven. Even vaak is gewezen op de kwetsbaarheid van het gebied. Een aantal mensen oordeelde daarom dat zonnepanelen in de beschermde stads- en dorpsgezichten niet moeten worden gebruikt en dat geen windmolens in de gemeente zouden moeten worden geplaatst. De meningen hierover waren verdeeld. Bij de digitale peiling is door 53% van de respondenten "helemaal mee eens" of "mee eens" geantwoord op de stelling: "binnen de grenzen van de gemeente Waterland is plaats voor uitbreiding van het aantal windmolens". 34% van de respondenten beoordeelde deze stelling met "helemaal mee oneens" of "oneens".

Windenergie op het dak

Zonne-energie op het dak

Omgevingsvisie Waterland 2030

51

KERNOPGAVE 10: vergroot de bestendigheid van Waterland tegen overstromingen. De gemeente Waterland ligt net als veel gemeenten in Nederland grotendeels onder zeewaterniveau. De kans op een overstroming is heel klein omdat de dijken goed in orde zijn en met het project ‘Dijkversterking’ nog verder in orde worden gebracht. Dat neemt niet weg dat het goed is om na te gaan wat er gebeurt als er wel iets fout zou gaan en na te gaan hoe de veiligheid van mensen zoveel mogelijk kan worden geborgd en economische schade zoveel mogelijk kan worden voorkomen. Wat gaan we doen: 1. We zijn trekker van de pilot ‘Doorontwikkeling van de klimaatadaptieve woontraditie op Marken’. In deze pilot wordt gekeken hoe je kan zorgen dat er goede vluchtwegen zijn, hoe een gebied waterrobuust kan worden ingericht en hoe bebouwing waterrobuust kan worden gerealiseerd. Lering uit dit pilotproject zal ingezet worden in bouw, verbouw en inrichtingsplannen.

Waterbestendig bouwen

Omgevingsvisie Waterland 2030

52

6. UITVOERING - hoe vindt uitvoering plaats? In dit hoofdstuk staat de uitvoering centraal. Eerst volgt het uitvoeringsschema waarin is aangegeven wanneer acties worden opgepakt en wat de rol voor de gemeente is. De indeling in gebiedsopgaven voor de kernen en voor het buitengebied is hierbij gebruikt. Daarna wordt ingegaan op uitleg van een proces waarin sprake is van co-creatie. Tot slot gaan wij in op de vraag of er een milieuonderzoek nodig is, en of in deze omgevingsvisie een basis wordt gelegd om kosten te verhalen.

6.1 Uitvoeringsschema In het uitvoeringsschema is een indeling gebruikt om de rol van de gemeente duidelijk te maken. Deze kan: attenderend zijn; de gemeente brengt iets onder de aandacht van andere overheden, van ondernemers of van maatschappelijke organisaties. mobiliserend zijn; de gemeente brengt meerdere partijen met elkaar in contact om initiatieven te verbinden. trekkend zijn; er zijn meerdere partijen betrokken en de gemeente is daarbij de kartrekker. uitvoerend zijn; de gemeente voert (na dialoog met de omgeving) uit en is eindverantwoordelijk. In de laatste kolom van het schema is aangegeven of de geschetste kernopgave op korte, middellange of lange termijn wordt opgepakt.

Acties voortkomend uit de kernopgaven

Kernopgave

Attenderen 1 Professionaliseren werken met interactieve processen 2 Dereguleren in minder kwetsbare gebieden 3 Opwaardering waterentree Monnickendam

K0 § 5.1 K0 § 5.1 K1 en K6 § 5.3 en § 5.5

Korte* Middellange* Lange termijn*

Rol gemeente Mobiliseren

Trekken

Uitvoeren X

K

X

M M

X

Gebiedsopgaven kernen 4 Onderzoek woningbouwmogelijkheden voor 500 woningen K2 (richtgetal waarvan in lopende projecten circa 225 zijn § 5.4 voorzien) in Broek in Waterland, Ilpendam, Marken en X Monnickendam en eventueel de kleine kernen Uitdam, Watergang en Zuiderwoude Overleg met regio en provincie Zoeken van partners bij de uitvoering en planvoorbereiding 5 Onderzoek naar mogelijkheden K2 hogere maar verantwoorde milieubelasting op verouderde § 5.4 bedrijventerreinen om de weg vrij te maken voor transformatie naar het wonen *Start uitvoering binnen een periode van: korte termijn 2-5 jaar, middellange termijn 6-9 jaar, lange termijn 10-13 jaar.

Omgevingsvisie Waterland 2030

K

M X

53

Acties voortkomend uit de kernopgaven

Kernopgave

Attenderen

Gebiedsopgaven kernen 6 Ontwikkelen beleid voor woningsplitsing en generatiewoningen 7 In overleg met woningcorporaties op termijn herstructurering van woningvoorraad gericht op starters, jongeren, senioren of doorstroming 8 Ondersteuning en stimulering stapeling van functies met het oog op behoud 9 Opstellen onderwijsvisie 10 Monitoring parkeersituatie transferpunten waarna zo nodig maatregelen 11 Onderzoek naar verkeer en parkeren in Monnickendam (trillingen, slechte bereikbaarheid) en opstellen verkeersplan

Korte* Middellange* Lange termijn*

Rol gemeente Mobiliseren

Trekken

Uitvoeren X

K2 § 5.4 K2 § 5.4 K3 § 5.4

K

X

M

X

K, M, L

K3 § 5.4

X

K

K4 § 5.4

X

M

K4 § 5.4

X

K

K5 § 5.5

X

K

X

K, M

Gebiedsopgaven buitengebied 12 Participatie in het ‘Innovatieprogramma Veen’ en uitdragen van verworven kennis en ervaring 13 Een proefproject gericht op een ontwikkeling naar natuurinclusieve landbouw in samenhang met lokale afname van producten 14 Het bieden van ruimte voor organische gebiedsontwikkeling op het Galgeriet 15 Monitoring klachten recreatieve druk op Marken waarna zo nodig maatregelen nemen 16 Agenderen problemen tussen agrarisch vervoer en fietsverkeer bij provincie Noord-Holland, hoogheemraadschap en stadsregio 17 Agenderen dat aandacht wordt besteed aan sportieve wegof bermgebruikers bij herinrichting van wegen en dijken bij provincie Noord-Holland, hoogheemraadschap en stadsregio 18 Versterken contact met ondernemers en maatschappelijke organisaties onder meer en bijvoorbeeld door organisatie jaarlijkse ondernemersdag rond de kernvisie en -opgaven 19 Onderzoek naar belangstelling voor verbetering van het breedbandnetwerk 20 Pilot ‘Doorontwikkeling van de klimaatadaptieve woontraditie op Marken’ en benutten van opgedane kennis in vervolgplannen 21 Uitwerking energiekansenkaart in digitale vorm,

K5 § 5.5 K1, K2 en K6 § 5.3, § 5.4 en § 5.5

X

X

M, L

X

K6 § 5.5

K

K7 § 5.5

X

K, M, L

K7 § 5.5

X

K, M, L

K0 en K8 § 5.1 en § 5.5 K8 § 5.5 K10 § 5.6

K10 § 5.6 *Start uitvoering binnen een periode van: korte termijn 2-5 jaar, middellange termijn 6-9 jaar, lange termijn 10-13 jaar.

Omgevingsvisie Waterland 2030

X

K

X

K

X

K

X

K

54

6.2 Co-creatie Co-creatie is het proces, waarbij met verschillende partijen wordt samengewerkt, om een ontwikkeling tot stand te brengen. Juist doordat meerdere partijen met verschillende belangen meedoen, wordt het resultaat sterker. Samen wordt de ontwikkeling bepaald en worden de verschillende belangen bediend. De uitkomst wordt gedragen door iedereen. Dat klinkt misschien simpel, maar dat is het (meestal) niet. Co-creatie heeft een aantal voordelen: een kwalitatief hoogwaardige ontwikkeling vanwege de kennisuitwisseling en combinatie van activiteiten en kunde; een hogere financiële haalbaarheid; de totale kosten stijgen maar door de toename van het aantal partijen zijn de kosten per partij lager; de uitkomst wordt breed gedragen; de sociale binding (het wij-gevoel) wordt vergroot. Partijen zijn trots en stralen dat uit naar hun omgeving waardoor processen van co-creatie vaak als voorbeeld dienen voor anderen. Het proces om te komen tot co-creatie wordt hier toegelicht. Het kan worden gebruikt door de gemeente, maar het kan ook inspiratie bieden voor bewoners en ondernemers in de gemeente.

Stap 1: Hof maken Er worden partners gezocht, van binnen en van buiten de gemeente, om een initiatief in een bepaald gebied mogelijk te maken.

Stap 2: Onderhandelen Aan de ronde tafel wordt onderhandeld. Voor wat hoort wat, het is geven en nemen. Samen bepalen we het programma.

Stap 3: Uitwerken Alle belangen worden in het ontwerponderzoek uitgewerkt, waarbij versterking van de identiteit van de gemeente uitgangspunt is (het voldoen aan de kernprincipes en waarden uit hoofdstuk 3).

Stap 4: Goedkeuren Het college en de raad zijn van alle voorgaande stappen op de hoogte. Zij verleent haar toestemming, liefst in de vorm van een flexibel bestemmingsplan met harde randvoorwaarden voor harde zaken zoals bereikbaarheid, gezondheid en veiligheid en ruimte voor ondernemen.

Stap 5: Doorgeven De ervaringen en kennis met de methode wordt gedeeld. Een stimulans voor nieuwe initiatieven

Omgevingsvisie Waterland 2030

55

Een voorbeeld van co-creatie Ons bedrijf is als sinds 1900 in de familie. Een paar jaar geleden hebben wij de boerderij overgenomen van mijn ouders. Voor een beter welzijn van onze dieren en minder uitstoot van ammoniak op de natuur, willen wij een nieuwe stal. Onze passie is het boerenbedrijf. We houden van de rust, de koeien en de weidevogels om ons heen. Maar zo'n nieuwe stal is best een investering. In het dorp kwamen we aan de praat met een verkoper/installateur van zonnepanelen. Hij gaf aan wel te willen investeren in zonnepanelen waarbij de panelen op ons dakvlak worden geïnstalleerd en wij de energie van hem kunnen afnemen (voor uiteraard een scherpere prijs dan normaal). Dat bracht ons op het idee om een avond te organiseren met de buurt en andere geïnteresseerden. Aan de buren, een ondernemer uit het dorp en een aantal kennissen hebben we ons plan uitgelegd en gevraagd of ze ook kansen zien om met ons plan mee te doen of ons plan nog verder te versterken. Iedereen had wel een idee of kwam op een idee voor een ander. Dat heeft ertoe geleid dat we een stal gebouwd hebben, waar de koeien straks in en uit kunnen lopen. De buren genieten daar zichtbaar van. De zonnepanelen zijn inmiddels op het dak geplaatst, meer dan ik alleen voor mijzelf nodig had, want een aantal buren wilden wel meedoen in ons zonneproject.

Een van de buren neemt in de zomer een hoeveelheid melk af voor het boerenijs dat verkocht wordt in Monnickendam. Daar eten die "Troeters" uit de stad nu lekker van.

Omgevingsvisie Waterland 2030

56

6.3 Energiekansenkaart De energiekansenkaart geeft de kansen weer om ons energieverbruik te verminderen en om onze energievoorziening te verduurzamen. Dat is hard nodig om de uitstoot van CO2 te verminderen en hiermee de effecten op ons klimaat. De hierbij afgebeelde energiekansenkaart is een eerste aanzet. De energiekansenkaart zal doorontwikkeld worden tot een dynamische digitale kaart die meer en actuelere informatie geeft. In geval van nieuwbouw bestaat de mogelijkheid om een woning, complex van woningen of bedrijfsgebouw van de grond af op te bouwen. Nieuwbouw geeft de mogelijkheid om het in een keer goed te doen, gebruikmakend van de actuele kennis op dat moment. Naast isolatie zijn er zeker bij nieuwbouw kansen om bijvoorbeeld gasloos te bouwen en/of een nul-op-de-meterwoning te realiseren. Het aantal bestaande gebouwen is vele malen groter dan het aantal nieuwe gebouwen. Potentieel is dan ook een grote winst te halen door aanpassing van bestaande gebouwen. Hier kan isolatie een grote rol spelen, maar ook het ombouwen naar gasloos of nul-op-de-meter behoort tot de mogelijkheden. In het navolgende wordt als toelichting op de kaart achtereenvolgens ingegaan op energiebesparing en duurzame energieopwekking. Energiebesparing Isolatie: een goede jas is het halve werk Beperken van de CO2-uitstoot begint bij het beperken van het energieverbruik.

Dit kan bijvoorbeeld door het isoleren van woningen en bedrijfsgebouwen. Wilt u meer weten over uw particuliere woning kijk dan op www.verbeteruwhuis.nl. Via deze link krijgt u tips over de mogelijkheden om bij uw woning het energieverbruik te verminderen. U krijgt een indicatie van de mogelijke maatregelen, de investering en de besparing die dit oplevert. Bent u een professional in de woningbouwsector, dan kunt u terecht bij https://energiebesparingsverkenner.rvo.nl. Nul op de meter: een zelfvoorzienende woning Een nul-op-de-meterwoning is een huis dat voldoende (of meer) energie opwekt dan nodig is voor het huis en het huishouden. Zo’n woning kan bereikt worden door een combinatie van isolatie, slimme installaties en een eigen energieopwekking. Bij nieuwbouw een prachtige ambitie, maar ook ombouw van bestaande woningen behoort tot de mogelijkheden. Voor nulop-de-meterplannen bestaan mogelijkheden om het hypotheekbedrag op uw woning te verhogen. Voor meer informatie kunt u terecht bij http://stroomversnelling.nl.

Omgevingsvisie Waterland 2030

57

Duurzame energieopwekking Zonnepanelen of -collectoren: een dak is een kans De meest eenvoudige manier om als particulier duurzame energie op te wekken, is het benutten van daken voor zonnepanelen of zonnecollectoren. Ieder dak is een kans. Een zonnepaneel zorgt voor elektriciteit, een zonnecollector zorgt voor warmte. Via de zonatlas http://www.zonatlas.nl kunt u voor elk dakvlak binnen een gemeente de geschiktheid voor de opwekking van zonne-energie bepalen. Door het combineren van weerdata, de invallende zonnestraling, de hellingshoek van de daken en de schaduwsituatie, is een zeer nauwkeurige indicatie van de geschiktheid van de dakvlakken voor zonne-energieopwekking gegeven. Voor elk dak is de terugverdientijd van een investering in zonnepanelen doorgerekend. De rekenhulp geeft automatisch aan voor welk deel van het dak, zonnepanelen het meest geschikt zijn. Wilt u participeren in een zonneproject via een van de coöperaties die er in de omgeving zijn? Dan kunt u profiteren van duurzame zonneenergie die voor meerdere huishoudens wordt opgewekt, bijvoorbeeld door het benutten van een dak van een (agrarisch) bedrijfsgebouw. Onder de hierna opgenomen kop “postcoderoosregeling” vindt u daarover meer informatie.

Warmtekoudeopslag (WKO), bodemwarmtewisselaars en aardwarmte: de aarde helpt Watervoerende lagen, tot ongeveer 300 m diepte, laten zich uitstekend gebruiken om warmte en koude in op te slaan. De werking van een open systeem berust op hergebruik van warmte en koude via een kringloop van grondwater van een constante temperatuur. In de zomer gebruikt men het relatief koele grondwater om gebouwen te koelen. Het hierdoor opgewarmde water wordt vervolgens weer in de bodem opgeslagen, totdat het in de winter weer gebruikt kan worden om de gebouwen te verwarmen. Dit systeem is met name interessant voor grotere warmtegebruikers zoals instellingen of bedrijventerreinen. Een gesloten systeem of bodemwarmtewisselaar bestaat uit dichte leidingen in de bodem waarin water met antivries circuleert. Hierbij vindt energie-uitwisseling met de omringende bodem plaats door overdracht via de wand van de leidingen. Er wordt onderscheid gemaakt in een horizontale, ondiepe variant en een verticale, diepe variant. Ook bodemwarmtewisselaars zijn te gebruiken voor koeling en verwarming, maar hun capaciteit is beperkt. Ze worden daarom gebruikt in de woningbouw en kleinschalige utiliteitsbouw.

Omgevingsvisie Waterland 2030

58

Bij geothermie (aardwarmte) worden ook open bronnen geslagen, die echter veel dieper reiken (1.500 – 5.000 m) en een veel hogere temperatuur hebben (40 – 120ºC). Hierdoor wordt deze technologie alleen gebruikt voor verwarming en eveneens voor meer grootschalige toepassingen. De energiekansenkaart geeft aan of de ondiepe of dieper gelegen watervoerende lagen geschikt zijn voor het gebruik als warmtekoudeopslag. Tevens is te zien of er kansen zijn voor het benutten van geothermie. Gasloos wonen: het afbouwen van ons aardgasgebruik Aardgas is een fossiele brandstof en dus eindig. Ook ervaren we inmiddels de negatieve effecten van aardgaswinning. Kiest u voor volledig elektrisch, dan kunt u uw totale energievoorziening duurzaam inrichten. In veel gevallen wordt bij gasloos wonen gebruik gemaakt van een warmtepomp waarmee water uit de grond in het huis wordt gepompt ten behoeve van verwarming en koeling van de woning. De postcoderoosregeling: de voordelen van een coöperatie De postcoderoosregeling of fiscale regeling verlaagd tarief, maakt het mogelijk dat leden van een coöperatie een korting krijgen op hun energiebelasting in het geval deze lokaal en duurzaam is opgewekt. Dit wordt verrekend via de energienota. De plek waar de duurzame energie wordt opgewekt, moet worden afgenomen in hetzelfde of aangrenzende postcodegebied met vier gelijke cijfers.

Meer informatie over deze regeling vindt u op http://www.postcoderoosregeling.nl. In de gemeente Waterland bestaan twee energiecoöperaties: Noorderzon (Broek in Waterland) en Zon op Marken (Marken). Meer informatie over deze twee coöperaties vindt u op: http://zonopnederland.nl/zon-op-waterland/ http://zonopnederland.nl/zon-op-marken/ Windenergie: de energie die ons aan komt waaien Windenergie is in Nederland de voornaamste bron van duurzame energie. Binnen de gemeente Waterland staan twee windmolens. De Coöperatie Windenergie Waterland is eigenaar. Het is mogelijk om in deze coöperatie te participeren. Meer informatie vindt u op: http://www.cwwaterland.nl/ Zoals aangegeven in paragraaf 5.6 van deze omgevingsvisie heeft de gemeente ten aanzien van de verdere ontwikkeling van windenergie een behoedzame houding passend bij de grote waarden die de gemeente bezit op het gebied van landschap en natuur enerzijds en het belang van de energietransitie anderzijds. De gemeente zal zelf geen windenergieprojecten ontwikkelen. Indien zich initiatieven voordoen, zal de gemeente deze op hun eigen kwaliteit beoordelen.

Omgevingsvisie Waterland 2030

59

Laadpunten voor elektrisch autorijden: potentieel duurzaam, stiller en schoner Elektrisch autorijden kan bijdragen aan het klimaatprobleem, zeker als de benutte elektriciteit duurzaam is opgewekt. Elektrische auto's produceren geen stikstofoxiden en fijnstof. Dat is met name op drukke verkeerstrajecten een groot voordeel. Bovendien veroorzaken elektrische auto's minder geluidshinder, met dank aan hun geruisloze motoren. Op de energiekansenkaart staan de locaties van bestaande en geplande laadpunten voor elektrische auto's in het openbare gebied van de gemeente. Wilt u meer informatie over oplaadpunten, kijkt u dan op de landelijke site http://www.oplaadpunten.nl voor de locaties en actuele beschikbaarheid.

Omgevingsvisie Waterland 2030

60

Energiekansenkaart

Energiebesparing

isolatie

nul-op-de-meter

Duurzame energieopwekking

gasloos wonen

een dak is een kans!

Geschiktheid WKO ondiep Ja, maar slecht geschikt Ja, matig geschikt Overig gebied: Ja, onder voorwaarden

Geschiktheid WKO diep Ja, hele gemeente zeer geschikt

Geschiktheid Geothermie Bruikbaarheid onzeker

Bruikbaarheid mogelijk slechte kwaliteit Bruikbaarheid mogelijk goed

Elektrische auto’s: duurzaam, stil en schoon Lokale duurzame energie Bestaande laadpunten

Postcodegebied met 4 gelijke cijfers

Geplande laadpunten

Postcodegebied locatie energiecoöperatie Bestaande windturbines Marken

Laadpunten elektrische auto’s Bestaande laadpunten Geplande laadpunten Monnickendam

Ilpendam

Broek in Waterland

Marken

6.4 Milieu Voor deze omgevingsvisie is geen milieu effect rapportage (m.e.r.) opgesteld. Vanwege het karakter van deze visie is dat ook niet nodig. Er worden geen nieuwe locaties (locaties waarvoor nog geen besluit genomen is) voor ruimtelijke ontwikkelingen aangewezen. Ook worden er geen nieuwe ontwikkelingen benoemd die het doorlopen van een m.e.r.procedure nodig maken. In plaats van concreet aan te geven wat op welke plaats mogelijk is, geeft de omgevingsvisie een kader waarbinnen ontwikkelingen mogelijk zijn. Dit kader omvat overigens ook milieurelevante kernprincipes zoals natuur, cultuurhistorie, ruimtelijke identiteit, rust en donkerte. Deze worden bewust op een globaal niveau benoemd. De omgevingsvisie omvat ruimtelijke ontwikkelingen maar deze zijn zodanig abstract aangegeven dat de milieueffecten, die hier mogelijkerwijs van uitgaan, op voorhand niet betrouwbaar zijn in te schatten.

6.5 Kosten Het maken van een omgevingsvisie brengt met zich mee dat nagedacht moet worden over de verdeling van kosten. De omgevingsvisie geeft kans om nieuwe ontwikkelingen bij te laten dragen aan de realisering van zaken die van algemeen belang zijn en/of om overheveling van gelden van een winstgevend project naar een project met een tekort mogelijk te maken. Dit is geregeld in de Wro (onderdeel Grondexploitatiewet). Er zijn twee mogelijke sporen: Bovenplanse verevening (artikel 6.13, lid 7 Wro); Financiële bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen (artikel 6.24, lid 1 sub a Wro). Bovenplanse verevening Bovenplanse verevening10 heeft betrekking op kosten van werken en werkzaamheden waarbij meerdere locaties betrokken zijn. Door bovenplanse verevening ontstaat de mogelijkheid om tekorten op de ene locatie te verrekenen met overschotten op een andere locatie. Het is daarbij wel verplicht een fonds in te stellen (of gebruik te maken van bestaande fondsen). Zonder een omgevingsvisie is kostenverhaal van bovenplanse kosten niet mogelijk. Financiële bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen Het is ook mogelijk om kosten te verhalen door een bijdrage te vragen aan ruimtelijke ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen kan gedacht worden aan ontwikkelingen die van belang zijn voor de gemeente als geheel, bijvoorbeeld waterberging, natuur en recreatie.

In de omgevingsvisie zal in dat geval de samenhang tussen de nieuwe ontwikkeling die geld kan afdragen en de financiële bijdragen aan een ruimtelijke ontwikkeling (de kwaliteitsbijdrage) worden beschreven. De 10

Hierbij moet aangetoond worden dat er sprake is van; profijt, toerekenbaarheid, evenredigheid.

Omgevingsvisie Waterland 2030

63

financiële bijdrage aan de ruimtelijke ontwikkeling kan als bepaling worden opgenomen in een anterieure overeenkomst over grondexploitatie. In de situatie van de gemeente Waterland moet bedacht worden dat elke ontwikkeling in het buitengebied al verplichtingen in zich draagt om waterberging, landschappelijke inpassing en soms ook natuurwaarden te realiseren. Voor te ontwikkelen woningen/woongebieden ligt dit anders. Een mogelijkheid is om bij de bouw van woningen in of in aansluiting op bestaand bebouwd gebied een bijdrage te vragen aan (niet limitatieve opsomming): ontwikkeling van recreatieve routes; voorzieningen in de kernen waaronder ontmoetingsplekken, parkeer- en/of groenvoorzieningen; waterberging; versterkingen op het gebied van landschap of natuur. In de voorliggende omgevingsvisie is het niet mogelijk om bovenplanse verevening toe te passen omdat de visie daarvoor te abstract is. Mocht hier in latere instantie wel behoefte aan bestaan, dan kan de omgevingsvisie op dit punt worden aangevuld met een gedeeltelijke herziening. In deze omgevingsvisie wordt wel het kader geboden om in geval van woningbouw een bijdrage te vragen aan ruimtelijke ontwikkelingen.

Omgevingsvisie Waterland 2030

64

Kaartenbijlage Kaartenbijlage

Omgevingsvisie Waterland 2030

65

KADER Nationaal Landschap 'Laag Holland' Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

±

Legenda

Gemeentegrens Laag Holland

Gemeentegrens

Stelling van Amsterdam 1:100.000

Laag Holland Stelling van Amsterdam

18 19

KADER Landschapstypen Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

±

Legenda

Gemeentegrens

Droogmakerijenlandschap

Landschap voormalige Zuiderzee Oude zeekleilandschap

Gemeentegrens

Landschap voormalige Zuiderzee

Droogmakerijenlandschap

Oude zeekleilandschap

1:100.000 Veenpolderlandschap

Veenpolderlandschap

20 21

NATUUR EN WATER Natuurnetwerk Nederland KADER Natuurnetwerk Nederland Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

±

Legenda

Gemeentegrens

Bestaande natuur

Nieuwe natuur Grote wateren

Gemeentegrens

1:100.000 Zie voor de actuele stand van zaken:

Natuurnetwerk Nederland

Nieuwe natuur Grote wateren

https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Ruimtelijke_inrichting/Structuurvisie_en_PRV

Bestaande natuur

14 14 15

KADER Weidevogelleefgebied Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

±

Legenda

Gemeentegrens

Weidevogelleefgebieden

1:100.000 Gemeentegrens Zie voor de actuele stand van zaken:

https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Ruimtelijke_inrichting/Structuurvisie_en_PRV

Weidevogelleefgebieden

16

17

KADER Bufferzone Amsterdam-Purmerend Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

±

Legenda

Gemeentegrens Bufferzone

Gemeentegrens

1:100.000 Zie voor de actuele stand van zaken:

Bufferzone

https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Ruimtelijke_inrichting/Structuurvisie_en_PRV

12 13

KADER Beschermde stads- en dorpsgezichten en Provinciaal monument Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

± 1:100.000

Legenda

Gemeentegrens

Beschermde stads- en dorpsgezichten

Gemeentegrens

Provinciaal monument- Noorder IJ- en Zeedijken 1:100.000

Lopende projecten

Beschermde stads- en dorpsgezichten

Provinciale monumenten Provinciaal monument - Noorder IJ- en Zeedijken Gemeente grens

23

KADER Waterkeringen Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016)

±

Legenda

Gemeentegrens

Primaire waterkering Gemeente grens

Regionale waterkering 1:100.000 Primaire waterkering

Regionale waterkering

26 27

KADER Archeologie Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016) CULTUURHISTORIE EN RUIMTELIJKE KWALITEIT Archeologie

±

CULTUURHISTORIE EN

Legenda

Gemeentegrens Archeologische monumenten Archeologisch onderzoek noodzakelijk bij: Plannen groter dan 100 m2 en dieper dan 35 cm Gemeentegrens RUIMTELIJKE KWALITEIT Archeologie Gemeente grens Alle bodemroering Alle bodemroering Plannen groter dan 2.500m2 en dieper groter dan 40cm Plannen dan 2.500 m2 en dieper dan 40 cm 1:100.000 Archeologisch onderzoek noodzakelijk bij:

1:100.000

32 dan 40 cm Plannen groter dan 500 m2 en dieper

Plannen grotergroter dan 10.000m2 en dieper dan Plannen dan 10.000 m240cm en dieper dan Plannen 40 cmgroter dan 500m2 en dieper dan 40cm

Alle bodemroering

Plannen groter dan 100m2 en dieper dan 35cm

Archeologische monumenten

Plannen groter dangroter 100 m2 dieper 35 cm Plannen danen 10.000 m2 dan en dieper dan 40 cm Plannen groter dan 2.500 m2 en dieper dan 40 cm

33

_ ^ Y _X ^

_ ^

_ ^

_ ^

Y _X ^

KADER Archeologie Lopende projecten Momentopname ten tijde van de vaststelling van het ontwerp van de Omgevingsvisie (13-10-2016) CULTUURHISTORIE EN RUIMTELIJKE KWALITEIT Archeologie Lopende projecten

_ Brandweerpost ^ Voorzieningen, _ ^ Woningbouw, De Regenboog Kindcentrum De Havenrakkers Woningbouw, De Regenboog Kindcentrum De Havenrakkers _ Voorzieningen, ^ Plannen groter dan 100 m2 en dieper dan 35 cm Gemeentegrens RUIMTELIJKE KWALITEIT Archeologie _ Voorzieningen, ^ Woningbouw, De Trambaan/Eilandweg Woningbouw, De Trambaan/Eilandweg 't Spil Sporthal Plannen groter dan 2.500 m2 en dieper dan 40 cm Archeologisch onderzoek noodzakelijk bij:'t SpilSporthal _ Voorzieningen, ^ _ Voorzieningen, ^ 1:100.000 32 dan 40 cm Woningbouw, Hellingweg Woningbouw, Hellingweg Plannen dan 500 m2 en dieper Supermarkt Hellingweg Alle bodemroering X YX X Voorzieningen, Supermarktgroter Hellingweg Y Y Voorzieningen, Y X Woningbouw, Ilpenhof Plannen groter dan 10.000 Toerisme dan 40 cm en Recreatie, Mirror Waterhotel 33 Woningbouw, Ilpenhof _ m2 en^ ^ Toerisme en Recreatie, Mirror Waterhotel _dieper

± ±

1:100.000

1:100.000

Woningbouw, 't Schouw

Woningbouw, 't Schouw Legenda

Voorzieningen, Brandweerpost

Woningbouw, Sebastianusschool

Bereikbaar Waterland

Woningbouw, Stiereveld

Dijkversterking Markermeerdijken en Meerlaagsveiligheid Marken

Woningbouw, Van Disweg

Gemeente grens

Woningbouw, Sebastianusschool Woningbouw, Stiereveld

Woningbouw, Van Woningbouw, Zeedijk 1 Disweg Woningbouw, Zeedijk 1

Bereikbaar Waterland

Dijkversterking Markermeerdijken en Meerlaagsveiligheid Marken Gemeente grens

40 40

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=e14caac7-4e75-4e03-a18c-50dcba757a44