417-10 Beantwoording schriftelijke vragen begroting 2026
Tekst van het document
26
Bestuur, algemene dekkingsmiddelen en overhead WaterlandNatuurlijk Vraag 72 Pagina 28, 4.1.1 Wat wordt concreet bedoeld met een “Leerecosysteem”? Antwoord Een leerecosysteem is een goed samenwerkend netwerk van mensen, middelen, technologie en afspraken. Het zorgt ervoor dat leren op de werkvloer steeds doorgaat. Zo wordt leren niet alleen iets wat je doet tijdens trainingen, maar ook iets wat vanzelf gebeurt tijdens het dagelijkse werk. Vraag 73 Pagina 29, 4.2.1 Wervingscampagne Gaat de gemeente deze complexe wervingscampagnes zelf ontwikkelen en uitvoeren, of worden hiervoor externe partijen ingezet? Antwoord De intentie is om de content voor de campagnes zelf te ontwikkelen. Onze recruiter kan gerichte wervingscampagnes uitvoeren. Door de implementatie van het ATS (werving- en selectiesysteem) is ons bereik ook groter geworden. Indien onze eigen inzet (toch) niet toereikend is wordt gekeken naar samenwerking met een specialistische partij die gerichte campagnes kunnen opzetten. Hoeveel vacatures staan er open? Is dat door de hele organisatie of specifiek bij een team? Antwoord Een aantal vacatures is variabel. Op het moment van het schrijven van dit antwoord is het aantal vacatures dat openstaan zes. De actuele vacatures zijn hier gepubliceerd: Gemeente Waterland Jobs.
De vacatures die moeilijk invulbaar zijn, zitten veelal op het gebied van civiele techniek en ruimtelijke ordening. Vraag 74 Pagina 29, 4.3.2 Burgerparticipatie Wanneer kan de raad de al 3 jaar onderweg zijnde geactualiseerde verordening burgerparticipatie verwachten? Wat wordt concreet bedoeld met “een integrale aanpak, passend bij onze bewoners en organisatie”? En wie bepaalt hier wat dan “passend” is? Antwoord In Q1 2026 worden de uitgangspunten voor de participatieverordening met de raad besproken. Daarna wordt de participatieverordening ter vaststelling in de raad ingebracht. De aanpak, die aansluit op de bestaande projectmatige werkwijze, zorgt voor borging, structuur en zichtbaarheid van burgerparticipatie binnen en buiten de organisatie. De onderdelen van de integrale aanpak voor burgerparticipatie zijn toegelicht in het projectplan Burgerparticipatie welke terug te vinden is onder raadsnummer 170-161. 27
De integrale aanpak wordt gebaseerd op input van inwoners, het college, de gemeenteraad, medewerkers van gemeente Waterland en de dorpsraden. Vraag 75 Pagina 29, 4.4.1 Kostenbeheersing Nu is er geen oorzakelijk verband tussen subsidies en beleid. Waar in deze begroting vinden we de uitvoering van de adviezen uit ons accountantsrapport, waarbij in het kader van kostenbeheersing wordt gesteld dat er beleid ontwikkeld moet worden, op basis waarvan subsidies worden uitgedeeld. Achteraf kan dan bepaald worden of belastinggeld goed terecht is gekomen? Antwoord Wij hebben een subsidieverordening en voor het sociaal domein hebben wij verschillende uitvoeringsregelingen, waarin de voorwaarden zijn vastgelegd. Vraag 76 Pagina 30, 4.6.2 Kortere responstijden Kan de raad in de nabije toekomst rapportages verwachten over aantallen en afhandeling van alle klantcontacten? En zo ja, wanneer? Antwoord Ja. Het streven is om deze informatie uiterlijk vanaf Q3 2026 te delen met de raad. Vraag 77 Pagina 30, 4.7.1 Website Wordt de website de enige vorm van communicatie of gaat u actief uw burgers meer informeren via social media en bijvoorbeeld kranten en tijdschriften? Antwoord Wij informeren onze inwoners op verschillende manieren, digitaal via onze website, Facebook, Instagram, LinkedIn.
Offline doen we dat via onze wekelijkse gemeentepagina in Nieuwsblad Waterland, via artikelen in ondernemersblad Zaaq, posters en folders en samenwerkingen met onze partners ( bijv. Welzijnwonenplus) Ook is er een online nieuwsbrief voor inwoners in ontwikkeling. Vraag 78 Pagina 31, 4.7.3 Externe oriëntatie versterken Wat wordt concreet bedoeld met “de externe oriëntatie versterken” en wanneer kan de raad de “Verordening Burgerparticipatie” verwachten? Antwoord We willen binnen goed op de hoogte zijn van wat er buiten speelt. We halen nieuws op uit onze samenleving (landelijk, lokaal en regionaal) en maken de organisatie hiervan bewust. In Q1 2026 worden de uitgangspunten voor de participatieverordening met de raad besproken. Daarna wordt de participatieverordening ter vaststelling in de raad ingebracht
28
Vraag 79 Pagina 33, Wat mag het kosten? Hoe worden de €916.000,- aan “baten economische promotie” berekend, waar bestaat dit uit? Antwoord De “baten van economische promotie” worden als volgt berekend: Wanneer er geen grote afwijkingen zijn tussen de begroting en de gerealiseerde baten, worden de baten uit de begroting van het vorige jaar overgenomen in de nieuwe begroting. Wel wordt er een indexering voor belastingen, leges en inflatie op toegepast. De “baten economische promotie” bestaan uit: Forensenbelasting 36 Nachttoeristenbelasting 802 Watertoeristenbelasting 78 _____ Totaal 916
Vraag 80 Pagina 34, Wat willen wij bereiken? Waaruit blijkt concreet volgens u dat “onze medewerkers, ondernemers en inwoners steeds meer verantwoordelijkheid nemen”? Verantwoordelijkheid voor wat trouwens? Antwoord Bedoeld wordt dat bij het ondersteunen door de gemeentelijke organisatie van inwoners en ondernemers we niet zomaar het werkproces aflopen, maar waar mogelijk en gewenst samen met de inwoner of ondernemer kijken hoe een verzoek het beste kunnen behandelen. En andersom nemen inwoners en ondernemers steeds meer de verantwoordelijkheid om een vraag of verzoek niet te zien als iets dat men zonder omkijken bij de gemeente neerlegt, maar dat inwoner/ondernemer en gemeente er samen voor zorgen dat het indienen en afhandelen van een verzoek soepel loopt. Vraag 81 Pagina 34 6.2 Verbonden partijen Waar kunnen wij vinden hoe deze gemeente “effectief en efficiënt regie voert over de verbonden partijen”? Antwoord In de nota Verbonden partijen gemeente Waterland 2024 wordt een nadere invulling gegeven aan deze aspecten en aan de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeente in hun relatie met de verbonden partij.
29
JOUW Waterland Inleiding Het domein Bestuur & Overhead omvat de gemeentelijke organisatie, personeelsbeleid, ICT, digitalisering en algemene bestuurslasten. In de Jaarrekening 2024 waren er nog incidentele baten van ca. € 2,4 mln (o.a. reserves), maar in de Begroting 2026 vallen die volledig weg, terwijl de lasten stabiel rond de € 9,2 mln liggen. De begroting zet in 2026 sterk in op structurele borging van tijdelijke versterkingen: Strategisch Personeelsplan, invoering van het nieuwe zaaksysteem, en het voldoen aan de Europese NIS2-richtlijn voor cyberveiligheid. Voor een kleine organisatie als Waterland zijn dit forse opgaven, die zowel beleidsmatig als financieel risico’s met zich meebrengen. Vraag 82 Hoe wordt het Strategisch Personeelsplan structureel geborgd nadat de tijdelijke bestemmingsreserve uitgeput is? Onderbouwing: In 2025 en 2026 wordt personeelsuitbreiding grotendeels incidenteel gedekt. Zonder structurele financiering dreigt capaciteitstekort op langere termijn. Antwoord Binnen het Strategisch Personeelsplan wordt geen personeelsinzet gefinancierd. In 2025 en 2026 wordt personeelsuitbreiding incidenteel gevraagd omdat er voor deze specifieke gevallen nog niet bekend is of en hoeveel structureel nodig is. Ons doel is een goede balans te realiseren tussen (politieke) ambities, beschikbare middelen en de benodigde expertise.
Als er een capaciteitstekort dreigt en hiervoor structurele extra financiering nodig zou zijn, dan leggen we dit aan u voor ter besluitvorming. Vraag 83 Hoe wordt de kwetsbaarheid van de kleine organisatie verminderd bij uitval van sleutelmedewerkers? Onderbouwing: Waterland kent een beperkte bezetting. Bij ziekte of vertrek kan cruciale kennis wegvallen, wat uitvoering van de begroting in gevaar brengt. Antwoord In 2026 gaan we specifiek kijken naar deze kwetsbaarheid en hoe we kunnen anticiperen op mogelijke knelpunten en tijdig actie ondernemen. Dat vraagt om een gericht aanpak en is afhankelijk van de specifieke situatie. Maatregelen die we nu al inzetten of gaan inzetten is het inzetten van medewerkers op meerdere velden van expertise, de implementatie van het zaaksysteem (alle informatie van een zaak/dossier inclusief communicatie met één aanvrager/inwoners zijn hier vastgelegd) en het inzetten van de dakpanconstructie zoals toegelicht op pagina 64 van de Begroting.
30
Vraag 84 Hoe wordt geborgd dat de implementatie van het nieuwe zaaksysteem in 2026 leidt tot betere dienstverlening en niet tot hogere werkdruk? Onderbouwing: Digitalisering is een kans, maar mislukte implementatie kan leiden tot extra werk, frustratie en ontevredenheid bij inwoners. Antwoord Zie antwoord vraag 50. Vraag 85 Hoe wordt de verplichting uit de NIS2-richtlijn voor cyberbeveiliging in 2026 financieel en organisatorisch ingevuld? Onderbouwing: Cyberveiligheid is een groeiend risico. De begroting noemt dit wel, maar onduidelijk is of voldoende structurele middelen en expertise beschikbaar zijn. Antwoord De gemeente hanteert een getrapte aanpak om te voldoen aan de NIS2-richtlijn, die in Nederland wordt omgezet in de Cyberbeveiligingswet (verwachte inwerkingtreding 2026). In 2025 ligt de focus op het op orde brengen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid versie 2 (BIO2) normen, het implementeren van de digitale moderne werkplek en het uitvoeren van een gap-analyse, waarbij de zogenoemde quick wins direct worden doorgevoerd. Voor 2026 richten we ons op structurele borging doormiddel van een werkend Information Security Management Systeem (ISMS) op basis van de BIO2/ISO 27001. Na afronding van het project de digitale moderne werkplek en de gap-analyse komt er duidelijk naar voren of er op dit moment binnen de organisatie genoeg middelen en expertise zijn.
Wanneer dit niet geval is zal de organisatie duidelijk en begrijpelijk moeten uitleggen waar de knelpunten zitten en wat er voor nodig is om deze op te lossen. Dit totaalpakket zal worden voorgelegd aan u, de raad. Vraag 86 Hoe wordt de externe inhuur beheerst en beperkt in een krappe arbeidsmarkt? Onderbouwing: Hoge afhankelijkheid van dure externe krachten vergroot de structurele kwetsbaarheid en zet de begroting onder druk. Antwoord Externe inhuur wordt vooral ingezet voor projecten en tijdelijke invulling bij vacatures, verzuim of zwangerschap- en ouderschapsverlof. Voor projectleiding wordt eerst onderzocht of een project door een vaste medewerker geleid kan worden. Door inzetten op externe kracht voor reguliere werkzaamheden, kan deze vaste medewerker een project leiden. Hiermee behouden we de kennis voor projecten binnen de organisatie. Voor het beperken van inhuur bij vacatures is het belangrijk dat deze vacatures zo snel mogelijk worden ingevuld. Door het inzetten van een recruiter, een recruitmentsysteem en een werkenbij-pagina kunnen we de doorlooptijd van vacatures verkorten. Zie ook antwoord op vraag 83.
31
Vraag 87 Hoe wordt de financiële stabiliteit na 2026 geborgd, nu incidentele baten (zoals Galgeriet en reserves) wegvallen? Onderbouwing: Het totaalresultaat is in 2026 nog positief, maar zonder incidentele posten ontstaat een structureel gat. Dit raakt direct de bestuurlijke keuzes. Antwoord Na 2026 vallen incidentele baten zoals de winstneming Galgeriet en onttrekkingen aan reserves grotendeels weg. De begroting is hierop voorbereid door structurele lasten zo veel mogelijk af te stemmen op structurele baten. Daarmee blijft de financiële positie stabiel, al vraagt dit blijvende aandacht bij nieuwe investeringen en beleidskeuzes. Vraag 88 Hoe wordt de cultuurverandering richting procesmatig werken en externe oriëntatie ondersteund binnen de organisatie? Onderbouwing: In de begroting staat dat de organisatie meer procesmatig en extern gericht moet werken. Zonder actief verandermanagement dreigt dit papieren beleid te blijven. Antwoord Zie antwoord vraag 50. D66 Vraag 89 Op pagina 31 staat dat de Apparaatskosten vanaf 2023 tot en met 2026 per inwoner maar liefst 25% zijn gestegen.
Kunt u uitleggen wat u met apparaatskosten bedoeld? Kunt u een uitgebreid en gedetailleerd overzicht opmaken waaruit blijkt hoe deze kosten zijn opgebouwd en waar de oorzaken liggen van deze stijging? Antwoord De apparaatskosten worden berekend door de kosten van Overhead, salariskosten, kapitaallasten en ICT kosten te delen door het aantal inwoners per 1 juli van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar. De kosten van alle onderdelen zijn gestegen met de inflatie. De salariskosten zijn gestegen doordat er in de loop van de jaren een personeelsuitbreiding heeft plaatsgevonden. Extra investeringen hebben geresulteerd in hogere afschrijvingslasten en de ontwikkelingen in de ICT gaan snel en hebben geresulteerd in hogere kosten.
32
Vraag 90 Op pagina 32 staat dat het een wettelijke verplichting is om een rente van 25% te halen. En dit ook het doel is. Kunt u laten zien in wettelijke bepalingen dit staat? Kunt u uitleggen op welke wijze deze 25% rente wordt berekend en hoe deze rente in 2026 uitpakt? Antwoord De wettelijke verplichting (en het doel) is een renteresultaat van maximaal 25%. Het renteresultaat mag maximaal 25% zijn. Deze wettelijke verplichting staat beschreven in de Notitie rente 2023 van de Commissie BBV onder stellige uitspraak C. De berekening van dit renteresultaat voor 2026 vindt u in paragraaf D Financiering onder Renteresultaat. Dit resultaat komt uit op 21%.
Paragraaf A Lokale Heffingen WaterlandNatuurlijk Vraag 91 Pagina 45, Kostendekkendheid Wanneer verwacht het college dat de Haven-, Kade- en liggelden én de leges Europese Dienstenrichtlijn kostendekkend zullen zijn? (nu 56,61% en 43,80%) Antwoord Wij hebben niet de verwachting dat de haven 100% kostendekkend gaat worden, mits we de haven/kade liggelden extreem gaan verhogen. D66 Vraag 92 Op pagina 41 staat dat “een sluitende meerjaren begroting uitgangspunt is bij de gemeentelijke belastingen”. Kunt u uitleggen hoe deze doelstelling zich verhoudt tot het onttrekken van middelen uit de reserves om de begroting sluitend te krijgen? Kunt u de denkwijze achter deze feiten aan ons uitleggen? Antwoord De tekst op blz. 41 luidt: We houden vast aan een sluitende meerjarenbegroting en het uitgangspunt dat de gemeentelijke belastingen met niet meer dan de inflatiecorrectie zullen worden verhoogd. Hiermee wordt bedoeld dat het uitgangspunt is een sluitende begroting en daarnaast dat de gemeentelijke belasting niet meer stijgt dan de inflatiecorrectie. Er is voor gekozen de incidentele lasten gedeeltelijk te onttrekken uit- of toe te voegen aan de reserves. Onderstaande overzicht geeft een weergave van de algemene reserve.
33
Vraag 93 Op dezelfde pagina staat de 5,8% prijsstijging wordt toegepast. Is dit op alle baten en laten? Zo nee, op welke baten en lasten wel en op welke baten en lasten niet? Antwoord Het stijgingspercentage betreft de belastingopbrengsten. Dit percentage is niet toegepast (gezien onze keuze van variant A) op de OZB woningen en niet volledig op de OZB niet woningen. Om afval en riool kostendekkend te maken zijn deze kosten meer verhoogd dan de genoemde 5,8%. De andere heffingen zijn verhoogd met de genoemde 5,8%. Vraag 94 Pagina 46 waarom zijn in deze grafieken het jaar 2026 en volgende niet meegenomen? Kan dit alsnog gebeuren? Antwoord De grafieken zijn gemaakt o.b.v. de tabel erboven (pagina 45). De tarieven voor 2026 worden in december door uw raad vastgesteld bij de behandeling van de belastingverordeningen. Om die reden zijn deze tarieven niet meegenomen in de grafiek. Vraag 95 Klopt het dat de afvalstoffenheffingen en rioolheffing vrijwel hun kostendekkendheid hebben bereikt? Hoe groot zijn in de opgenomen jaren na 2026 de kostendekkendheid percentages? Antwoord Ja dat klopt. Zeker in het geval van de afvalstoffenheffing zijn de opbrengsten en de kosten vrijwel gelijk waardoor de kostendekkendheid op bijna 100% uitkomt. De kostendekkendheid kan voor de jaren na 2026 nog niet worden berekend aangezien die tarieven nog niet bekend zijn.
34
Paragraaf B Weerstandsvermogen WaterlandNatuurlijk Vraag 96 Pagina 49 Inventarisatie risico’s Hoe zeker is de waarschijnlijkheid van een 30% bruto kans op €800.000,- met name gezien de langjarige historie van overschrijdingen op dit punt? Antwoord Kans inschattingen gaan gepaard met een schattingsonzekerheid. Deze is lastig om concreet te duiden en is doorgaans sterk beïnvloed door ervaringen uit het verleden en vergelijkbare situaties bij bijvoorbeeld andere gemeenten. De kans op een enorm dure individuele maatwerkvoorziening valt niet goed te voorspellen, maar is wel aanwezig. Bovendien is de kans op een individuele uitschieter minder groot dan groei van kosten door stijging van het aantal inwoners dat gebruik maakt van een voorziening. Er wordt daarom een onderscheid gemaakt tussen uitzonderlijk maatwerk en hoge uitgaven (door autonome groei van aantallen en kosten). Op dit moment zien wij dan ook geen reden om van de 30% inschatting af te wijken. Vraag 97 Pagina 49, Hogere uitgaven sociale voorzieningen Kunt u de PXQ-systematiek toelichten, en wat is het verschil met de resultaatgerichte systematiek? Antwoord Vanuit de Wmo wordt resultaatgericht geïndiceerd. Vanuit de resultaatgerichte systematiek betaalt de gemeente voor het resultaat ‘een schoon en leefbaar huis’, en niet voor het aantal uren huishoudelijke hulp dat nodig is om dat te bereiken.
Een aanbieder ontvangt een budget en kan daarmee zelf bepalen hoeveel uur inzet nodig wordt geacht. Bij Wmo-ondersteuning moet echter duidelijk zijn welke ondersteuning een inwoner kan verwachten, uitgedrukt in concrete tijdseenheden (uitspraak Centrale Raad van Bestuur). De verwachting is dat de kosten stijgen door deze ‘P maal Qsystematiek’, waarbij ‘p’ staat voor prijs en ‘q’ voor geleverde inzet. Vraag 98 Pagina 51 Niet voldoen aan privacywetgeving In hoeverre zijn er voor alle door de Autoriteit Persoonsgegevens verplichte onderwerpen, zgn. DPIA’s uitgevoerd? Antwoord In 2024 zijn er geen DPIA’s uitgevoerd. In 2025 is er een aantal afgerond en nog in uitvoering. De informatiesystemen van de gemeente zijn op dit moment niet toereikend uitgerust om met een redelijke mate van zekerheid te kunnen bevestigen dat aan alle verplichtingen op dit vlak is voldaan. Er wordt gewerkt aan het opzetten en uitwerken van een contractenregister en een proces qua contractmanagement. Wanneer dit gerealiseerd is, dan is de verwachting dat hier wel een uitspraak over gedaan kan worden. Voor meer informatie over deze voorgestelde verbetermaatregel en de voortgang hiervan, zie het Verbeterplan Interne Beheersing 2025 (Q2) zoals behandeld in de auditcommissie. 35
En hoe is de financiële impact bij bestuurlijke boetes in de risico-inventarisatie hier berekend? Antwoord Dit betreft een schatting op basis van wat er in de media over te vinden valt. Er zijn geen boetes door de Autoriteit Persoonsgegevens aan de gemeente opgelegd tot op heden. Vraag 99 Pagina 53 Kengetallen Wat doet het college concreet om onze solvabiliteitsratio structureel te verhogen? Antwoord Solvabiliteit is een kengetal dat altijd meebeweegt met de stand van onze balans. Het laat zien hoeveel van ons bezit met eigen middelen (reserves) is gefinancierd en hoeveel met geleend geld. Het is dus geen vast percentage dat je structureel kunt verhogen, maar een verhouding die kan dalen of stijgen door onder meer het aangaan van leningen, aflossingen en het versterken van reserves. Naarmate de schuldenlast toeneemt, neemt de solvabiliteitsratio af. Neemt de schuldenlast af, dan neemt de solvabiliteitsratio toe. Voor de bouw van de sporthal zal in 2028 een lening van zo'n € 20 miljoen worden aangetrokken. Daardoor neemt de solvabiliteitsratio af. Zodra de lening portefeuille afneemt door aflossingen, zal de solvabiliteitsratio weer toenemen. Verder richt het college zich op onderstaande uitgangspunten: • Zo min mogelijk nieuwe leningen aangaan, tenzij strikt noodzakelijk. • Meevallers en verkoopopbrengsten gebruiken om reserves te vergroten.
• Een structureel sluitende begroting voeren, zodat nieuwe schuldopbouw wordt voorkomen. • Het weerstandsvermogen inzetten om risico’s beter op te vangen. Vraag 100 Pagina 56 Gebouwen Wat veroorzaakt het verschil tussen gebouw toilet/douche Marken voor €29.000,- in 2026 en toilet/douche Monnickendam voor €5.000,- in 2026? Antwoord Het gebouw toilet/douche Marken is eigendom van gemeente waterland, het gebouw douche/toilet Monnickendam wordt gehuurd. Als eigenaar van een gebouw heb je ook de onderhoudskosten voor het casco (gebouw), deze onderhoudskosten heb je niet bij een gebouw dat gehuurd wordt. Vraag 101 Pagina 57, Openbare Verlichting Wanneer kan de raad het geactualiseerde beleidsplan Openbare Verlichting tegemoet zien? Antwoord Het beheerplan openbare verlichting verwachten wij in Q1 2026.
36
Vraag 102 Pagina 58 Gemeentehaven Het streven is 1x per 10 jaar baggeren. Dat is in 2016 voor het laatst gebeurd. In 2026 zou er opnieuw een baggerplan moeten zijn. Wanneer kan de raad het beheerplan van de gemeentehaven tegemoet zien? Antwoord Het beheerplan van de gemeentelijke binnenhaven is in Q4 van 2025 aangeboden aan de raad.
Paragraaf D Financiering WaterlandNatuurlijk Vraag 103 Pagina 62 Renteresultaat Waar bestaat de €772.000,- renteresultaat uit? Antwoord Het renteresultaat is het saldo van de begrote externe rentelasten en rentebaten over korte en lange financiering. De € 772.000,- is het saldo van afgerond € 1.050.000 (lasten) minus € 278.000 (baten). Zie ook de tabel op pagina 62.
Paragraaf E Bedrijfsvoering WaterlandNatuurlijk Vraag 104 Pagina 63 Organisatieontwikkeling Welke “diverse projecten” zijn er nu opgestart? Antwoord Dat zijn de projecten die onder de programma’s Dienstverlening, Strategisch Plan Informatievoorziening en Strategisch Personeelsplan vallen. Deze projecten zijn toegelicht tijdens de raadsinformatieavond Organisatieontwikkeling. Een aantal van deze projecten is: Procesmatig Werken, Digitale Moderne Werkplek, Contractbeheer- en management, Werving en Selectie, Leren en Ontwikkelen. Vraag 105 Pagina 63 Samen zijn we sterker Zijn de resultaten van het inwonerstevredenheidsonderzoek al naar de raad gestuurd? Wanneer kan de raad het plan van aanpak en verbeteracties voor dienstverlening inzien? Antwoord De resultaten van het inwonerstevredenheidsonderzoek zijn nog niet naar de raad gestuurd. Het onderzoek wordt in oktober uitgezet. Het streven is om het plan van aanpak en verbeteracties uiterlijk februari 2026 naar de raad te sturen.
37
Vraag 106 Pagina 65 Bestuurskracht Waar vinden we in deze begroting de uitwerking van de adviezen uit het accountantsrapport op het gebied van “borging” en “toetsing van beleid”? Antwoord Een van de voorgestelde verbetermaatregelen van de accountant luidt: “Wij raden u aan om samen met de gemeenteraad de beleidsdoelstellingen in de begroting verder concreet te maken en volledig aan te laten sluiten op de uitgangspunten van het collegeprogramma.” Er is naar de formulering gekeken en er zijn verbeteringen doorgevoerd in de begroting 2026 door de beleidsdoelstellingen meer SMART te formuleren.
Paragraaf F Verbonden Partijen WaterlandNatuurlijk Vraag 107 Pagina 78 Alliander Hoe kan ons dividend uit Alliander vanaf dit jaar met 7% dalen, ons dividend uit de BNG met 17% en dat van HVC met 3%? Antwoord Het dividend van Alliander was in 2024 incidenteel hoger vanwege de verkoop van Kenter. Het dividend van de BNG was eerdere jaren ook begroot op € 30.000. Het is dus niet vanaf 2025 lager wel was het dividend in 2024 incidenteel hoger. Het dividend van HVC is in 2024 ook begroot op € 30.000 het werkelijke bedrag is echter afgerond iets meer dan € 30.500 vandaar afgerond naar € 31.000.
38
Paragraaf I Subsidies WaterlandNatuurlijk Vraag 108 Pagina 88, Stichting Gecoördineerd Ouderenwerk 55+ Ilpendam Wat is de achterliggende gedachte om €5,- minder agd terwijl de SGOM wel de aangevraagde €5000,- krijgt? Antwoord Als er meer wordt aangevraagd dan in het jaar ervoor is toegekend, is het subsidieplafond het bedrag van het jaar ervoor + indexering (zie toelichting op pagina 90). Als het bedrag dat wordt aangevraagd hetzelfde is als het jaar ervoor, wordt dit bedrag toegekend zonder indexering. Vraag 109 Pagina 89, De stichting Kinderopvang heeft geen subsidie aangevraagd maar krijgt wel €10.000? Waarom? Berend Botje heeft niets aangevraagd en krijgt €10.000? Waarom? Antwoord De subsidies aan de kinderopvangorganisaties vallen onder een andere Uitvoeringsregeling en kennen een andere systematiek. De kinderopvangorganisaties ontvangen twee keer per jaar een voorschot voor kinderen uit Waterland, die op sociaal en/of medische indicatie voorschoolse educatie nodig hebben. Deze voorschoolse educatie hebben wij belegd bij de kinderopvangorganisaties. Aan het eind van het jaar rekenen we af op basis van de werkelijke kosten. Vraag 110 Pagina 89 Subsidietabel Bestaat Stichting Stadsraad Monnickendam nog steeds? Zo niet, waar is dan de subsidie van 2025 naar toe gegaan, en wie heeft er dan voor 2026 aangevraagd? Antwoord De stadsraad Monnickendam bestaat juridisch nog.
De subsidies voor de stads- en dorpsraden worden niet aangevraagd maar zijn voor een periode van vier jaar na ondertekening op 12 september 2022 jaarlijks automatisch uitgekeerd op hun rekening naar aanleiding van het ‘Convenant 2022 Kernraden en gemeente Waterland.’ Wij overwegen om deze automatische betaling te heroverwegen.
39
Vraag 111 Pagina 90 Subsidieplafond Onderste alinea: “aangezien het gaat om partners die essentiële diensten verlenen? Over welke diensten gaat het hier? En welk orgaan bepaalt of deze diensten essentieel zijn? Antwoord Het betreft de partners die bijdragen leveren aan de doelstellingen van de gemeente op het gebied van gezondheid en leefbaarheid zoals vermeld in de toelichting op pagina 90 van de begroting. Vraag 112 Pagina 92 SMD Is deze raad gekend in het verzoek van het college om €30.000,- extra subsidie te verlenen voor zgn. “vroegsignalering”? Uit welke werkzaamheden bestaat deze vroegsignalering bij kinderen en/of ouderen. Zijn het niet de scholen en WW+ die ook deze signalering doen? Antwoord De vroegsignalering zoals hier bedoeld is het onderdeel vroegsignalering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Sinds 2021 hebben gemeenten de wettelijke taak om dit uit te voeren. De scholen en WW+ hebben hier géén formele taak in. Uw Raad heeft sinds 2021 een bedrag van €50.000,- voor de vroegsignalering begroot, waarvan aansluiting op een systeem ter registratie van de door de wet vastgestelde signalen en uitvoeringskosten opvolging (contact en begeleiding) bekostigd worden. De genoemde €30.000,- is een verschuiving van een deel van dit door de Raad begrote bedrag.
Tot 2025 hebben wij beide elementen in eigen beheer uitgevoerd, maar dit leidde niet tot het gewenste effect. In 2025 hebben wij de opvolging van signalen belegd bij de SMD, een partij die ervaren is in het uitvoeren hiervan door hun ervaring in het uitvoeren van deze taak voor andere gemeenten in onze regio. U wordt hierover geïnformeerd in de nota financiële bestaanszekerheid en schuldhulpverlening. Vraag 113 Pagina 99, Meerjarenraming Welke factoren veroorzaken de oplopende kosten in het Sociaal Domein, hoe ontwikkelen deze kosten zich in de periode 2026–2029, en welke concrete maatregelen neemt het college om deze uitgaven beheersbaar te houden? Antwoord De landelijke trend van toename van het aantal kinderen met jeugdzorg en langere trajecten jeugdzorg en de toenemende vergrijzing zorgen voor de oplopende kosten. Zoals toegelicht bij de klankbordavond sociaal domein (de knoppenavond) richten wij ons op beheersing van de kosten in de individuele jeugdtrajecten en zijn kritisch in de toekenning van voorzieningen in de Wmo.
40
Vragen PvdA Workshop technische vragenronde begroting 2026, 16 september 2025 Zoals tijdens de technische vragenronde toegezegd, hieronder het antwoord op de vragen die mondeling tijdens de bijeenkomst van 16 september 2025 zijn beantwoord. Ruimtelijk domein Waar staan de getallen voor bij beleidsindicator nummer 36 “Nieuw gebouwde woningen”? Waarom een dalende trend? Onze verwachting is dat er juist meer gebouwd is. (pagina 16) Antwoord Zoals aangegeven tijdens de technische avond zijn deze cijfers moeilijk te duiden aan de hand van gerealiseerde woningbouwprojecten. De cijfers komen uit "Waar staat je gemeente"? De geprojecteerde getallen zijn gebaseerd op een landelijk basisadministratie. Er moet daarbij wel een kanttekening gemaakt worden ten aanzien van hoe actueel de informatie is. Welke ijkdatum is bijvoorbeeld gehanteerd? Het kan immers zijn dat een project nog niet gereed is gemeld, terwijl het plan voor het oog wel af is. Er kunnen nog afrondende acties zijn met betrekking tot het project in bijvoorbeeld de openbare ruimte wat maakt dat het plan nog niet gereed is gemeld. Voor volgende jaren zullen we meer kritisch kijken naar welke cijfers we opnemen en hoe deze verklaard kunnen worden. Openbaar domein Bij dit programma zien wij dat er niets is opgenomen voor kunst in de openbare ruimte voor het jaar 2026.
Klopt dit? Antwoord Dat klopt, er is geen beheerplan voor kunst in de openbare ruimte. Sociaal domein Wat is de reden dat de overlast van mensen met verward of onbegrepen gedrag zo is gestegen? (zie bij de Waterlandse indicatoren opgave 3.4.1 (pagina 27)) Antwoord De stijging van het aantal meldingen van mensen met onbegrepen gedrag is een landelijke trend die samenhangt met bezuinigingen in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), wat heeft geleid tot langere wachtlijsten en meer druk op kwetsbare personen. Deze trend wordt bevestigd door cijfers van onder andere de GGD en de politie, en de complexiteit van de problemen (zoals psychische problemen, stress, en het ontbreken van ondersteuning) draagt bij aan de stijging. Het aantal meldingen over mensen met onbegrepen of verward gedrag al jaren toe, waardoor instanties als politie, ambulance en GGZ-crisisdienst hier steeds meer mee (over)belast worden. Een kleine groep personen is verantwoordelijk voor een kwart van de (herhaaldelijke) meldingen. Zij zorgen daarmee voor de meeste (woon)overlast in hun omgeving en belasting van de capaciteit van de nood- /hulpdiensten. Tegelijkertijd wordt de samenleving steeds complexer. Mensen vinden moeilijk hun weg naar basale zaken als een slaapplek, financiële ondersteuning en zorg, zeker als zij geen of nauwelijks een ondersteunend netwerk hebben. 41
Regionaal: Het project Straattriage verloopt heel goed. GGZ werkt hierin goed samen met de politie. Tijdens sommige diensten zit er standaard een GGZ verpleegkundige in de wagen van de politie. Een persoon met onbegrepen gedrag kan dan meteen doorgeleid worden naar hulp. Bestuur Er wordt aangegeven dat bij punt 4.7.1 dat signalen worden gedeeld via de website. Onze vraag is hoe vaak wordt de website bezocht? En worden deze signalen gezien vanuit de inwoners of naar de inwoners? (pagina 30) Antwoord Onze website heeft gemiddeld zo'n 600 unieke bezoekers per dag. We delen onze signalen via de website maar ook onze andere (online en offline) media. Deze versterken elkaar door steeds te verwijzen naar onze website. Ook is er een online nieuwsbrief voor inwoners in ontwikkeling. Kan bij de tabel Beleidsindicatoren ook de indicator het ziekteverzuimpercentage worden meegenomen? (pagina 31) Antwoord Ja, dat is mogelijk. De volgende indicatoren worden in de tabel opgenomen: 2024: 6,4% 2025: 6,1% 2026: <6% Het ziekteverzuimpercentage voor 2024 is het gerealiseerde percentage. Dit percentage is lager dan het gemiddelde voor alle gemeenten (6,7%) en onze arbeidsmarktregio (7,6%). Voor 2025 en 2026 streven we naar een lager verzuimpercentage dan in 2024.
Paragraaf A Lokale heffingen Is er in de begroting een bedrag opgenomen voor een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting? En zo ja hoe is deze in de begroting verwerkt? ((pagina 42) Antwoord Hier is € 90.000 voor opgenomen onder programmaonderdeel 3.02. Paragraaf B Weerstandsvermogen + Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen Bij de inventarisatie risico’s zien wij dat het risico van de overname van wegen door de gemeente van HHNK niet is meegenomen. Waarom is dit risico niet bij deze risico-inventarisatie meegenomen? (pagina 49). Antwoord Omdat het college uitvoering geeft aan motie 256-28 zijn de onderhandelingen met HHNK gestopt. Er is dus geen sprake van risico’s voor de gemeente Waterland. Als aanvullende vraag betreffende bovenstaande: Welke uitkomst verwacht het College van de onderhandelingen met HHNK? 42
Antwoord Zie bovenstaand antwoord, de onderhandelingen zijn gestopt. Bij de kengetallen ”gemeente Waterland” zien wij een zorgwekkende stijgende trend bij het onderdeel Belastingcapaciteit. Deze gaat zelfs van Categorie B “Neutraal” naar Categorie C “Meest risicovol”. Is het voor dit kengetal een zorgwekkende trend? Welke maatregelen kunnen worden genomen om weer in categorie B “Neutraal” te komen? (pagina 53) Antwoord De stijgende trend bij het kengetal Belastingcapaciteit is in zoverre zorgwekkend dat het steeds moeilijker wordt om structurele lasten te dekken door stijging van de lokale lasten. Maatregelen om weer in categorie B te komen zijn bezuinigingen of inkomstenverhoging op andere terreinen. Paragraaf C Onderhoud kapitaalgoederen Waarom staat er bij het overzicht “Samenvattend overzicht onderhoud kapitaalgoederen” een “Nee” bij punt 8 “Renovatie sportvelden” in de kolom “Ramingen volledig en reëel in begroting”? (pagina 59) Antwoord In het najaar wordt er een sportaccommodatiebeleid naar de raad gestuurd. Daar komt een geactualiseerd beheerplan en bijbehorende begrotingswijziging uit. Vraag Ik wil graag een duidelijker begrip hoe de gewenste reserves voor komende jaren bepaald worden. Ik heb deze vraag al eerder schriftelijk gesteld en toen werd er verwezen naar "andere documenten die met de raad zijn gedeeld".
Dat antwoord vond ik weinig bevredigend om twee redenen: 1. Er werd niet verteld welke documenten dat zijn 2. Ik kan me niet voorstellen dat de bepaling van de reserves voor het jaar 2029 al in eerdere documenten staat, en dat is daarmee een duidelijk voorbeeld van mijn vraag "hoe wordt het bedrag voor deze reserve bepaald?". Zie bijvoorbeeld het samenvattend overzicht in de Begroting 2026. Voor de goede orde: mijn vraag is zeker niet bedoeld als kritiek op de cijfers, maar als een wens voor meer duidelijkheid hoe de reserves geraamd worden en waarom. Antwoord Zie onderstaand de specificatie van de opbouw van de algemene reserve komende jaren. Bedragen x € 1.000 Resultaat jaar t-1 Extra budget omgevingsplan Hervormingsagenda Jeugd Implementatie maatwerkvoorziening Wmo Project inzake klantreizen en trainingen inzake projectmatig werken 0,22 fte Participatiewet in balans Dekking structurele lasten, zie begroting 2025
2026 142 - 200 - 100 - 50 - 128 - 20 - 420
2027 748
2028 863
2029 634
- 20 - 420
- 420
- 150
- 20 - 420
43
Bedragen x € 1.000 Project omgevingsplan, zie begroting 2025 Aanschaf koffieautomaten, zie VJN 2025 Extra energiekosten zwembad, zie VJN 2025 Uitstel invoeringen eigen bijdrage Wmo, zie VJN 2025 Totale mutatie algemene reserve
2026 - 30 - 41 - 175 - 1.023
2027 - 100
2028 - 100
2029
58
323
214
44