CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

416-82 Jaarrekening 2025 met controleverklaring

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarrekening 202523.442 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

23 juni 2026

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Inhoudsopgave Hoofdlijnen ............................................................................................................................................. 4 Inleiding............................................................................................................................................... 5 Overhevelingsvoorstellen ................................................................................................................. 16 Samenvattend overzicht ................................................................................................................... 20 Programma's ......................................................................................................................................... 21 Leeswijzer programma's ................................................................................................................... 22 Ruimtelijk domein ............................................................................................................................. 23 Openbaar domein ............................................................................................................................. 30 Sociaal domein ..................................................................................................................................

37 Bestuur .............................................................................................................................................. 51 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................ 56 Overhead........................................................................................................................................... 58 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................... 62 Onvoorzien ........................................................................................................................................ 63 Paragrafen............................................................................................................................................. 64 Leeswijzer paragrafen ....................................................................................................................... 65 § A Lokale heffingen.......................................................................................................................... 66 § B Weerstandsvermogen.................................................................................................................

74 § C Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 82 § D Financiering ................................................................................................................................ 89 § E Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 93 § F Verbonden partijen ................................................................................................................... 100 § G Grondbeleid .............................................................................................................................. 115 § H Openbaarheid ........................................................................................................................... 117 § I Subsidies..................................................................................................................................... 119 Programmarekening ........................................................................................................................... 124 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................

125 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................ 140 Structureel evenwicht ..................................................................................................................... 144 Wet normering topinkomens (WNT) .............................................................................................. 145 Gebeurtenissen na balansdatum .................................................................................................... 147 Balans .............................................................................................................................................. 148 Waarderingsgrondslagen ................................................................................................................ 150 Toelichting op de balans ................................................................................................................. 154 Langlopende financiële verplichtingen ........................................................................................... 175

2 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025 EMU-saldo ....................................................................................................................................... 176 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................... 177 SiSa verantwoordingsinformatie .................................................................................................... 179 Financiering ..................................................................................................................................... 184 Uitvoeringsinformatie ..................................................................................................................... 185 Overige gegevens ................................................................................................................................ 198 Controleverklaring .......................................................................................................................... 199 Bijlagen................................................................................................................................................ 200 Bestuurlijke gegevens .....................................................................................................................

201 Investeringskredieten ..................................................................................................................... 203 Afkortingenlijst................................................................................................................................ 222

3 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Hoofdlijnen

4 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Inleiding

Jaarrekening in vogelvlucht De jaarrekening 2025 sluit met een positief saldo van € 1,7 miljoen. Dit is € 1,0 miljoen voordeliger dan begroot. Het resultaat wordt verklaard door een combinatie van hogere baten en lagere lasten dan vooraf geraamd. De baten uit de algemene dekkingsmiddelen vallen hoger uit dan begroot. Dit komt met name door een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds als gevolg van positieve effecten uit de circulaires (circa € 0,6 miljoen) en hogere belastingopbrengsten (circa € 0,2 miljoen). Aan de lastenkant is sprake van lagere uitgaven binnen de overhead (circa € 0,7 miljoen). Dit levert een belangrijke bijdrage aan het positieve resultaat. Binnen de programma’s zijn er daarnaast enkele duidelijke afwijkingen ten opzichte van de begroting. In het ruimtelijk domein zijn de lasten per saldo circa € 0,3 miljoen hoger uitgevallen. Deze overschrijding bestaat uit hogere salarislasten (circa € 0,1 miljoen) en meerkosten binnen projecten (circa € 0,2 miljoen), onder andere als gevolg van prijsontwikkelingen en de uitvoering van lopende trajecten. Binnen het sociaal domein zijn de lasten eveneens hoger uitgevallen dan begroot, met name door hogere uitgaven binnen de Wmo en jeugdzorg als gevolg van een toenemende zorgvraag en hogere tarieven.

Per saldo laat de jaarrekening zien dat het positieve resultaat met name wordt gedragen door hogere baten vanuit het gemeentefonds en lagere lasten binnen de bedrijfsvoering, terwijl binnen enkele programma’s sprake blijft van druk op de uitvoeringskosten.

5 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Werkelijke lasten vergeleken met begrote lasten Lasten gewijzigde begroting in bedragen Bedragen x € 1.000

Economie en toerisme

€ 393

Treasury en onvoorzien en Vpb

€ 1.056

Onderwijs

€ 1.749

Saldo

€ 681

Veiligheid

€ 3.034

Bestuur

€ 2.715

Sport, cultuur en recreatie

€ 4.180

Verkeer, vervoer en waterstaat

€ 5.286

Volksgezondheid en Milieu

€ 6.170

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

€ 8.641

Storting naar Reserves

€ 8.333

Overhead

€ 9.930

Sociale voorzieningen

€ 24.206 0

5000

10000

15000

20000

25000

30000

Lasten gewijzigde begroting in percentages Sociale voorzieningen 8%

7%

11%

Overhead

6% 4%

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

4%

11%

2%

Storting naar Reserves

1% 1% 1%

Volksgezondheid en Milieu

13% Verkeer, vervoer en waterstaat 32% Sport, cultuur en recreatie

6 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Lasten jaarrekening in bedragen Bedragen x € 1.000

Economie en toerisme

€ 364

Treasury en onvoorzien en Vpb

€ 369

Onderwijs

€ 1.917

Saldo

€ 1.727

Veiligheid

€ 3.022

Bestuur

€ 3.053

Sport, cultuur en recreatie

€ 3.930

Verkeer, vervoer en waterstaat

€ 4.992

Volksgezondheid en Milieu

€ 6.467

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

€ 7.714

Storting naar Reserves

€ 8.981

Overhead

€ 9.366

Sociale voorzieningen

€ 24.678 0

5000

10000

15000

20000

25000

30000

Lasten jaarrekening in percentages Sociale voorzieningen

8%

7%

10%

Overhead

5% 4%

Storting naar Reserves

4% 12%

3% 2% 1% 1%

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Volksgezondheid en Milieu

12% Verkeer, vervoer en waterstaat 32% Sport, cultuur en recreatie

7 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Werkelijke baten vergeleken met begrote baten Baten gewijzigde begroting in bedragen Bedragen x € 1.000

Leges opbrengsten

€ 1.295

Afvalstoffen-, reiniging- en rioolheffing

€ 3.854

Belasting opbrengsten

€ 6.213

Overige inkomsten

€ 30.009

Vanuit het Rijk

€ 35.003

0

5000

10000

15000

20000

25000

30000

35000

40000

Baten gewijzigde begroting in percentages

39%

Vanuit het Rijk 8%

Overige inkomsten

5%

Belasting opbrengsten 2% Afvalstoffen-, reiniging- en rioolheffing Leges opbrengsten

46%

8 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Baten jaarrekening in bedragen Bedragen x € 1.000

Leges opbrengsten

€ 845

Afvalstoffen-, reiniging- en rioolheffing

€ 3.931

Belasting opbrengsten

€ 6.352

Overige inkomsten

€ 29.826

Vanuit het Rijk

€ 35.626

0

5000

10000

15000

20000

25000

30000

35000

40000

Baten jaarrekening in percentages

39%

Vanuit het Rijk Overige inkomsten

8%

Belasting opbrengsten

5% 1%

Afvalstoffen-, reiniging- en rioolheffing Leges opbrengsten

47%

9 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Verschil jaarrekening t.o.v. gewijzigde begroting Bedragen x € 1.000

1. Ruimtelijk domein 1.01 Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 1.02 Economie en toerisme 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastru ctuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling en 3.4 Economische promotie 1.03 Ruimtelijke ordening en wonen 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.3 Wonen en bouwen 2. Openbaar domein 2.01 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer en vervoer

Begroot 2025

Realisatie 2025

Afwijking tov begroting

Overheveling en

-2.417

-2.692

-275

-121

Afwijking na overhevelinge n -395

-3.000 -2.138

-2.981 -2.097

19 42

-23 0

-3 42

-862

-884

-22

-23

-45

-366

-335

30

0

30

-65

-65

0

0

0

0

0

0

0

0

-35

-47

-13

0

-13

-265

-223

42

0

42

949

624

-324

-98

-422

2.171

2.254

83

0

83

-943

-1.320

-377

-98

-475

-280

-310

-30

0

-30

-8.081

-6.678

1.403

-692

711

-4.549

-3.408

1.140

-226

914

-4.224

-2.996

1.228

-226

1.002

10 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 2.02 Sport cultuur en recreatie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommod aties 5.3 Cultuurpresenta tie, cultuurproducti e en cultuurparticipa tie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 2.03 Milieu 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 3. Sociaal domein 3.01 Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisv esting

Begroot 2025

Realisatie 2025

Afwijking tov begroting

Overheveling en

-14 -18

-95 -20

-81 -1

0 0

Afwijking na overhevelinge n -81 -1

-368

-399

-31

0

-31

-6

-6

0

0

0

82

107

25

0

25

-3.722

-3.403

319

-466

-147

-412

-260

151

-140

11

-730

-922

-192

0

-192

-292

-160

132

-130

2

-16 -121

-17 -130

0 -9

0 0

0 -9

-351 -1.800

-320 -1.594

31 206

-31 -165

0 42

190 571 523 -904

134 693 258 -817

-56 122 -265 87

0 0 0 0

-56 122 -265 87

-15.314

-16.462

-1.147

-117

-1.264

-1.627 -16

-1.865 -11

-238 5

-36 0

-274 5

-908

-1.215

-307

-36

-343

11 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 3.02 Sociale voorzieningen 6.1 Samenkracht en burgerparticipat ie 6.2 Wijkteams 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzi eningen WMO 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzi eningen Jeugd 6.3 Inkomensregeli ngen 6.4 WSW en beschut werk 6.60 Hulpmiddelen en diensten (WMO) 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) 6.712 Begeleiding (WMO) 6.713 Dagbesteding (WMO) 6.714 Overige maatwerkarran gementen (WMO) 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

Begroot 2025

Realisatie 2025

Afwijking tov begroting

Overheveling en

-703

-639

64

0

Afwijking na overhevelinge n 64

-13.391

-14.281

-889

-81

-970

2.000

1.194

-806

0

-806

0 -404

26 -330

26 73

0 -7

26 66

-2.088

-1.941

146

-35

111

-1.056

-925

131

-10

121

-1.112

-1.171

-59

0

-59

-593

-740

-147

0

-147

-1.998

-2.042

-44

0

-44

-1.095

-1.197

-102

0

-102

-607

-648

-41

0

-41

-17

-26

-9

0

-9

0

0

0

0

0

-430

-356

73

0

73

-2.980

-2.825

155

0

155

12 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 PGB WMO 6.792 PGB Jeugd 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.821 Jeugdbeschermi ng 6.91 Coördinatie en beleid WMO 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd 3.03 Volksgezondhei d 7.1 Volksgezondhei d 4. Bestuur 4.01 Bestuur 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 5. Algemene dekkingsmiddel en 5.01 Dividend 0.5 Treasury 5.02 Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is

Begroot 2025

Realisatie 2025

Afwijking tov begroting

Overheveling en

-25

-31

-6

0

Afwijking na overhevelinge n -6

-623

-711

-88

0

-88

-1.264

-1.280

-16

0

-16

-12

-21

-9

0

-9

-204

-349

-146

0

-146

-307

-307

0

0

0

0

0

0

0

0

-334

-357

-22

0

-22

-70

-97

-26

0

-26

-175

-148

27

-29

-2

-296

-316

-20

0

-20

-296

-316

-20

0

-20

-2.313 -2.313 -1.583 -730 40.476

-2.640 -2.640 -1.904 -736 41.851

-327 -327 -322 -5 1.374

0 0 0 0 0

-327 -327 -322 -5 1.374

216 216 5.843

149 149 6.048

-66 -66 205

0 0 0

-66 -66 205

13 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

0.61 OZB woningen 0.62 OZB nietwoningen 0.63 Parkeerbelastin g 0.64 Belastingen overig 3.4 Economische promotie 5.03 Algemene uitkering 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 5.04 Saldo van financieringsfun ctie 0.5 Treasury 5.05 Overige algemene dekkingsmiddel en 0.5 Treasury 6. Overhead 6.01 Overhead 0.4 Overhead 7. Vennootschaps belasting 7.01 Vennootschaps belasting 0.9 Vennootschaps belasting (VpB) 8. Onvoorzien 8.01 Onvoorzien 0.8 Overige baten en lasten 9. Reserves 9.01 Reserves

Begroot 2025

Realisatie 2025

Afwijking tov begroting

Overheveling en

3.542

3.405

-136

0

Afwijking na overhevelinge n -136

898

1.036

138

0

138

408

334

-73

0

-73

136

117

-20

0

-20

859

1.155

296

0

296

35.003

35.626

623

0

623

35.003

35.626

623

0

623

-933

-933

0

0

0

-933 348

-933 960

0 613

0 0

0 613

348 -9.873 -9.873 -9.873 -7

960 -8.898 -8.898 -8.898 -7

613 974 974 974 0

0 -237 -237 -237 0

613 737 737 737 0

-7

-7

0

0

0

-7

-7

0

0

0

-11 -11

0 0

11 11

0 0

11 11

-11

0

11

0

11

-1.780 -1.780

-2.747 -2.747

-967 -967

0 0

-967 -967

14 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

0.10 Mutaties reserves Totaal

Begroot 2025

Realisatie 2025

Afwijking tov begroting

Overheveling en

-1.780

-2.747

-967

0

Afwijking na overhevelinge n -967

681

1.727

1.047

-1.167

-120

De afwijking t.o.v. begroting in bovenstaand overzicht is de afwijking inclusief de nog over te hevelen budgetten. Zie voor de toelichting op de overhevelingen de overhevelingsvoorstellen. Een toelichting op de afwijkingen t.o.v. de begroting per programmaonderdeel vindt u in het overzicht baten en lasten.

15 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Overhevelingsvoorstellen

Een aantal werkzaamheden die gepland waren voor 2025, zijn doorgeschoven naar 2026. Het budget dat voor deze werkzaamheden beschikbaar is gesteld, wordt overgezet naar 2026. Hieronder staat een overzicht met daaronder de uitleg bij de verschillende overhevelingen.

Bedragen x € 1.000

Omschrijving overheveling 1. Ruimtelijk domein Project Omgevingsplan Waterland Omgevingsvisie Brandkranen 2. Openbaar domein Subsidie zwerfafval Laadpalen Opslag accu's en batterijen Recreatiefonds Verkeersmaatregelen Bibliotheekwerk beleid Cultuurfonds Sportfonds 3. Sociaal domein Huisvesting basisonderwijs Toegang Jeugd Kwartiermaker regionale samenwerking Wmo uitvoeringskosten

Meerjarige incidentele budgetten 98 91

Enkeljarige incidentele budgetten 23 0

Totaal

6 0 153 0 0 0

0 23 539 73 15 20

6 23 692 73 15 20

0 153 0

130 0 31

130 153 31

0 0 0 0

130 140 117 36

130 140 117 36

0 0

35 29

35 29

0

7

7

121 91

16 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025 Omschrijving overheveling Compensatieregeling alleenverdieners 6. Overhead Arbobudget Wetgeving NIS2 Programma dienstverlening Strategisch personeelsplan Totaal

Meerjarige incidentele budgetten 0

Enkeljarige incidentele budgetten 10

Totaal

101 0 0 14

136 58 78 0

237 58 78 14

87

0

87

352

815

1.167

10

Project Omgevingsplan Waterland Er wordt momenteel gewerkt aan het opstellen van een nieuw omgevingsplan Waterland. Door beperkte capaciteit bij de externe partij die verantwoordelijk is voor het opstellen van dit plan is er echter vertraging ontstaan in het proces. Als gevolg hiervan zijn de uitgaven in 2025 lager uitgevallen dan oorspronkelijk begroot. Het volledige budget blijft echter noodzakelijk voor de verdere uitwerking van het omgevingsplan Waterland. Daarom wordt voorgesteld het resterende budget over te hevelen naar een volgend begrotingsjaar.

Omgevingsvisie Door een meerwerkopdracht voor de meerwaardetool wordt het beschikbare budget nagenoeg volledig benut. Daarom wordt voorgesteld om het resterende budget over te hevelen naar een volgend begrotingsjaar.

Brandkranen Bij de VJN 2025 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het onderhoud van brandkranen. De werkzaamheden zijn in 2025 gestart en nog niet volledig afgerond. Om die reden wordt het gereserveerde budget doorgeschoven naar 2026.

Subsidie zwerfafval In Q4 2025 is een eenmalige subsidie ontvangen op grond van de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik. In 2026 zal een plan worden gemaakt voor de besteding van deze subsidie.

Laadpalen Bij de VJN 2025 is budget beschikbaar gesteld voor de aanschaf van laadpalen. Uitvoering heeft plaatsgevonden in januari 2026.

Opslag accu's en batterijen Bij de VJN 2025 is budget beschikbaar gesteld voor de aanschaf van een opslag voor accu’s en batterijen. Uitvoering vindt plaats in 2026.

17 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Recreatiefonds Dit budget is in 2025 incidenteel beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het recreatiefonds. Uitvoering vindt plaats in 2026, omdat er eerst een regeling voor moest worden opgesteld.

Verkeersmaatregelen Dit budget is incidenteel toegekend voor verkeersmaatregelen. Het restant wordt in 2026 uitgegeven aan nog te realiseren maatregelen.

Bibliotheekwerk beleid Dit budget is incidenteel toegekend. Het resterende bedrag wordt in 2026 gebruikt voor ruimere openingstijden. Daarnaast wordt onderzocht of het ingezet kan worden voor het realiseren van openingspoortjes en/of studieplekken.

Cultuurfonds Dit budget is in 2025 incidenteel beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het cultuurfonds. Uitvoering vindt plaats in 2026, omdat er eerst een regeling voor moest worden opgesteld.

Sportfonds Dit budget is in 2025 incidenteel beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het sportfonds. Uitvoering vindt plaats in 2026, omdat er eerst een regeling voor moest worden opgesteld.

Huisvesting basisonderwijs Het incidentele budget voor het opstellen van het Integraal huisvestingsplan is nodig om dit proces in 2026 af te kunnen ronden.

Toegang Jeugd De inzet van meer uren in de jeugdhulp om regie te voeren en zelf jeugdbeschermingstaken uit te voeren is in 2025 incidenteel toegekend voor tijdelijke inhuur personeel, maar is nog niet ingezet. Deze inzet zal in 2026 plaatsvinden.

Kwartiermaker regionale samenwerking In 2025 is door de portefeuillehouders Zorg en Veiligheid, Wmo, Jeugd en Participatie van de regio Zaanstreek-Waterland opdracht gegeven om de regionale samenwerking binnen deze beleidsterreinen op elkaar af te stemmen (governance). Dit project is later gestart dan gepland, omdat het lang duurde voor er een geschikte kwartiermaker gevonden was. Het project loopt door in 2026.

Wmo uitvoeringskosten Voor de voorbereiding van het project Boeglijn is ook in 2026 personele inzet nodig. Hiervoor was budget geraamd bij de Uitvoeringskosten Wmo. Het overgebleven budget wordt ingezet voor personele kosten in 2026.

18 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Compensatieregeling alleenverdieners De uitvoering van de Wet Tijdelijke Regeling Alleenverdieners. Dit bedrag is begroot voor werkende alleenverdieners met een laag inkomen die in aanmerking komen voor deze regeling. Hier is in 2025 nog geen gebruik van gemaakt door inwoners, maar rechthebbenden kunnen zich t/m 2027 melden.

Arbobudget In de afgelopen periode is het Arbobeleid opgesteld en zijn er RI&E’s voor het gemeentehuis, de gemeentewerf en De Bolder uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan is een plan van aanpak opgesteld. De uitwerking hiervan zal de komende periode opgepakt en uitgevoerd worden.

Wetgeving NIS2 De invoering van de Cyberbeveiligingswet is in Nederland uitgesteld. Wij zijn reeds gestart met de implementatie en deze loopt door in 2026.

Programma dienstverlening Voorbereiding voor twee trainingen is gestart in 2025 en de uitvoering vindt plaats in 2026.

Strategisch personeelsplan SPP is een meerjarig programma. Diverse projecten lopen door in 2026 en 2027.

19 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Samenvattend overzicht

Bedragen x € 1.000

Programma Exploitatie 1. Ruimtelijk domein 2. Openbaar domein 3. Sociaal domein 4. Bestuur 5. Algemene dekkingsmiddele n 6. Overhead 7. Vennootschapsb elasting 8. Onvoorzien Reserves 9. Reserves Totaal

Realisatie 2024

Begroot 2025

Realisatie 2025

6.627 -854

2.461 -2.417

4.475 -2.692

Afwijking tov begroting 2.014 -275

-6.224

-8.081

-6.678

1.403

-11.740 -2.274 36.733

-15.314 -2.313 40.476

-16.462 -2.640 41.851

-1.147 -327 1.374

-9.014 0

-9.873 -7

-8.898 -7

974 0

0 -613 -613 6.014

-11 -1.780 -1.780 681

0 -2.747 -2.747 1.727

11 -967 -967 1.047

20 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Programma's

21 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Leeswijzer programma's

In het programmaplan van gemeente Waterland zijn de volgende programma’s vastgesteld: • Ruimtelijk domein • Openbaar domein • Sociaal domein • Bestuur • Algemene dekkingsmiddelen • Overhead • Vennootschapsbelasting • Onvoorzien Deze programma's zijn opgebouwd uit de volgende onderwerpen:

Doelstellingen Wat wilden wij bereiken en wat hebben wij daarvoor gedaan?

Wat heeft het gekost? Per programmaonderdeel worden de lasten, baten en het saldo in beeld gebracht.

Beleidsindicatoren Vanuit het BBV zijn gemeenten verplicht om in de programma’s een basisset van beleidsindicatoren op te nemen. De gegevens van deze wettelijke indicatoren zijn afkomstig van de website https://www.waarstaatjegemeente.nl/.

Verbonden partijen Per programma wordt aangegeven welke verbonden partijen bijdragen aan het programma. De informatie over de verbonden partijen staat opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen.

22 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Ruimtelijk domein

Het programma Ruimtelijk domein richt zich op bouwen en wonen, duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie, economie, toerisme, landschap en recreatie, markten, standplaatsen, evenementen.

Doelstellingen

Wat wilden wij bereiken? Het gewenste maatschappelijke effect is het faciliteren van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving waarin iedereen kan wonen, werken, recreëren en verblijven.

1.1 Betaalbare woningen Voldoende betaalbare woningen voor jongeren en ouderen realiseren.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 1.1.1 Nieuwbouw woningen Wij geven uitvoering aan het Meerjarenprogramma Woningbouw, met plannen voor ca. 2.000 woningen per 2032. Hierbij staat centraal het ruimtelijke faciliteren van de projecten met de daarvoor beschikbare en meest doelmatige instrumenten. Daarbij is tevens aandacht voor kansen die zich aandienen voor locaties die niet in het meerjarenprogramma staan. Deze worden per locatie integraal beoordeeld op mogelijkheden en kansen.

Realisatie De uitvoering van het Meerjarenprogramma Woningbouw verloopt naar verwachting. Veel project met een substantiële bijdrage aan de doelstelling van 2.000 woningen zijn in uitvoering. Ten aanzien van de kansrijke projecten zijn de projecten die voor dit jaar op de planning stonden opgepakt. Op sommige projecten lopen we in de uitvoering tegen uitdagingen aan. Deze waren niet onvoorzien maar belemmert in sommige gevallen wel in de voortgang. Dit betreft de projecten Nieuw Monnickendam, Garage Boom, SDOB en Hoogkamplaan.

23 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

1.1.2 30-30-40 verdeling Conform de nota grondbeleid hanteren wij bij nieuwbouwprojecten de volgende verdeling: • • •

30% sociale huur en middenhuur 30% betaalbare koop en middenhuur 40% vrije sector

Realisatie Dit beleidskader is leidend in de planvorming voor nieuwbouwprojecten.

1.1.3 Tijdelijke woningen Op basis van de in 2023 uitgevoerde locatie analyse en opgestelde businesscases blijft het streven om zo mogelijk 100 tijdelijke woningen te realiseren, gedurende deze bestuurstermijn. Momenteel ontbreken hiervoor echter de middelen.

Realisatie De wens tot het realiseren van tijdelijke woningbouw leeft nog steeds, echter is de financiële situatie ongewijzigd. De raad is middels RID 253-429 geïnformeerd hierover.

1.1.4 Alternatieve woonvormen Op basis van de in 2023 opgestelde woonzorgvisie worden specifieke locaties aangewezen waar alternatieve woonvormen voor ouderen gestimuleerd en gefaciliteerd worden.

Realisatie Voor kleinschalige alternatieve woonvormen wordt op dit moment ingezet op de locaties ’t Spil, Garage Boom en Hoogkamplaan. Hier wordt met name ingezet op drie kamer appartementen welke levensloopbestendig wordt ingericht. Voor complexe alternatieve woonvormen wordt met name in regioverband ingezet op locaties. Dit heeft ook specifieke aandacht in de regiodeal. Met de deelname aan de Regiodeal ontstaan mogelijkheden voor financiering binnen de regio Waterland.

1.2 Energietransitie Werken aan de energietransitie door middel van het reduceren van (fossiele) energie en uitbreiden van duurzame opwekking richting 2030.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 1.2.1 Transitievisie warmte Continuering van de vastgestelde transitievisie warmte en bijbehorende activiteiten.

Realisatie De uitvoering van de warmtetransitie is in 2025 onverminderd doorgezet. We hebben technische analyses uitgevoerd voor de meeste wijken in de gemeente. Op basis van deze analyses en andere lokale inzichten willen we de definitieve warmteoplossing per wijk vastleggen. Ook zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor de wijkuitvoeringsplannen. Woningisolatie is de basis van onze aanpak. In 2025 zijn we doorgegaan met de uitvoering van de Waterlandse isolatie-aanpak. Na een subsidieronde en een zomeractie hebben 348 huiseigenaren

24 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025 minstens één grote isolatiemaatregel toegepast. Er is voldoende budget om deze isolatie-aanpak de komende jaren voort te zetten. We blijven bewonersinitiatieven als WarmWatergang en Uitdammer Energie ondersteunen. Dat doen we met kennis, advies en waar nodig met een financiële bijdrage. In de periode 2020-2025 is het aardgasverbruik bij woningen in totaal met 26,7% gereduceerd. Voor meer informatie verwijzen wij naar de eerste voortgangsrapportage van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid.

1.2.2 Regionale energie strategie (RES) Continuering van de regionale energie strategie (RES), met bijbehorende procesactiviteiten/besluiten.

Realisatie In 2025 is de ontwikkeling van zoekgebied de Bukdijk opgepakt. Na verkennende gesprekken met Rijkswaterstaat bleek dat zij de Bukdijk geen kansrijke locatie vinden voor het opwekken van zonneenergie. Wij verkennen de mogelijkheden om vanuit Waterland toch bij te kunnen dragen aan de RES-doelen. Een onderdeel daarvan is het verkennen van de mogelijkheden voor zonnepanelen boven parkeerplaatsen. Voor meer informatie verwijzen wij naar de eerste voortgangsrapportage van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid.

1.2.3 Duurzaamheidsfonds Vervolg geven aan het (herzien) duurzaamheidsfonds (met aandacht voor energiearmoede) voor de inwoners conform het coalitieakkoord.

Realisatie Het Duurzaamheidsfonds is in 2024 en 2025 opnieuw opengesteld. Het budget voor grote isolatiemaatregelen is volledig besteed. In 2025 hebben 79 huishoudens subsidie ontvangen. Het budget voor kookplaten, vacuümglas en monumentenglas is nog beschikbaar. Deze subsidie is nog aan te vragen. Voor meer informatie verwijzen wij naar de eerste voortgangsrapportage van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid.

1.3 Toerisme en recreatie Het toerisme en de recreatie, ook in regionaal verband, verder ontwikkelen, met oog voor de balans tussen inwoners en toerisme en focus op spreiding van bezoekers.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 1.3.1 Convenant groepsrondleiding Marken Monitoren van de werking van het convenant groepsrondleiding Marken ten behoeve van evaluatie in 2024.

25 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Realisatie Een eerste evaluatie heeft plaatsgevonden en die heeft geleid tot een convenant 2024, waarin een stilzwijgende verlenging van telkens één jaar is opgenomen. De afspraken in het convenant zijn te monitoren door feiten te verzamelen en op basis daarvan kunnen wij evalueren en/of afspraken aanpassen. Daarbij geldt ook de vraag op welke wijze - wellicht anders dan of aanvullend op een convenant - alle belangen samengebracht kunnen worden. De gemeente en de Eilandraad zijn en blijven hierover in gesprek, ook in 2026, waarin we opnieuw de werking van het convenant zullen monitoren.

1.3.2 Registr.systeem particuliere vakantieverhuur Er wordt een registratiesysteem voor particuliere vakantieverhuur ingevoerd.

Realisatie Er is een registratiesysteem voor particuliere vakantieverhuur ingevoerd in het tweede kwartaal van 2024.

1.3.3 Regionale samenwerking Wij continueren voor toerisme de regionale samenwerking tussen Purmerend, Edam-Volendam, Overgemeenten en Landsmeer. Daarnaast zetten we de regionale samenwerking met Bureau Toerisme Laag Holland (BTLH) voort en zetten we in op een efficiëntere samenwerking tussen de lokale promotie organisaties, BTLH en de samenwerkende gemeenten.

Realisatie De samenwerking vindt plaats en gezamenlijk wordt bijv. ingezet op een goede spreiding van het toerisme. Ook wordt er gewerkt aan een uitvoeringsprogramma Economie en Toerisme, waarin de samenwerking tussen de diverse actoren verdere invulling krijgt. Er werd gestreefd naar samenvoeging van de organisatie met uitkomst in 2026.

1.3.4 Metropoolregio Amsterdam Wij zetten in op kansen op het gebied van recreatie en toerisme en sluiten hierbij aan op de agenda van de Metropoolregio Amsterdam toerisme.

Realisatie - De MRA wil sturen op toekomstbestendig toerisme: economisch rendabel en maatschappelijk draagvlak. • • • •

Spreiding van bezoekers is een belangrijk uitgangspunt: weg van alleen Amsterdam, meer naar andere delen van de regio, waaronder de gemeente Waterland. Meer aandacht voor kwaliteitstoerisme (waardevolle bezoeker, cultuur en erfgoedbeleving, langer verblijf) in plaats van massatoerisme. Duurzaamheid is een integraal onderdeel van de agenda: inzet op duurzame mobiliteit, verduurzaming van verblijfsaanbod. Actieve kennisdeling en samenwerking tussen gemeenten, provincie, ondernemers en culturele partners om gezamenlijk beleid vorm te geven.

26 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

1.4 Klimaatadaptatie Zoveel mogelijk tegengaan van veenoxidatie door vernatting van veenbodems. Beoogd resultaat is het afremmen van bodemdaling en de reductie van de uitstoot van broeikasgassen; tot stand brengen van een robuust natuurnetwerk ten behoeve van behoud en bevordering van de biodiversiteit; toekomstbestendige en duurzame agrarische bedrijfsmodellen die goed samengaan met voornoemde doelstellingen.

1.5 Nieuwe dijk Marken Rijkswaterstaat heeft de verantwoordelijkheid een dijk te ontwerpen en realiseren die voldoet aan de genoemde vastgestelde kaders. De Inspectie leefomgeving en Transport heeft vastgesteld dat het ontwerp voldoet aan het Projectplan Waterwet. De gemeente heeft zich ingezet om draagvlak te creëren bij de bevolking, waarbij het een verbindende rol heeft genomen in de gesprekken tussen Rijkswaterstaat en de bevolking. Inmiddels is het project in uitvoering en vordert het gestaag. De voorbelasting heeft grotendeels plaatsgevonden en op dit moment wordt de dijk bekleed. Daarbij worden de meekoppelkansen tevens gerealiseerd en worden zichtbaar in de openbare ruimte.

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Program maonde rdeel

Begroot lasten 2025

Begroot baten 2025

Begroot 2025

Realisati e lasten 2025

Realisati e baten 2025

Realisati e 2025

Overhev elingen

1.01 Veilighei d 1.02 Economi e en toerism e 1.03 Ruimteli jke ordenin g en wonen Totaal

-3.034

34

-3.000

-3.022

42

-2.981

-23

Afwijkin g na overhev elingen -3

-393

28

-366

-364

29

-335

0

30

-8.641

9.590

949

-7.714

8.338

624

-98

-422

-12.069

9.652

-2.417

-11.100

8.408

-2.692

-121

-395

27 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Beleidsindicatoren Num mer 6

Naam Indicator

Eenheid

Bron

2022

2023

2024

2025

Verwijzingen Halt

per 1.000 jongeren

7

9

6

3

8

Winkeldiefstallen

0,6

1,1

0,3

0,3

9

Geweldsmisdrijven

CBS

2,3

1,4

1,4

2

10

Diefstallen uit woning

CBS

1,4

1,1

1,1

0,9

11

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)

per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners

Stichti ng Halt CBS

CBS

4,6

4,3

4

3,7

% per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar x €1.000

LISA LISA

39,4 201,1

39,9 210,8

40,1 217,1

Nb Nb

CBS

413

457

467

483

per 1.000 woningen % €

BAG

11,7

0,8

1,9

Nb

CBS COELO

89,8 795

89,7 811

88,8 823

88,5 936

€

COELO

939

959

975

1.116

14 16

35 36 37 38

39

Gemiddelde WOZwaarde Nieuw gebouwde woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishoude n Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishou den

Verbonden partijen Een deel van de beleidsdoelstellingen van dit programma wordt gerealiseerd door samenwerking met andere partijen, volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) Verbonden partijen genoemd. Naast de paragraaf Verbonden partijen waarin de bestuurlijke en financiële belangen worden vermeld, worden onderstaand de bijdragen (per verbonden partij) aan de gemeentelijke doelstelling vermeld.

Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is een samenwerkingsverband tussen de Brandweer Zaanstreek-Waterland, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), politie en de gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. We werken samen bij het voorkomen en bestrijden van rampen en crises.

28 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

ROM InWest B.V. ROM InWest verbindt ondernemers onderling, kennisinstellingen en overheden zodat ze samen gestructureerd kunnen bouwen aan innovatieve, ondernemende en duurzame ecosystemen. ROM InWest ondersteunt de groeiambities van ondernemers met producten, diensten en programma’s om innovatie en groei te stimuleren.

Omgevingsdienst IJmond De Omgevingsdienst zorgt voor uitvoering van het basistakenpakket om een veilige en gezonde fy-sie-ke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en in stand te houden.

Recreatieschap Twiske/Waterland Het Recreatieschap bevordert een evenwichtige ontwikkeling van de open-lucht--recreatie, helpt bij het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu.

29 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Openbaar domein

Omschrijving programma Het programma Openbaar domein richt zich op een openbare ruimte die er goed uitziet en een gezonde balans tussen groen en grijs heeft. In dit programma besteden we aandacht aan groen, infrastructuur, afval, riolering vastgoed en accommodaties.

Doelstellingen

Wat wilden wij bereiken? De gewenste maatschappelijke effecten zijn: • •

het realiseren van een veilige, prettige, duurzame leefomgeving en infrastructuur waarbij bij de vormgeving hiervan rekening wordt gehouden met de veranderende weersinvloeden; en bijdragen aan een goede dienstverlening voor de inwoners en ondernemers van Waterland.

2.1 Openbare ruimte Klimaatbewust inrichten en netjes onderhouden van de openbare ruimte met extra aandacht voor verkeer en groen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 2.1.1 Voorbeeldfunctie klimaatbewuste inrichting Een voorbeeldfunctie vervullen waar het gaat om klimaatbewuste inrichting. Hier is aandacht nodig voor de inrichting van de openbare ruimte bij nieuwbouwprojecten en bij herinrichting van de bestaande openbare ruimte.

Realisatie Tijdens renovatieprojecten (bijv. wegen en groen) houden we rekening met 'klimaatbewust inrichten'. Voorbeeld: infiltreren en bufferen van water in het groen.

30 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

2.1.2 Bomen planten: 11 voor 10 bosjes Bomen planten: 11 voor 10 bosjes. Er worden locaties aangewezen waar ruimte is voor extra aanplant van bomen. En bij de uitval van bomen door bijvoorbeeld storm of ziekte worden bomen herplant.

Realisatie Voorbeeld: in de gerenoveerde speelplek aan de Meerkoetstraat (Ilpendam) zijn er, na kap van enkele kleine bomen in de Fuutstraat, meerdere bomen geplant. Het aantal bomen is in deze omgeving dus verhoogd. In het voor- en najaar 2026 worden wederom op diverse locaties bomen geplant zoals langs de lijnbaan en het taanerf.

2.1.3 Openbaar groen Het openbaar groen in stand houden en waar mogelijk uitbreiden. Hier is doorlopend aandacht voor.

Realisatie Door zuinig te zijn om ons areaal groen en dit uit te breiden bij renovatieprojecten houden we het areaal in stand. Zie ook het beleidsplan voor meer informatie.

2.1.4 Afname insecten voorkomen De afname van insecten zoveel mogelijk voorkomen. Bij de keuze voor beplanting bij het herplanten/herinrichten van plantvakken wordt gekozen voor diversiteit in plantsoorten om zo de afname van insecten te voorkomen. Minder maaien op geschikte locaties die niet worden gebruikt voor spelen/recreatie.

Realisatie Ook in 2025 is er rekening gehouden met plantkeuzes gekoppeld aan bezoek van insecten. Het nieuwe omgevingsprogramma groen (december 2025) geeft hier nog meer sturing aan door bijv. zoveel mogelijk in te zetten op gebruik van inheemse beplanting (incl. bomen). Zie ook het beleidsplan voor meer informatie.

2.1.5 Openbare ruimte netjes en toegankelijk De openbare ruimte netjes en toegankelijk houden. Daartoe worden de onderhoudsplannen uitgevoerd en meldingen opgepakt.

Realisatie Hier is doorlopend aandacht voor, meldingen worden opgepakt en er is uitvoering gegeven aan de vastgestelde beheerplannen. Door de aanleg van glasvezel is er wel enig achterstand in het onderhoud aan wegen, maar dit wordt in 2026 en 2027 ingehaald.

2.1.6 Rollator- en rolstoelvriendelijk Een rollator- en rolstoelvriendelijke openbare ruimte realiseren. Bij herinrichting van openbare ruimte wordt dit meegenomen en bij meldingen wordt dit opgepakt. De kernraden worden hierbij betrokken.

31 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Realisatie Bij alle werkzaamheden in de openbare ruimte is aandacht geweest voor toegankelijkheid voor rollator-, rolstoel-, kinderwagengebruikers en personen met een visuele beperking. Dit is gedaan door: • • • • •

Minder palen in de openbare ruimte te plaatsen; Bij aanbrengen van palen zorg dragen voor een minimale vrije ruimte van 90 cm; Hellingbanen aan te brengen; Bij bushaltes gidslijnen aan te brengen; Bij bushaltes verhoogde instapbanden aan te brengen.

2.1.7 Groenonderhoud kernen optimaliseren Het groenonderhoud in de kernen optimaliseren, waarbij extra aandacht is voor onkruid in groenvlakken en op bestrating.

Realisatie In 2025 is het aantal meldingen wederom afgenomen (ook van onkruid in plantvakken en onkruid op verharding).

2.1.8 Verkeersproblematiek kernen Verkeersproblematiek in de verschillende kernen helder krijgen via consultatie van de inwoners en de problemen aanpakken. De betreffende werkgroep van de gemeenteraad heeft het college een handreiking gedaan. Dat zal leiden tot concrete voorstellen.

Realisatie Het mobiliteitsplan wordt uitgevoerd. Onderdeel hiervan is de aanpak verkeersproblematiek in de kernen. In 2025 is de blauwe zone in de binnenstad van Monnickendam ingevoerd. Ook zijn de aanpassingen in Broek in Waterland zuid en Uitdam in voorbereiding in 2025.

2.1.9 Realistische aanpassingen openbare ruimte Realistische aanpassingen in de openbare ruimte vanuit meldingen en/of gesprekken met inwoners en ondernemers uitwerken en waar mogelijk uitvoering aan geven.

Realisatie Waar mogelijk zijn kleine realistische aanpassingen doorgevoerd zoals het plaatsen van paaltjes of hekjes.

2.1.10 Huurovereenkomst Alliantie Markermeerdijken De huurovereenkomst Alliantie jaarlijks beoordelen vanuit de vraag of verlengen opportuun is.

Realisatie Tot en met 31 december 2026 is het huurcontract verlengd met een opzegtermijn van 3 maanden. Het contract zal worden verlengd tot en met 31 december 2027. De Alliantie Markermeerdijken denkt in 2028 te kunnen terug leveren. Na het aflopen van het huurcontract heeft de huurder 6 maanden de tijd om het perceel leeg terug te leveren.

32 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

2.2 Afvalinzameling Mogelijkheden afvalinzameling verschillende afvalstromen uitbreiden.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 2.2.1 Pilot kleine milieupunten Op basis van ervaringen vanuit de lopende pilot kleine milieupunten wordt voor verschillende afvalstromen de dienstverlening verder ingericht. Voor groenafval wordt een overeenkomstige actie opgetuigd.

Realisatie Na de pilot met het Mobiel Recyclepunt in 2024, zien we in 2025 een sterke toename van ingezamelde grondstoffen en bezoekers. Per 1 mei 2026 is het mobiel recyclepunt opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst met HVC.

2.3 Toegankelijkheid sport Toegankelijkheid van sport voor zoveel mogelijk inwoners.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 2.3.1 Multifunctioneel gebruik sportvoorzieningen Stimuleren van multifunctioneel gebruik van de sportvoorzieningen.

Realisatie In 2025 zijn onderzoeken gedaan naar het gebruik van alle sportvoorzieningen, en er is een sportaccomodatiebeleid opgesteld. In 2026 wordt hier verder uitwerking aan gegeven. Ook is er een aanzet gemaakt voor een herindeling van sportpark Markgouw welke noodzakelijk is voor de herplaatsing van de handbalvereniging. Daarnaast is er een adviesraad sport opgericht en we gaan samen met de sportraad een verdere verkenning doen.

2.3.2 Bouwen duurzame sporthal Een duurzame sporthal bouwen die voldoet aan de normen voor spelen van volwaardige competities.

Realisatie In 2025 is de voorbereiding voor de aanvraag omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit gestart, waaronder het uitvoeren van diverse onderzoeken. In het tweede kwartaal van 2026 wordt de aanvraag ingediend en wordt een vervolg gegeven aan de voorbereiding voor de aanbesteding van de bouw van de nieuwe sporthal.

2.3.3 Ontwikkeling duurzame sporthal Bij de ontwikkeling van de sporthal worden de bewoners verder betrokken. Er zijn al informatiebijeenkomsten geweest.

33 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Realisatie Op 3 november 2025 heeft een informatieavond plaatsgevonden over de ontwikkelingen van de nieuwe sporthal in Monnickendam. Tijdens deze informatieavond is de stand van zaken besproken en is een toelichting gegeven op de geplande aanvraag van een omgevingsvergunning. Daarnaast zijn de reactiemogelijkheden tijdens het vergunningstraject in 2026 en de inspraakmogelijkheden tijdens de ontwerpfase toegelicht.

2.3.4 Ontsluiting duurzame sporthal Ontsluiting sporthal via de Pierebaan realiseren. Dit wordt meegenomen in de uitwerking van de plannen voor de realisatie van een sporthal.

Realisatie In de inpassingsstudie en nog in te dienen vergunningsaanvraag wordt de sporthal via de Pierebaan ontsloten.

2.4 Bereikbaarheid gemeente Verbeteren bereikbaarheid gemeente.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 2.4.1 Bereikbaarheid gemeente De fysieke, digitale en telefonische bereikbaarheid van de gemeente verbeteren. Vanuit het onderzoek dat werd uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven.

Realisatie Om een beter beeld te krijgen van de ervaringen van onze inwoners en ondernemers met het contact met de gemeente hebben we in 2025 een vragenlijst opgesteld. Deze vragenlijst wordt begin 2026 gepubliceerd. In het tweede kwartaal van 2026 volgt het verbeterplan op basis van de resultaten. De raad is hierover geïnformeerd door middel van RID 171-174 .

2.4.2 Kortere responstijden Kortere responstijden op mail en meldingen realiseren. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven.

Realisatie Bij de implementatie van het nieuwe zaaksysteem zijn processen ingericht om dit duurzaam in de organisatie te borgen. Het nieuwe zaaksysteem biedt de mogelijkheid om de responsetijden te monitoren en hierop te sturen. Deze implementatie continueert in 2026.

2.4.3 Openstelling gemeentehuis De openstelling van het gemeentehuis opnieuw ijken. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven.

34 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Realisatie Om een beter beeld te krijgen van de ervaringen van onze inwoners en ondernemers over de openingstijden van de gemeente hebben we in 2025 een vragenlijst opgesteld waarin dit wordt uitgevraagd. Deze vragenlijst wordt begin 2026 gepubliceerd. In het tweede kwartaal van 2026 volgt het verbeterplan op basis van de resultaten.

2.5 Verbinding inwoners met bestuur en organisatie Verbeteren verbinding inwoners met bestuur en organisatie: bouwen aan vertrouwen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 2.5.1 Delen signalen via de website Meer signalen delen via de website.

Realisatie Onze website houden we up to date. Nu voegen we daar ook een digitale nieuwsbrief voor inwoners aan toe. Aanmelden hiervoor gaat via onze website.

2.5.2 Inloopspreekuur college Voortgaan met het inloopspreekuur college. Sinds februari 2023 is het inloopspreekuur gestart. Dit spreekuur vindt nu maandelijks op een dinsdag plaats.

Realisatie Inloopspreekuur vindt nog steeds iedere maand plaats.

2.5.3 Externe oriëntatie versterken De externe oriëntatie van de ambtelijke organisatie versterken. Hier is doorlopend aandacht voor. Dit krijgt ook aandacht bij de start van nieuwe medewerkers bij de gemeente.

Realisatie Hier is doorlopend aandacht voor. Bij de onboarding wordt hier aandacht aan besteed. En in 2025 is de verordening burgerparticipatie opgesteld en deze wordt in 2026 geïmplementeerd.

35 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000

Program maonde rdeel

Begroot lasten 2025

Begroot baten 2025

Begroot 2025

Realisati e lasten 2025

Realisati e baten 2025

Realisati e 2025

Overhev elingen

2.01 Verkeer, vervoer en waterst aat 2.02 Sport cultuur en recreati e 2.03 Milieu Totaal

-5.286

738

-4.549

-4.992

1.583

-3.408

-226

Afwijkin g na overhev elingen 914

-4.180

457

-3.722

-3.930

527

-3.403

-466

-147

-5.710

5.900

190

-5.936

6.070

134

0

-56

-15.176

7.095

-8.081

-14.857

8.180

-6.678

-692

711

Beleidsindicatoren Num mer 20 33 34

Naam Indicator

Eenheid

Bron

2022

2023

2024

2025

Niet-sporters Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

% kg per inwoner

RIVM CBS

43,1 126

Nb 152

36,2 154

Nb Nb

%

RWS

34,7

Nb

Nb

Nb

Verbonden partijen Een deel van de beleidsdoelstellingen van dit programma wordt gerealiseerd door samenwerking met andere partijen, volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) Verbonden partijen genoemd. Naast de paragraaf Verbonden partijen waarin de bestuurlijke en financiële belangen worden vermeld, worden onderstaand de bijdragen (door de betreffende verbonden partij) aan de gemeentelijke doelstelling vermeld.

HVC HVC is als samenwerkingsverband werkzaam op gebied van beheer van afval, reststromen en duurzame energie en direct of indirect verband houdende andere activiteiten ten dienste van de aandeelhouders (gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden van gemeenten onderling en/of waterschappen).

36 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Sociaal domein

Omschrijving programma Binnen het programma Sociaal Domein hebben Waterlanders aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zij zich tot actieve en weerbare inwoners. Kinderen kunnen veilig, gezond en in geborgenheid opgroeien. De Waterlandse samenleving is inclusief en iedereen kan meedoen. Waterlanders staan samen voor de gemeenschap. Zij ondersteunen elkaar en zetten zich actief in voor de samenleving. Waterlanders wonen zelfstandig of zo thuisnabij als mogelijk is. Het programma Sociaal Domein richt zich op Jeugd(hulp), Wmo (inclusief vrijwilligerswerk en mantelzorg), Participatie (inclusief arbeidsmarkt), Schuldhulpverlening, (Passend) onderwijs en voorschoolse voorzieningen (VVE), Volksgezondheid (inclusief preventie en handhaving alcohol), Welzijnswerk en voorliggende voorzieningen (inclusief sport en bibliotheek).

Doelstellingen

Wat wilden wij bereiken? De gewenste maatschappelijke effecten zijn uitgewerkt in onderstaande pijlers:

Gezond opgroeien en leven Waterlanders hebben aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zich tot actieve en weerbare inwoners. Alle Waterlandse jongeren ontwikkelen zich, op basis van hun eigen talenten en interesses, tot gezonde, betrokken en levenslang bewegende burgers (actielijn 1: gezonde inwoners en actielijn 2: optimaal opgroeien).

Meedoen We streven naar een samenleving waarin iedereen meetelt, meedoet en zelfredzaam is. We willen dat Waterlanders hun kansen, talenten en mogelijkheden benutten. We ondersteunen hen hierbij waar nodig. Zij kunnen die ondersteuning makkelijk vinden en ondervinden geen drempels bij het organiseren van hun dagelijks leven. Wij houden daarbij in beeld dat er grenzen zijn aan de mogelijkheden van informele hulp die mantelzorgers en een sociaal netwerk kunnen geven. Ook weten we dat vragen om hulp moeilijk is en inwoners soms zorg mijden. We proberen daarom ook de vraag achter de vraag te zien. En ondersteuning op maat te bieden (actielijn 3: iedereen doet mee en actielijn 4: ondersteuning op maat).

37 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Samen voor de gemeenschap We streven naar een gemeente waarin inwoners elkaar kennen en op elkaar terug kunnen vallen. We willen dat Waterlanders elkaar kunnen ondersteunen. We willen ook dat inwoners met elkaar hun omgeving leefbaar houden door verbinding in de kernen. De gemeente Waterland communiceert helder over het Sociaal Domein. Waterlanders voelen zich gehoord door de gemeente in het sociaal domein (actielijn 5: leefbare kernen en actielijn 6: gehoord worden).

Kwetsbare inwoners voldoende beschermd We willen dat Waterlanders zich veilig voelen in de buurt, op school, op hun werk en in hun thuissituatie. Dit betekent dat we overlast en criminaliteit willen voorkomen en aanpakken. En dat wij willen dat inwoners huiselijk geweld, kindermishandeling en oudermishandeling herkennen en hulp vragen. Voor kwetsbare inwoners moet er een plek zijn waar ze zich thuis voelen. Voor ouderen kan dit bijvoorbeeld ook hun eigen (aangepaste) huis zijn. Voor kinderen en jongeren, die niet thuis kunnen wonen, kan het ook een pleeggezin of een beschermde woonvorm zijn. (Actielijn 7: sociale veiligheid en actielijn 8: een thuis voor kwetsbare inwoners).

Uit deze pijlers volgen actielijnen en operationele doelstellingen:

3.1 Gezonde inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom het Integraal Zorg Akkoord (IZA) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) samen met relevante ontwikkelingen uit het Sportakkoord II. We nemen hierin ook de acties mee die al in gang zijn gezet met het Sportakkoord I en het Preventieakkoord. • • • •

Vermijdbare valincidenten onder ouderen worden voorkomen. Inwoners die langdurige mantelzorg bieden, hebben de mogelijkheid om gebruik te maken van respijtzorg. Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren. Kinderen en jongeren worden gestimuleerd om gezond te leven en op te groeien.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 3.1.1 Ouderen In 2025 bieden wij tenminste 120 personen uit de risicogroep van 65-plussers een cursus valpreventie aan.

Realisatie Er zijn vier cursussen Vallen Verleden Tijd verzorgd en één cursus In Balans. Hieraan hebben in totaal (navragen) inwoners deelgenomen. De Fit- en Vitaaldag in oktober is goed bezocht. Bijna 280 inwoners hadden zich aangemeld. Tijdens de Fit en Vitaaldag hebben ruim 150 mensen de fittest gedaan. Consulenten en vrijwilligers van WelzijnWonenPlus hebben voorlichting gekregen over het signaleren van Valrisico bij ouderen. Er is een wandelgroep opgezet voor deelnemers aan de cursussen Valpreventie, gericht op beginnen met wandelen, om te blijven bewegen na afloop van de cursus.

38 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

3.1.2 Mantelzorgers Realisatie Dit jaar is het mantelzorgcompliment uitgereikt op de dag van de mantelzorg (november 2025) met een lintje van de gemeente voor de mantelzorgers. Welzijn Wonen Plus verzorgt het mantelzorgsteunpunt in onze gemeente. Via het Buitenhuis is extra ondersteuning en respijtzorg aangeboden. Naast de logeerzorg biedt Buitenhuis ook respijtzorg in de vorm van dagopvang (Coffee & Care). Inwoners van Waterland maken goed gebruik van deze voorzieningen.

3.1.3 Preventieve aanpak • • •

Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren. In 2025 realiseren wij een ketenaanpak bij overgewicht bij volwassenen. We starten in 2025 met Welzijn op recept: samen met huisartsen doorverwijzen naar welzijnsinstellingen mogelijk maken.

Realisatie Er zijn 4 trainingen Cognitieve Fitness verzorgd, 2 in Monnickendam en 2 in Broek in Waterland. Cognitieve fitness is een trainingsmethode die fysieke inspanning, intellectuele uitdaging en ontspanning combineert om de gezondheid van de hersenen te verbeteren en cognitieve functies te behouden. De ketenaanpak overgewicht bij volwassenen is gerealiseerd. Inwoners kunnen deelnemen aan de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 'Beweegkuur'. Ze worden toe geleid naar passend beweegaanbod in de vorm van bijvoorbeeld wandelgroepen, om na afloop te blijven bewegen. Vanuit het regionale project Alcohol en Vroegsignalering 18+ zijn regionaal interventies ingezet voor het vergroten van kennis bij eerstelijnsprofessionals over het vroegsignaleren van alcoholproblematiek. Ook is medewerking verleend aan de campagne "Ik pas" (ofwel dry januari) in januari 2026. In 2025 is gestart met Welzijn op Recept in Marken en in Ilpendam.

3.1.4 Kinderen en jongeren • •

In 2025 werken we de ambities van de vastgestelde Sportnota 2025-2028 verder uit in activiteiten. In 2025 pakken we vanuit het Plan van Aanpak Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) twee speerpunten op uit het plan (bijvoorbeeld gezonde lunch op school en meer water drinken).

Realisatie •

•

De Adviesraad Sport en Bewegen is compleet en actief. De Adviesraad heeft advies gegeven over de besteding van de extra gelden voor de uitvoering van sportbevordering. Dit geld is voor de uitvoering van de activiteiten die passen bij de doelen die opgesteld zijn in de sportnota. Deze activiteiten zijn voor een groot deel uitgevoerd in 2025 en gaan verder in het eerste kwartaal van 2026. Het uitvoeringsplan JOGG 2025 is succesvol uitgevoerd en afgerond. Er is hard gewerkt aan relatiebeheer en hierdoor zijn er nieuwe samenwerkingen ontstaan. Het concept uitvoeringsplan JOGG voor 2026 is opgesteld en bevat een overzichtelijke kalender met de planning van de activiteiten.

39 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

3.2 Optimaal opgroeien In deze actielijn brengen wij de relevante onderdelen uit het Preventieakkoord, de inventarisatie preventie Jeugd (zie hoofdstuk 5) en de Hervormingsagenda Jeugd samen met de laatste ontwikkelingen binnen Passend Onderwijs en Kinderopvang. • • • • •

Waterlandse gezinnen kunnen ontlast worden bij het opvoeden en opgroeien. Kwetsbare gezinnen worden extra ondersteund voor-, tijdens en na de geboorte. Ouders kunnen makkelijk digitale informatie vinden over opgroeien en opvoeden. Er is een optimale samenwerking tussen alle betrokken partijen rondom het jonge kind (0-6 jaar) in het kader van een doorlopende leerlijn. We willen (school)uitval voorkomen in de overstap en vroegtijdig ondersteuning bieden aan jeugdigen en hun ouders.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? 3.2.1 Ontlasten gezinnen In 2025 is Buurtgezinnen als pilot gestart.

Realisatie Buurtgezinnen heeft in 2025 meerdere succesvolle koppelingen gemaakt tussen steun- en vraaggezinnen. In 2026 zullen naar verwachting nog meerdere koppelingen gemaakt worden. Medio 2026 zal bepaald worden of de pilot omgezet wordt naar een samenwerkingsovereenkomst voor langere periode.

3.2.2 Kwetsbare gezinnen In 2025 is er een lokale of regionale coalitie Kansrijke start.

Realisatie De voorbereiding voor het opzetten van een regionale coalitie Kansrijke Start in de regio Waterland is in gang gezet.

3.2.3 Digitale informatie In 2025 is de website van het Centrum Jeugd en Gezin Waterland een betrouwbare vindplek voor informatie en is er een goede koppeling tussen deze website en de sociale kaart van Waterland (Wegwijzer).

Realisatie De website van het Centrum Jeugd en Gezin Waterland is een goede vindplek voor betrouwbare informatie. De Wegwijzer verwijst ook actief door naar deze website. Zo kunnen ouders op een eenduidige plek passende informatie vinden.

3.2.4 Samenwerking ketenpartners • •

In 2025 wijzen wij twee locaties van kinderopvangorganisaties aan als locaties voorschoolse educatie (VVE). In 2025 zijn er duidelijke afspraken vastgelegd over de overgang van voorschools naar vroegschools.

40 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Jaarrekening 2025

Realisatie In juni 2025 zijn de pedagogisch medewerkers gestart van Sportify Kids en SKW met het volgen van de VVE-training deze loopt tot Q2 2026. In 2026 staan er overleggen gepland met primair onderwijs, de samenwerkingsverbanden voor de zorg op school en de regio gemeenten om te kijken hoe we de overgang van voorschools (bij kinderopvang) naar vroegschools (eerste twee jaar basisschool) beter kunnen realiseren.

3.2.5 (School)uitval In 2025 maken wij afspraken met de samenwerkingsverbanden voor de zorg op school om onderzoek te doen naar schoolaanwezigheid (als indicator voor later schooluitval).

Realisatie Naast de al lopende ambtelijke en bestuurlijke maatregelen om de schoolaanwezigheid te vergroten is er in de regio Waterland een Ontwikkelagenda Passend en Inclusief Onderwijs, waarin schoolaanwezigheid een van de aandachtsgebieden is. Dit wordt geagendeerd op het OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg) met de wethouders en de schoolbesturen. Voor 2026 zijn er schijfsessies vanuit het Samenwerkingsverband voor het nieuwe ondersteuningsplan ingepland met de regio gemeenten. Hierbij wordt een gezamenlijke Uitvoeringsagenda opgesteld. Schoolafwezigheid is daar een onderdeel van.

3.3 Iedereen doet mee In deze actielijn brengen wij in beeld hoe wij de bestaanszekerheid willen handhaven dan wel verbeteren middels lokale en landelijk ontwikkelingen op het gebied van de participatiewet, de schuldhulpverlening en bestaanszekerheid regelingen. • • • •

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=436b9c90-927d-4529-814b-3c5cc3e1e63e