CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

416-61 Najaarsnota 2025

Raadsvergadering 11 december 2025, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Najaarsnota 202513.636 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

3 november 2025

Najaarsnota 2025

Inhoudsopgave Hoofdlijnen ............................................................................................................................................. 3 Inleiding .................................................................................................................................................. 4 Samenvattend overzicht ........................................................................................................................ 5 Programma's........................................................................................................................................... 7 Ruimtelijk domein .................................................................................................................................. 8 Openbaar domein ................................................................................................................................ 13 Sociaal domein ..................................................................................................................................... 19 Bestuur.................................................................................................................................................. 30 Algemene dekkingsmiddelen ...............................................................................................................

34 Overhead .............................................................................................................................................. 35 Vennootschapsbelasting ...................................................................................................................... 38 Onvoorzien ........................................................................................................................................... 39 Reserves ................................................................................................................................................ 40 Financiële begroting ............................................................................................................................. 41 Begroting 2025 ..................................................................................................................................... 42 Investeringskredieten .......................................................................................................................... 44 Bijlagen ................................................................................................................................................. 61 Begrotingswijziging Najaarsnota 2025 ................................................................................................

62 Afkortingenlijst ..................................................................................................................................... 69

2

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

Hoofdlijnen

Versie 3 november 2025

3

Najaarsnota 2025

Inleiding

Voor u ligt de najaarsnota (NJN) van het jaar 2025. De najaarsnota bevat per programma de doelstellingen en de stand van zaken met betrekking tot de in de begroting 2025 genoemde activiteiten. Daarnaast bevat de Najaarsnota een actualisatie van de begrote baten en lasten per programmaonderdeel van het lopende begrotingsjaar.

4

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

Samenvattend overzicht

Hieronder vindt u een overzicht van de saldi van de eerder vastgestelde Begroting 2025 , de begrotingswijzigingen die vervolgens door de raad zijn goedgekeurd en de begrotingswijzigingen die in deze Najaarsnota worden voorgesteld per programma. Het saldo na de vaststelling van deze Najaarsnota wordt weergegeven in de laatste kolom.

Bedragen x € 1.000

Programma

Bedrag begroot primitief

Vastgestelde begrotingswijzigi ngen

-4.344

1. Ruimtelijk domein 2. Openbaar domein 3. Sociaal domein 4. Bestuur 5. Algemene dekkingsmiddele n 6. Overhead 7. Vennootschapsb elasting 8. Onvoorzien 9. Reserves Totaal

Saldo 2025

1.878

Nog vast te stellen begrotingswijzigi ngen NJN 49

-6.725

-1.437

80

-8.081

-17.195 -2.228 38.957

1.576 -55 462

304 -31 1.057

-15.314 -2.313 40.476

-9.196 -3

-338 0

-309 -4

-9.843 -7

-50 1.059 277

39 -2.261 -135

0 -578 569

-11 -1.780 711

-2.417

In onderstaand overzicht worden de begrotingswijzigingen die in deze Najaarsnota worden voorgesteld uitgesplitst naar soort mutatie per programma.

Versie 3 november 2025

5

Najaarsnota 2025 Bedragen x € 1.000

1. Ruimtelijk domein 2. Openbaar domein 3. Sociaal domein 4. Bestuur 5. Algemene dekkingsmiddelen 6. Overhead 7. Vennootschapsbelasting 9. Reserves Totaal

6

Autonome ontwikkelingen 143 2 304 -31 1.057

Nieuw beleid

Totaal

-15 -

Technische correcties -79 79 0 -

-309 -4 -578 584

-15

0 0

-309 -4 -578 569

49 80 304 -31 1.057

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

Programma's

Versie 3 november 2025

7

Najaarsnota 2025

Ruimtelijk domein

Het programma Ruimtelijk domein richt zich op bouwen en wonen, duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie, economie, toerisme, landschap en recreatie, markten, standplaatsen, evenementen.

Doelstellingen Wat willen wij bereiken? Het gewenste maatschappelijke effect is het faciliteren van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving waarin iedereen kan wonen, werken, recreëren en verblijven.

1.1 Betaalbare woningen Voldoende betaalbare woningen voor jongeren en ouderen realiseren.

Wat gaan wij daarvoor doen? 1.1.1 Nieuwbouw woningen Wij geven uitvoering aan het Meerjarenprogramma Woningbouw, met plannen voor ca. 2.000 woningen. Hierbij staat centraal het ruimtelijke faciliteren van de projecten met de daarvoor beschikbare en meest doelmatige instrumenten. Daarbij is tevens aandacht voor kansen die zich aandienen voor locaties die niet in het meerjarenprogramma staan. Deze worden per locatie integraal beoordeeld op mogelijkheden en kansen. Stand van zaken De uitvoering van het Meerjarenprogramma Woningbouw verloopt naar verwachting. Veel projecten met een substantiele bijdrage aan de doelstelling van 2.000 woningen zijn in uitvoering. Ten aanzien van de kansrijke projecten zijn de projecten die voor dit jaar op de planning stonden opgepakt. Op sommige projecten lopen we in de uitvoering tegen uitdagingen aan (bijv. Nieuw Monnickendam en Ilpenstein). Deze zijn niet altijd voorzien, maar hebben wel gevolgen voor de voortgang.

1.1.2 30-30-40 verdeling Conform de nota grondbeleid hanteren wij bij nieuwbouw projecten de volgende verdeling: • • •

8

30% sociaal (huur) 30% betaalbaar (huur of koop) 40% vrije sector

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025 Stand van zaken Dit uitgangspunt hanteren wij als uitgangspunt in de gesprekken met initiatiefnemers en is leidend in de contractvorming.

1.1.3 Tijdelijke woningen Op basis van de in 2023 uitgevoerde locatie analyse en opgestelde businesscases blijft het streven om zo mogelijk 100 tijdelijke woningen te realiseren, gedurende deze bestuurstermijn. Momenteel ontbreken hiervoor echter de middelen. Stand van zaken Tijdelijke woningen worden nog steeds gezien als een middel om op de korte termijn woningen te realiseren om de lokale druk op de woningmarkt te verlagen in aanloop naar structurele woningen. Echter ontbreekt het aan financiële middelen. Dat is onveranderd.

1.1.4 Alternatieve woonvormen Op basis van de in 2023 opgestelde woonzorgvisie worden specifieke locaties aangewezen waar alternatieve woonvormen voor ouderen gestimuleerd en gefaciliteerd worden. Stand van zaken Voor kleinschalige alternatieve woonvormen wordt op dit moment ingezet op de locaties ’t Spil, Garage Boom en Hoogkamplaan. Hier wordt met name ingezet op drie kamer appartementen welke levensloopbestendig wordt ingericht. Voor complexe alternatieve woonvormen wordt met name in de regio ingezet op locaties. Dit heeft ook specifieke aandacht in de regiodeal. Uiteraard blijven we ook lokaal zoeken naar kansen om passende (alternatieve) woonvormen te realiseren.

1.2 Energietransitie Werken aan de energietransitie door middel van het reduceren van (fossiele) energie en uitbreiden van duurzame opwekking richting 2030.

Wat gaan wij daarvoor doen? 1.2.1 Transitievisie warmte Continuering van de vastgestelde Transitievisie Warmte en bijbehorende activiteiten. Stand van zaken Voor alle woningen in onze gemeente richten we ons op isolatie als de basis. In 2025 hebben we dat onder andere gedaan met de Isolatie-aanpak Waterland, het Duurzaamheidsfonds en de collectieve inkoopacties. De Isolatie-aanpak en de collectieve inkoopacties voor isolatiemaatregelen worden voortgezet. Bij de Isolatie-aanpak richten we ons op woningen met een WOZ-waarde van € 390.000 en huishoudens met een risico op energiearmoede. Op deze manier ondersteunen we huishoudens die zonder steun van de gemeente niet kunnen verduurzamen. Met de woningcorporaties werken we samen aan een goed geïsoleerde sociale woningvoorraad. We werken aan het vastleggen van de definitieve warmteoplossing per wijk. Daartoe hebben we de afgelopen periode voorstudies en onderzoeken uitgevoerd. Ook starten we met het opstellen van het Warmteprogramma, als

Versie 3 november 2025

9

Najaarsnota 2025 opvolger van de Transitievisie Warmte. Het Warmteprogramma wordt in 2026 opgesteld en vastgesteld.

1.2.2 Regionale energie strategie (RES) Continuering van de regionale energie strategie (RES), met bijbehorende procesactiviteiten/besluiten. Stand van zaken De deelname aan de RES is doorgezet. Het beleidskader voor kleine windturbines is inmiddels vastgesteld waardoor initiatiefnemers een vergunning kunnen aanvragen. Waar mogelijk verlenen we medewerking aan initiatieven voor grootschalige zonneprojecten op daken en boven parkeerplaatsen.

1.2.3 Duurzaamheidsfonds Vervolg geven aan het (herzien) duurzaamheidsfonds (met aandacht voor energiearmoede) voor de inwoners conform het coalitieakkoord. Stand van zaken In maart 2025 zijn de voorwaarden voor subsidie uit het Duurzaamheidsfonds enigszins versoepeld, waardoor meer inwoners van het fonds gebruik kunnen maken. In de zomer hebben alle inwoners die in aanmerking komen voor subsidie uit het Duurzaamheidsfonds een brief ontvangen. In de brief werden zij gewezen op de mogelijkheden voor subsidie. Deze actie heeft succes gehad: het budget voor grote isolerende maatregelen is inmiddels volledig besteed. Voor overige maatregelen (zoals elektrische kookplaten en monumentenglas) is nog wel subsidie beschikbaar. In 2026 wordt de subsidie voor deze maatregelen voortgezet.

1.3 Toerisme en recreatie Het toerisme en de recreatie, ook in regionaal verband, verder ontwikkelen, met oog voor de balans tussen inwoners en toerisme en focus op spreiding van bezoekers.

Wat gaan wij daarvoor doen? 1.3.1 Convenant groepsrondleiding Marken Monitoren van de werking van het convenant groepsrondleiding Marken ten behoeve van evaluatie in 2024. Stand van zaken In het laatste kwartaal van 2025 zal er een gesprek plaatsvinden met de convenantpartijen over de voortgang van het convenant.

1.3.2 Registratiesysteem particuliere vakantieverhuur Er wordt een registratiesysteem voor particuliere vakantieverhuur ingevoerd. Stand van zaken Het registratiesysteem voor particuliere vakantieverhuur is ingevoerd.

10

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

1.3.3 Regionale samenwerking Wij continueren voor toerisme de regionale samenwerking tussen Purmerend, Edam-Volendam, Overgemeenten en Landsmeer. Daarnaast zetten we de regionale samenwerking met Bureau Toerisme Laag Holland (BTLH) voort en zetten we in op een efficiëntere samenwerking tussen de lokale promotie organisaties, BTLH en de samenwerkende gemeenten. Stand van zaken De regionale samenwerking verloopt zeer goed. We werken met zijn allen hard aan het actie-plan en de daarin opgenomen ambities. In Q4 van 2025 zal een voorstel aan de portefeuillehouders voorgelegd worden voor de volgende stappen in het actieplan van de regio. Bureau Toerisme Laag Holland wordt nog steeds ingezet als regionale promotie organisatie voor de gemeenten in Waterland. In het laatste kwartaal van 2024 zijn bestuurders in de regiogemeenten het eens geworden over een kleine stap die genomen wordt richting een mogelijke fusie tussen BTLH en de lokale promotie organisaties. In 2025 is BTLH aan de slag gaan met het helpen van het vercommercialiseren van de lokale promotie organisaties.

1.3.4 Metropoolregio Amsterdam Wij zetten in op kansen op het gebied van recreatie en toerisme en sluiten hierbij aan op de agenda van de Metropoolregio Amsterdam toerisme. Stand van zaken In 2024 is de Strategische Agenda Toerisme in de MRA 2025 herijkt. In deze strategie zijn de gezamenlijke vertrekpunten, ambitie, doelstellingen en actielijnen verwoord. De overheden in de regio onderstrepen daarmee het belang van samenwerking en afstemming op het gebied van toerisme en recreatie. Het beschrijft de ambitie en doelstellingen om het toerisme duurzamer, meer verspreid en met meer economische ontwikkelingen voor de hele regio te ontwikkelen.

1.4 Klimaatadaptatie Zoveel mogelijk tegengaan van veenoxidatie door vernatting van veenbodems. Beoogd resultaat is het afremmen van bodemdaling en de reductie van de uitstoot van broeikasgassen; tot stand brengen van een robuust natuurnetwerk ten behoeve van behoud en bevordering van de biodiversiteit; toekomstbestendige en duurzame agrarische bedrijfsmodellen die goed samengaan met voornoemde doelstellingen.

1.5 Nieuwe dijk Marken Het dijkversterkingsproject Marken is in volle gang. In het kader van de meekoppelkansen levert dit een verbetering van de recreatieve aantrekkingskracht van de dijk anderzijds.

Financiële ontwikkelingen In onderstaande tabel zijn de mutaties die in deze Najaarsnota worden voorgesteld weergegeven in de kolom ''Nog vast te stellen begrotingswijzigingen NJN'' op het niveau van programmaonderdeel. De uitsplitsing naar soort mutatie is te vinden in de bijlage.

Versie 3 november 2025

11

Najaarsnota 2025

Bedragen x € 1.000

Programma onderdeel

1.01 Veiligheid 1.02 Economie en toerisme 1.03 Ruimtelijke ordening en wonen Totaal

12

Bedrag begroot primitief

Vastgestelde begrotingswijzigi ngen

Saldo 2025 na vaststelling NJN

-24 -43

Nog vast te stellen begrotingswijzigi ngen NJN -83 -59

-2.893 -263 -1.187

1.945

191

949

-4.344

1.878

49

-2.417

-3.000 -366

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

Openbaar domein

Omschrijving programma Het programma Openbaar domein richt zich op een openbare ruimte die er goed uitziet en een gezonde balans tussen groen en grijs heeft. In dit programma besteden we aandacht aan groen, infrastructuur, afval, riolering vastgoed en accommodaties.

Doelstellingen Wat willen wij bereiken? De gewenste maatschappelijke effecten zijn: • •

het realiseren van een veilige, prettige, duurzame leefomgeving en infrastructuur waarbij bij de vormgeving hiervan rekening wordt gehouden met de veranderende weersinvloeden; en bijdragen aan een goede dienstverlening voor de inwoners en ondernemers van Waterland.

2.1 Openbare ruimte Klimaatbewust inrichten en netjes onderhouden van de openbare ruimte met extra aandacht voor verkeer en groen.

Wat gaan wij daarvoor doen? 2.1.1 Voorbeeldfunctie klimaatbewuste inrichting Een voorbeeldfunctie vervullen waar het gaat om klimaatbewuste inrichting. Hier is aandacht nodig voor de inrichting van de openbare ruimte bij nieuwbouwprojecten en bij herinrichting van de bestaande openbare ruimte. Stand van zaken Bij de projecten in de openbare ruimte kijken we altijd naar kansen om water de ruimte te geven door onder andere af te laten vloeien in het groen. Ook wordt er om die reden soms meer groen aangelegd in combinatie met de juiste beplantingkeuze.

2.1.2 Bomen planten: 11 voor 10 bosjes Bomen planten: 11 voor 10 bosjes. Er worden locaties aangewezen waar ruimte is voor extra aanplant van bomen. En bij de uitval van bomen door bijvoorbeeld storm of ziekte worden bomen herplant.

Versie 3 november 2025

13

Najaarsnota 2025 Stand van zaken Hier is continu aandacht voor. Voorbeeld: bij een storm is in de Wilhelminatraat één boom omgewaaid en hier was ruimte om drie kleinere bomen terug te planten.

2.1.3 Openbaar groen Het openbaar groen in stand houden en waar mogelijk uitbreiden. Hier is doorlopend aandacht voor. Stand van zaken Bij ieder plan dat wordt ontwikkeld, bijvoorbeeld een herinrichting van een straat, is hier aandacht voor. Waar mogelijk wordt waardevol groen aangelegd, bijvoorbeeld door het omvormen van een grasveld in kruidenrijk grasland met groepjes bomen met als basis de wensen van bewoners. Insecten en vogels krijgen hierdoor een groter leefgebied. Ook bij bouwplannen is behouden en ontwikkelen van groen een belangrijk aandachtspunt.

2.1.4 Afname insecten voorkomen De afname van insecten zoveel mogelijk voorkomen. Bij de keuze voor beplanting bij het herplanten/herinrichten van plantvakken wordt gekozen voor diversiteit in plantsoorten om zo de afname van insecten te voorkomen. Minder maaien op geschikte locaties die niet worden gebruikt voor spelen/recreatie. Stand van zaken Door minder te maaien kunnen zaden van bloeiende kruiden ontkiemen. We willen dit areaal verder gaan uitbreiden om zo meer ruimte te geven aan insecten. Ook wordt gekeken waar ruimte is om natuurlijke oevers te ontwikkelen. De toepassing van meer inheemse bloeiende boomsoorten leveren ook veel bloemen op voor insecten en vruchten / schuilplekken voor vogels. Daarnaast is het laten liggen van dood hout en bladeren zeer belangrijk voor de gezondheid van de bodem en leefgebied voor insecten.

2.1.5 Openbare ruimte netjes en toegankelijk De openbare ruimte netjes en toegankelijk houden. Daartoe worden de onderhoudsplannen uitgevoerd en meldingen opgepakt. Stand van zaken Wij voeren doorlopend inspecties uit in alle kernen. Deze inspectiegegevens worden verwerkt en gebruiken wij voor het verrichten van klein en groot onderhoud en bij herinrichtingen.

2.1.6 Rollator- en rolstoelvriendelijk Een rollator- en rolstoelvriendelijke openbare ruimte realiseren. Bij herinrichting van openbare ruimte wordt dit meegenomen en bij meldingen wordt dit opgepakt. De kernraden worden hierbij betrokken. Stand van zaken Bij alle projecten/klussen in de openbare ruimte is aandacht toegankelijkheid voor rollator-, rolstoel, kinderwagengebruikers en blinden en slechtziende. We doen dit door: • • •

14

Minder palen in de openbare ruimte te plaatsen; Er bij palen op te letten dat er minimaal 90cm ruimte is om de paal te passeren; Verhoogde kruisingsvlakken aan te leggen;

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025 • • •

Hellingbanen aan te brengen; Bij bushaltes gidslijnen aan te brengen; Bij bushaltes verhoogde instapbanden aan te brengen.

2.1.7 Groenonderhoud kernen optimaliseren Het groenonderhoud in de kernen optimaliseren, waarbij extra aandacht is voor onkruid in groenvlakken en op bestrating. Stand van zaken Het groenonderhoud in de kernen heeft continu onze aandacht. Zo zijn er ook veel verwaarloosde vakken omgevormd.

2.1.8 Verkeersproblematiek kernen Verkeersproblematiek in de verschillende kernen helder krijgen via consultatie van de inwoners en de problemen aanpakken. De betreffende werkgroep van de gemeenteraad heeft het college een handreiking gedaan. Dat zal leiden tot concrete voorstellen. Stand van zaken Inventarisatie van de verkeersknelpunten is inmiddels gereed. Dit is verwerkt in de uitvoeringsagenda mobiliteit 2025-2028. Per project wordt dit in uitvoering gebracht. Daarnaast zijn en worden aanvullende gesprekken gepland met inwoners.

2.1.9 Realistische aanpassingen openbare ruimte Realistische aanpassingen in de openbare ruimte vanuit meldingen en/of gesprekken met inwoners en ondernemers uitwerken en waar mogelijk uitvoering aan geven. Stand van zaken Dit is een doorlopend proces en wij besteden hier aandacht aan. Voorbeelden zijn het creëren van een extra parkeerplaats op Marken en plaatsen van extra afvalbakken.

2.1.10 Huurovereenkomst Alliantie De huurovereenkomst Alliantie jaarlijks beoordelen vanuit de vraag of verlengen opportuun is. Stand van zaken De huurovereenkomst is in 2025 opnieuw voor een periode van één jaar verlengd.

2.2 Afvalinzameling Mogelijkheden afvalinzameling verschillende afvalstromen uitbreiden.

Wat gaan wij daarvoor doen? 2.2.1 Pilot kleine milieupunten Op basis van ervaringen vanuit de lopende pilot kleine milieu punten wordt voor verschillende afvalstromen de dienstverlening verder ingericht. Voor groenafval wordt een overeenkomstige actie opgetuigd.

Versie 3 november 2025

15

Najaarsnota 2025 Stand van zaken De pilot is afgerond en de mobiele milieu punten zijn in 2025 ook weer uitgevoerd en ingepland. Ook voor groenafval zijn er diverse momenten geweest.

2.3 Toegankelijkheid sport Toegankelijkheid van sport voor zoveel mogelijk inwoners.

Wat gaan wij daarvoor doen? 2.3.1 Multifunctioneel gebruik sportvoorzieningen Stimuleren van multifunctioneel gebruik van de sportvoorzieningen. Stand van zaken Multifunctioneel gebruik van sportvoorzieningen wordt waar mogelijk ruimte gegeven aan de sportvoorzieningen, hier is wel medewerking nodig van de hoofdgebruiker(s). In het sportaccommodatie plan is hier naar gekeken. Dit is een doorlopend aandachtspunt en initiatieven van sportverenigingen beoordelen wij altijd op haalbaarheid en verlenen wij medewerking.

2.3.2 Bouwen duurzame sporthal Een duurzame sporthal bouwen die voldoet aan de normen voor spelen van volwaardige competities. Stand van zaken De bouw van de nieuwe sporthal is volop in voorbereiding. Binnenkort wordt gestart met het aanvragen van een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit, zodat de bouw binnen het Omgevingsplan mogelijk wordt gemaakt.

2.3.3 Ontwikkeling duurzame sporthal Bij de ontwikkeling van de sporthal worden de bewoners verder betrokken. Er zijn al informatiebijeenkomsten geweest. Stand van zaken Alle belanghebbenden worden voorafgaand het indienen van de aanvraag "Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit" via verschillende wegen geïnformeerd, waaronder een nieuwe informatiebijeenkomst.

2.3.4 Ontsluiting duurzame sporthal Ontsluiting sporthal via de Pierebaan realiseren. Dit wordt meegenomen in de uitwerking van de plannen voor de realisatie van een sporthal. Stand van zaken De ontsluiting wordt via de Pierebaan gerealiseerd.

16

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

2.4 Bereikbaarheid gemeente Verbeteren bereikbaarheid gemeente.

Wat gaan wij daarvoor doen? 2.4.1 Bereikbaarheid gemeente De fysieke, digitale en telefonische bereikbaarheid van de gemeente verbeteren. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven. Stand van zaken Het inwonerstevredenheidsonderzoek geeft ons inzicht hoe inwoners en ondernemers denken over onze bereikbaarheid. Het onderzoek wordt in Q4 2025 uitgezet. De resultaten van dit onderzoek worden gebruikt om nieuwe verbeteracties vast te stellen en uit te voeren.

2.4.2 Kortere responstijden Kortere responstijden op mail en meldingen realiseren. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven. Stand van zaken Bij de implementatie van het zaaksysteem zijn processen ingericht om dit duurzaam in de organisatie te borgen. Deze implementatie continueert in 2026.

2.4.3 Openstelling gemeentehuis De openstelling van het gemeentehuis opnieuw ijken. Vanuit het onderzoek dat wordt uitgevoerd in 2024 verbeteracties vormgeven. Stand van zaken De resultaten van het inwonerstevredenheidsonderzoek geven input om de openingstijden opnieuw te ijken.

2.5 Verbinding inwoners met bestuur en organisatie Verbeteren verbinding inwoners met bestuur en organisatie: bouwen aan vertrouwen.

Wat gaan wij daarvoor doen? 2.5.1 Delen signalen via de website Meer signalen delen via de website. Stand van zaken We zijn bezig met de ontwikkeling van een online nieuwsbrief voor inwoners.

2.5.2 Inloopspreekuur college Voortgaan met het inloopspreekuur college. Sinds februari 2023 is het inloopspreekuur gestart. Dit spreekuur vindt nu maandelijks op een dinsdag plaats. Stand van zaken In 2025 heeft het inloopspreekuur college maandelijks plaatsgevonden.

Versie 3 november 2025

17

Najaarsnota 2025

2.5.3 Externe oriëntatie versterken De externe oriëntatie van de ambtelijke organisatie versterken. Hier is doorlopend aandacht voor. Dit krijgt ook aandacht bij de start van nieuwe medewerkers bij de gemeente. Stand van zaken Wij zijn bezig met het plan voor burgerparticipatie wat de externe oriëntatie van de organisatie gaat versterken. Het projectplan is recent vastgesteld door het college en in Q4 2025 en Q1 2026 wordt dit verder uitgewerkt.

Financiële ontwikkelingen In onderstaande tabel zijn de mutaties die in deze Najaarsnota worden voorgesteld weergegeven in de kolom ''Nog vast te stellen begrotingswijzigingen NJN'' op het niveau van programmaonderdeel. De uitsplitsing naar soort mutatie is te vinden in de bijlage.

Bedragen x € 1.000

Programma onderdeel

Bedrag begroot primitief

Vastgestelde begrotingswijzigi ngen

2.01 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.02 Sport cultuur en recreatie 2.03 Milieu Totaal

-3.491

18

Saldo 2025 na vaststelling NJN

-961

Nog vast te stellen begrotingswijzigi ngen NJN -97

-3.358

-345

-19

-3.722

125 -6.725

-132 -1.437

197 80

190 -8.081

-4.549

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

Sociaal domein

Omschrijving programma Binnen het programma Sociaal Domein hebben Waterlanders aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zij zich tot actieve en weerbare inwoners. Kinderen kunnen veilig, gezond en in geborgenheid opgroeien. De Waterlandse samenleving is inclusief en iedereen kan meedoen. Waterlanders staan samen voor de gemeenschap. Zij ondersteunen elkaar en zetten zich actief in voor de samenleving. Waterlanders wonen zelfstandig of zo thuisnabij als mogelijk is. Het programma Sociaal Domein richt zich op Jeugd(hulp), Wmo (inclusief vrijwilligerswerk en mantelzorg), Participatie (inclusief arbeidsmarkt), Schuldhulpverlening, (Passend) onderwijs en voorschoolse voorzieningen (VVE), Volksgezondheid (inclusief preventie en handhaving alcohol), Welzijnswerk en voorliggende voorzieningen (inclusief sport en bibliotheek). Bij de Voorjaarsnota 2025 zijn niet alle geschatte kosten (€ 450.000) voor maatwerkvoorzieningen gevraagd in afwachting van de commissie Van Ark. In de Najaarsnota wordt nu om 'minder meer' gevraagd, namelijk € 300.000. Het extra geld van de commissie Van Ark, in totaal € 779.000 voor 2025, (waarvan € 497.000 euro incidentele compensatie voor 2023 en 2024) wordt toegevoegd aan de algemene middelen van de gemeente. Dit laat zien dat gemeenten de afgelopen jaren niet genoeg geld hebben gekregen voor taken in het Sociaal Domein.

Doelstellingen Wat willen wij bereiken? De gewenste maatschappelijke effecten zijn uitgewerkt in onderstaande pijlers:

Gezond opgroeien en leven Waterlanders hebben aandacht voor een gezonde levensstijl en ontwikkelen zich tot actieve en weerbare inwoners. Alle Waterlandse jongeren ontwikkelen zich, op basis van hun eigen talenten en interesses, tot gezonde, betrokken en levenslang bewegende burgers (actielijn 1: gezonde inwoners en actielijn 2: optimaal opgroeien).

Meedoen We streven naar een samenleving waarin iedereen meetelt, meedoet en zelfredzaam is. We willen dat Waterlanders hun kansen, talenten en mogelijkheden benutten. We ondersteunen hen hierbij waar nodig. Zij kunnen die ondersteuning makkelijk vinden en ondervinden geen drempels bij het organiseren van hun dagelijks leven. Wij houden daarbij in beeld dat er grenzen zijn aan de mogelijkheden van informele hulp die mantelzorgers en een sociaal netwerk kunnen geven. Ook weten we dat vragen om hulp moeilijk is en inwoners soms zorg mijden. We proberen daarom ook

Versie 3 november 2025

19

Najaarsnota 2025 de vraag achter de vraag te zien. En ondersteuning op maat te bieden (actielijn 3: iedereen doet mee en actielijn 4: ondersteuning op maat).

Samen voor de gemeenschap We streven naar een gemeente waarin inwoners elkaar kennen en op elkaar terug kunnen vallen. We willen dat Waterlanders elkaar kunnen ondersteunen. We willen ook dat inwoners met elkaar hun omgeving leefbaar houden door verbinding in de kernen. De gemeente Waterland communiceert helder over het Sociaal Domein. Waterlanders voelen zich gehoord door de gemeente in het sociaal domein (actielijn 5: leefbare kernen en actielijn 6: gehoord worden).

Kwetsbare inwoners voldoende beschermd We willen dat Waterlanders zich veilig voelen in de buurt, op school, op hun werk en in hun thuissituatie. Dit betekent dat we overlast en criminaliteit willen voorkomen en aanpakken. En dat wij willen dat inwoners huiselijk geweld, kindermishandeling en oudermishandeling herkennen en hulp vragen. Voor kwetsbare inwoners moet er een plek zijn waar ze zich thuis voelen. Voor ouderen kan dit bijvoorbeeld ook hun eigen (aangepaste) huis zijn. Voor kinderen en jongeren, die niet thuis kunnen wonen, kan het ook een pleeggezin of een beschermde woonvorm zijn. (Actielijn 7: sociale veiligheid en actielijn 8: een thuis voor kwetsbare inwoners).

Uit deze pijlers volgen actielijnen en operationele doelstellingen:

3.1 Gezonde inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom het Integraal Zorg Akkoord (IZA) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) samen met relevante ontwikkelingen uit het Sportakkoord II. We nemen hierin ook de acties mee die al in gang zijn gezet met het Sportakkoord I en het Preventieakkoord. • • • •

Vermijdbare valincidenten onder ouderen worden voorkomen; Inwoners die langdurige mantelzorg bieden, hebben de mogelijkheid om gebruik te maken van respijtzorg; Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren; Kinderen en jongeren worden gestimuleerd om gezond te leven en op te groeien.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.1.1 Ouderen In 2025 bieden wij tenminste 120 personen uit de risicogroep van 65-plussers een cursus valpreventie aan. Stand van zaken De cursussen vinden met regelmaat plaats en worden in de verschillende kernen georganiseerd. Op 25 oktober 2025 heeft de Fit- en Vitaaldag Waterland plaats gevonden. Hier kunnen alle inwoners van 60 jaar en ouder hun fitheid en valrisico testen.

20

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

3.1.2 Preventieve aanpak •

Inwoners een preventieve aanpak bieden om zowel fysieke als cognitieve vitaliteit te behouden en/of verbeteren. • In 2025 realiseren wij een ketenaanpak bij overgewicht bij volwassenen. • We starten in 2025 met Welzijn op recept: samen met huisartsen doorverwijzen naar welzijnsinstellingen mogelijk maken. Stand van zaken • Er is preventief aanbod in diverse kernen. • De ketenaanpak GLI loopt goed en is in 2025 geëvalueerd. • Pilots voor Welzijn op recept lopen in Ilpendam en in Marken. In juli bent u via de memo bij RID 270-223 tussentijds geïnformeerd over de voortgang van projecten, plannen en pilots die onder GALA vallen.

3.1.3 Kinderen en jongeren •

In 2025 werken we de ambities van de vastgestelde Sportnota 2025-2028 verder uit in activiteiten. • In 2025 pakken we vanuit het Plan van Aanpak Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) twee speerpunten op uit het plan (bijvoorbeeld gezonde lunch op school en meer water drinken). Stand van zaken • De Adviesraad Sport en Bewegen is ingesteld en is gestart. Er zijn nog twee openstaande vacatures waarvoor sollicitaties lopen. Deze zullen in oktober ingevuld worden. De Adviesraad heeft advies gegeven over de besteding van de extra gelden voor de uitvoering van de ambities van de activiteiten. Dit advies is aangenomen en de uitvoering hiervan is nu bezig. • Het uitvoeringsplan-JOGG loopt op schema en er is een JOGG-Waterland kalender opgesteld. In deze kalender is er een overzicht gemaakt wanneer wat uitgevoerd wordt. De eerste activiteiten zijn al gestart in samenwerking met onder andere scholen, kinderopvangorganisaties en de GGD.

3.2 Optimaal opgroeien In deze actielijn brengen wij de relevante onderdelen uit het Preventieakkoord, de inventarisatie preventie Jeugd (zie hoofdstuk 5) en de Hervormingsagenda Jeugd samen met de laatste ontwikkelingen binnen Passend Onderwijs en Kinderopvang. • • • • •

Waterlandse gezinnen kunnen ontlast worden bij het opvoeden en opgroeien. Kwetsbare gezinnen worden extra ondersteund voor-, tijdens en na de geboorte. Ouders kunnen makkelijk digitale informatie vinden over opgroeien en opvoeden. Er is een optimale samenwerking tussen alle betrokken partijen rondom het jonge kind (0-6 jaar) in het kader van een doorlopende leerlijn. We willen (school)uitval voorkomen in de overstap en vroegtijdig ondersteuning bieden aan jeugdigen en hun ouders.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.2.1 Ontlasten gezinnen In 2025 is Buurtgezinnen als pilot gestart. Stand van zaken Er is een eerste koppeling gemaakt tussen een steun- en vraaggezin. Daarnaast hebben meerdere vraaggezinnen zich gemeld en een aantal steungezinnen. Het is van groot belang dat er een goede match komt tussen beide om langdurige ondersteuning mogelijk te maken. Er wordt daarnaast actief Versie 3 november 2025

21

Najaarsnota 2025 geworven via sociale media. Ook wordt er geïnvesteerd in contacten onderhouden met belangrijke partners in de verschillende kernen zoals sportclubs, kerken en maatschappelijke organisaties.

3.2.2 Kwetsbare gezinnen In 2025 is er een lokale of regionale coalitie Kansrijke Start. Stand van zaken In Q3 2025 hebben verschillende gesprekken met partners in de geboortezorg in de regio Waterland plaats gevonden. De gesprekken worden samen gevoerd met regiogemeenten om een zo klein mogelijk beroep te doen op deze partners. Vanuit deze gesprekken wordt de regionale coalitie Kansrijke Start gevormd.

3.2.3 Digitale informatie In 2025 is de website van het Centrum Jeugd en Gezin Waterland een betrouwbare vindplek voor informatie en is er een goede koppeling tussen deze website en de sociale kaart van Waterland (Wegwijzer). Stand van zaken Bezoekers van Wegwijzer worden actief doorverwezen met links en informatie naar de website van het Centrum Jeugd en Gezin. Er wordt gewerkt aan het toevoegen van de Wegwijzer op de pagina "Handige links" van de website van het Centrum Jeugd en Gezin .

3.2.4 Samenwerking ketenpartners •

In 2025 wijzen wij twee locaties van kinderopvangorganisaties aan als locaties voorschoolse educatie (VVE). • In 2025 zijn er duidelijke afspraken vastgelegd over de overgang van voorschools naar vroegschools. Stand van zaken In juni 2025 zijn de pedagogisch medewerkers gestart met het volgen van de VVE-training deze loopt tot Q2 2026.

3.2.5 (School)uitval In 2025 maken wij afspraken met de samenwerkingsverbanden voor de zorg op school om onderzoek te doen naar schoolaanwezigheid (als indicator voor later schooluitval). Stand van zaken Naast de al lopende ambtelijke en bestuurlijke maatregelen om de schoolaanwezigheid te vergroten is er in de regio Waterland een Ontwikkelagenda Passend en Inclusief Onderwijs, waarin schoolaanwezigheid een van de aandachtsgebieden is. Dit wordt geagendeerd op het OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg) met de wethouders en de schoolbesturen.

3.3 Iedereen doet mee In deze actielijn brengen wij in beeld hoe wij de bestaanszekerheid willen handhaven dan wel verbeteren middels lokale en landelijk ontwikkelingen op het gebied van de participatiewet, de schuldhulpverlening en bestaanszekerheid regelingen.

22

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025 • • • •

Wij ondersteunen Waterlanders richting bestaanszekerheid door vroegtijdige screening op de financiën. Onderzoek naar de geschiktheid van de huidige minimaregelingen voor bestaanszekerheid. Voor Waterlanders is het duidelijk op welke sociale voorzieningen zij recht hebben en waar zij terecht kunnen met hun (hulp)vragen over zorg, welzijn, werk en inkomen. We ondersteunen Waterlanders die aan hun basisvaardigheden willen werken.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.3.1 Screening op financiën In 2025 hebben wij de vroegsignalering en het hulpaanbod volledig ingericht. Stand van zaken In 2025 hebben wij de vroegsignalering bij de SMD belegd en geprofessionaliseerd. Het hulpaanbod is nog in ontwikkeling.

3.3.2 Minimaregelingen In 2025 hebben wij de minimaregelingen behouden of aangepast. Stand van zaken Wij hebben met de Nota financiële bestaanszekerheid schuldhulpverlening de minimaregelingen voor de komende 4 jaar vastgesteld. Ook zijn er maatregelen genomen om de toegankelijkheid van de regelingen te vergroten door het aanvraagproces te versimpelen en door een communicatiecampagne te ontwikkelen.

3.3.3 Toegang In 2025 starten wij met de inrichting van de toegang voor Waterlanders die (hulp-)vragen hebben over zorg, welzijn, werk en inkomen. Stand van zaken Het Sociaal Plein als toegang tot laagdrempelige voorziening om vragen te stellen, maakt een doorstart onder regie van de gemeente.

3.3.4 Ondersteuning basisvaardigheden In 2025 stellen wij een nieuw plan op voor volwasseneneducatie in de regio. Stand van zaken Het regionaal plan basisvaardigheden wordt eind 2025 afgerond en geïmplementeerd.

3.4 Ondersteuning op maat In deze actielijn werken wij de integrale toegang uit naar de zorg op maat die de gemeente kan bieden vanuit de Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. • • • •

Inwoners met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig blijven wonen met passende ondersteuning thuis. Intensiever begeleiden van statushouders naar werk en opleiding. Zorg en ondersteuning wordt zoveel mogelijk gezamenlijk (regionaal) efficiënt ingekocht. Waterlanders vroegtijdig en middels maatwerk ondersteunen bij financiële problemen.

Versie 3 november 2025

23

Najaarsnota 2025 •

We bieden integrale en stimulerende ondersteuning zodat Waterlanders naar vermogen kunnen participeren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. In aansluiting hierop willen wij dat alle inwoners over een toereikend en zeker bestaansminimum beschikken.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.4.1 Psychisch kwetsbare inwoners In 2025 blijven we ambulante ondersteuning bieden ter voorkoming van plaatsing in een beschermd wonen voorziening. Stand van zaken We hebben ambulante begeleiding ingekocht Er zijn regionale werkafspraken over toegang tot deze voorziening. We zijn bezig met een inventarisatie om ook te komen tot regionale afspraken waarmee meer clienten uitstromen uit beschermd wonen voorzieningen naar thuis wonen met begeleiding.

3.4.2 Statushouders •

In 2025 worden statushouders in samenwerking met NewBees al tijdens de inburgering intensief begeleid bij hun participatie in de samenleving. • Regionale samenwerking voor het effectief begeleiden van statushouders naar werk middels een regionaal verbinder. Deze verbinder maakt de behoeften van de doelgroep en werkgevers inzichtelijk, en legt contacten met de belanghebbenden. Stand van zaken • Alle inburgeraars in de Zelfredzaamheidsroute worden door NewBees begeleid. • De regionaal verbinder statushouders is in oktober aangesteld voor de regio ZaanstreekWaterland.

3.4.3 Gezamenlijke inkoop zorg •

In 2025 sluiten wij nieuwe overeenkomsten met zorgaanbieders voor het leveren van Wmo zorg en ondersteuning vanaf 2026. • In 2025 sluiten we nieuwe overeenkomsten met zorgaanbieders voor het leveren van specialistische jeugdzorg in het kader van de Jeugdwet vanaf 2026. • In 2025 nemen wij deel aan de regionale werkgroep wijziging GR in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Stand van zaken • De aanbesteding Wmo hulpmiddelen is afgerond. Het nieuwe contract gaat in per februari 2026 • De aanbesteding Wmo maatwerk (arrangementen) is in een afrondende fase. De nieuwe contracten gaan in per 1 juli 2026. • De aanbesteding trapliften loopt. De nieuwe contracten moeten ingaan per 1 januari 2026. • De aanbesteding specialistische jeugdhulp is in voorbereiding. Naar verwachting vindt publicatie voor het eind van 2025 plaats. De nieuwe contracten moeten ingaan per 1 januari 2027

3.4.4 Financiële problemen In 2025 bieden wij meer maatwerk schuldhulpverlening aan inwoners die middels de vroeg signalering in beeld worden gebracht.

24

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025 Stand van zaken Wij hebben een begin gemaakt aan het beter in beeld krijgen van de inwoners door het verbeteren van de vroegsignalering. We monitoren de werking van de Krediet Bank NL.

3.4.5 Participatie (werk en inkomen) • •

In 2025 bereiden wij ons voor op de invoering van de ‘Participatiewet in Balans’ en de maatregelen die hieruit voortkomen. Daarnaast zetten wij in 2025 een structuur op om integrale ondersteuning aan inwoners te bieden.

Stand van zaken We hebben zicht op de maatregelen die we in 2026 voor de Participatiewet in Balans moeten doorvoeren. Capaciteit om dit door te voeren is zeer beperkt; we verwachten het hele implementatiejaar nodig te hebben voor de invoering. We zetten scherp in op de hervorming van de arbeidsmarktregioinfrastructuur om de hervorming naar het Werkcentrum en de Stevige Lokale Teams samen te laten vallen om zo integrale dienstverlening mogelijk te maken.

3.5 Leefbare kernen In deze actielijn werken we uit hoe wij samenwerken met partners in de verschillende kernen en welke ondersteuningsmogelijkheden wij daarbij kunnen bieden. • • •

Waterlanders kunnen makkelijk informatie vinden over het complete cultuur- en welzijnsaanbod. We versterken het voorliggend veld op het gebied van het sociaal-cultureel werk. We hebben een volwaardige bibliotheek met een brede maatschappelijke functie in iedere kern.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.5.1 Cultuur- en welzijnsaanbod In 2025 is er een wegwijzer waar het cultuur- en welzijnsaanbod in meegenomen wordt. Stand van zaken De Wegwijzer is bedoeld om als digitale gemeentegids te gaan dienen. Zowel aanbieders van welzijn en zorg als van sport en cultuur zijn benaderd om deel te nemen. Steeds meer partijen geven hier gehoor aan waardoor het aanbod steeds completer moet worden. Dit is een doorgaand proces.

3.5.2 Sociaal-cultureel werk •

In 2025 gaan wij van start met het opzetten van een duurzame samenwerking met verschillende partijen in het voorliggend veld als onderdeel van de uitvoering van het heroriëntatieplan van het sociaal cultureel werk. • Voortkomend uit het plan starten wij ook met de voorbereidingen voor het opzetten van een dorpshuisfonds. Stand van zaken Welzijn Wonen Plus sluit in verschillende kernen aan op de behoefte aan sociaal cultureel werk (o.a. met Welzijn op recept).

Versie 3 november 2025

25

Najaarsnota 2025 Er ligt een concept uitwerking voor de begroting en scenario's. In Q4 wordt u hierover geïnformeerd.

3.5.3 Bibliotheek In 2025 wordt het aanbod van de bibliotheek uitgebreid en voldoen we aan de wettelijke zorgplicht van gemeenten voor volwaardige bibliotheken die in 2025 in gaat. Stand van zaken Het programma van de bibliotheek is uitgebreid. De invoering van de wettelijke zorgplicht voor volwaardige bibliotheken is uitgesteld naar 2026. Het normenkader voor de wettelijke zorgplicht is nog niet vastgesteld, er ligt nu alleen nog een concept. Met de uitbreiding van het bibliotheek aanbod werken we wel toe naar het verwachtte normenkader. Zodra het normenkader is vastgesteld bespreken we met de bibliotheek welke aanpassingen er nodig zijn om aan het normenkader te voldoen.

3.6 Gehoord worden In deze actielijn werken wij uit hoe wij inwoners structureel willen betrekken bij het ontwikkelen van beleid en de uitvoering daarvan. Wij willen gebruik maken van de ervaringsdeskundigheid van onze inwoners. • • • •

We onderzoeken manieren van inspraak voor inwoners. We gebruiken feedback van inwoners om onze dienstverlening te verbeteren. De expertise van de adviesraad sociaal domein benutten wij bij het opstellen van beleid. We communiceren met onze inwoners op taalniveau B1.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.6.1 Inspraak inwoners In 2025 is er een handreiking hoe wij inwoners structureel betrekken bij beleid. Stand van zaken Naast de Adviesraad Sociaal Domein is er sinds kort ook de Adviesraad Sport en bewegen. Ook betrekken we ervaringsdeskundigen bij o.a. de inkoop van zorg.

3.6.2 Feedback inwoners In 2025 wordt er binnen de WMO en Jeugd door middel van continumeten de ervaringen rondom de ondersteuning van ons lokale team in kaart gebracht om de ondersteuning vanuit de gemeente te kunnen verbeteren. Stand van zaken Het omzetten van het cliëntervaringsonderzoek van een keer per jaar naar continumeten is nog niet ingevoerd. Er zijn een aantal technische vragen die nog opgelost moeten worden.

3.6.3 Adviesraad Sociaal Domein Alle beleidsstukken Sociaal Domein zijn ingebracht bij de Adviesraad Sociaal Domein. Stand van zaken Er zijn korte lijnen met de Adviesraad. De vergadering overdag maakt afstemmen eenvoudig.

26

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

3.6.4 Taalniveau In 2025 zijn de brieven vanuit Sociaal Domein zoveel mogelijk op taalniveau B1. Stand van zaken De controle van de brieven heeft nog niet plaatsgevonden.

3.7 Sociale veiligheid In deze actielijn gaan wij onder andere in op de ontwikkelingen in het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. • • • •

Wij werken de nieuwe werkwijze voor onze lokale teams conform het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming verder uit (voor inwoners van 0-100 waarbij er sprake is van onveiligheid in huiselijke kring). We zorgen voor een goed lokaal opleidingsplan en intern protocol in het kader van het Kwaliteitskader Sociaal Domein, welke landelijk herijkt wordt. Daarnaast werken we regionaal goed samen met betrekking tot het onderwerp Huiselijk Geweld. Wij implementeren de WAMS (Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein), met als doel om knelpunten bij uitwisselen van persoonsgegevens weg te nemen in complexe situaties. Sportverenigingen committeren zich aan sociale veiligheid en versterken hiermee de laagdrempeligheid.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.7.1 Toekomstscenario Jeugd- en gezinsbescherming In 2025 hebben we de Leidraad Samenwerken aan veiligheid vertaald naar onze lokale situatie en zijn er bijbehorende werkprocessen gemaakt. Stand van zaken De Leidraad is vertaald naar een landelijk Kwaliteitskader. Hierin is ook de ontwikkeling van de stevige lokale teams opgenomen. We werken regionaal samen aan de uitwerking hiervan.

3.7.2 Kwaliteit en veiligheid Medewerkers in uitvoering, beleid en management worden getraind in de meldcode Huiselijk Geweld. Er wordt een intern (opleidings-)protocol uitgewerkt. Dit protocol voldoet aan de eisen van het kwaliteitskader Samen werken aan veiligheid. Stand van zaken Om te voldoen aan de eisen uit het Kwaliteitskader is regionaal een opleidingsprogramma opgezet. Dit programma loopt. Vanuit Waterland nemen ook consulenten, beleidsmedewerkers, etc. deel.

3.7.3 Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein Na meer duidelijkheid over de inwerkingtreding bereiden wij ons voor op de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams). Stand van zaken Het wetstraject ligt stil in verband met interne afstemming binnen het ministerie tussen de directies wetgeving en Jeugd (laatste informatie juli 2025).

Versie 3 november 2025

27

Najaarsnota 2025

3.7.4 Sportverenigingen Alle verenigingen laten bestuurders en trainers meedoen aan een cursus sociale veiligheid en alle verenigingen hebben een vertrouwenspersoon. Stand van zaken In het najaar organiseert NOC*NSF opfrisdagen voor vertrouwenspersonen. Deze zijn bedoeld voor mensen die de basiscursus meer dan een jaar geleden hebben gevolgd. De buurtsportcoach zal deze dagen bekendmaken aan de deelnemers van de cursus.

3.8 Een thuis voor kwetsbare inwoners In deze actielijn brengen wij de ontwikkelingen rondom wonen en zorg samen voor specifieke doelgroepen. We denken daarbij aan regionale plannen rondom het Integraal Zorg Akkoord en de verplichte regionale Woonzorgvisie en het convenant Beschermd Wonen. Daarnaast hangt deze actielijn ook samen met de lokale Woon zorg visie en de doorontwikkeling van Beschermd Thuis. Voor de jeugd werken we in Noord-Holland samen aan een Thuis voor Noordje. Tot slot richt deze actielijn zich op het passend huisvesten van nieuwkomers in de gemeente Waterland, van Oekraïense ontheemden tot asielzoekers. • • • •

Wij werken regionaal samen om de uitstroom uit intramurale woonvoorzieningen te bevorderen. Wij geven uitvoering aan de lokale woon-zorgvisie. Wij zijn betrokken bij het regionale woon-zorgoverleg. Wij zorgen voor passende en veilige huisvesting voor nieuwkomers.

Wat gaan wij daarvoor doen? 3.8.1 Intramurale woonvoorzieningen In 2025 zijn er afspraken gemaakt tussen gemeenten en wooncorporaties over de uitstromers van intramurale woonvoorzieningen in de regio Waterland. Stand van zaken De vraag is breder opgepakt voor de hele regio Zaanstreek-Waterland. Er is een extern bureau ingeschakeld om een eerste inventarisatie te maken met de diverse partijen.

3.8.2 Woonzorgvisie Wij geven uitvoering aan de acties 2024-2025 opgenomen is het actieplan van de lokale woonzorgvisie. Stand van zaken Wij geven uitvoering door aan te sluiten bij integrale overleggen waarbij zorgvragen aan de orde komen.

3.8.3 Woonzorgoverleg In 2025 inventariseren we aan de hand van de regionale woonzorg analyse welke regionale uitdagingen er zijn op het gebied van wonen en zorg.

28

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025 Stand van zaken De regionale woon-zorganalyse is vastgesteld door het college. Regionaal wordt afgestemd welke stappen verder ondernomen moeten worden.

3.8.4 Huisvesting nieuwkomers Door goede en regelmatige afstemming met interne en externe partijen zorgen wij voor passende en veilige huisvesting van nieuwkomers. Stand van zaken De samenwerking met de woningbouwverenigingen verloopt goed. Waterland loopt op schema met betrekking tot de taakstelling huisvesting statushouders.

Financiële ontwikkelingen In onderstaande tabel zijn de mutaties die in deze Najaarsnota worden voorgesteld weergegeven in de kolom Nog vast te stellen begrotingswijzigingen NJN op het niveau van programmaonderdeel. De uitsplitsing naar soort mutatie is te vinden in de bijlage.

Bedragen x €1.000

Programma onderdeel

Bedrag begroot primitief

Vastgestelde begrotingswijzigi ngen

-1.639 -15.314

3.01 Onderwijs 3.02 Sociale voorzieningen 3.03 Volksgezondheid Totaal

Versie 3 november 2025

Saldo 2025 na vaststelling NJN

27 1.604

Nog vast te stellen begrotingswijzigi ngen NJN -14 319

-242

-54

0

-296

-17.195

1.576

304

-15.314

-1.627 -13.391

29

Najaarsnota 2025

Bestuur

Omschrijving programma Het programma Bestuur richt zich op het democratisch proces en de dienstverlening richting de inwoners van de gemeente Waterland. In dit programma besteden we aandacht aan formatie, apparaatskosten, externe inhuur, dienstverlening, burgerparticipatie en een gezond financieel meerjarenbeleid.

Doelstellingen Wat willen wij bereiken? Het gewenste maatschappelijke effect is het borgen van democratische en transparante besluitvorming alsmede goede dienstverlening aan inwoners, instellingen, ondernemers en bezoekers.

4.1 Gemeentelijke organisatie De gemeentelijke organisatie gereed te maken om als regisserende netwerkorganisatie te kunnen functioneren.

Wat gaan wij daarvoor doen? 4.1.1 Strategische personeelsplanning Het implementeren van een strategische personeelsplanning zodat de organisatie toekomstbestendig en weerbaar is. Hierdoor kunnen we tijdig anticiperen op ontwikkelingen in de samenleving. Stand van zaken De te hanteren Kritische Prestatie Indicatoren en de getallen zijn gepresenteerd tijdens de raadsinformatieavond van 13 mei 2025. De verdere implementatie van de strategische personeelsplanning loopt vertraging op. De reden hiervoor is dat de leverancier van ons HR-systeem overgegaan is naar een nieuwe versie van de applicatie. De rapportages werken helaas nog niet optimaal.

4.1.2 Medewerkers tevredenheidsonderzoek Het implementeren van de uitkomsten van het Medewerkers tevredenheidsonderzoek (MTO).

30

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025 Stand van zaken De uitkomsten van het MTO zijn met de organisatie besproken. Een aantal van de uitkomsten uit het MTO zijn (al) onderdeel van de Risico, Inventarisatie en Evaluaties (RI&E). Momenteel zijn we bezig met het opstellen van een plan van aanpak naar aanleiding van deze RI&E's. Op basis van dit plan van aanpak maken we concreet welke acties we gaan ondernemen en wanneer.

4.2 Burgerparticipatie Burgerparticipatie bevorderen met passend verwachtingsmanagement en een accent op consultatie.

Wat gaan wij daarvoor doen? 4.2.1 Bewonersinitiatieven Initiatieven van bewoners worden aangemoedigd, wij faciliteren daar waar mogelijk dan wel wenselijk is. Stand van zaken Voor de herijking van de openingstijden van het gemeentehuis en verbeteringen in onze fysieke, telefonische en schriftelijke bereikbaarheid worden inwoners geconsulteerd door middel van het inwonerstevredenheidsonderzoek.

4.2.2 Verbetering participatie Op basis van het in 2024 uitgevoerde onderzoek en de uitwerking hiervan voert het college de verbetering van de participatie door. Hier geen uitgebreide visie, maar een heldere aanpak op diverse beleidsterreinen en publieke functies. Stand van zaken Het projectplan burgerparticipatie is recent vastgesteld door het college. In een klankbordgroep worden de wensen van de medewerkers van de gemeente Waterland in kaart gebracht. Hierbij worden ook de kernraden benaderd. In januari of februari 2026 worden de uitgangspunten voor de participatieverordening met de raad besproken. Daarna wordt de participatieverordening ter vaststelling in de raad ingebracht.

4.2.3 Burgerparticipatie Zorg dragen dat wij bij burgerparticipatie steeds duidelijkheid bieden over de reikwijdte (kaders), dit wordt gedaan aan de hand van de kaders die in de uitwerking van dit onderwerp in 2024 zijn beschreven. Stand van zaken Dit is onderdeel van het projectplan burgerparticipatie. Er wordt gewerkt aan een format voor participatieplannen waar onder andere het doel, de mate van invloed van deelnemers en informatie over de planning en procedure worden beschreven.

4.3 Financieel beleid Een gezond financieel meerjarenbeleid.

Versie 3 november 2025

31

Najaarsnota 2025

Wat gaan wij daarvoor doen? 4.3.1 Sluitende meerjarenbegroting Het college streeft ernaar de raad jaarlijks een structureel sluitende meerjarenbegroting aan te bieden. Stand van zaken De begroting is meerjarig sluitend.

4.3.2 Structureel evenwicht Structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten. Stand van zaken Bij het opstellen van de jaarrekening 2025 zal het structureel evenwicht worden berekend. In de begroting 2026 worden de structurele uitgaven gedekt door structurele inkomsten. De begroting is structureel in evenwicht.

4.4 Dienstverlening Een hoogwaardige dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlijk als het moet.

Wat gaan wij daarvoor doen? 4.4.1 Optimale dienstverlening Wij zorgen voor een optimale dienstverlening. Vanuit het programma Dienstverlening en het Strategisch Plan Informatievoorziening worden verschillen acties uitgevoerd: •

• • • • •

De implementatie van Zaakgericht/procesmatig werken en de Moderne Digitale werkplek. De focus ligt op een gebruiksvriendelijke en veilige informatievoorziening. Hiermee hebben onze inwoners/ondernemers en de organisatie snel toegang tot informatie én kan informatie efficiënt worden uitgewisseld. De digitale kanalen voor onze aanvragen en bezwaarschriften aanpassen zodat we voldoen aan de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). Werkafspraken maken over telefonische bereikbaarheid. Optimaliseren van de elektronische dienstverlening en uitbreiden van het aantal producten dat via (e-)dienstverlening kan worden aangevraagd. Zorgdragen dat de website voldoet aan de vereisten, zoals gesteld in het Besluit digitale toegankelijkheid overheid en dat de informatie op de website actueel is. Registreren en monitoren van onze dienstverlening.

Stand van zaken • In 2025 zijn alle processen uit de e-Suite overgezet in het nieuwe Zaaksysteem. In 2026 wordt ingezet op de implementatie van procesmatig werken door middel van trainingen. • Op 1 januari 2026 voldoen wij aan de eisen die gesteld worden in de Wmebv. • In 2024 zijn afspraken gemaakt over telefonische bereikbaarheid. • Het streven is om nog in 2025 e-diensten voor Werk & Inkomen aan te schaffen. De functionele implementatie van deze diensten volgt in 2026. • Onderdeel van de klantreizen is aandacht voor digitale toegankelijkheid en actuele informatie op de website. Dit wordt in 2026 opgepakt. • In het nieuwe zaaksysteem wordt onze dienstverlening geregistreerd. in 2026 wordt bepaald op welke variabelen de organisatie wil sturen.

32

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

4.4.2 Informatiebeveiliging Wij willen zorgen voor een veilige dienstverlening waarbij niet alleen wordt voldaan aan de verschillende audits waar de gemeente aan onderhevig is maar ook aan de (internationale) standaarden van informatiebeveiliging. Hiervoor worden verschillende acties uitgevoerd: •

De implementatie van de digitale moderne werkplek geeft de organische verschillende mogelijkheden om de informatiebeveiliging te verhogen. • Het in kaart brengen (gap-analyse) van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid versie 2. • Het in kaart brengen van de benodigdheden om te voldoen aan de NIS2 (waar de Nederlandse vertaling van wordt de Cyberbeveiligingswet en die wordt verwacht per 2026). • Het actualiseren van verschillende informatiebeveiligingsstukken. Stand van zaken Het project de digitale moderne werkplek zal worden afgerond in december 2025. Hetzelfde geldt voor de gap-analyse en de benodigdheden om te voldoen aan NIS2.

4.4.3 Regionale samenwerking Het college faciliteert de gemeenteraad om actief controle te houden over regionale samenwerkingen en organisaties waarmee we verbonden zijn. De lijst van verschillende samenwerkingsverbanden en het bijbehorende raadsinformatiedocument geven ons hierbij richting. Stand van zaken De beleidslijn waarin onder meer de criteria uit het coalitieakkoord worden toegepast over voor nut en noodzaak samenwerkingsverbanden zijn vastgelegd in een aangepaste Nota Verbonden partijen 2024. Het informeren van de gemeenteraad door het college over de verbonden partijen is een doorlopend proces. Dit gebeurt bij urgente ontwikkelingen door mondelinge uitleg tijdens vergaderingen of door documenten zoals een Raadsinformatiedocument en voorstellen over de financiële stukken met betrekking tot deze partijen.

Financiële ontwikkelingen In onderstaande tabel zijn de mutaties die in deze Najaarsnota worden voorgesteld weergegeven in de kolom Nog vast te stellen begrotingswijzigingen NJN op het niveau van programmaonderdeel. De uitsplitsing naar soort mutatie is te vinden in de bijlage.

Bedragen x € 1.000

Programma onderdeel

Bedrag begroot primitief

Vastgestelde begrotingswijzigi ngen

4.01 Bestuur Totaal

-2.228 -2.228

-55 -55

Versie 3 november 2025

Nog vast te stellen begrotingswijzigi ngen NJN -31 -31

Saldo 2025 na vaststelling NJN

-2.313 -2.313

33

Najaarsnota 2025

Algemene dekkingsmiddelen

Omschrijving programma Het programma Algemene dekkingsmiddelen richt zich op alle middelen die vrij inzetbaar zijn. In dit programma besteden we aandacht aan dividend, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, de algemene uitkering, het saldo van de financieringsfunctie en de overige dekkingsmiddelen.

Financiële ontwikkelingen In onderstaande tabel zijn de mutaties die in deze Najaarsnota worden voorgesteld weergegeven in de kolom ''Nog vast te stellen begrotingswijzigingen NJN'' op het niveau van programmaonderdeel. De uitsplitsing naar soort mutatie is te vinden in de bijlage.

Bedragen x €1.000

Programma onderdeel

5.01 Dividend 5.02 Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is 5.03 Algemene uitkering 5.04 Saldo van financieringsfunc tie 5.05 Overige algemene dekkingsmiddele n Totaal

34

Bedrag begroot primitief

Vastgestelde begrotingswijzigi ngen

Saldo 2025 na vaststelling NJN

0 -5

Nog vast te stellen begrotingswijzigi ngen NJN 0 -17

216 5.864

32.697

381

1.926

35.003

-173

84

-644

-733

353

1

-207

148

38.957

462

1.057

40.476

216 5.843

Versie 3 november 2025

Najaarsnota 2025

Overhead

Omschrijving programma Het programma Overhead richt zich op de kosten die gemaakt worden in het primaire proces van de gemeente.

Doelstellingen Wat willen wij bereiken? Het gewenste maatschappelijk effect is een faciliterende gemeentelijke organisatie, dichtbij en toegankelijk, passend bij onze schaal. Opgaven worden waar nodig integraal aangepakt. Onze medewerkers, ondernemers én inwoners voelen en tonen meer en meer eigenaarschap.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=21143390-ca6d-4893-be21-745762177102