CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

412-17 Gewijzigde bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing

Raadsvergadering 11 juli 2024, gemeente WaterlandBij agendapunt: Verklaring van geen bedenkingen Rijperweg 6 Uitdam (TvN)14.359 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Ruimtelijke onderbouwing Het wijzigen van het gebruik van de bestaande woning aan de Rijperweg 6 te Uitdam voor twee woningen"

Versie 4: 2 mei 2024

Inhoud 1

INLEIDING.............................................................................................................................. 3

2

HET PROJECT ......................................................................................................................... 7

3

RUIMTELIJK BELEIDSKADER.................................................................................................. 11

4

OMGEVINGSASPECTEN ........................................................................................................ 33

5

UITVOERBAARHEID.............................................................................................................. 43

2

1

INLEIDING

1.1 Aanleiding Initiatiefnemer heeft een aanvraag gedaan om op gronden Rijperweg 6 in Uitdam een bestaande woning en het perceel te gebruiken voor twee zelfstandige woningen en zes parkeerplekken toe te voegen. In jaarlijks terugkerende zienswijzen van de gemeente Waterland vanaf 2020 t/m heden aan de provincie Noord-Holland, pleit de gemeente Waterland voor herziening van de Omgevingsverordening 2022 om als gemeente Waterland, met een "15% terugbouwpercentage aan vrijkomende agrarische bebouwing, de mogelijkheid van de provincie te willen verkrijgen om maximaal 4 extra burgerwoningen op voormalige agrarische percelen van 1,5-2,5 ha, "als verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het MRA-Landelijk gebied" te kunnen realiseren. Daarbij vraagt de gemeente aan de provincie Noord-Holland ook: "bestaande woningen te mogen splitsen op deze voormalige agrarische percelen". Samen met de recente Woonzorgvisie van de gemeente Waterland, met een actueel tekort van 2780 seniorenwoningen, vormen deze gemeentelijke zienswijzen en beleidsintenties de basis onder deze voorliggende aanvraag op de Rijperweg 6 in Uitdam, als schoolvoorbeeld van uitvoering en inpassing van deze gemeentelijke beleidsintenties.

De locatie, verder genoemd 'projectgebied', ligt in het buitengebied van de gemeente Waterland en heeft de bestemming Wonen met aanduidingen Waarde-Aardkundig, WaardeArcheologie en de functieaanduiding specifieke vorm van agrarisch - paardrijbak. 1.2 Ligging projectgebied Het projectgebied ligt aansluitend op bestaande bestemde woonbebouwing aan de Rijperweg 6 in Uitdam. Omliggende gronden worden gebruikt voor wonen, verkeer, agrarisch en natuur.

Figuur: Ligging projectgebied in het buitengebied nabij Uitdam 3

Figuur: begrenzing projectgebied (Google)

Figuur: zicht op het projectgebied (Google 2020) 1.3 Geldend bestemmingsplan Voor het projectgebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Waterland 2013’. De geldende bestemmingen zijn is Wonen, Waarde-Aardkundig, Waarde-Archeologie. Daarnaast geldt de functieaanduiding specifieke vorm van agrarisch – paardrijbak. De met bestemming ‘Wonen’ is aangewezen gronden zijn bestemd voor o.a. wonen. Per bestemmingsvlak mag één woning worden gebouwd. De voor 'Waarde - Aardkundig' aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud, het herstel en de uitbouw van de aardkundige waarden. Tot een gebruik strijdig met deze bestemming wordt in ieder geval gerekend het dempen en/of graven van sloten en/of andere waterlopen en/of partijen. Met een omgevingsvergunning kan voor een aantal verboden handelingen toch 4

medewerking worden verleend. De omgevingsvergunning wordt slechts verleend mits hierdoor geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de aardkundige waarden. Op de betekenis hiervan wordt in paragraaf 3.5.6 ingegaan. De voor 'Waarde - Archeologie 3' aangewezen gronden zijn behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud van de aldaar in of op de grond aanwezige archeologische waarden. Voor bouwwerken waarbij grondroerende werkzaamheden over een oppervlakte groter dan 500 m² en dieper dan 0,40 m onder het maaiveld plaatsvinden moe, alvorens een omgevingsvergunning voor het bouwen wordt verleend, zijn aangetoond dat geen archeologische waarden aanwezig zijn; dan wel dat de archeologische waarden door de bouwactiviteiten niet onevenredig worden geschaad; dan wel dat de archeologische waarden door bouwactiviteiten kunnen worden verstoord. Dat hiervan geen sprake is, kan uit archeologisch onderzoek ter plaatse blijken. Hierop wordt onder paragraaf 3.5.7 ingegaan.

Figuur: extract verbeelding bestemmingsplan (www.omgevingsloket.nl)

Het gebruiken van de bestaande woning en het perceel voor twee zelfstandige woningen op de gevraagde locatie is bij bestemmingsplan niet toegestaan. Het bestemmingsplan kent ook geen regeling op basis waarvan toch aan het project kan worden meegewerkt. Medewerking is alleen mogelijk met een regeling buiten het bestemmingsplan. Vereiste is dat het project is voorzien van een ruimtelijke onderbouwing waaruit blijkt dat het project niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. De gemeente Waterland geeft blijkens haar jaarlijkse zienswijzen, tot met 2023 op de herziening Omgevingsverordening 2022 Noord-Holland, gericht aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland aan, een 15% terugbouwpercentage van vrijkomende agrarische bebouwing te willen kunnen benutten t.b.v. maximaal 4 extra burgerwoningen op voormalige agrarische percelen van 1,5-2,5 ha, zoals op de Rijperweg 6 Uitdam, ter verbetering van de kwalitatieve ruimte in het MRALandelijk gebied. Op deze zienswijzen van de gemeente Waterland is het initiatief en de aanvraag bij de gemeente Waterland voor het splitsen van de bestaande woning en het perceel op de Rijperweg 6 te Uitdam gebaseerd en geïnitieerd. 5

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 komt de ruimtelijke analyse van het projectgebied aan de orde en wordt het initiatief beschreven. Vervolgens wordt de ontwikkeling in hoofdstuk 3 aan het actuele beleidskader getoetst dat relevant is voor het projectgebied. In hoofdstuk 4 worden de relevante omgevingsaspecten en de bijbehorende onderzoeken beschreven. Tenslotte gaat hoofdstuk 5 in op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.

6

2

HET PROJECT

2.1 Huidige situatie Het projectgebied ligt buiten de kern Uitdam aan de Rijperweg 6 en betreft een bestaand bestemde woning. De Rijperweg vormt een lokale ontsluitingsroute in het buitengebied van dit deel van de gemeente Waterland ter hoogte van Uitdam. Het projectgebied heeft een toegangsweg naar de Rijperweg.

Figuur: aanzicht projectgebied 2.2 Het project Het project betreft het splitsen van een bestaand bestemde woning en het perceel naar twee woningen. Het project betreft een geheel inpandige verandering.

Figuur: bestaande situatie (links) en nieuwe situatie Ruimtelijke kwaliteit De ontsluiting van de woning zal plaatsvinden via de bestaande rechter toegang vanaf Rijperweg, met parkeerplaatsen op eigen terrein die op discrete wijze worden geïntegreerd. De parkeerplaatsen zijn in de geldende bestemming Wonen toegestaan.

7

De landschappelijke inpassing/kwaliteit wordt geborgd door de volgende punten: Er is reeds een aparte (2e) inrit aanwezig: er hoeft geen aanpassing voor extra toetreding te worden gedaan voor de deling van het huidige perceel in twee zelfstandige percelen met elk een zelfstandig deel en huisnummer aanduiding ( Rijperweg 6 en 6A Uitdam) van de bestaande woning. Er is reeds voldoende parkeergelegenheid aanwezig voor beide zelfstandige woningen en percelen. Er zal geen geluidsoverlast plaatsvinden door het gebruik van de bestaande woning voor 2 zelfstandige woningen met elk een eigen zelfstandig perceel. De afstand tot buurpercelen is bovendien daarvoor te groot. Het plan heeft verder geen gevolgen voor het aspect geluid in het algemeen en verkeersgeluid in het bijzonder. De extra woning is gelegen in het buitengebied. De verkeersintensiteit op de Rijperweg is laag en de toevoeging van 1 extra woning zorgt niet voor een noemenswaardige toename hiervan. Ook de gecumuleerde geluidsbelasting van alle wegen in de omgeving geven geen aanleiding tot het nemen van maatregelen. Het aspect (verkeers)geluid levert geen belemmering voor de afgifte van deze omgevingsvergunning. De huidige landschappelijke indeling zal door dit initiatief niet wezenlijk zichtbaar veranderen tov de huidige situatie.

De kwaliteit verbetert door een toevoeging van een extra woning in de gemeente Waterland, waar een actueel woningtekort heerst. Er wordt zorgvuldig gebruik gemaakt van de ruimte door een extra zelfstandige woning met zelfstandig perceel en eigen huisaanduiding aan de Rijperweg in Uitdam te creëren, zonder daarvoor één steen bij te zetten. Landschappelijke kwaliteit wordt bereikt door minder verstening, terwijl er toch een extra zelfstandige woning die permanent kan worden bewoond door een afzonderlijk huishouden, bijkomt. Er zal door dit initiatief worden bijgedragen aan de leefbaarheid en vitaliteit van de het MRA landschappelijk gebied. Het initiatief bevordert kwalitatief de doorstroming op de woningmarkt in de gemeente Waterland en daarbuiten. De huidige bebouwing met energielabel A, kent al aparte keukens, badkamers, slaapkamers, woonkamers, kasten, CV-ketels en afvoer; er hoeft enkel één doorgangsdeur (tussen de 2 zelfstandige woningdelen) te worden dichtgezet door een geïsoleerd wanddeel van 1 bij 2 8

m2 en de bouwkundige splitsing voor het gebruik van de bestaande woning voor twee woningen is feit. Het plan heeft geen enkele consequentie tav de waterhuishouding ter plaatse. Hierom is geen watertoets aangevraagd. Het plan betreft uitsluitend een planologische wijziging en een interne verbouwing van een woonboerderij, zonder dat hiervoor enige uitwendige bouwactiviteit zal plaatsvinden. Het plan heeft dan ook geen consequenties voor eventuele archeologische waarden ter plaatse. Hierom heeft ten behoeve van deze procedure geen verkennend archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Het plan betreft uitsluitend een planologische wijziging en een interne verbouwing van een woonboerderij, zonder dat hiervoor enige uitwendige bouwactiviteit zal plaatsvinden. Het plan heeft dan ook geen consequenties voor eventuele in de omgeving aanwezige ecologische waarden. Hierom heeft ten behoeve van deze procedure geen ecologisch onderzoek plaats gevonden. Op basis van bovenstaande is inzichtelijk gemaakt dat er geen belangrijk nadelige gevolgen zijn voor de omgeving en het milieu. Gezien de aard van de ingrepen zijn verder geen negatieve effecten te verwachten. Het toevoegen van 1 woning zal geen noemenswaardige toename van verkeer op de Rijperweg te Uitdam veroorzaken. Het parkeren ten behoeve van de extra woning zal op het eigen perceel plaats gaan vinden.

Hiervoor is ruim voldoende (parkeer)ruimte op het perceel aanwezig De milieutechnische aspecten als gevolg van verkeer zijn hier dan ook niet in het geding. Een onderdeel van de Wet milieubeheer betreft de luchtkwaliteit. De wet is enerzijds bedoeld om de negatieve effecten op de volksgezondheid aan te pakken, als gevolg van te hoge niveaus van luchtverontreiniging. Anderzijds heeft de wet tot doel mogelijkheden te creëren voor ruimtelijke ontwikkeling, ondanks overschrijdingen van de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit. Luchtkwaliteitseisen vormen onder de Wet milieubeheer geen belemmering voor ruimtelijke ontwikkeling als: - er geen sprake is van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde of; - een project, al dan niet per saldo, niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit leidt Zoals reeds is vermeld, zal door dit plan geen noemenswaardige toe- of afname van verkeersbewegingen plaatsvinden. Er is geen sprake dat andere factoren die de luchtkwaliteit negatief zouden kunnen beïnvloeden. Dit plan zal dan ook niet leiden tot een verslechtering van de luchtkwaliteit. Er bevinden zich geen bedrijven binnen of in de directe nabijheid/geurcirkel van het plangebied. Door de voorgenomen afwijkingen zullen bedrijven niet in hun bedrijfsmogelijkheden worden beperkt. 9

De externe veiligheid is bij het onderhavige plan niet in het geding. Er zullen geen graafwerkzaamheden of andere bodembewerkingen plaatsvinden, aangezien het plan uitsluitend voorziet in een interne minimale aanpassing van een deur in een wanddeel van de bestaande woonboerderij. De bodemkwaliteit is bij deze aanvraag om omgevingsvergunning niet in he geding. Voor deze planologische procedure zullen de gebruikelijke legeskosten in rekening worden gebracht. Tevens stelt de initiatiefnemer zich middels de ondertekening van een planschadeovereenkomst garant voor eventuele uit de beoogde afwijking van het bestemmingsplan voortvloeiende planschade.

10

3

RUIMTELIJK BELEIDSKADER

3.1 Inleiding Dit hoofdstuk geeft een overzicht van het voor het projectgebied relevante ruimtelijke beleidskader. De ontwikkeling is in overeenstemming met het rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid. 3.2

Rijksbeleid

3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Onderdeel van de Omgevingswet is een visie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Met de NOVI neemt het Rijk het voortouw voor een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Nederland. De NOVI richt zich op de volgende vier prioriteiten die onderling veel met elkaar te maken hebben en gevolgen hebben voor het inrichten van de fysieke leefomgeving: • • • •

Ruimte maken voor de klimaatverandering en energietransitie; De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden; Steden en regio's sterker en leefbaarder maken; Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen.

In de NOVI staan de keuzes op nationaal niveau, maar in veel gevallen ligt de verantwoordelijkheid bij gemeenten en/of provincies. Op basis van drie uitgangspunten helpt de NOVI bij het wegen van belangen en het maken van keuzes: • • •

Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen.

De nationale belangen zijn geborgd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het gaat bijvoorbeeld om rijksvaarwegen, defensie, ecologische hoofdstructuur, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en primaire waterkeringen. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. De Novi is niet regelend voor het project. 3.2.2 Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 2012, actualisering 2017) Zorgvuldig ruimtegebruik is het uitgangspunt van de (rijks)overheid. Om dit principe te borgen is de Ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6). Hieruit volgt dat alle ruimtelijke besluiten die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken, aandacht moeten besteden aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Voor binnenstedelijke projecten moet de behoefte in de relevante regio 11

worden beschreven. Voor stedelijke ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied moet ook worden gemotiveerd waarom deze niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Uit de handreiking ladder voor duurzame verstedelijking (bron: Infomil) en jurisprudentie blijkt dat een ontwikkeling van minder dan 12 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling. Met het project is geen sprake van een stedelijke ontwikkeling conform artikel 3.1.6 Bro. Het project is voor wat betreft ‘de Ladder’ uitvoerbaar. 3.3

Provinciaal beleid

3.3.1 Omgevingsvisie NH2050 De Omgevingsvisie NH2050 'Balans tussen economische groei en leefbaarheid' is op 19 november 2018 vastgesteld door Provinciale Staten. Deze vervangt de Structuurvisie NoordHolland 2040, de Mobiliteitsvisie, het Provinciaal Milieubeleidsplan 2015-2018 en de Agenda Groen. De leidende hoofdambitie in de Omgevingsvisie NH2050 is de balans tussen economische groei en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving, die goed is voor mens, plant én dier, is een voorwaarde voor een goed economisch vestigingsklimaat. Tegelijkertijd is duurzame economische ontwikkeling een voorwaarde voor het kunnen investeren in een prettige leefomgeving. De hoofdambitie is opgedeeld in de volgende aspecten met bijbehorende ambities: Leefomgeving 1. Klimaatverandering: een klimaat bestendig en waterrobuust Noord-Holland. Stad, land en infrastructuur worden klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. 2. Gezondheid en veiligheid: het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. 3. Biodiversiteit en natuur: de biodiversiteit in Noord-Holland vergroten, ook omdat daarmee andere ambities/doelen kunnen worden bereikt. Gebruik van de leefomgeving 1. Economische transitie: een duurzame economie met innovatie als belangrijke motor.

De provincie biedt ruimte aan ontwikkeling van circulaire economie, duurzame landbouw, energietransitie en experimenten. 2. Wonen en werken: woon- en werklocaties dienen beter met elkaar in overeenstemming te zijn. Woningbouw wordt vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. 3. Mobiliteit: inwoners en bedrijven van Noord-Holland kunnen zichzelf of producten effectief, veilig en efficiënt verplaatsen. 4. Landschap: het benoemen, behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van de diverse landschappen en de cultuurhistorie. 12

Energietransitie De ambitie van de Provincie is dat Noord-Holland als samenleving in 2050 volledig klimaatneutraal en gebaseerd is op hernieuwbare energie. Daarnaast wordt er met de Omgevingsvisie NH2050 geprobeerd om een richting uit te zetten en houvast te bieden. Daarvoor wordt een aantal bewegingen voor de toekomst benoemd: 1. Noord-Holland in beweging: Op weg naar een economisch duurzame toekomst. 2. Dynamisch schiereiland: Benutten van een unieke ligging. 3. Metropool in ontwikkeling: Vergroten agglomeratiekracht door het ontwikkelen van een samenhangend internationaal concurrerend metropolitaan systeem. 4. Sterke kernen, sterke regio's: Sterke kernen houden regio's vitaal. 5. Nieuwe energie: Economische kansen benutten van energietransitie. 6. Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving: vergroten van biodiversiteit en ontwikkelen van een economisch duurzame agrifoodsector. Er wordt in de Omgevingsvisie NH2050 uitgegaan van het principe ‘lokaal wat kan, regionaal wat moet’. Hierbij wordt gelet op de diversiteit aan regio's en wordt ruimte geboden aan maatwerk en ruimte om vorm te kunnen geven aan een wendbare samenleving. Projectspecifiek Met het project wordt een bestaand bestemde woning en het perceel gebruikt voor twee zelfstandige woningen met elk een zelfstandig perceel. Er vindt geen uitbreiding van de bestaand bebouwde oppervlakte plaats.

Met het project wordt in een bestaand bestemde woonomgeving een extra woning toegestaan op een afstand van tenminste 60 meter van de Rijperweg. Het project heeft geen invloed op de landschappelijke beleving vanaf de openbare weg. Het initiatief is niet in strijd met de Omgevingsvisie NH2050. 3.3.2 Omgevingsverordening Provinciale Staten van Noord-Holland hebben op 22 oktober 2020 de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. In de Omgevingsverordening NH2020 zijn de eerste stappen gezet om de ambities, ontwikkelprincipes en sturingsfilosofie uit de Omgevingsvisie vorm te geven en wordt er een start gemaakt met werken in de geest van de Omgevingswet. Echter valt de Omgevingsverordening NH2020 nog onder de huidige wet- en regelgeving. In de Omgevingsverordening NH2020 zijn alle regels van de provincie die gaan over de fysieke leefomgeving samengevoegd. Merendeel van de regels in deze verordening zijn vrijwel ongewijzigd gebleven ten opzichte van de Provinciale Ruimtelijke Verordening 2010. Echter zijn een aantal onderdelen wel gewijzigd of nieuw. Belangrijke gewijzigde en nieuwe onderdelen zijn het Landelijk gebied, Bijzonder provinciaal landschap, de mogelijkheden voor kleinschalige woningbouw in landelijk gebied en de ruimte voor windenergie in de MRA regio. De omgevingsverordening heeft de volgende doelstellingen: • •

het bereiken van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken; het behoud en herstel van de biologische diversiteit; 13

•

het in standhouden en doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.

Daarnaast is het doel om de provinciale regels in meer samenhang en op een meer overzichtelijke manier kenbaar te maken. Projectspecifiek Onder andere artikel 6.58 en 6.59 van de Omgevingsverordening zijn regelend voor het projectgebied. Deze artikelen luiden als volgt: Artikel 6.58 Kernkwaliteiten Bijzonder provinciaal landschap De kernkwaliteiten van het werkingsgebied bijzonder provinciaal landschap zijn vastgelegd in Bijlage 7. Artikel 6.59 Bescherming en activiteiten Bijzonder provinciaal landschap 1. Een omgevingsplan ter plaatse van het werkingsgebied Bijzonder provinciaal landschap bevat regels ter bescherming van de voorkomende kernkwaliteiten. 2. In afwijking van Artikel 6.13 bevat het omgevingsplan geen regels die een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maken. 3. Het omgevingsplan kan regels bevatten die een andere nieuwe ruimtelijke ontwikkeling dan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, mits deze ontwikkeling de voorkomende kernkwaliteiten niet aantast. 4. De motivering van het omgevingsplan bevat een beschrijving van de voorkomende kernkwaliteiten en een motivering van de wijze waarop wordt voldaan aan het eerste en, indien van toepassing, het derde lid. 5.

Indien uit de motivering volgt dat maatregelen noodzakelijk zijn om te voldoen aan het bepaalde in het derde lid, dan dient de uitvoering hiervan te zijn geborgd bij de vaststelling van het omgevingsplan. 6. In afwijking van het derde lid kan het omgevingsplan regels bevatten die de volgende ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maken: a. een uitbreiding van een agrarisch bouwperceel tot maximaal twee hectare; of b. nieuwe bebouwings- en gebruiksmogelijkheden op grond van Artikel 6.42, eerste lid onder g en h en Artikel 6.42, tweede lid en Artikel 6.42, derde lid. 7. In afwijking van het tweede en derde lid kan het omgevingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling of een andere nieuwe ruimtelijke ontwikkeling die de kernkwaliteiten aantast mogelijk maken, indien: a. er sprake is van groot openbaar belang; b. er geen reële alternatieven zijn; en c. de aantasting zoveel mogelijk wordt beperkt en de aantasting wordt gecompenseerd. 8. In afwijking van het tweede en derde lid kan het omgevingsplan voorzien in woningbouw overeenkomstig de afspraken tussen Rijk, provincie en betrokken gemeenten met betrekking tot de Pilot Waterland.

14

9. 10.

In het Delegatiebesluit Omgevingsverordening NH2022 is bepaald dat Gedeputeerde Staten regels kunnen stellen over de motivering als bedoeld in het vierde lid en over de wijze van compensatie als bedoeld in het zevende lid, aanhef en onderdeel c. In het Delegatiebesluit Omgevingsverordening NH2022 is bepaald dat Gedeputeerde Staten de kernkwaliteiten zoals opgenomen in Bijlage 7 kunnen wijzigen

Artikel 6.59 lid 1, 2, 4, zijn relevant voor het project. Hierna wordt aan het vereiste van de (uitgebreide) beschrijving voldaan waarna het project aan de relevante onderdelen wordt beoordeeld. Bijzonder Provinciaal Landschap Met het eerste lid wordt geregeld dat de in bijlage 7 beschreven kernkwaliteiten deel uitmaken van de verordening. De kernkwaliteiten zijn dus door PS vastgesteld. Deze kernkwaliteiten moeten in acht worden genomen bij het vaststellen van bestemmingsplannen voor gebieden die worden aangemerkt als Bijzonder provinciaal landschap (BPL). Het BPL Waterland strekt zich uit tussen Amsterdam en Edam/Volendam. Het is een veenpolderlandschap met natuurlijke, grillige waterlopen (dieën). Verspreid in het gebied liggen kleinere droogmakerijen. Het gebied kent een eeuwenlange geschiedenis van veenvorming, veenontginning en -ontwatering, dijkdoorbraken en inpolderingen. De ontginningsgeschiedenis en de kracht en beteugeling van het water zijn goed afleesbaar in het landschap, bijvoorbeeld aan de strokenverkaveling van de veenweidepolders, de dieën en de restanten van dijkdoorbraken. De grote openheid is een bijzondere waarde, zowel voor bewoners en recreanten, als voor weidevogels. Bewoning vindt van oudsher vooral plaats in lintdorpen langs dijken, ontginningsassen en langs wegen of vaarten in polders.

Begrenzing en context Het BPL Waterland wordt aan de oostzijde begrensd door het Markermeer, aan de zuidzijde door de A10, aan de westzijde door het Noord hollandsch Kanaal en N235 en aan de noordzijde door de stedelijke bebouwing van Purmerend en Edam-Volendam. De Waterlandse Zeedijk, onderdeel van de Noorder IJ- en Zeedijken, markeert de grens met het Markermeer en IJmeer. Landschappelijk en historisch gezien is het BPL Waterland, één samenhangend geheel met de omliggende veenweidepolders. De zone met forten en inundatiegebieden van UNESCO Werelderfgoed de Stelling van Amsterdam ligt ten noorden van het gebied; het Vuurtoreneiland en buitendijkse gronden ten zuidwesten van het gebied horen ook bij de Stelling van Amsterdam. Een deel van het poldergebied, met name in de oostelijke helft en in het Varkensland aan de westzijde, behoort tot NNN. Het Varkensland behoort tevens tot Natura2000. Belangrijke wegverbindingen in het gebied zijn de N247 en de N235. Ontstaansgeschiedenis Het veen in het BPL Waterland is ontstaan als deel van een groter veenkussen achter de westelijk gelegen strandwallen. De natuurlijke ontwatering vond plaats via veenstromen/kreken (dieën), die nu nog steeds zichtbaar zijn. Voorbeelden zijn de brede 15

Uitdammer Die, Kerk Ae en Ooster Ee. Sommige veenstromen zoals de Alewijksloot en Zwaksloot zijn smaller, maar hebben wel een grillig verloop. Voor het winnen van landbouwgrond werd tussen 800 en 1000 door bewoners van de duinstreek gestart met de ontginning van het veen. Om het veen te ontwateren werden vanuit de veenstromen op relatief korte afstand van elkaar sloten gegraven. Doordat de sloten vaak loodrecht op kronkelige dieën werd gegraven ontstond een wisselende verkavelingsrichting. Elders werd vanaf rechtere waterlopen en wegen ontgonnen en hebben de kavels een regelmatiger verloop. Door de ontwatering startte het proces van veenoxidatie en inklinking met dalend maaiveld als resultaat. Uiteindelijk kwam het maaiveld 1 tot 1,5 meter onder zeeniveau te liggen. Vanaf de 11e eeuw vonden daardoor steeds vaker overstromingen plaats vanuit de Zuiderzee. Aanvankelijk werden boerderijen nog wel eens op zelfgemaakte verhogingen aangelegd, maar uiteindelijk werden bewoners om het land te beschermen gedwongen om dijken aan te leggen. Nadat het dijkbeheer vanaf eind 13e eeuw meer centraal werd georganiseerd ontstond een gesloten dijkring rond Waterland. De zeedijk, die daar onderdeel van is, is daarna regelmatig doorgebroken.

Dit is zichtbaar in de vele ‘braken’ die erlangs liggen: kleine, min of meer ronde meertjes die restanten zijn van de kolkgaten die bij een doorbraak ontstonden door de stroming. Voorbeelden zijn de Binnenbraak, de Oosterpoel, het Kinselmeer en het Barnegat. Bij overstromingen werd klei aan de oppervlakte afgezet, waardoor de veenkavels relatief vruchtbaar zijn. Na de (nieuwe) bedijking bleven buitendijks soms restanten over van het oude land, zoals polder De Nes ten noorden van Uitdam. Aanvankelijk waren de veenkavels nog in gebruik als akkerland, maar door het lager en natter worden van het gebied en de invloed van zout zeewater bij overstromingen waren ze later alleen maar geschikt als grasland. Doordat golven in veenstromen of kleine meertjes vat kregen op de veenlanden ontstonden op sommige plekken in Waterland meren. Vanaf begin 17e eeuw werden de wat grotere meren als eerste drooggemalen. Hierdoor ontstonden droogmakerijen zoals de Broekermeerpolder en de Belmermeer. Kleinere polders als de Blijkmeerpolder, Burkmeer, Noordmeer en Monnikenmeer werden pas in de loop van de 19e eeuw drooggemalen. In de Volgermeerpolder (toen Veenderij Zunderdorp) werd tussen 1920 en 1955 turf gewonnen. Dit gebeurde door de oude veenbodem af te graven en te drogen op de legakkers. In de vorige eeuw is deze polder in gebruik genomen als gifbelt.

Deze is later gesaneerd en opnieuw ingericht voor natuur en recreatie. Bewoning is in het BPL Waterland van oudsher voornamelijk geconcentreerd in lintdorpen, langs de dijk (dijklinten, zoals Uitdam en Durgerdam), in voormalige ontginningsassen (ontginningslinten, zoals Overleek) en langs vaarten of wegen in de polders (polderlinten zoals Holysloot, Ransdorp en Zuiderwoude). Als gevolg van de schaalvergroting in de landbouw verschenen de afgelopen jaren diverse grote stallen in het gebied. De recreatieve druk op dit rustige landschap wordt steeds groter door recreanten uit met name Amsterdam. Eind vorige eeuw zijn, mede in het kader van de landinrichting in Waterland, verschillende fiets- en wandelpaden aangelegd. In het gebied zijn meerdere terreinen met vakantiewoningen. Momenteel wordt gewerkt aan de uitvoering van de plannen voor de versterking van de Markermeerdijk, die een impuls zullen geven aan het recreatieve gebruik van de dijk en de natuur rondom de dijk.

16

Kernkwaliteiten Aardkundige en landschappelijke karakteristieken Het landschap van het BPL Waterland wordt grotendeels gevormd door een waterrijk veenpolderlandschap. Het gebied is dooraderd met grillige natuurlijke veenwaterlopen (dieën, ook Ae of Ee genoemd). De breedte van deze waterlopen is karakteristiek voor het BPL Waterland. De dorpen liggen van oudsher aan een waterloop of op een dam in een afgedamde veenstroom. In dit veenpolderlandschap liggen overwegend kleinere droogmakerijen, zoals de Belmermeer, Monnikenmeer en Broekermeer. Deze hebben een regelmatige, rechthoekige verkaveling. Door hun diepere ligging, het regelmatiger verkavelingspatroon en grotere drooglegging contrasteren ze met de veenweidepolders. Aan de zijde van het IJmeer en Markermeer liggen buitendijkse gronden, die grotendeels onderdeel zijn van het BPL. Natuurlijke veenwaterlopen De natuurlijke veenwaterlopen (dieën) dooraderen Waterland. Voorbeelden zijn de Uitdammer Die, De Leek en de Kerk Aa. Ze zijn karakteristiek vanwege hun natuurlijk gevormde, grillige en brede loop met rietkragen. Ze vormen belangrijke natuurverbindingen binnen en buiten NNN. Interpretatie en toetsing De grillige veenwaterlopen tonen de natuurlijke afwatering van het veen en volgen de oorspronkelijke loop. Ze zijn onvervangbaar. De grillige natuurlijke structuur moet zichtbaar blijven.

Ruimtelijke ontwikkelingen die leiden tot het dempen of wijzigen van de waterloop zijn in ieder geval een aantasting van deze kernkwaliteit. Kleine oeveraanpassingen (zoals beschoeiing en steigers), mits niet over grote lengte, worden niet als een aantasting van deze kernkwaliteit beschouwd. Onregelmatige strookverkaveling veenweidepolders en regelmatige verkaveling symmetrische droogmakerijen Het verkavelingspatroon en slotenpatroon in de veenweidepolders dateert uit de middeleeuwen en is veelal nog intact. Het verkavelingspatroon staat in het westelijk deel van het BPL Waterland meestal loodrecht op de veenstromen. Door de kronkelige loop van de veenstromen is hierdoor sprake van een afwisselende kavelrichting- en breedte. Elders vormen andere, meer rechte ontginningslijnen (waterlopen en wegen) de basis van waaruit is verkaveld en hebben de kavels een rechter en regelmatiger karakter. In het gebied liggen enkele relatief kleine droogmakerijen. Met hun rechthoekige verkaveling en diepere ligging vormen deze een contrast met de veenweidepolders. De droogmakerijen, die vanaf de 17e eeuw tot eind 19e eeuw zijn ontstaan door het droogmalen van meertjes, hebben een symmetrische opbouw, met een middenas en haaks daarop de verkaveling. Door hun ringdijk en ringvaart zijn de droogmakerijen duidelijk afgebakende ruimtelijke eenheden.

Het contrast in verkavelingspatroon tussen de veenpolders en droogmakerijen, in combinatie met verschillen in hoogteligging van het maaiveld, draagt bij aan de unieke landschappelijke kwaliteit van het BPL Waterland. 17

Interpretatie en toetsing Het verkavelingspatroon van de veenweidepolders is eeuwenlang grotendeels onveranderd gebleven en maakt de geschiedenis van het landschap zichtbaar. Het is cultuurhistorisch van hoge tot zeer hoge waarde. Deze kernkwaliteit is onvervangbaar. Ruimtelijke ontwikkelingen die het verkavelingspatroon van de veenweidepolders wijzigen of ruimtelijke ontwikkelingen die leiden tot het dempen en wijzigen van sloten en andere waterlopen zijn in ieder geval een aantasting van deze kernkwaliteit. In de droogmakerijen worden ruimtelijke ontwikkelingen die uitgaan van het rechthoekig karakter van de verkaveling niet als een aantasting beschouwd. Openheid en ruimtebeleving Zowel de veenweidepolders als de droogmakerijen kenmerken zich door een grote openheid. Door de ligging nabij Amsterdam vormt deze openheid een groot contrast met de stad, waardoor deze extra wordt benadrukt en gewaardeerd. Stilte is ook een kenmerk van BPL Waterland. Mede door de openheid en stilte is het gebied aantrekkelijk voor recreatief (mede) gebruik. Het is via een wandel- en fietsnetwerk toegankelijk. Het gebied biedt ideale omstandigheden voor weidevogels. In de winter zijn de natte graslanden en dieën een belangrijk overwinteringsgebied voor watervogels. Open ruimte en vergezichten Het veenpolderlandschap met kleine droogmakerijen heeft een zeer open karakter.

De verspreid in het gebied liggende dorpen, lintbebouwingen, wegbeplanting en erven zorgen voor een incidentele onderbreking van de openheid. De waarde van de openheid wordt bepaald door de doorlopende open ruimte en de vergezichten die deze mogelijk maakt. De openheid is extra goed beleefbaar vanaf de hoger gelegen dijken. De Waterlandse Zeedijk (ruimtelijke drager) biedt niet alleen vergezichten over het Markermeer, maar ook over Waterland. Vanuit de linten is op veel plekken sprake van zichtlijnen naar de daarachter gelegen openheid van de veenweidepolders. Interpretatie en toetsing De omvang van het open weidegebied in het BPL Waterland is van bijzondere waarde. De openheid is kwetsbaar omdat in het vlakke land bijna elke ruimtelijke ingreep zichtbaar is. Door de verschillende verkavelingsrichtingen in het gebied is de openheid extra gevoelig voor verrommeling. Ruimtelijke ontwikkelingen in het open landschap die leiden tot (verdere) verdichting of verrommeling zijn een aantasting van deze kernkwaliteit. Een uitzondering vormen bijvoorbeeld fietspaden, omdat die niet van invloed zijn op de openheid. Ruimtelijke ontwikkelingen die leiden tot een hoge mate van verdichting in de linten zijn eveneens een aantasting van deze kernkwaliteit.

Ruimtelijke dragers De meest prominente ruimtelijke dragers zijn de randen van het gebied: de lange structuur van de Waterlandse Zeedijk (Uitdammerdijk en de Zeedijk langs de Gouwzee) en het Noordhollandsch Kanaal en de ringdijk en -vaart van de Purmer. Daarnaast zijn de (korte) lintbebouwingen (al dan niet met stolpenstructuren), ringvaarten- en dijken rond kleinere droogmakerijen en (restanten) van trekvaarten en kanalen ruimtelijke dragers in het gebied. 18

Korte bebouwingslinten De veelal korte bebouwingslinten zijn kenmerkende opgaande structuren in het landschap. De linten bestaan uit één rij van individuele erven in een onregelmatig ritme aan één of beide kanten langs de weg. Vanuit de linten is steeds de openheid van Waterland te ervaren, aan één zijde van de weg of tussen de bebouwing door. De oorsprong van de lintdorpen loopt uiteen. Zo is Uitdam, een karakteristieke lintdorp langs de Waterlandse Zeedijk, ontstaan op de plek waar de Uitdammerdie werd afgedamd. Holysloot en Zuiderwoude zijn bijvoorbeeld langs een veenwaterloop ontstaan. Interpretatie en toetsing De ontginningsgeschiedenis van het gebied heeft geresulteerd in karakteristieke korte bebouwingslinten. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk mits er voldoende doorzichten in het lint blijven bestaan en zij zorgvuldig worden ingepast in de karakteristiek van het lint. Ruimtelijke ontwikkelingen die bestaande doorzichten volledig blokkeren zijn een aantasting van de kernkwaliteit. Tweedelijnsbebouwing in de linten is ook een aantasting van de kernkwaliteit. Er is sprake van tweedelijns bebouwing als een nieuw gebouw niet ondergeschikt is aan het bestaande hoofdgebouw in het lint, als de ontsluiting van bebouwing parallel aan het lint gelegd wordt of wanneer bebouwing langs een nieuwe dwarsweg wordt ontwikkeld en ‘hofjes’ worden gecreëerd.

Toetsing Met het project wordt een bestaand bestemde woning en het perceel gebruikt voor twee zelfstandige woningen met elk een zelfstandig perceel. De structuur van de veenwaterlopen blijven met het project ongewijzigd. Het project voldoet voorts aan het vereiste dat de bestaande rechthoekige karakter van de verkaveling, met omliggende watergangen, geheel in tact blijft. Artikel 6.70 Ruimtelijke kwaliteitseis ingeval van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling in het landelijk gebied 1. Bij de inpassing van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling ter plaatse van het werkingsgebied Landelijk gebied, wordt in het omgevingsplan, gelet op de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie: a. rekening gehouden met: de ambities en ontwikkelprincipes van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren; b. bij de inpassing betrokken: de kansen zoals beschreven bij de ambities en ontwikkelprincipes; en c. bij de inpassing betrokken: de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren. 2.

In aanvulling op het eerste lid, wordt bij de inpassing van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling in de Amstelscheg rekening gehouden met de karakteristieken en de ontwerpprincipes inzake de samenhang, de ruimtelijke kwaliteit en de identiteit van het landschap, zoals beschreven in het door Gedeputeerde Staten vastgestelde rapport 'Gebiedsperspectief en Beeldkwaliteit Amstelscheg' (nr. 2011-66880). 19

3.

4.

In aanvulling op het eerste lid, wordt bij de inpassing van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling met betrekking tot een stolpboerderij de door Gedeputeerde Staten op 24-01-2023 opgestelde Noord-Hollandse waarderingskaart voor stolpboerderijen betrokken. Gedeputeerde Staten, het dagelijks bestuur van het betrokken waterschap of het College van burgemeester en wethouders van de betrokken gemeente kunnen de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling om advies vragen, ook in een vroeg stadium, inzake de locatie afweging of de ruimtelijke inpassing.

Context Het projectgebied ensemble Waterland ligt ten noorden van Amsterdam en grenst aan het Markermeer. Het Noordhollandsch Kanaal vormt de grens aan de westzijde. Het ensemble sluit wat betreft landschappelijke opbouw aan op het ensemble Wormerland. Het bestaat uit veenpolderlandschap, met waterrijke veenpolders en veenstromen, en droogmakerijenlandschap. De Purmer is de grootste droogmakerij. Kleinere droogmakerijen liggen verspreid tussen de veenpolders. Het gebied heeft een rijke cultuurhistorie, waarbij de wordingsgeschiedenis vanuit een ligging aan de Zuiderzee een belangrijke rol speelt. Door de ligging nabij Amsterdam in combinatie met de relatieve rust van het landelijke gebied is het nu een aantrekkelijk en gewild woon- en recreatiegebied. Het ensemble is onderdeel van het voormalig Nationaal Landschap Laag Holland. De Stelling van Amsterdam ligt aan de noordzijde van het gebied. De N247 loopt door dit ensemble. Ontstaansgeschiedenis Het veen in Waterland is ontstaan als veenkussen achter de strandwallen. Omstreeks 500 v.Chr. had dit veenpakket haar grootste omvang. De natuurlijke ontwatering vond plaats via veenstromen (dieën). Deze natuurlijke afwateringen zijn bepalend geweest bij de ontginning. Loodrecht op de veenstromen werden sloten gegraven, die de basis vormden voor het strookvormig verkavelingspatroon. Deze eeuwenoude verkaveling is nog vrijwel intact.

Door de ontginning startte het proces van veenoxidatie en klink waardoor het maaiveld daalde. De ontginners trokken om die reden steeds verder het nog onontgonnen veen in en de nederzettingen verplaatsten mee. Vanaf het moment dat doorschuiven geen optie meer was, begonnen ze hun huisplaatsen te verhogen met veen- en kleiplaggen. Van deze veenterpen liggen er nog enkele tientallen in het gebied. Archeologisch zijn ze van grote waarde. In de 11e eeuw werden de eerste dijken aangelegd om het land te behoeden voor overstromingen. Het veen dat aanvankelijk hoog lag, kwam op het niveau van de zeespiegel te liggen. Afwatering onder vrij verval was niet langer mogelijk en om droge voeten te houden werden er lokaal dijken en polders aangelegd. Eind 12e eeuw werd onder gezag van de Graaf van Holland een begin gemaakt met een collectieve bescherming tegen de zee, de Waterlandse Zeedijk werd aangelegd. Dat deze dijk regelmatig doorbrak is te zien aan de vele ‘braken’ die erlangs liggen: kleine meertjes die bij een doorbraak ontstonden door de stroming.

20

Marken was van origine geen eiland maar een schiereiland van Waterland. Onder invloed van de bodemdaling en de zeespiegelstijging vonden hier bij hevige stormen grote overstromingen plaats. Grote stukken veen sloegen weg en bij een stormvloed in 1164 werd Marken een eiland. Kleiafzetting van eerdere overstromingen zorgde voor het behoud van Marken en mensen wierpen ‘werven’ (terpen) op om droge voeten te houden. Bij de stormvloed van 1916 brak de Zeedijk door en liep een groot deel van Waterland, waaronder Marken, onder water. In 1957 is de dijk, als onderdeel van de plannen voor de Markerwaard, doorgetrokken en het eiland met het vasteland verbonden. Ensemble Waterland staat hieronder beschreven aan de hand van drie provinciale kernwaarden: - de landschappelijke karakteristiek: de landschapstypen en de belangrijkste kenmerken van deze landschappen. - openheid en ruimtebeleving: de beleving van de vrije open ruimte, de horizon en de oriëntatiepunten. - de ruimtelijke dragers: de driedimensionale structuren en lijnen die in het (vlakke) landschap het beeld bepalen en begrenzen. Denk hierbij aan bebouwingslinten, bomenlanen en dijken. Landschappelijke karakteristiek Het ensemble wordt grotendeels bepaald door een waterrijk veenpolderlandschap, bestaande uit onvergraven veen met een onregelmatig, vaak historisch verkavelingspatroon.

Het is dooraderd met grillige veenwaterlopen (dieën, ook Ae of Ee genoemd), die karakteristiek zijn voor Waterland. Het veenpolderlandschap is in gebruik als grasland (veenweide). Voor de dorpen in het veenpolderlandschap heeft het water een belangrijke structurerende rol gespeeld: Broek in Waterland, Holysloot en Zuiderwoude liggen alle langs een waterloop. In het algemeen liggen de nederzettingen met de voorzijde langs de weg en met de achterzijde aan het water. In de dorpen staan veel houten woningen die in een karakteristieke lichtgrijze kleur zijn geschilderd. Daarnaast zijn er dorpen die gebouwd werden aan afgedamde kreken van de voormalige Zuiderzee (Uitdam, Volendam en Monnickendam). Uitdam kent een bijzondere situatie. Het dorp zit ingeklemd tussen het water van de Uitdammerdie en het Markermeer. De bebouwing staat direct aan de dijk en de bewoners hebben overtuinen aan de overzijde van de dijkweg. In dit veenpolderlandschap liggen met name kleinere droogmakerijen. Ze hebben een rechthoekige verkaveling en zijn vooral in gebruik als grasland. De Purmer is een grote droogmakerij en is deels verstedelijkt. De droogmakerijen zijn rechthoekig verkaveld en contrasteren in vorm, gebruik en hoogteligging met het veenpolderlandschap. De oorspronkelijke bebouwing in de Purmer ligt in langgerekte linten in de lengterichting van de polder.

De kleinere droogmakerijen hebben meestal maar enkele boerderijen, vaak langs de dijk gebouwd. De Volgermeerpolder heeft een afwijkende verkaveling en is na de sanering hoger in het landschap gelegen. Op de deklaag is een ‘sawa-landschap’ aangelegd waarin nieuw veen zich kan ontwikkelen. 21

Openheid en ruimtebeleving Het veenpolderlandschap heeft een open karakter, met incidenteel een onderbreking in de vorm van een klein lint of erf. De beleving van een doorlopende ruimte overheerst. Deze openheid is vanaf de (zee)dijken erg goed te ervaren. In het gebied is nauwelijks sprake van opgaand groen, met uitzondering van de begroeiing rond de verspreid liggende agrarische erven. Beplanting langs wegen komt nauwelijks voor. Dit versterkt de openheid aanzienlijk. De kleine droogmakerijen worden begrensd door lage dijken. Ze vallen van buitenaf weinig op en doen mee in de beleving van een continue open ruimte in het veengebied. Staande in de kleine en lagergelegen droogmakerijen valt de begrenzing van de ringdijk wel degelijk op. De Purmer is hierop een uitzondering. De oostkant van de Purmer is een open droogmakerijlandschap, ingekaderd door de ringvaartdijk aan de oostzijde en het Purmerbos en de uitleg van Purmerend ten westen van de Middentocht. Het IJ-meer en Markermeer bieden verre zichten over het water. De Gouwzee heeft juist een kleinere maat en daarmee een relatief besloten en kleinschalig karakter. De bebouwing van Flevoland en IJburg zijn (op afstand) zichtbaar. De skyline van Amsterdam is aan de zuidzijde steeds in beeld. Lokaal zijn de kerktorens van Monnickendam en Ransdorp oriëntatiepunten.

De openheid in Waterland is zeer kwetsbaar omdat bijna elke ruimtelijke ingreep zichtbaar is in het vlakke land. Door de onregelmatige verkaveling, het ontbreken van opgaande begroeiing in combinatie met de open vlakken van de dieën is het landschap uitermate afwisselend en aantrekkelijk maar tegelijk zeer open en ruimtelijk, als een oneindig landschap. Ruimtelijke dragers De meest prominente ruimtelijke dragers zijn de randen: de lange structuur van de Waterlandse Zeedijk (Uitdammerdijk en de Zeedijk langs de Gouwzee) (zie ook structuur IJsselmeerkust), het Noordhollandsch Kanaal en de ringdijk van de Purmer (beide zie ook structuur Vaarten en kanalen). De voormalige Zuiderzeedijken bieden een recreatief waardevolle route met prachtig uitzicht over het veenpolderlandschap aan de ene zijde, en het IJmeer, Markermeer en de kleinere Gouwzee aan de andere zijde. De voormalige Zuiderzeedijk kreeg door de vele dijkdoorbraken een grillig tracé. De plassen (‘braken’) aan de binnenkant van de dijk, die na de doorbraken achterbleven, vormen samen met de dijk een onlosmakelijke eenheid in het landschap. De N247, parallel aan de trekvaart (Broekervaart), vormt een belangrijke verbinding door dit gebied en heeft pluksgewijs beplanting.

Lokaal zijn de bebouwingslinten in het veen en in de droogmakerijen (deels onderdeel van de stolpenstructuren) ruimtelijke dragers (zie ook structuur Stolpenstructuren). De Stelling van Amsterdam loopt ten noorden van Edam. Het fort bij Edam en enkele kleinere kustbatterijen bij Durgerdam, Uitdam en Monnickendam 22

bewaakten de Zuiderzeedijk (zie ook structuur Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie). Dynamiek Door de grote woningvraag in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) neemt de druk toe om in de regio Waterland te bouwen. Op kleine schaal wordt het ‘Waterlands wonen’ (inpassing lokale woningbouw) toegepast. Ook op de provinciale wegen N247 en de N235 neemt de drukte toe. Om de congestie te verminderen zijn vrije busbanen aangelegd en worden wegen aangepast. De oxidatie van het veen en daarmee de maaivelddaling vormt nog altijd een groot probleem in het gebied. Om oxidatie tegen te gaan, moet het waterpeil in het veen hoog zijn. Dit verhoudt zich echter slecht met het gebruik van het landschap door veehouders, wat een grotere ontwateringsdiepte verlangt. De inpassing van de schaalvergroting en verdergaande mechanisatie van de agrarische sector is een belangrijke opgave in dit kwetsbare landschap. Een (beheer)strategie voor behoud van het veen op lange termijn ontbreekt. De recreatieve druk op dit (rustige) landschap wordt steeds groter door recreanten uit met name Amsterdam. De Markermeerdijk is een belangrijke route voor deze recreanten. De buitenlandse toeristen die vanuit de hoofdstad de fietsroutes uit reisgidsen volgen zijn talrijk. Marken en Volendam zijn daarbij belangrijke toeristische trekpleisters.

Recent werd de Camping en Jachthaven Uitdam getransformeerd tot Resort Poort van Amsterdam met 198 vakantiewoningen in Marker bouwstijl. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zal in 2017 beginnen met de uitvoering van de versterking en herinrichting van deze dijk. Dit kan een impuls geven aan het recreatieve gebruik van de dijk en de ecologie rondom de dijk. Waterland behoorde tot het voormalig Nationaal Landschap Laag Holland is nu beschermd als Bufferzone. Grote delen behoren tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en/of zijn bestempeld als weidevogelleefgebied en stiltegebied. De veengebieden ten oosten van Watergang behoren tot het Natura 2000-areaal. Het Vuurtoreneiland behoort tot de Stelling van Amsterdam. Vanwege de continue bewoningsgeschiedenis is Waterland een archeologisch waardevol gebied dat tevens belangwekkende aardkundige waarden herbergt. Deze beschermingsregimes beperken de mogelijkheden voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Ambities en Ontwikkelprincipes De algemene ambitie is om ruimtelijke ontwikkelingen: • bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek • bij te laten dragen aan het versterken van (de beleving van) openheid en • helder te positioneren ten opzichte van de ruimtelijke dragers. 23

Er zijn vijf ambities en bijbehorende ontwikkelprincipes benoemd. Hiervan zijn nummer 3 en 5 geldend voor het project in de zin dat zij hiervoor bruikbaar zijn 3. De openheid van het landschap is karakteristiek maar kwetsbaar. Het toevoegen van bebouwing is maatwerk De landschappelijke openheid is een grote kwaliteit van dit gebied. In het veengebied is sprake van grote continue open ruimte, doorsneden met linten, boezemkaden en individuele erven. De openheid is kwetsbaar en extra gevoelig voor verrommeling door de verschillende richtingen in het landschap. Ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: • Het aansluiten bij het landelijke karakter van de linten en kernen. • situeer nieuwe bebouwing binnen of aan de rand van bestaande kernen of bebouwingslinten. • Ontsluit kavels individueel en laat ze direct aansluiten op het lint; dus geen nieuwe woonbuurten aan de linten. • Een lint is kleinschalig en gevarieerd. Pas nieuwbouw zorgvuldig in het lint. Voorkom repetitie van gelijkvormige bebouwing. • Behoud zichtlijnen vanaf het lint naar het landschap. 5. Overige ontwikkelprincipes De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: •

•

het behouden en het zichtbaar/beleefbaar blijven van de huidige verkavelingsstructuur (inclusief sloten) bij (semi-)tijdelijke functies en opstellingen in het landschap, zoals voor zonne-energie. Zorg voor een ruime landschappelijke begrenzing van het terrein, die aansluit op het bestaande omringende landschap; vermijd hoge hekken in het landschap. Streef ernaar dat de opstelling kwaliteit toevoegt aan het bestaande landschap het behouden van de vrije ruimte (molenbiotopen) rond historische windmolens, in verband met de windvang en de zichtbaarheid van de molens in het landschap (zie aanvullende informatie voor de molenbiotoop).

Toetsing Met het project wordt in een bestaand bestemde woning twee woningen toegestaan in het buitengebied in Waterland. De bouwmogelijkheden nemen hiermee niet toe. De ligging is in het bestaande bebouwde zone in het lint en binnen een bestaand woonensemble. Doordat de bouwmassa in het projectgebied onveranderd blijft, blijft de beleving vanaf de openbare weg intact. Het initiatief is niet in strijd met de Omgevingsverordening. 3.4

Regionaal beleid

3.4.1 Regiovisie Waterland 2040 24

In de Regiovisie Waterland 2040 (januari 2009) hebben de Waterlandse gemeenten hun koers bepaald voor het ruimtelijk beleid op lange termijn. Het centrale motto van de visie is 'Vitaal met Karakter'. In de visie staat behoud en zo mogelijk versterking van het kenmerkende authentieke karakter van de regio Waterland voorop. Dit wel met de noodzakelijke sociaal-economische en infrastructurele impulsen om de kernen vitaal te houden en de regio binnen de Metropool regio Amsterdam bereikbaar te maken. Als één van de belangrijkste pijlers van deze visie wordt gezien: "Laat cultuurhistorische waarden en de verschillende landschapskwaliteiten leidend zijn voor de ruimtelijke ontwikkeling en inrichting van de regio Waterland." Toetsing Het projectgebied ligt in het veenpolder landschap binnen het Nationaal Landschap Laag Holland. Kenmerkend voor dit landschap is het open en waterrijke karakter. Het beleid in dit gebied is gericht op de instandhouding van het authentieke en open karakter van het veenweidegebied met accent op verbreding, recreatieve routes en kleinschalige extensieve recreatie en toerisme. Met het project wordt de woning en het perceel gebruikt voor twee zelfstandige woningen met elk een zelfstandig perceel waarmee het open karakter niet verandert. Er wordt geen verandering in de ruimtelijke structuur in het projectgebied of in de omgeving aangebracht.

Het project sluit daarmee aan op het uitgangspunt uit de Regiovisie. 3.4.2 Woondeal ruim 100.000 woningen erbij in MRA Het Rijk, de provincies Noord-Holland en Flevoland en de gemeenten in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) hebben afspraken gemaakt om snel meer woningen te kunnen bouwen. Tot en met 2030 moeten er ruim 170.000 woningen bij komen. Daarmee gaat het om zo’n 113.000 betaalbare woningen. In de Woondeal hebben de gemeenten en provincies in de MRA afgesproken welke bijdrage zij kunnen leveren aan de nationale woningbouwopgave en wat daarvoor nodig is. In de Woondeal MRA wordt ingezet op de bouw van 171.200 woningen, bijna een vijfde van de nationale opgave. De afspraken zijn wederkerig, wat betekent dat het Rijk zich gaat inzetten voor het wegnemen van knelpunten voor de woningbouw, bijvoorbeeld op het gebied van klimaatbestendig bouwen, geluid, stikstof en energievoorziening. Dat is noodzakelijk om het woningtekort in de MRA sneller in te lopen en de betaalbaarheid van het wonen in de regio te verbeteren. Regionale uitwerking provinciale woningbouwafspraken De provinciale woningbouwafspraken die vorig jaar zijn gemaakt, zijn regionaal uitgewerkt in Woondeals, waaronder de Woondeal MRA. Gelijktijdig zijn vandaag Woondeals ondertekend met Noord-Holland Noord en de ZUND-regio: de Flevolandse gemeenten Zeewolde, Urk, Noordoostpolder en Dronten.

In deze drie Woondeals gaat het om afspraken over de bouw van bijna 220.000 woningen. De nieuwe Woondeal MRA vervangt de Woondeal van 2019 en is gericht op een langdurige samenwerking om de woningbouwopgave voortvarend aan te pakken ‘Met het tekenen van de regionale woondeals in Noord Holland en Flevoland, goed voor de bouw van bijna 220.000 woningen tot en met 2030, zetten we een belangrijke stap in het terugdringen van het woningtekort’, zegt minister Hugo de Jonge. ‘Een grote ambitie, 25

die dankzij de betrokkenheid van gemeenten, corporaties en marktpartijen haalbaar is. Met deze woningen zorgen we voor meer betaalbare en goede woningen in dorpen en steden in Noord-Holland en Flevoland.’ Toetsing Het project voorziet in het toevoegen van een woning aan de woningvoorraad. De ontwikkeling bevordert de doorstroming op de woningmarkt. De ontwikkeling is geheel in overeenstemming met de inzet van de woondeal en draagt bij aan het behalen van de doelstelling van het op gang brengen van een doorstroming in de woningmarkt. 3.5

Gemeentelijk beleid

3.5.1 Omgevingsvisie Waterland 2030 De gemeente Waterland beschikt over een prachtig en waardevol gebied met kleine historische kernen. Het is belangrijk dat veranderingen hieraan bijdragen. De gemeente Waterland heeft daarom de koers op het ruimtelijk beleid tot 2030 vastgelegd in een omgevingsvisie, welke op 9 maart 2017 door de gemeenteraad is vastgesteld. De omgevingsvisie geeft niet alleen richting aan ruimtelijke ontwikkelingen in de komende jaren, maar ook een visie op de manier waarop wordt omgegaan met nieuwe ruimtelijke initiatieven. De gemeente stelt zich bij nieuwe ruimtelijke initiatieven steeds de vraag 'Hoe kan deze ontwikkeling de kernprincipes van de gemeente versterken?' en 'Hoe kan deze ontwikkeling worden gecombineerd met initiatieven van andere partijen zodat meerwaarde ontstaat?'. Daarbij dienen 5 kernprincipes betrokken te worden: • • • • •

vertrek vanuit historie, landschap en natuur; wees groot in kleinschaligheid; houd de stad op afstand maar versterk de verbindingen; ga voor duurzaam; beleef en respecteer het water.

Het besluitgebied ligt in een veenweidegebied. In de omgevingsvisie worden hieraan verschillende waarden toegekend, te weten: • open, groen, relatief stil en donker; • oerhollands, grillig; • bebouwing in linten; • bloemrijk grasland, weidevogels; • koeien in de wei, boerenland; • fiets-, vaar- en schaatslandschap; • waterrijk, meertjes, dijken. Toetsing Met het project wordt een grote woning ingeleverd voor twee woningen. Vanwege de aard en kleinschalige omvang van het voorliggende plan zijn overige uitgangspunten en opgaven 26

uit de omgevingsvisie niet van toepassing. Als onderdeel van de proceswijzer uit de omgevingsvisie is beoogde plan ook besproken met de omgeving. Geconcludeerd wordt dat het plan niet in strijd is met de gemeentelijke omgevingsvisie. 3.5.2 Woonvisie Waterland 2025 Om goed in te kunnen spelen op de veranderingen op de woningmarkt heeft Gemeente Waterland een woonvisie opgesteld. Bij de opstelling van deze woonvisie zijn de ambities zoals die in het coalitieakkoord zijn benoemd, meegenomen. Omdat de woningmarktsterk aan verandering onderhevig is heeft de gemeente Waterland heeft besloten om haar huidige woonvisie te actualiseren, rekening houdend met actuele regelgeving en gebaseerd op feitelijke en toekomstige ontwikkelingen op de woningmarkt. Bij de opstelling van deze woonvisie zijn de ambities zoals die in het coalitieakkoord zijn benoemd, meegenomen. Bovendien zijn verschillende belanghebbende partijen zoals dorpsraden, woningcorporaties, huurders- en zorgorganisaties betrokken bij de totstandkoming van de visie. Voor zover relevant voor het project, worden in de Woonvisie 2025 de volgende trends onderkend: •

• •

De komende jaren vindt een toename plaats van het aantal 75-plussers. Tussen 2020 en 2040 verdubbelt het percentage 75-plussers bijna, van 9% naar 17% van het aantal inwoners. Gekeken naar huishoudens, zullen zij een nog groter aandeel vormen. Dit leidt tot een grotere behoefte aan gezondheidsvoorzieningen dichtbij huis, vanwege hun beperkte mobiliteit. Ouderen zullen langer zelfstandig blijven wonen, waardoor de vraag naar zorg aan huis verder zal toenemen. Dit is mede het gevolg van de ingezette bezuinigingen, de decentralisaties van de zorgtaken, de extramuralisering (afbouw intramurale woonvormen) en de beperkte verhuisgeneigdheid van ouderen. De woningvoorraad in de gemeente is gemiddeld van hoge kwaliteit. Toch is deze niet voldoende afgestemd op de toekomst. Zo vragen de duurzaamheidsambities van de gemeente aanpassingen van de woningvoorraad. De toename van het aantal senioren dat langer zelfstandig (moet) blijven wonen, in combinatie met het ontstaan van meer kleine huishoudens, vraagt om aanpassingen van de samenstelling van de woningvoorraad, die nu vooral uit eengezinswoningen bestaat (86%), en om het verbeteren van de toegankelijkheid van woningen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=1c9fb4f1-bf98-4c8b-be2c-635b79d47720