410-5 Bijlage 3 ecologische quickscan d.d. 22 februari 2024 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Natuur
ECOLOGISCHE QUICKSCAN Onderzoek naar beschermde natuurwaarden ten behoeve van ruimtelijke ontwikkeling
Locatie: Havenrak 21 Broek in Waterland Rapportnummer: 2024-BE-0841 In opdracht van: AROM Advies B. V. Laan door de Veste 1 5708 ZZ Helmond
Colofon
Rapportage Brabant Eco
Rapportnummer 2024-BE-0841
Opdrachtgever Advies B.V.
AROM
Contactpersoon (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Locatie Havenrak 21 Broek in Waterland
Auteur
(geanonimiseerd) Collegiale controle (geanonimiseerd) Opleverdatum 22 februari 2024
Overname, verveelvoudiging of
openbaarmaking van dit rapport is niet toegestaan
zonder
vermelding van
bron.
Àí De
Brabant Eco Ecologische Dienstverlening
Lange
Kant 27
Oisterwijk 06- (geanonimiseerd) 5061
PX
www.brabanteco.nl
Dit rapport is met de
samengesteld. Brabant voor
dienstverlening
Eco geen
aansprakelijkheid
eventuele schade
uit het
voortvloeiend
gebruik van de resultaten van dit door toepassing van
onderzoek adviezen.
Brabant Eco; ecologische
grootste zorg
Desondanks aanvaardt
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Inhoudsopgave
SAMENVATTING 1.
. ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ......
3
INLEIDING EN ONDERZOEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. 1 Aanleiding
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .
4
1. 2 Doelstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. 3 Centrale vraagstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. 4 Criteria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. 5 Geldigheid onderzoek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2.
BELEIDSKADER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2. 1 Gebiedsbescherming
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .
6
2. 2 Soortenbescherming
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .
6
2. 3 Bescherming van houtopstanden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2. 4 Zorgplicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
3.
PLANGEBIEDSBESCHRIJVING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 3. 1 Huidige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
4.
PRAKTIJK ECOLOGISCHE QUICKSCAN 4. 1 Bureauonderzoek
.... ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ....
12
. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . ..
12
4. 2 Veldonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 4. 3 Beschrijving plangebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
5.
BESCHERMDE NATUURWAARDEN
........ ........ ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ....
16
5. 1 Gebiedsbescherming
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . ..
16
5. 2 Soortenbescherming
. . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . ..
17
. . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . ..
25
5. 3 Houtopstanden
6.
RESULTATEN EN ADVIES
...... ........ ......... ........ ........ ......... ........ ........ ........ ........ ......... ....
26
6. 1 Resultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 6. 2 Advies en aanbevelingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.
BRONNEN
... ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ........ ........ ........ ......... ....
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
28
2
Ecologische quickscan
Havenrak 21
Broek in Waterland,
BE-0841
SAMENVATTING
Initiatiefnemer is voornemens
om
in Waterland
zullen 3 nieuwe
woning op de planlocatie aan de Havenrak 21 te Broek woningen gerealiseerd worden. Bij deze werkzaamheden is de opdrachtgever gebonden aan de Omgevingswet. Omdat overtreding van de Omgevingswet in het kader van ecologie op voorhand niet uitgesloten kan worden is aan Brabant Eco de opdracht gegeven voor het uitvoeren van een ecologische quickscan op de planlocatie in het kader van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling. te slopen. Daarna
de bestaande
Dit voorliggend rapport geeft een beschrijving van het plangebied en het uitgevoerde onderzoek. Daarnaast geeft dit rapport inzicht in de mogelijke knelpunten in het kader van de natuurwetgeving en beleid en de mogelijke effecten op beschermde flora en fauna en op beschermde natuurgebieden als
gevolg van het project. Het rapport kan voor de opdrachtgever als bewijsstuk dienen voor het verrichtte natuuronderzoek.
Op basis van uitgevoerd onderzoek zijn geen effecten
met werkzaamheden
te verwachten
die van
negatieve invloed zijn op de mogelijk aanwezige beschermde soorten en hun functioneel leefgebied. Het overgrote deel van de bebouwing in het plangebied beschikt niet over een spouwmuur. Het nieuwste deel, wat wel beschikt over een spouwmuur, is niet toegankelijk voor vleermuizen. Ook is het dak gesloten door middel van boeiboorden en windveren, liggen de dakpannen strak op het dak, is er kunststof aanwezig onder de dakpannen en zijn de nokpannen dichtgemetseld, waardoor het dak ook niet geschikt is voor gierzwaluwen, huismussen of vleermuizen. Verder zijn er geen gaten of kieren aanwezig waarmee uilen of marterachtigen het plangebied zouden kunnen betreden. De tuin is voornamelijk begroeid met hedera, waardoor er geen ruimte is voor grassen en kruiden, waardoor ook beschermde plantensoorten hier niet voor zullen komen. NNN-gebieden worden niet aangetast door de ontwikkeling in het plangebied. De eventuele stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden dient aangetoond of uitgesloten te worden met een Aerius berekening. Nader onderzoek of
ontheffingsaanvraag is dan ook niet nodig. De zorgplicht is altijd van toepassing. een
Natuurinclusief bouwen wordt aanbevolen.
(geanonimiseerd) Brabant Eco Februari 2024
Brabant
Eco; ecologische dienstverlening
-
Ecologische quickscan
4 1.1
Havenrak 21
Broek in Waterland,
BE-0841
‚Brabant Eco
1. INLEIDING
EN ONDERZOEK
Ecologische Dienstverlening
Aanleiding
Volgens opdrachtgever AROM
Advies B.V. is het voornemen om op de planlocatie aan de Havenrak 21 te Broek in Waterland de bestaande woning slopen. Daarna zullen 3 nieuwe woningen gerealiseerd worden.
te
Bij deze werkzaamheden is opdrachtgever gebonden aan de Omgevingswet. In opdracht heeft Brabant Eco een ecologische quickscan uitgevoerd voor de planlocatie en directe omgeving in het kader van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling.
Doelstelling
1.2
Het doel van dit verkennend
onderzoek is om vast te stellen of de geplande ontwikkeling mogelijk effect heeft op de beschermde flora en fauna en op beschermde natuurgebieden. Ingeschat wordt of er binnen het invloedsgebied planten- en diersoorten aanwezig of te verwachten zijn, die volgens de Omgevingswet een beschermde status hebben en die mogelijk negatieve invloeden kunnen ondervinden door de voorgenomen
ingreep. Tevens wordt beoordeeld of de voorgenomen ingreep invloed kan hebben op Natura 2000gebieden, houtopstanden die middels de Omgevingswet zijn beschermd, of op gebieden die deel uitmaken van
het Natuurnetwerk Nederland.
Er wordt
mogelijke effecten op deze beschermde natuurwaarden in en om het plangebied en de mogelijke vervolgstappen die moeten worden ondernomen met betrekking tot aanvullend veldonderzoek, nader effectonderzoek en nadere procedures. Naast soorten die bijzondere bescherming genieten, geldt een algemene zorgplicht om planten en dieren er niet onnodig te verstoren. Daarom dienen flora en fauna en eventuele effecten in kaart gebracht te worden om deze te kunnen toetsen aan de natuurwetgeving. Dit rapport geeft inzicht in de mogelijke knelpunten in het kader van natuurwetgeving en -beleid en de mogelijke effecten als gevolg van het project en kan voor de opdrachtgever als bewijsstuk dienen voor het een
eerste inzicht verkregen
in de
verrichtte natuuronderzoek.
1.3 Centrale
vraagstelling
Is de voorgenomen
ontwikkeling op basis van de gevonden resultaten in strijd met de natuurwetgeving en eventuele vervolgstappen genomen te worden voordat met de uitvoering gestart kan worden?
dienen
1.4 Criteria Op dit natuuronderzoek zijn de volgende criteria van toepassing: o
Het onderzoek is
o
ondernemend Nederland (ecologisch deskundige/RVO.nl). Het onderzoek is uitgevoerd door een onafhankelijk bureau. Brabant Eco
_
door
deskundige ecologen volgens
de definitie van de
te
en
Rijksdienst voor
(geanonimiseerd)
verklaren hierbij geen enkel belang hebben in de uitkomst van dit onderzoek. De resultaten zijn zo objectief en betrouwbaar mogelijk verkregen.
o o
uitgevoerd
_ De uitkomsten en vervolgstappen
van
het natuuronderzoek
zijn te begrijpen voor de
opdrachtgever.
o
Brabant
Het onderzoek voldoet aan de interne
Eco; ecologische dienstverlening
proces-
en
kwaliteitseisen
van
Brabant Eco.
4
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
1. 5 Geldigheid onderzoek Dit onderzoek is uitgevoerd conform de landelijk geldende richtlijnen. De bevoegde gezagen (provincies) hanteren de volgende definitie voor de geldigheid van onderzoeken naar beschermde soorten: “Onderzoeksgegevens mogen maximaal drie jaar oud zijn in gebieden waar weinig of geen ruimtelijke of kwalitatieve veranderingen zijn opgetreden in de afgelopen drie jaar. In gebieden waar dit niet voor geldt moeten de gegevens recenter zijn. ”
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
,
5
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
2. BELEIDSKADER
De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 de Nederlandse wet die de bescherming van natuurgebieden en soorten regelt. Met deze wet worden de Europese natuurbeschermingsrichtlijnen (de vogel- en habitatrichtlijn) zo helder mogelijk geïmplementeerd. Het eerste aanspreekpunt voor de aanvraag van een omgevingsvergunning is de gemeente. De bevoegdheden om te toetsen aan de Omgevingswet is bij de provincie gelegd. Het uitgangspunt van de wet is dat er geen schade mag worden toegebracht aan beschermde dieren of planten tenzij dit nadrukkelijk is toegestaan. ,
2. 1 Gebiedsbescherming 2. 1. 1 Natura 2000 Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In Nederland worden deze gebieden aangewezen binnen de EU-vogelrichtlijn en de EU-habitatrichtlijn. In Natura 2000 gebieden worden bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. In het opgestelde beheerplan wordt beschreven hoe de instandhoudingsdoelstellingen bereikt dienen te worden. Nederland heeft ruim 160 Natura 2000 gebieden. 2. 1. 2 Natuurnetwerk Nederland (NNN) vroeger de Ecologische hoofdstructuur genoemd (EHS) is het van en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het bestaat uit gebieden die Nederlandse netwerk bestaande samen een netwerk vormen door Nederland waar de natuur voorrang heeft. Het netwerk helpt voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en dat natuurgebieden hun waarde verliezen. In het NNN geldt het ‘nee tenzij’ principe. Dit houdt in dat ruimtelijke ingrepen niet zijn toegestaan tenzij er geen alternatieven zijn en er sprake is van een groot openbaar belang. De effecten van de ingreep moeten bovendien worden gecompenseerd. Naast ongeveer 20 Nationale parken meren rivieren en de kustzone van de Noordzee en de Waddenzee vallen alle Natura 2000 gebieden onder het NNN. De landbouwgebieden worden beheerd volgens agrarisch natuurbeheer. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN)
,
,
,
,
,
,
2. 2 Soortenbescherming De Omgevingswet beschermt de in Nederland voorkomende wilde planten- en diersoorten via een zogenaamde zorgplicht. Voor deze beschermde soorten is het uitgangspunt dat activiteiten moeten worden voorkomen die deze beschermde soorten aantasten. Wanneer dit niet mogelijk is dan is het uitvoeren van een dergelijke activiteit alleen toegestaan met een ontheffing van de provincie. ,
2. 2. 1 Beschermde planten en dieren De Omgevingswet behoudt de drie algemene beschermingsregimes uit de Wet natuurbescherming waarin de voorschriften van de Vogelrichtlijn Habitatrichtlijn en Soorten van nationaal belang zijn geïmplementeerd en waarin aanvullende voorschriften zijn gesteld voor de dier- en plantensoorten die niet onder die specifieke voorschriften vallen maar wel bescherming behoeven. Elk van deze beschermingsregimes kent zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of ontheffing van de verboden. Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen via een ontheffing of vrijstelling moet aan drie criteria zijn voldaan: o Ten eerste mag alleen van de verbodsbepaling afgeweken worden als er geen andere bevredigende oplossing voor de handeling mogelijk is. ,
,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
6
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
o
o
Ten tweede moet tegenover de afwijking van het verbod een in de wet genoemd belang staan. De wet geeft voor de verschillende beschermingsregimes aan wat die belangen zijn zoals
volksgezondheid of openbare veiligheid. Tenslotte mag de ingreep geen afbreuk doen aan de staat van instandhouding van de soort.
Als aan deze drie vereisten voldaan is kan een ontheffing worden verleend. Voor een aantal handelingen zijn bovendien vrijstellingen mogelijk bijvoorbeeld in de vorm van een provinciale verordening of een gedragscode. Bij het besluit of een afwijking van het verbod kan worden toegestaan wordt evenwel niet naar de gevolgen van deze afwijking voor het individuele plant of dier gekeken maar naar de gevolgen voor de instandhouding van de betrokken soort. Wel zal rekening gehouden moeten worden met de zorgplicht en het dierenwelzijn. ,
,
,
2. 2. 2 EU-Vogelrichtlijn Het doel van de Vogelrichtlijn is het in stand houden van alle natuurlijke in Europa in het wild levende vogelsoorten. De Vogelrichtlijn vereist dat EU-lidstaten alle nodige maatregelen nemen om de populatie van alle vogelsoorten op een niveau te houden of te brengen dat met name beantwoordt aan de ecologische wetenschappelijke en culturele eisen. Daarnaast moeten de lidstaten alle nodige maatregelen nemen om voor deze vogels een 'voldoende gevarieerdheid van leefgebieden en een voldoende omvang ervan te beschermen in stand te houden of te herstellen'. De richtlijn is dus van toepassing op vogels hun eieren hun nesten en ook hun leefgebieden. De EU-Vogelrichtlijn is in 1981 van kracht geworden. De Omgevingswet bevat een aantal verboden handelingen die van toepassing zijn op alle inheemse vogels. Deze verboden gelden in heel Nederland. De wet verbiedt: o Het opzettelijk doden of vangen van vogels; Het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten rustplaatsen en eieren van vogels of o het wegnemen van nesten; o Het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels; o Het opzettelijk storen van vogels; o Het bezit het vervoer en de handel in vogels dood of levend dan wel delen of producten daarvan. Van de soorten die beschermd worden onder de Vogelrichtlijn is geen limitatieve lijst beschikbaar. Het gaat om ca.
700 soorten die van nature voorkomen op het grondgebied van de Europese Unie. In de praktijk betreft het alle soorten die in Nederland als broedvogel standvogel wintergast of doortrekker aanwezig kunnen zijn met uitzondering van exoten. Op alle vogels is het beschermingsregime van de Omgevingswet ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
van
toepassing.
2. 2. 3 EU-Habitatrichtlijn Het doel van de Habitatrichtlijn is het waarborgen van de biologische diversiteit in de Europese Unie door de natuurlijke habitat en wilde dier- en plantensoorten die van Europees belang zijn in een gunstige staat van instandhouding te behouden of te herstellen. Dit zijn soorten die genoemd zijn in bijlage IV van de Habitatrichtlijn bijlage II van het Verdrag van Bern en bijlage I van het Verdrag van Bonn voor zover hun natuurlijke verspreidingsgebied zich in Nederland bevindt. Op deze soorten (zie bijlage 2) is het beschermingsregime van de Omgevingswet van toepassing. De EU-Habitatrichtlijn is in 1992 van kracht geworden. ,
,
2. 2. 4 Overig beschermde soorten Dit zijn soorten genoemd in bijlage A van de Wet natuurbescherming. Deze bijlage is overgenomen in de nieuwe Omgevingswet. Het gaat hier om de bescherming van zoogdieren amfibieën reptielen vissen dagvlinders libellen kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland. Het betreft een limitatieve lijst (zie bijlage 3). De beschermde status van soorten kan per provincie verschillen. Provincies hebben de bevoegdheid om bij provinciale verordening vrijstelling te verlenen voor nationaal beschermde soorten. Er is dan geen ontheffing nodig voor werkzaamheden. Voor soorten die niet in de bijlagen van de Omgevingswet worden genoemd fungeert de zorgplichtbepaling (artikelen 11. 27 en 11. 28 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)) als vangnet. Op grond van deze bepaling ,
,
,
,
,
,
,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
7
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
moeten schadelijke handelingen voor alle in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving in beginsel achterwege worden gelaten dan wel moeten maatregelen worden genomen om schadelijke gevolgen (zoveel mogelijk) te voorkomen. Onderstaand is een tabel van de beginselen van het beschermingregime van de oude wet Natuurbescherming. Deze beginselen zijn overgenomen in de nieuwe Omgevingswet. ,
Tabel: Beschermingsregime van de Wet natuurbescherming
2. 3 Bescherming van houtopstanden De belangrijkste elementen m. b. t. de bescherming van houtopstanden zijn de meldingsplicht de herplantplicht en het kapverbod. De provincies bepalen welke gegevens bij een melding moeten worden aangeleverd. Als het gaat om beplantingen van bomen groter dan 10 are of als het een rijbeplanting betreft die uit meer dan 20 bomen bestaat dan valt bos mits het buiten de bebouwde kom ligt onder de Omgevingswet. De gemeente kan voor de Omgevingswet een andere ‘bebouwde kom Omgevingswet’ ,
,
,
,
vaststellen dan de bebouwde kom volgens de Wegenverkeerswet.
2. 4 Zorgplicht Voor alle in het wild levende planten en dieren ook niet wettelijk beschermde soorten kent de Omgevingswet net als de oude wet Natuurbescherming een zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor het in het wild levende planten en dieren alsmede voor hun leefomgeving. Dit betekent dat handelingen (of het nalaten hiervan) waarvan men weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat ze nadelig zijn voor planten en/of dieren niet mogen worden uitgevoerd. ,
,
,
,
,
,
,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
,
8
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
3. PLANGEBIEDSBESCHRIJVING
3. 1 Huidige situatie De planlocatie is gelegen aan de Havenrak 21 ten oosten van de kern van Broek in Waterland in de gemeente Waterland. Waterland is een gemeente in de provincie Noord-Holland en heeft een totale oppervlakte van 11566 km2 waarvan 6355 km2 water. De gemeente telt 17. 623 inwoners (31 januari 2023) en bestaat uit de stad Monnickendam de dorpen Broek in Waterland Ilpendam Katwoude Marken Purmer (gedeeltelijk) Uitdam Watergang Zuiderwoude en een twaalftal buurtschappen. Broek in Waterland ligt ten noorden van Amsterdam en telt 2. 745 inwoners (31 januari 2023). Het plangebied is oostelijk gelegen aan het Havenrak. De ligging van het plangebied in de wijdere omgeving is weergegeven in onderstaande afbeelding. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Broek in Waterland
Satellietfoto omgeving plangebied , planlocatie is rood omcirkeld. Bron: Google Earth.
De directe omgeving van de planlocatie bestaat uit burgerbebouwing met gecultiveerde tuinen. Ten zuidwesten van het plangebied ligt Het Havenrak en ten zuidoosten van het plangebied ligt de openbare basisschool De Havenrakkers. Op onderstaande afbeelding wordt het plangebied globaal aangegeven.
Eindhoven Brabant Eco; ecologische dienstverlening
9
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Globaal omlijnde planlocatie in blauw. Bron: Google Earth.
3. 2 Voorgenomen ontwikkeling Het initiatief bestaat uit het slopen van de bestaande woning op de planlocatie aan de Havenrak 21 te Broek in Waterland. Het voornemen is om de bestaande woning te slopen en daarna 3 nieuwe woningen te realiseren. Deze 3 nieuwe woningen worden grotendeels op de bestaande fundering herbouwd. Het perceeloppervlakte beslaat 1. 080m2. Het geheel zal worden omringd met hagen ter behoud van de privacy.
Bestaande situatie. Bron: W3 Architecten en Ingenieurs BV
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
10
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Beoogde situatie. Bron: W3 Architecten en Ingenieurs BV
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
11
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
4. PRAKTIJK ECOLOGISCHE QUICKSCAN
Een ecologische quickscan is de eerste stap van ecologisch onderzoek dat uitgevoerd wordt in het kader van een ruimtelijke ingreep. Een aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt getoetst aan de Omgevingswet. In het kader van deze wet is het noodzakelijk te weten welke flora- en faunasoorten potentieel voorkomen in het plangebied. Naast het effect op beschermde soorten kan het nodig zijn om onderzoek te verrichten naar eventuele negatieve effecten van de ingreep op de kwaliteit van beschermde gebieden in de omgeving. Bij een ecologische quickscan worden de ecologische waarden van een omgeving in kaart gebracht middels een bureaustudie en veldonderzoek. De ingreep wordt goed en duidelijk omschreven. Er worden eventueel mitigerende en compenserende maatregelen aanbevolen waarmee de overtreding van de Omgevingswet voorkomen wordt. De ecologische quickscan ook wel quickscan flora en fauna genoemd geeft de mogelijke effecten van een ruimtelijke ingreep weer op beschermde planten en dieren. Door middel van een quickscan worden de ,
,
volgende vragen beantwoord: o Welke beschermde soorten zijn potentieel aanwezig in het invloedsgebied van de beoogde ingreep? o Wat zijn de effecten van de voorgenomen plannen op deze aanwezige soorten? o Wordt de Omgevingswet ten aanzien van het onderdeel ecologie overtreden? o Welke mogelijkheden zijn er om negatieve effecten op de beschermde soorten te minimaliseren of te voorkomen? o Is er een aanvullend onderzoek nodig naar soorten of functies? o Is het noodzakelijk om voor de voorgenomen plannen een ontheffing van de Omgevingswet aan te vragen bij de provincie Noord-Holland De quickscan flora en fauna is een toets van de ecologische potenties van het plangebied en de directe omgeving. Het is een momentopname en betreft geen volwaardig specifiek soortenonderzoek. Er zijn in dit onderzoek geen inventarisaties uitgevoerd van soorten en soortgroepen. Een ecologische inventarisatie bestaat uit meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.
4. 1 Bureauonderzoek Het bureauonderzoek heeft zich gericht op bekende ruimtelijke plannen zowel lokaal provinciaal als nationaal. Door middel van literatuuronderzoek is onderzocht of zich in de nabijheid van de planlocatie gebieden bevinden die beschermd zijn in het kader van de natuurwetgeving en is er een inschatting gemaakt op het voorkomen van beschermde soorten. Hierbij is gebruik gemaakt van de database van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) zie bijlage 1 aangevuld met gegevens uit relevante recente verspreidingsatlassen en actuele websites onder andere RAVON Sovon FLORON en Waarneming. nl. NDFF Verspreidingsatlas is een naslagwerk met afbeeldingen en informatie over duizenden soorten die in de Nederlandse natuur voorkomen. De verspreidingskaarten worden gemaakt met gevalideerde gegevens uit de Nationale Databank Flora en Fauna. De inhoud van de atlas wordt mede verzorgd door zes verenigingen en stichtingen: de Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV) FLORON het Landelijk Informatiecentrum Kranswieren (LIK) en stichting ANEMOON stichting RAVON en de Zoogdiervereniging. Voor de gebiedsgerichte bescherming is onderzoek uitgevoerd naar aanwezigheid van relevante natuurterreinen in de omgeving het betreft de Natura 2000 gebieden en het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Daarvoor is o. a.
gebruik gemaakt van de website van het Ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit en die van de provincie Noord-Holland. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
12
Ecologische quickscan
Havenrak 21
Broek in Waterland,
BE-0841
4,2 Veldonderzoek Op maandag
12 februari 2024 in de
middag
heeft
ecoloog (geanonimiseerd) BN in het kader van het
natuurwaardenonderzoek het veldonderzoek uitgevoerd aan het plangebied en de directe omgeving. De weersomstandigheden waren licht bewolkt met een westenwind met windkracht en droog. De
4
gemiddelde temperatuur lag rond de 10 graden Celsius. Tijdens het veldonderzoek werd de ecologische potentie van het invloedsgebied in relatie met het mogelijk voorkomen van beschermde soorten onderzocht. In het plangebied en omgeving is zoveel mogelijk informatie verzameld over de aan- of afwezigheid van beschermde soorten. Hierbij zijn waarnemingen, zowel visueel als auditief, en sporenonderzoek cruciaal. Er is gekeken naar de aanwezigheid van vraat-, loop- en veegsporen, nesten, holen, uitwerpselen, prooiresten en haren. Daarnaast is op basis van terreinkenmerken beoordeeld of het plangebied geschikt is voor de in de regio voorkomende beschermde soorten.
tijdens het veldbezoek en de waarnemingen uit de NDFF werden vergeleken met de planten- en diersoorten. De waarnemingen uit de NDFF zijn bij de van deze betrokken. basis Op beoordeling vergelijking en expert judgement is beoordeeld welke van deze soorten in het plangebied kunnen voorkomen. De
aanwezige
habitats
habitatvereisten
4.3 De
van
beschermde
Beschrijving plangebied bebouwing in het plangebied
bestaat uit drie delen, het oude woondeel, de voormalige opslag en het is gebouwd met enkelsteense wanden voorzien van wit stucwerk aan Het dak is gebouwd in een zadeldakvorm en de dakbedekking bestaat uit dakpannen. Op de
nieuwe woondeel.
de
Het oude woondeel
buitenzijde. zijgevels zijn geen kantpannen aanwezig, Op de zijgevels is in plaats van kantpannen zinken gevelversiering aanwezig. Onder het dak is een houten dakbeschot aanwezig. Tegen de wanden groeit hedera. De voormalige opslag was oorspronkelijk in gebruik als een klompenfabriek. Hierna is het gebouw voor een langere tijd gebruik als opslag van materialen. Na de bouw van het nieuwe woondeel is ook dit gebouw in gebruik geweest als woning. Hiervoor is het gebouw toentertijd afgesloten. De wanden van het gebouw bestaan uit houten spanten met planken. Het dak is, net als het oude woondeel, gebouwd in een zadeldakvorm en bedekt met dakpannen. In plaats van kantpannen zijn er boeiboorden aanwezig op de randen van de zijgevel. Aan de voorzijde is een deel aangebouwd met houten planken wanden en een lessenaars dak dat is bedekt met dakpannen. Het nieuwe woondeel is gebouwd
bestaat uit rode bakstenen wanden welke beschikken
in een knikdakvorm
en
over
een
spouwmuur.
Het dak
ook hier bestaat de dakbedekking uit dakpannen. Op de kopgevel zijn net als bij de voormalige opslag een houten boeiboord. Het dakbeschot
geen kantpannen aanwezig, maar bestaat uit houten planken en een laag isolatiemateriaal. De rest van het perceel bestaat uit een voornamelijk onverharde tuin. Deze tuin is voornamelijk
begroeid vogelkers. Daarnaast zijn er bramen en brandnetels aan het groeien, voornamelijk op de zuidzijde van het plangebied. Aan de noordwestzijde is een enkele boom aanwezig welke wordt overwogen om te kappen. Dit betreft een plataan welke is begroeid met hedera. Deze boom verkeerd in een gezonde zonder dode takken of loshangende schors. staat, met hedera
en
AT
Overzicht zuidoostzijde nieuwe
Brabant
woondeel
en
opslag
Eco; ecologische dienstverlening
Overzicht oostzijde nieuwe woondeel
13
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Overzicht westzijde nieuwe woondeel
Overzicht noordwestzijde oude woondeel
Overzicht noordoostzijde oude woondeel
Overzicht grasland plangebied
Binnenzijde voormalige opslag plangebied
Onderzijde dak nieuwe woondeel plangebied
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
14
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Binnenzijde nieuwe woondeel
Binnenzijde begane grond voormalige opslag
Eventueel te kappen plataan begroeid met hedera
Tuin met voornamelijk hedera
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
15
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
5. BESCHERMDE NATUURWAARDEN
Het volledig overzicht van de output van beschermde soorten van tabel 2 en 3 en vogels met mogelijk jaarrond beschermde nesten is door middel van verspreidingsgegevens van NDFF opgenomen in bijlage 1. Bijlage 2 betreft een lijst van beschermde soorten onder de Habitatrichtlijn. Deze soorten zijn beschermd onder bijlage IV van de Habitatrichtlijn. Dit betreft soorten wiens voortplantings- en rustplaatsen beschermd dienen te worden en waarvoor Nederland tot het natuurlijke verspreidingsgebied behoort. Bijlage 3 betreft een lijst aan soorten van nationaal belang welke verder niet in de Vogel- of Habitatrichtlijn zijn opgenomen maar waarvoor wel rijksregels gelden om ze te beschermen. Aangezien de transitie van Wet natuurbescherming naar Omgevingswet beleidsneutraal is verlopen zijn deze lijsten welke oorspronkelijk zijn ontwikkeld onder de Wet natuurbescherming reeds correct. Bij het veldonderzoek is het plangebied onderzocht op het voorkomen van beschermde soorten of resten hiervan. Er is met name geïnspecteerd op potentiële groei- rust- nest- en verblijfplaatsen voor beschermde soorten. ,
,
,
,
,
Per soortgroep wordt in onderstaande beschreven welke soorten er zijn waargenomen tijdens veldbezoek welke soorten voorkomen in de omgeving welke soorten worden verwacht in het plangebied en welke effecten (mogelijk) aan de orde zijn. ,
,
,
5. 1 Gebiedsbescherming 5. 1. 1 Natura 2000 Het plangebied ligt op minimaal 15 kilometer afstand van westelijk gelegen gronden behorend tot Natura 2000 gebied Ilperveld Varkensland Oostzanerveld & Twiske. Op ongeveer 35 kilometer afstand naar het oosten ligt Natura 2000 gebied Markermeer & IJmeer en noordelijk op 98 kilometer Natura 2000 gebied Polder Zeevang. Op onderstaande afbeelding wordt de ligging van Natura 2000 gebieden in de omgeving van het plangebied weergegeven. De ligging van het plangebied wordt met een rode cirkel aangegeven. Natura 2000 gebieden zijn in rood en blauw aangegeven. ,
,
,
,
,
Minimaal 15, kilometer tussen het plangebied en gronden behorend tot Natura 2000
Natura 2000 gebieden. De afstand tussen het plangebied en Natura 2000 is met een pijl aangegeven. Bron: Natura2000. eea. europa. eu
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
16
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Met de meest nabije Natura 2000-gebieden op minder dan 25 kilometer afstand valt een negatief effect van de geplande acties op Natura 2000-gebieden niet uit te sluiten (Aanpak Stikstof). Door de korte afstand kan er mogelijk verspreiding van schadelijke stoffen via de lucht of het water naar Natura 2000-gebieden plaatsvinden. Een stikstofberekening om eventuele stikstofdepositie ten gevolge van de geplande inrichtings- sloop- en/of bouwwerkzaamheden op Natura 2000-gebieden aan te tonen of uit te sluiten is ,
daarom noodzakelijk. 5. 1. 2 Natuurnetwerk Nederland Het plangebied ligt op minimaal 340 meter afstand van gronden die tot het Natuurnetwerk Nederland behoren. Op onderstaande afbeelding wordt de ligging van het Natuurnetwerk Nederland in de omgeving van het plangebied weergegeven. De ligging van het plangebied wordt met een rode cirkel aangegeven. De NNN-gebieden in groene kleur.
Minimaal 340 meter tussen het plangebied en gronden behorend tot Natuurnetwerk Nederland
Natuur Netwerk Nederland gebieden. De afstand tussen het plangebied en NNN is met een pijl aangegeven. Bron: Atlas Leefomgeving
In of in de directe nabijheid van een NNN-gebied zijn geen ontwikkelingen toegestaan die de ‘wezenlijke kenmerken of waarden’ aantasten. Het plangebied ligt niet in of direct aangrenzend aan het NNN-gebied. De significante aantasting van en negatieve effecten door externe werking op de wezenlijke kenmerken en waarden van de NNN zijn gezien de omvang de aard het effectbereik en de locatie van het voornemen op voorhand uit te sluiten. ,
,
,
,
,
5. 1. 3 Conclusie Het plangebied behoort niet tot het Natuurnetwerk Nederland of Natura 2000 gebied. Vanwege de ligging buiten het Natuurnetwerk Nederland leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties. De voorgenomen activiteiten hebben mogelijk geen negatief effect op instandhoudingsdoelen van Natura 2000 gebieden. Een Aerius berekening is nodig om externe effecten op Natura-2000 gebieden uit te sluiten. ,
5. 2 Soortenbescherming Bijlage 1 project Havenrak met nummer BE-0841 d. d. 8 februari 2024 geeft een overzicht van de waargenomen plant- en diersoorten in en in de omgeving van het plangebied volgens de verspreidingsgegevens van de NDFF. De NDFF Nationale Databank Flora en Fauna is de meest omvangrijke landelijke informatiebron van verspreidingsgegevens en bevat betrouwbare waarnemingen van planten en dieren in Nederland. Nieuwe gegevens worden met regelmaat toegevoegd. Alle gegevens in de NDFF zijn door soortexperts gevalideerd. De soorten worden per alinea beschreven. ,
,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
17
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
5. 2. 1 Flora Volgens de NDFF zijn er de laatste vijf jaar 2 beschermde plantensoorten waargenomen binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied. Deze planten staan op de rode lijst en zijn sinds 1 januari 2017 wettelijk beschermd. Deze beschermde plantensoorten zijn te vinden in de onderstaande tabel. Soort
Afstand plangebied
Habitat
Glad biggenkruid
0-2 km
Zonnige
warme open plaatsen (pioniervegetatie) op droge voedselarme met name stikstofarme zwak zure kalkarme grond (leemarm en lemig zand) ,
,
,
Karthuizer anjer
0-2 km
,
,
,
Grasland in bermen en op rotsachtige plaatsen ,
Glad biggenkruid
Glad biggenkruid is een soort van hakvruchten zomergraanakkers op kalkarme al dan niet lemige zandgrond. Het komt in de akkers vooral voor in de randen die minder intensief worden bewerkt of waar het gewas minder dicht staat. In zuidelijke streken komt het ook voor in open grasland maar in Nederland is het vrijwel tot akkers beperkt. Daarnaast is het alleen in kalkarme open duingraslanden nog wel eens te vinden. In het plangebied ontbreekt het compleet aan geschikt habitat voor het glad biggenkruid. Er zijn geen akkerranden of open graslanden aanwezig waar het glad biggenkruid zou kunnen groeien. ,
,
,
,
Karthuizer anjer Karthuizer anjer staat op zonnige warme en droge matig voedselarme en uitgesproken stikstofarme basenrijke en vaak kalkhoudende grond (al of niet lemig zand en mergel) en ook op stenige plaatsen). Ze groeit in schrale- en kalkgraslanden in bossages langs bermen en dijken en op leisteenhellingen en zandsteenrotsen. Karthuizer anjer is waarschijnlijk zeer sterk achteruitgegaan door bemesting. ,
,
,
,
Conclusie Het ontbreekt volledig aan geschikte plaatsen waar beschermde planten kunnen groeien. De aanwezigheid van strikt beschermde vaatplanten wordt gezien de aanwezige biotopen uitgesloten. 5. 2. 2 Zoogdieren Volgens de NDFF zijn er de laatste vijf jaar 9 zoogdiersoorten aangetroffen binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied. Hiertoe behoren 5 vleermuissoorten 2 marterachtigen en 2 overige soorten. ,
Vleermuizen Alle soorten vleermuizen vallen onder de groep strikt beschermde soorten. Dit betekent dat ze beschermd zijn tegen verstoring van vaste rust- en verblijfplaatsen. Onder deze vaste rust- en verblijfplaatsen wordt verstaan: ‘het gehele systeem waarvan een populatie gebruik maakt tijdens de jaarcyclus van de soort’. Dit houdt in dat niet alleen verblijfplaatsen maar ook belangrijke verbindingen hiertussen (vlieg- en foerageerroutes) beschermd zijn. Voor alle vleermuissoorten geldt geen vrijstelling of ontheffingsverlening indien het puur gaat om een ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. De checklist vleermuisprotocol 2021 geeft voor gebouwen de volgende drie aandachtspunten: Zijn er potentieel aanwezige ruimtes voor winterkraam- zomer- en paarverblijfplaatsen zijn er sporen van aanwezigheid en is er sprake van een foerageergebied? De vleermuissoorten die volgens de NDFF de laatste vijf jaar zijn waargenomen binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied zijn te vinden in de onderstaande tabel. ,
,
,
Vleermuis soort
,
Habitat en bescherming
Gewone
Afstand plangebied 0-2 km
dwergvleermuis Kleine dwergvleermuis Laatvlieger
0-2 km 0-2 km
Vooral bebouwing soms bomen strikt beschermd Vaak bebouwing strikt beschermd
Meervleermuis Ruige dwergvleermuis
0-2 km 0-2 km
Vooral bebouwing strikt beschermd Vooral bomen strikt beschermd
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
Vooral bebouwing strikt beschermd ,
,
,
,
,
,
18
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Het plangebied is beoordeeld op de geschiktheid als vleermuishabitat. Er zijn vleermuizen die in bomen hun verblijfplaatsen onderhouden en soorten die in gebouwen verblijven. De in het plangebied staande bomen met geschikte stamdiameter zijn tijdens het veldbezoek geïnspecteerd op holtes gaten of loshangende schors waarin vleermuizen mogelijk verblijfplaatsen kunnen hebben. Hiervan zijn geen waarnemingen gedaan. Alle bomen in en rond het plangebied blijven behouden tijdens de ,
werkzaamheden. Vleermuisverblijfplaatsen in bebouwing kunnen aangetroffen worden onder dakpannen tussen dakbeschot boeiboorden onder gevelbekleding in spleten en kieren in muren of in de spouw door open voorgenomen
,
,
,
,
stootvoegen. Het nieuwe woondeel in het plangebied beschikt over een holle spouw maar er zijn geen potentiële invliegopeningen zoals stootvoegen in de buitengevels van dit deel waargenomen. Ook zijn de boeiboorden strak tegen de buitengevels geplaatst waardoor geen gaten en kieren ontstaan die vleermuizen de kans bieden de spouw te betreden. De wanden van het oude woondeel en de voormalige opslag beschikken niet over een spouw waardoor hier geen ruimte kan zijn voor vleermuizen. Het dak van het oude woondeel is niet toegankelijk voor vleermuizen waardoor er in de ruimte tussen de dakpannen en het dakbeschot niet toegankelijk is voor vleermuizen. Ook zijn er geen andere potentiële verblijfplaatsen van vleermuizen zoals een holle ruimte achter een dakpan loodslab of windveer in het plangebied ,
,
,
,
,
,
,
,
,
waargenomen.
Oud bouwschuim tussen de wand en het dak van de opslag
Aansluitende planken en bouwschuim onder de dakrand opslag
Strak aansluitende boeiboorden nieuwe woondeel
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
19
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Aansluitende dakrand oude woondeel
Aansluitend boeiboord oude woondeel
Vleermuizen oriënteren zich op lijnvormige elementen in het landschap zoals bomenlanen kanalen of houtwallen om zich te verplaatsen van verblijfplaats naar foerageergebieden. In het plangebied zelf zijn geen lijnvormige elementen aanwezig die kunnen dienen als vliegroute voor vleermuizen. Foeragerende vleermuizen in (de omgeving van) het projectgebied zouden voor kunnen komen. Alle structuren waren goed toegankelijk en visueel goed te onderzoeken. ,
,
Marterachtigen Marterachtigen hebben voor hun overleving drie zaken nodig: dekking verbinding en rustplaatsen. Deze dieren zijn vooral ’s nachts actief waardoor het fysiek aantreffen van individuen tijdens een veldbezoek zeer onwaarschijnlijk is. De marterachtigen die volgens de NDFF de laatste vijf jaar zijn waargenomen binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied zijn te vinden in de onderstaande tabel. ,
Afstand plangebied 0-2 km 0-2 km
Marter soort
Hermelijn Wezel
Bescherming Beschermd Beschermd
Hermelijn De hermelijn komt in alle habitats voor van open plekken in bossen houtwallen duinen akkers vochtig terrein. De enige voorwaarde is dat er voldoende dekking aanwezig is. De hermelijn is zowel overdag als ‘s nachts actief en is een actief jager. Het is een carnivoor die vooral op kleine zoogdieren jaagt. De hermelijn leeft in een hol meestal een oud mollen nest of konijnennest en verplaatst zich meestal langs lijnvormige elementen die dekking bieden zoals heggen muurtjes en oeverlijnen. Ook maakt hij hierbij geregeld gebruik van holen van andere dieren. Een hol of gang moet een doorsnede hebben van vijf centimeter. ,
,
,
,
,
,
,
,
Wezel De wezel zoekt graag dekking op bijvoorbeeld bij bosschages houtstapels of heggen. Ook bewonen ze vaak oude holen van muizen ratten en konijnen die bekleed wordt met veren of haren van prooidieren. Goede schuilmogelijkheden en de aanwezigheid van voldoende geschikt voedsel zijn de enige eisen die de wezel aan zijn omgeving stelt. ,
,
,
De tuin in en andere tuinen rondom het plangebied zouden foerageergelegenheden kunnen herbergen voor
kleine marterachtigen zoals de bunzing of wezel. Doordat de bestaande houtwallen en verdere vegetatie rond het plangebied behouden zullen worden zullen er altijd rustige hoekjes met dekking aanwezig zijn waar de dieren heen kunnen vluchten. In de nieuwe situatie blijven deze schuilhoekjes en vegetatie bestaan en door de landschappelijke inpassing en zal het leefgebied van de kleine marterachtigen niet verslechteren. Het plangebied is daarom geen essentieel onderdeel van de leefomgeving van marterachtigen en de werkzaamheden hebben geen negatief effect op aanwezige soorten. ,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
20
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Overige beschermde soorten De overige beschermde soorten omvatten vooral knaagdieren en algemeen voorkomende soorten. Sommige van deze soorten zijn beschermd maar een aantal van deze soorten vallen er in de provincie Noord-Holland tot de vrijgestelde soorten. Voor soorten uit deze categorie betekent dat bij ruimtelijke ontwikkeling er geen ontheffing hoeft te worden gevraagd en dat rust- of verblijfplaatsen verwijderd mogen worden wanneer geen andere bevredigende oplossing bestaat. Het is echter wel noodzakelijk om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen en al het redelijkerwijs mogelijke dient gedaan te worden om het doden van individuen te voorkomen. In de onderstaande tabel zijn de overige beschermde zoogdiersoorten te vinden die volgens de NDFF de laatste vijf jaar zijn waargenomen binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied. ,
,
Overige soort
Afstand plangebied
Bescherming
Noordse woelmuis
0-2 km
Beschermd
Waterspitsmuis
0-2 km
Beschermd
Noordse woelmuis De noordse woelmuis leeft in hoge vegetaties met vooral grasachtige planten. In gebieden waar andere woelmuizen voorkomen leeft de soort veel in natte terreinen zoals rietland moeras zeer extensief gebruikte weilanden drassige hooilanden vochtige duinvalleien en periodiek overstroomde terreinen. Doordat de noordse woelmuis geen watervrees heeft kan hij goed eilandjes bereiken waar hij dan vaak als enige woelmuis voorkomt. In gebieden waar geen andere woelmuizen leven wordt hij ook wel aangetroffen in drogere gedeelten zoals in wegbermen of zelfs in droog naaldbos. De noordse woelmuis is gevoelig voor concurrentie met andere woelmuizen. Hij wordt daardoor naar natte terreinen verdreven waar hij zich prima heeft aangepast. De bodem van de tuin van het plangebied is overwoekerd met hedera waardoor er nagenoeg geen grassen voorkomen in het plangebied. Hierdoor ontbreekt het aan foerageermogelijkheden voor de noordse woelmuis waardoor het plangebied geen essentieel onderdeel is van het leefgebied van de ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
noordse woelmuis. Waterspitsmuis De waterspitsmuis komt voor in en langs schoon niet te voedselrijk vrij snelstromend tot stilstaand water met een behoorlijk ontwikkelde watervegetatie en ruig begroeide oevers. Hij komt voor bij beken rivieren ,
,
,
,
sloten plassen en daar waar grondwater opwelt. Ook wordt hij veelvuldig aangetroffen langs de binnenduinrand natuurlijke duinmeren en kunstmatige infiltratiegebieden. De waterspitsmuis komt alleen daar voor waar bodembedekkende vegetatie aanwezig en waar binnen een straal van 500 meter water is te vinden. Bovendien moet er in de oevers voldoende schuilmogelijkheid zijn waar de waterspitsmuis zich kan terugtrekken om zijn prooien op te eten. Op de oevers van de Het Havenrak zou de waterspitsmuis voor kunnen komen. Het plangebied zelf ligt te ver van Het Havenrak af waardoor de waterspitsmuis geen gebruik zal maken van het plangebied. ,
,
,
Het is aannemelijk dat er een enkel individu van een beschermde soort in de planlocatie kan worden aangetroffen zoals egel mol veldmuis en bepaalde spitsmuizen. Deze soorten zijn weliswaar beschermd maar behoren in de provincie Noord-Holland tot de vrijgestelde soorten. ,
,
,
,
Conclusie Door uitvoering van de voorgenomen activiteiten wordt geen vleermuis verstoord verwond of gedood en wordt er geen rust- of verblijfplaats beschadigd of vernield. Er is dus geen ontheffing nodig voor deze soortgroep. In de omgeving van het plangebied is en blijft voldoende geschikt foerageergebied aanwezig voor vleermuizen. De werkzaamheden hebben geen significant negatief effecten op foerageergebieden van ,
vleermuizen. In en rond het plangebied komen mogelijk marterachtigen voor. De bebouwing is niet toegankelijk voor de marterachtigen waardoor er geen essentieel onderdeel van het leefgebied zal verdwijnen. Met de aanleg van de hagen zal het leefgebied van de marterachtigen in de tijd niet verslechteren. ,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
21
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Het is mogelijk dat er een enkele individu van een vrijgestelde soort aanwezig is in het plangebied. De zorgplicht is altijd van kracht. Tijdens het veldbezoek zijn geen beschermde zoogdieren waargenomen.
5. 2. 3 Vogels In de Omgevingswet worden alle broedende vogels strikt beschermd op grond van de Vogelrichtlijn waardoor alle bewoonde nesten in het broedseizoen vallen onder de bescherming van deze wet. Net als de oude Wet natuurbescherming hanteert de Omgevingswet geen standaardperiode voor het broedseizoen maar voor de volledigheid wordt vaak gesproken van half maart tot half juli. Van belang is of een broedgeval aanwezig is ongeacht de periode. Men dient daarom gedurende kap- en sloopwerkzaamheden rekening te houden met het broedseizoen van vogels. Overtreding van verbodsbepalingen ten aanzien van vogels wordt voorkomen door bepaalde werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren. Van een aantal vogelsoorten worden de nesten ook buiten het broedseizoen beschermd. De zogenaamde ‘Jaarrond beschermde verblijfplaatsen’. Als deze nesten door een ruimtelijke ontwikkeling verdwijnen kan afhankelijk van de soort die het nest gebruikt een ontheffingsaanvraag noodzakelijk zijn. De bescherming van vogels kan worden opgedeeld in 5 categorieën. ,
,
,
,
Categorie 1-4 De eerste 4 categorieën betreffen vogels welke zeer honkvast broeden en (1-4) of welke zelf niet of nauwelijks in staat zijn om een eigen nest te bouwen (4). De vogelsoorten die volgens de NDFF de laatste vijf jaar zijn waargenomen in een straal van twee kilometer rond het plangebied zijn te vinden in de
onderstaande tabel. Soort Boomvalk
Buizerd Gierzwaluw Grote gele kwikstaart Havik Huismus Kerkuil Ooievaar Ransuil Roek Slechtvalk Sperwer
Steenuil Wespendief
Afstand plangebied 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km 0-2 km
Bescherming categorie* en habitat 4 4 2 3 4 2 3 3 4 2 3 4 1 4
, , , , , , , , , , , , , ,
boom bewonend boom bewonend gebouw bewonend boom of gebouw bewonend boom bewonend gebouw bewonend gebouw bewonend boom of gebouw bewonend boom bewonend boom bewonend gebouw bewonend boom bewonend gebouw bewonend boom bewonend
* Op de volgende categorieën gelden de verbodsbepalingen van de Omgevingswet het gehele seizoen: 1. Nesten die , behalve gedurende het broedseizoen als nest , buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats. 2. Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 3. Nesten van vogels , zijnde geen koloniebroeders , die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar. 4. Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen.
Gierzwaluw De gierzwaluw is voor zijn voortplanting bijna uitsluitend gebonden aan menselijke bewoning en daarom komt hij in de zomer veelal in grotere dorpen en steden voor. Omdat ze moeilijk van de grond kunnen opstijgen hebben ze een sterke voorkeur voor hoge nestplaatsen met een ruime aan- en uitvliegroute zo kunnen ze makkelijk in vlucht komen door zich eruit te laten vallen. Deze koloniebroeders gebruiken het liefst elk jaar hetzelfde nest. Op de onderzoek locatie zijn geen geschikte holtes aanwezig. De boeiboorden en gevelbetimmering sluit strak aan. ,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
22
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Huismus Vanwege de beperkte actieradius (enkele honderden meters) van Huismus (Baijens et al. 2005) zijn drie essentiële onderdelen van het leefgebied van belang voor de Huismus: nestlocatie habitat met voedselaanbod en beschutting. Alle voorzieningen dienen dichtbij elkaar te liggen. Gewoonlijk binnen een straal van enkele honderden meters van de nestlocatie. Er zijn tijdens het veldbezoek geen huismussen gezien. De pannendaken in het plangebied zijn niet toegankelijk voor huismussen. De nokpannen van het oude woondeel zijn dichtgemetseld er is kunststof aanwezig onder de eerste rij dakpannen van het nieuwe woondeel en de dakpannen op de voormalige opslag zijn niet toegankelijk vanwege de boeiboorden en het gebrek aan dakbeschot. ,
,
Gemetselde nokpannen
Kunststof onder de eerste rij dakpannen
Uilen , ooievaar , roek , grote gele kwikstaart en roofvogels Geen van de biotopen van genoemde vogelsoorten komt voor in het plangebied waardoor het voorkomen van deze uitgesloten kan worden. Binnen het plangebied ontbreekt het volledig aan geschikte ingangen voor uilen om nestplaatsen te vinden. Roofvogels hebben in hun leefgebied een geschikte boom nodig waarin een nest gebouwd kan worden. Het plangebied is te klein in oppervlakte om geschikt te zijn als leef- en nestlocatie voor genoemde soorten. Categorie 5 Categorie 5- soorten zijn alleen jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. In het algemeen geldt niet zozeer de bescherming van de nestplek zelf maar meer de schaarste van dit type nestgelegenheid. Het betreft voornamelijk holenbroeders of vogels die een groot nest bouwen als zwarte kraai of ekster waarvan enkele andere soorten vogels gebruik maken die niet in staat zijn om zelfstandig een nest te bouwen. (bijv. ransuil torenvalk en boomvalk). Tijdens het veldbezoek zijn uit deze categorie geen nesten in bomen in het plangebied aangetroffen. Ook zijn geen bomen met geschikte holtes aanwezig. ,
,
Overige Vogelrichtlijnsoorten In het plangebied zijn mogelijkheden voor nestgelegenheid voor overige vogelrichtlijnsoorten waarvan de nesten alleen gedurende het broedseizoen beschermd zijn. Er is in het plangebied veel geschikt opgaand groen aanwezig waarin algemene vogelrichtlijnsoorten broedgelegenheid vinden. De aanwezigheid van algemene broedende vogelsoorten als duif en merel is bijna nooit uit te sluiten omdat deze soorten in struiken en onder kleine afdakjes als een uitstekende dakrand kunnen broeden. Een negatief effect op deze soorten is echter betrekkelijk eenvoudig te voorkomen door buiten het broedseizoen te werken. Met de beoogde herontwikkeling en de bijbehorende robuuste landschappelijke inpassing met streekeigen groen zullen nest- en foerageergelegenheid voor overige tuin - en struweelvogels toenemen. ,
Conclusie Er zijn tijdens het veldbezoek geen nesten in bomen waargenomen waarvan beschermde soorten gebruik kunnen maken. De gecultiveerde tuin biedt wel schuil- en foerageer mogelijkheden voor kleine vogelsoorten. Indien deze vegetatie wordt verwijderd zijn er nog voldoende schuil en ,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
23
,
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
foerageermogelijkheden aanwezig in de omgeving van het plangebied. Als het verwijderen van deze bomen en struiken buiten het broedseizoen plaatsvindt wordt voorkomen dat er negatieve effecten optreden ten aanzien van algemeen voorkomende vogelsoorten. Er zullen geen vaste rust- en verblijfplaatsen van huismussen gierzwaluwen uilen of roofvogels verloren gaan en er worden geen verbodsbepalingen uit de Omgevingswet overtreden. Een ontheffingsaanvraag is niet noodzakelijk. De planlocatie was visueel goed te onderzoeken. ,
,
,
5. 2. 4 Amfibieën , reptielen , vissen , vlinders en libellen Amfibieën , vissen en reptielen Amfibieën en vissen zijn gedurende een groot deel van hun leven afhankelijk van waterstructuren. Vooral tijdens het voortplantingsseizoen is het erg belangrijk om waterstructuren in plangebieden te onderzoeken op de aanwezigheid amfibieën die de waterstructuren als voortplantingslocatie gebruiken. Hierbij gaat het bij amfibieën om een waterstructuur van maximaal 15 meter diep. Nederlandse reptielen komen met name voor op hogere zandgronden met name bij stuwwallen kust- en rivierduingordels. De soorten die volgens de NDFF de laatste vijf jaar zijn waargenomen in een straal van twee kilometer rond het plangebied zijn te vinden in de onderstaande tabel. ,
,
,
Afstand plangebied 0-2 km 0-2 km
Soort
Ringslang Rugstreeppad
Soortgroep en bescherming
Reptielen beschermd Amfibieën beschermd ,
,
Ringslang De ringslang is gebonden aan waterrijke habitats. Deze liggen veelal op zandgronden en op de overgangen van zandgrond naar veen- en kleigronden. Grote oppervlaktes laag gelegen nat gebied worden gemeden omdat de soort daar vaak niet alle stadia van zijn levenscyclus kan doorlopen. Met name de ontwikkeling van de eieren en de overwintering vormen in polders een probleem. De ringslang legt 20-30 eieren per legsel in composthopen bladhopen en mestvaalten. Over natuurlijke eiafzetplekken van de ringslang is weinig bekend. In natuurlijke riviersystemen zijn dit waarschijnlijk hopen bij elkaar gespoeld organisch materiaal. ,
,
,
Rugstreeppad Voor de voortplanting is de rugstreeppad afhankelijk van ondiepe wateren die vrij snel opwarmen. Vaak ,
wordt gebruik gemaakt van tijdelijke poeltjes en plassen maar ook slootjes en vennen kunnen geschikt zijn. Een voorwaarde is wel dat het water niet zuurder is dan pH 5. Het type water dat ze voor de voortplanting uitkiezen droogt meestal tijdens de zomer op. Rond half april trekt hij vanuit zijn overwinteringlocatie (soms wel een meter diep onder de grond) naar het voortplantingswater. Eenmaal in het water aangekomen laten de mannetjes al zittende in het ondiepe water hun luide roep weerklinken. Het ratelende geluid is tot op een kilometer afstand te horen en trekt soortgenoten uit de wijde omgeving aan. De rugstreeppad is een zeer slechte zwemmer. Hij zoekt altijd een plek op in het water waar hij op de bodem kan zitten terwijl zijn kwaakblaas net boven het wateroppervlak uitkomt. Op dergelijke plaatsen worden ook de eieren afgezet. De rugstreeppad kent een zeer lang voortplantingsseizoen dat sterk afhankelijk is van de weersomstandigheden. ,
,
,
,
,
,
,
Bepaalde amfibieën zoals de gewone pad bruine kikker en bastaardkikker zouden mogelijk voor kunnen komen ook in landfase. Deze kunnen zich in de erfbeplanting en in de tuinen van het plangebied kunnen schuilhouden tussen de beplanting tussen opgeslagen materialen en ingegraven in de grond. De waargenomen ringslang komt volgens RAVON komt met name voor op zandgronden en op de overgangen van zandgrond naar veen- en kleigronden. Het ontbreekt in het plangebied aan geschikt habitat voor de ringslang en andere reptielen zodat het voorkomen ervan is uit te sluiten. ,
,
,
Brabant Eco; ecologische dienstverlening
24
Ecologische quickscan Havenrak 21 Broek in Waterland BE-0841 ,
Om vestiging van rugstreeppadden binnen het plangebied te voorkomen dient het ontstaan van poeltjes of plassen binnen het plangebied in het voortplantingsseizoen (april-september) van de rugstreeppad te worden voorkomen. Een andere optie is (wanneer het plangebied in de huidige situatie nog niet geschikt was) het afzetten van het plangebied met een amfibieënscherm. ,
Vlinders en libellen Volgens de NDFF zijn er de laatste vijf jaar geen waarnemingen van libellensoorten dagvlindersoorten of nachtvlindersoorten binnen een straal van twee kilometer rond het plangebied. ,
Libellen komen voor in diverse biotopen variërend van zoetwatermilieus zoals vijvers meren en beken tot moerassen en zelfs brak water. Ze geven de voorkeur aan waterrijke gebieden omdat hun larven (nymfen) aquatisch leven. Als volwassen insecten zijn ze echter vaak te vinden in verschillende omgevingen waaronder open graslanden bossen en tuinen. ,