CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

404-92 Bijlage Gewijzigde Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 10 juli 2025, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarrekening 202430.041 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Totaal

Maximum risico (x€ 1.000)

Kans

800 400

30% 50%

2.000

15%

13.702 250 300 300 150

1% 50% 50% 25% 50%

300

20%

3.094 250 100 100 180 146 150

1% 10% 25% 20% 10% 15% 10%

22.222

Door de Monte-Carlo1 methodiek toe te passen en ongeveer 90% van de mogelijke onfortuinlijke scenario’s het vereiste weerstandsvermogen te hanteren wordt met het opmaken van deze jaarstukken de benodigde weerstandscapaciteit geschat op ongeveer € 1.468.000. Dit is een stijging ten opzichte van het laatste moment dat deze risico inschatting is gemaakt (Begroting 2025: € 1.371.000). Toelichting 1. Hogere uitgaven Sociale voorzieningen De uitgaven voor Jeugd en Wmo in het sub-programma Sociale voorzieningen zijn afhankelijk van de aanvragen die worden ontvangen. Voor enig jaar is het niet uitgesloten dat er aanzienlijk meer uitgaven moeten plaatsvinden dan begroot. Voor uitzonderlijke gevallen waarbij zeer specialistisch maatwerk noodzakelijk is, is er een apart risicobedrag opgenomen. Deze gevallen zijn qua aard minder frequent en zodoende is de bruto kans lager maar zijn de kosten aanzienlijk hoger. 2.

Ongeautoriseerde toegang, gebruik, openbaarmaking, verstoring, wijziging of vernietiging van informatie Met het steeds verder digitaliseren van processen en gegevens wordt cybercrime of een digitale oorlog als bedreiging steeds relevanter. Organisaties worden steeds meer afhankelijk van de beschikbaarheid van data en continuïteit van systemen. Zo ook voor de gemeentelijke organisatie is dit relevant en helaas zal een waterdicht systeem een utopie blijven. In het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat criminelen het niet uitmaakt in welke organisatie ze binnenkomen. De

1

Een Monte-Carlo simulatie is een techniek welke gebruikt wordt in de statistische wetenschap waarbij middels vele herhaalde simulaties uitkomsten in beeld worden gebracht in een grafiek. Het resultaat is een verdeelfunctie die het hele gebied van mogelijke uitkomsten weergeeft. De naam van deze techniek vindt zijn oorsprong in de behoefte naar een schuilnaam, welke refereert naar het beroemde casino. Jaarrekening 2024

Pagina 63

impact van een dergelijke ‘aanval’ kan enorm zijn op vrijwel de volledige organisatie. De gemeente is druk bezig de processen en systemen zo in te richten om ervoor te zorgen dat de impact bij een ‘aanval’ beperkt blijft. 3.

Project Galgeriet Voor dit project zijn grote investeringen gedaan en er is sinds 8 juli 2022 een koopovereenkomst gesloten. Indien zich een probleem voordoet waardoor het project (in zijn geheel) afgeblazen wordt en dit tot gevolg kan hebben dat deze investeringen niet meer terugverdiend kunnen worden dan zou dit bedrag afgeschreven moeten worden waardoor het in de lasten terecht zal komen. Bij dit soort projecten valt er niet met zekerheid te zeggen vanuit welke hoek een risico zich kan vormen welke de totale investering negatief kan beïnvloeden. De belangen zijn voor een kleine gemeente enorm, zodoende kan dit onderdeel niet buiten beeld gelaten worden in deze paragraaf. Op basis hiervan wordt het maximale risico geschat op het geïnvesteerde bedrag op de balans van de gemeente. De kans dat deze totale investering in de huidige markt niet tot een positief resultaat kan leiden of zelfs in zijn volledigheid afgeschreven moet worden, wordt als zeer gering geschat: 1% of kleiner.

4.

ICT ontwikkelingen De digitalisering binnen de gemeente gaat in hoog tempo door. Dit brengt veel voordelen met zich mee, zoals efficiëntere werkprocessen en betere dienstverlening aan inwoners. Tegelijkertijd brengt dit ook risico’s met zich mee. Gemeenten zijn afhankelijk van softwareleveranciers en externe partijen, die op elk moment kunnen besluiten om bepaalde systemen niet langer te ondersteunen of aanpassingen te eisen. Dit kan betekenen dat de gemeente plotseling grote investeringen moet doen in nieuwe software of dat bestaande applicaties niet langer aan wet- en regelgeving voldoen. Daarnaast kunnen interne ontwikkelingen, zoals veranderende werkprocessen, ervoor zorgen dat systemen niet meer optimaal functioneren en nieuwe oplossingen nodig zijn. Dit alles kan leiden tot onverwachte kosten en in sommige gevallen zelfs verstoring van belangrijke gemeentelijke processen.

5.

Hogere lasten inhuur of externe adviseurs Ontwikkelingen binnen de organisatie en de omgeving kunnen leiden tot extra verloop en uitval van personeel. Dit zou extra inhuurlasten e.d. tot gevolg kunnen hebben. Het risico wordt geschat op € 300.000. Het huidige klimaat op de arbeidsmarkt rechtvaardigt nog steeds een aanzienlijke inschatting van dit risico, met een kans van 50%.

6.

Extreme weersomstandigheden In de afgelopen jaren is gebleken dat er vaker overlast en schade is door extreme weersomstandigheden. Door een hogere frequentie van stormen met harde windstoten, hogere waterstanden of extreme droogte, wordt het risico groter dat de reguliere begroting niet toereikend is om uitschieters in de lasten te dekken van bijvoorbeeld een overstroming of omgewaaide bomen.

7.

Duurder uitvallen van aanbestedingen Aanbestedingen zijn een continue proces. Het risico bestaat dat deze duurder uitvallen dan verwacht.

8.

Bestuurlijke boete en aansprakelijkheid bij het niet voldoen aan privacy wetgeving De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kan een bestuurlijke boete opleggen wanneer de gemeente als verwerkingsverantwoordelijke de privacyregels onvoldoende naleeft. Ook kunnen er claims volgen vanuit betrokkenen. Zo is de AP ook verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van Wet politiegegevens (Wpg) bij o.a. gemeentes. Dit risico is moeilijk in te schatten omdat de hoogte van boetes en dwangsommen behoorlijk uiteenlopen. Jaarrekening 2024

Pagina 64

9.

Garantstelling leningen HVC Het aandeelhouderschap van HVC gaat gepaard met een garantstelling voor de langlopende leningen. In het ergste geval dient de gemeente aan de betreffende lening verstrekkers € 3.094.000 uit te keren. Op basis van het risico profiel van HVC zelf, wordt deze kans ingeschat op bijna nihil (1%).

10. Lagere ontwikkeling gemeentefonds De gemeente Waterland is voor een groot deel afhankelijk van het gemeentefonds als inkomstenbron. Dit fonds wordt landelijk bepaald en aangepast op basis van politieke en economische ontwikkelingen. De komende jaren, en met name vanaf 2026, dreigt een forse verlaging van de uitkering uit dit fonds – een situatie die bekendstaat als het ‘ravijnjaar’. Dit betekent dat de gemeente met minder middelen dezelfde of zelfs uitgebreidere taken moet uitvoeren. Ook is er onzekerheid over hoe inflatie wordt gecompenseerd. Wanneer de kosten stijgen, maar de bijdragen van het Rijk achterblijven, kan dit leiden tot tekorten in de begroting. Dit risico maakt het lastiger om langetermijnbeleid te plannen en kan ertoe leiden dat bezuinigingen nodig zijn of dat bepaalde projecten niet door kunnen gaan. 11. Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers In de gemeentepolitiek kunnen wisselingen in het bestuur zich op elk moment voordoen. Wanneer een wethouder tussentijds vertrekt, kan hij of zij aanspraak maken op een wachtgeldregeling. Dit brengt voor de gemeente onvoorziene kosten met zich mee, omdat deze regelingen vaak voor langere tijd doorlopen en afhangen van de arbeidspositie van de voormalige bestuurder. De hoogte van deze betalingen en de duur ervan zijn moeilijk vooraf te voorspellen, wat betekent dat er altijd een financieel risico blijft bestaan.

Als er binnen een korte tijd meerdere bestuurders vertrekken, kan dit een aanzienlijke last op de begroting leggen. 12. Juridische kosten De gemeente heeft jaarlijks te maken met juridische procedures, zoals bezwaar- en beroepszaken, contractuele geschillen en handhavingskwesties. Hoewel hier in de begroting rekening mee wordt gehouden, kunnen zich onverwachte juridische trajecten voordoen die hogere kosten met zich meebrengen. Denk aan complexe dossiers waarvoor externe juridische bijstand nodig is, langlopende gerechtelijke procedures of schadeclaims. Het risico hierbij is dat de standaard begroting onvoldoende blijkt en dat extra middelen moeten worden vrijgemaakt, wat ten koste kan gaan van andere uitgaven binnen de bedrijfsvoering. 13. Garantstelling voor het personeel van het zwembad De gemeente heeft zich garant gesteld voor een eventuele transitievergoeding van het personeel van het zwembad in het geval de voorziening wordt beëindigd. 14. Deelname Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest Er is voor 40% van het toegezegde bedrag opgevraagd en geïnvesteerd in het ROM InWest. Deze investering en dus ook het risico, zal naar verwachting stijgen tot het totale toegezegde bedrag van € 366.000. Dit geld wordt gebruikt om te investeren in ondernemers welke zich inzetten op onderwerpen zoals de energietransitie en hoog-innovatieve proposities binnen het mkb.

Hierbij is het risico dat het geïnvesteerde bedrag geen rendement oplevert en deels of geheel afgeschreven moet worden. Het risico dat het geheel afgeschreven moet worden is klein, maar theoretisch mogelijk. Vanuit de MRA wordt geadviseerd hiervoor een percentage van 15% te hanteren, omdat de financiële analyse door een onafhankelijke deskundige aantoont dat de revolverendheid van het fonds op minimaal 85% ligt. Wij zien geen reden om hiervan af te wijken.

Jaarrekening 2024

Pagina 65

15. Falen kritische infrastructuur Door onvoorziene achterstanden van onderhoud in het onderhouden van de infrastructuur (bijvoorbeeld bruggen e.d.) in de openbare ruimte kan het risico op falen en calamiteiten ontstaan. Dit heeft doorgaans niet direct een effect, maar op termijn kunnen hierdoor periodiek in de lasten zich grotere uitschieters voordoen. Zo kan het voorkomen dat een brug of doorgang met spoed gerepareerd moet worden wanneer dit in het belang is van het verminderen van risico’s, zoals bijvoorbeeld de veiligheid. Weerstandscapaciteit versus inventarisatie risico’s De exploitatie kent een weerstandscapaciteit van € 45.355. Daarnaast beschikt de gemeente over een weerstandscapaciteit in het vermogen van € 11.526.819. Totaal is er een weerstandscapaciteit van € 11.572.174 beschikbaar. Deze weerstandscapaciteit is voldoende om het geïnventariseerde risico van € 1.448.000 op te vangen. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit en is op basis van de huidige berekeningswijze: Ratio weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit

11.527

Benodigde weerstandscapaciteit

1.468

7,85

De hieronder opgenomen normentabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement. Normenkader Waarderingscijfer

Ratio

Betekenis

A B C D E F

> 2.0 1.4 - 2.0 1.0 - 1.4 0.8- 1.0 0.6 - 0.8 < 0.6

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

De ratio van de gemeente Waterland valt in klasse A. Gemeente Waterland streeft naar minimaal factor 2. 3. Kengetallen Een deugdelijke en transparante jaarrekening is in het belang van de horizontale controle door de Provinciale Staten en de raad op de financiële positie van gemeenten. Welke informatie daarvoor nodig is, is een onderwerp dat al geruime tijd de nodige aandacht heeft. In de afgelopen jaren zijn vervolgens verschillende wijzigingen doorgevoerd met als doel de horizontale verantwoording en het verticale toezicht te versterken door de financiële informatie inzichtelijker en transparanter te maken. Het opnemen van kengetallen in de jaarrekening past in het streven naar meer transparantie en omdat daarmee wordt beoogd Provinciale Staten en de raad in staat te stellen gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten van de gemeenten. De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de raad en provinciale staten in hun beoordeling van de financiële positie moeten betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven.

Jaarrekening 2024

Pagina 66

Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de jaarrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente. Om dit te bereiken wordt voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt, en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans.

Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding wordt uitgedrukt. - Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. - Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. - Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. - Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. - Belastingcapaciteit De OZB is voor gemeenten de belangrijkste eigen belastinginkomsten. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid. Kengetallen gemeente Waterland

Omschrijving

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

Realisatie Begroting Realisatie Begroting Realisatie 2022 2023 2023 2024 2024 48,26% 45,92% 27,62% 4,55% 25,73% 108,97%

69,20% 67,96% 22,47% 4,46% 17,82% 99,09%

Jaarrekening 2024

57,35% 55,57% 24,51% 1,39% 30,50% 99,33%

69,06% 66,87% 23,69% 2,18% 18,34% 101,14%

41,05% 39,50% 32,97% -0,95% 17,91% 97,86%

Signaleringskader Categorie A Categorie C Categorie B Minst Meest Neutraal risicovol risicovol <90% <90% >50% >0% <20% <95%

90-130% 90-130% 20-50% 0% 20-35% 95-105%

Pagina 67

>130% >130% <20% <0% >35% >105%

Hieronder de volgende analyse per kengetal: - Netto schuldquote De netto schuldquote is afgenomen ten opzichte van 2023. Dit wordt veroorzaakt doordat er in 2024 per saldo meer op leningen is afgelost dan dat er leningen zijn aangetrokken. Daarentegen is het totaal van de gerealiseerde baten hoger. De netto schuldquote blijft binnen de grens van categorie A, minst risicovol. - Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Dit is voor gemeente Waterland bijna niet van toepassing. - Solvabiliteitsratio Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. De solvabiliteitsratio drukt immers het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. Dit komt voor gemeente Waterland uit op circa 33%. De solvabiliteitsratio blijft binnen de grenzen van categorie B, neutraal. - Structurele exploitatieruimte Een positief percentage betekent dat structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Dit is bij gemeente Waterland voor 2024 niet het geval. - Grondexploitatie In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. Het kengetal voor de grondexploitatie valt in categorie A, Minst risicovol.

- Belastingcapaciteit Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing). De tarieven voor de riool- en afvalstoffenheffing kunnen hoger zijn dan de landelijk gemiddelde tarieven omdat bijvoorbeeld de kosten van het riool hoger kunnen zijn voor de gemeente Waterland ten opzichte van de landelijk gemiddelde kosten. Gesteld kan worden dat ten opzichte van de landelijk gemiddelde woonlasten, de berekende ratio belastingcapaciteit voor de gemeente Waterland niets zegt over welke ruimte er is ten opzichte van het maximaal te heffen tarief. Echter er kan wel gesteld worden, wanneer men alleen kijkt naar de onbenutte belastingcapaciteit van de gemeente Waterland, dat er nog circa € 2.028.317 ruimte beschikbaar is, in vergelijking met een situatie van een gemeente waarvoor de artikel 12 status zou gelden. De onbenutte belastingcapaciteit is gedefinieerd als het bedrag dat in redelijkheid nog aan extra inkomsten gegenereerd kan worden voor het geval zich tegenvallers voordoen. Aangezien de tarieven van de onroerendezaakbelasting (OZB) in beginsel niet gebonden zijn aan een bepaald maximum, zou theoretisch gezien sprake zijn van een onbeperkte onbenutte belastingcapaciteit.

Om toch een reëel bedrag te kunnen noemen is berekend hoeveel OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing de gemeente Waterland zou moeten heffen indien zij onder financiële curatele zou komen te staan (de zogenoemde artikel 12-status). Het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot de artikel 12-status is voor 2024 vastgesteld op 0,1614% van de WOZ-waarde. Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Uit de beschrijving van de verschillende kengetallen hierboven blijkt dat een afzonderlijk kengetal nog weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk van wat er aan eigen vermogen en baten tegenover die schuld staan en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt Jaarrekening 2024

Pagina 68

afgelost. Noch hoeft een tegenvallende ontwikkeling van de grondprijs een negatieve invloed te hebben indien de structurele exploitatieruimte groot is of men over voldoende ruimte in belastingcapaciteit beschikt, omdat er dan ruimte is om tegenvallers op te vangen. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie. De kengetallen zijn daarom gezamenlijk opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Jaarrekening 2024

Pagina 69

§ C Onderhoud kapitaalgoederen Ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Lasten van onderhoud kunnen voorkomen in diverse programma’s. Met onderhoud van kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Een helder en volledig overzicht is daarom van belang voor een goed inzicht in de financiële positie. Onder kapitaalgoederen wordt verstaan het geheel aan zaken die onder het beheer van de gemeente vallen en al dan niet publiekrechtelijk kunnen worden gebruikt. Hierbij kan gedacht worden aan wegen, riolering, kunstwerken, groen, openbare verlichting, waterwegen, gebouwen en beschoeiingen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. De lasten van dit onderhoud vormen jaarlijks een aanzienlijk deel van de begroting. Het beleid voor onderhoud van deze kapitaalgoederen is opgenomen in diverse beheerplannen. Hieronder wordt per onderdeel ingegaan op de feitelijke situatie. Aan het einde van deze paragraaf wordt een samenvattend overzicht gepresenteerd. 1. Wegen In december 2024 is het huidige wegenbeheerplan 2024 - 2034 vastgesteld. Met het wegenbeheerplan zijn de benodigde middelen voor het dagelijks- en groot onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de wegen gewaarborgd.

Onderstaand overzicht geeft zowel de geplande als de werkelijke kosten weer: Bedrag x € 1.000 Kosten

Realisatie 2023 502

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging 999

478

Toelichting Er zijn minder werkzaamheden uitgevoerd dan gepland. In 2023 is gestart met de uitrol van het glasvezelnetwerk in Waterland. Dit heeft tot gevolg dat een aantal projecten uitgesteld zijn, dat geldt ook voor het jaar 2024. Deze werkzaamheden kunnen pas worden uitgevoerd als de glasvezelaanleg in de straat afgerond is. Dit geldt voor alle kernen. 2. Riolering In december 2024 is het (regionale) Gemeentelijke Riolerings- en Waterprogramma (GRWP) vastgesteld door de raad. Het rioleringsplan geeft aan hoe de gemeente omgaat met de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer: Bedrag x € 1.000

Realisatie 2023

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging

Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Kosten ten laste van voorziening Vrijval

3.935 - 695

3.240 1.315 - 1.586 -

3.240 - 1.064

Stand voorziening 31 december

3.240

2.969

2.176

Jaarrekening 2024

Pagina 70

Toelichting afwijking Het beheer en onderhoud uit het GRP loopt op schema. Er is in 2024 meer uitgegeven dan begroot. Dat komt grotendeels doordat de beheerkosten van riolering sterk afhankelijk zijn van de omstandigheden die de beheerder in het veld aantreft. In 2024 hebben we behoorlijk meer storingen gehad op ons gemalen en persleidingen systeem gekregen. Daarnaast hebben we tijdens het reinigen en inspecteren hogere kosten gemaakt doordat de vervuilingsgraad behoorlijk hoger was dan voorzien had kunnen worden. 3. Groen In december 2019 heeft het college ingestemd met de Groenvisie 2020 - 2024. In de visie staat op welke manier gemeente Waterland zich inzet om groen in de openbare ruimte te onderhouden en verder te verbeteren. Onderstaand overzicht geeft zowel de geplande als de werkelijke kosten weer: Bedrag x € 1.000 Kosten

Realisatie 2023 1.488

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging 1.539

1.480

Toelichting In het coalitieakkoord 2022 is afgesproken om € 100.000 per jaar extra te besteden aan openbaar groen. Dit budget is onder meer ingezet voor aanschaf van extra beplanting om een verdere inhaalslag te maken voor wat betreft achterstallig onderhoud. We hebben meer uitgegeven aan uitbestede werkzaamheden omdat er meer projecten door ketenpartners zijn uitgevoerd. Het budget wordt ook ingezet voor het versterken van de groenploeg. 4. Gebouwen In december 2017 is het geactualiseerde gebouwenbeheerplan voor de periode 2018 - 2037 vastgesteld door de raad. In dit plan is het onderhoudsniveau vastgesteld op basis van de technische levensduur van materialen en onderdelen van een gebouw. Uitgangspunt hierin is dat het onderhoud wordt aangevuld met duurzaamheidsmaatregelen waarmee de gemeentelijke gebouwen verder verduurzaamd worden. Onderstaand overzicht geeft zowel de geplande als de werkelijke kosten weer: Bedrag x € 1.000 Kosten

Realisatie 2023 327

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging 272

268

Toelichting Elk jaar kijken we naar de werkzaamheden zoals deze in het beheersplan 2018-2037 zijn opgenomen. Dit doen we door goed te kijken naar werkzaamheden die hinder geven voor gebruikers. Door gelijktijdig uitvoeren van noodzakelijk onderhoud geeft dit voor de gebruikers minder overlast. In 2025 zal een herijking plaats vinden van het gebouwbeheerplan. 5. Civiele kunstwerken In juli 2024 is het nieuwe beheerplan Civiele kunstwerken 2025 - 2034 vastgesteld door de raad. Hiermee zijn de benodigde middelen voor het (dagelijks) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid van de civiele kunstwerken gewaarborgd. Onderstaand overzicht geeft zowel de geplande als de werkelijke kosten weer: Jaarrekening 2024

Pagina 71

Bedrag x € 1.000 Kosten

Realisatie 2023 394

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging 326

356

Toelichting In 2024 zijn de kosten hoger uitgevallen dan verwacht. Dit komt door dat er op een locatie in Watergang een grote aanrijdschade is, waar voor het herstel hoge kosten zijn gemaakt. De aansprakelijkheid hiervoor loopt nog. Daarnaast hebben we ook dit jaar weer meer vandalisme moeten oppakken dan initieel begroot was. 6. Openbare verlichting In januari 2021 heeft het college het beleidsplan Openbare verlichting Waterland 2021 - 2025 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe wordt omgegaan met de openbare verlichting binnen de gemeente en op welke wijze deze wordt verduurzaamd. Onderstaand overzicht geeft zowel de geplande als de werkelijke kosten weer: Bedrag x € 1.000 Kosten

Realisatie 2023 134

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging 117

134

Toelichting In 2024 is er meer uitgegeven aan onderhoud en het verduurzamen van de openbare verlichting in Waterland dan begroot door het installeren van ledverlichting. Hier was niet in voorzien. De kosten voor de verduurzaming zijn in 2024 gestegen met 15%. Ook is op verzoek van de gemeenteraad onderzoek uitgevoerd naar de verlichting rond zebrapaden. Het onderzoek heeft € 8.000 gekost. In 2024 zijn een aantal gevallen van kabelschade door graafwerkzaamheden geweest met financiële consequenties voor herstel. Omdat de lichtmasten oud beginnen te worden is een onderzoek uitgevoerd naar de veiligheid, dit heeft tot gevolg gehad dat een aantal masten moesten worden vervangen. In 2025 wordt het beheerplan openbare verlichting geactualiseerd waar we deze onderwerpen in mee kunnen nemen. 7. Oevers (kades en beschoeiingen) In 2024 is het nieuwe Oeverbeheerplan 2025 - 2034 vastgesteld. Elke vijf jaar worden de oeververdedigingen geïnspecteerd op basis waarvan de noodzakelijke onderhoudsmaatregelen voor de komende periode worden vastgesteld. Onderstaand overzicht geeft zowel de geplande als de werkelijke kosten weer: Bedrag x € 1.000 Kosten

Realisatie 2023 234

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging 254

Jaarrekening 2024

217

Pagina 72

Toelichting Er zijn diverse kleinere projecten uitgevoerd, daarnaast zijn de grote projecten naar uitvoering gegaan. Deze lopen over het jaar heen en de laatste afrekeningen vinden daarmee plaats in 2025. Dit is meegenomen in het beheerplan 2025-2034. 8. Renovatie sportvelden In 2022 is het Beheerplan buitensport vastgesteld. Eens per drie jaar wordt door het Instituut voor Sportaccommodaties (Kiwa ISA Sport) een renovatieadvies voor alle natuurgrasvelden gegeven. Voor kunstgrasvelden geldt dat deze eens per acht jaar worden gekeurd. Op basis van de keuringen wordt het beheerplan indien nodig bijgesteld. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer: Bedrag x € 1.000

Realisatie 2023

Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Kosten ten laste van voorziening Vrijval Stand voorziening 31 december

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging

304 54 - 111

247 50 - 86 - 128

247 50 - 128

247

83

169

Toelichting De voorziening is in 2024 gebruikt om van 4 kunstgrasvelden de toplagen te vervangen en voor de aanleg van een tweede kunstgrasveld in Broek in Waterland. 9. Baggeren gemeentehaven Monnickendam Bij de 1e IBU 2016 is voor de gemeentehaven een voorziening in het leven geroepen om baggerwerkzaamheden uit te kunnen voeren. Met deze voorziening wordt gespaard om eens in de tien jaar baggerwerkzaamheden te kunnen uitvoeren. Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorziening weer: Bedrag x € 1.000 Stand voorziening 1 januari Toevoeging aan voorziening Kosten ten laste van voorziening Stand voorziening 31 december

Realisatie 2023

Begroting 2024 Realisatie 2024 na wijziging

75 13 -7 80

80 13 93

80 13 93

Toelichting De baggerwerkzaamheden zijn in 2017 uitgevoerd. De verwachting is dat er in 2027 opnieuw moet worden gebaggerd. Er zijn meldingen bekend dat de waterdiepte nabij de sluis en langs de kades niet genoeg diepte hebben. We gaan in 2025 metingen laten verrichten, als blijkt dat er gebaggerd moet worden, zal dit in één jaar eerder uitgevoerd moeten worden.

Jaarrekening 2024

Pagina 73

Samenvattend overzicht onderhoud kapitaalgoederen:

Categorie

Beleidskaders

Gewenst kwaliteitsniveau

Beheers- en onderhoudsplannen / Looptijdplannen

Financiële consequenties conform plannen

1. Wegen

Ja

max 16% onveilig

2019 - 2023

Nee

2. Riolering

Ja

Conform GRP

2024 - 2028

Ja

3. Groen

Ja

Conform beheerplan

2020 - 2024

Ja

4. Gebouwen

Ja

Conform beheerplan

2018 - 2037

Ja

5. Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels)

Ja

Conform beheerplan

2017 - 2026

Ja

6. Openbare verlichting

Ja

Conform beheerplan

2021 - 2025

Ja

7. Oevers (kades en beschoeiingen)

Ja

Conform beheerplan

2020 - 2024

Ja

8. Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven 9. Monnickendam

Ja 1x in de tien jaar baggeren

NOC*NSF norm Minimale diepgang conform keuring

2022 - 2042

Ja

2017 - 2027

Ja

Categorie

Ramingen tlv exploitatie / voorzieningen

Ramingen volledig en reëel in begroting?

Is er sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?

1. Wegen

Exploitatie

Ja

Nee

2. Riolering

Voorziening

Ja

Nee

-

3. Groen

Exploitatie

Ja

Nee

-

4. Gebouwen

Exploitatie

Ja

Nee

-

5. Civiele kunstwerken (bruggen en tunnels)

Exploitatie

Ja

Nee

-

6. Openbare verlichting

Exploitatie

Ja

Nee

-

7. Oevers (kades en beschoeiingen)

Exploitatie

Ja

Nee

-

8. Renovatie sportvelden Baggeren gemeentehaven 9. Monnickendam

Voorziening

Ja

Nee

-

Voorziening

Ja

Nee

-

Jaarrekening 2024

Pagina 74

Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH? -

§ D Financiering 1. Beleidsvoornemens In de Wet financiering overheden (Wet fido) zijn de kaders gesteld voor een professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van de decentrale overheden. De belangrijkste uitgangspunten van de wet zijn het bevorderen van een solide financiering en de kredietwaardigheid van decentrale overheden, alsmede het beheersen van renterisico’s. In de wet zijn normeringen vastgesteld die als richtlijn dienen voor het lokale handelen. Zo geldt een maximale kasgeldlimiet van 8,5% en een renterisiconorm van maximaal 20%. Teneinde gemeenten met een kleine leningenportefeuille tegemoet te komen is voor de renterisiconorm een minimumbedrag van € 2,5 miljoen vastgesteld bij ministeriele regeling. De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een looptijd tot maximaal één jaar en de renterisiconorm op leningen met een looptijd vanaf één jaar. Het doel van deze normen uit hoofde van de Wet Fido is te voorkomen dat bij herfinanciering van de lening grote schokken kunnen optreden in de hoogte van de rente die door de gemeente moet worden betaald. De normen beperken de budgettaire risico’s. Het niveau van de korte leningen, de kasgeldlimiet, is gelimiteerd tot 8,5% van het bedrag van de begroting. Uitgaande van de kasgeldlimiet van 8,5% op het begrotingstotaal zou er op 31 december een netto-vlottende schuld van maximaal € 4 miljoen mogen zijn.

Onderstaand treft u de berekening van de kasgeldlimiet aan. Kasgeldlimiet (x € 1.000)

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

8,5% 4.083

8,5% 4.083

8,5% 4.083

8,5% 4.083

-

-

-

1.000 1.000

Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totale omvang van de vlottende middelen

6 1.322 1.327

6 7.824 7.830

7 2.937 2.944

6 7.711 7.716

Toets kasgeldlimiet Totaal netto-vlottende schulden (2-3) Toegestane kasgeldlimiet

- 1.327 4.083

- 7.830 4.083

- 2.944 4.083

- 6.716 4.083

Ruimte ( + ) c.q. overschrijding ( - )

5.410

11.913

7.027

10.799

Omvang begroting per 1 januari (= grondslag) 1.

2.

3.

4.

Toegestane kasgeldlimiet in procenten van de grondslag in bedrag

1e kwartaal 48.036

Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totale omvang van de vlottende schuld

Jaarrekening 2024

Pagina 75

De rente-risiconorm houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossing en renteherzieningen niet meer dan 20% van de begroting mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. De renterisiconorm is in 2024 overschreden. De toezichthouder heeft ontheffing verleend voor 2024. Onderstaand treft u de berekening van de rente-risiconorm aan. Renterisiconorm

Begroting (x € 1.000)

Werkelijk (x € 1.000)

1. 2. 3.

Renteherzieningen op leningen o/g Betaalde aflossingen Renterisico (1+2)

16.900 16.900

22.000 22.000

4. 5.

Begrotingstotaal Percentage regeling Renterisiconorm Toets renterisiconorm (5 - 3)

48.036 20% 9.607

48.036 20% 9.607

Ruimte ( + ) c.q. overschrijding (-)

- 7.293

- 12.393

2. Overzicht opgenomen leningen Bedrag x € 1.000 Lening

Rentepercentage

Aflossing

BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG BNG

0,19% 0,66% 3,07% 3,27% 3,71% 3,02% 2,90% 3,25% 3,52% 3,35% 2,60% 4,10% 2,75%

2024 2025 2025 2033 2028 2029 2029 2024 2024 2024 2025 2024 2025

Totaal

Stand per 01-01-2024

Opgenomen 2024

1.400 7.000 3.000 5.000 3.000 8.000 2.000 5.000 4.500 -

2.500 2.500 6.000 3.000

38.900

14.000

Rente 2024

Afgelost 2024

Stand per 31-12-2024

0 47 94 166 113 72 67 264 72 170 31 77 -

1.400 500 600 8.000 2.000 5.000 4.500 -

7.000 3.000 4.500 2.400 2.500 2.500 6.000 3.000

1.173

22.000

30.900

3. Overzicht rentebaten In de begroting 2024 waren er geen rentebaten betreffende de rekening-courant opgenomen, de daadwerkelijke rentebaten in rekening-courant bedroegen over 2024 € 202.860. Ook zijn er rentebaten van diverse verstrekte leningen opgenomen voor een totaal bedrag van € 32.041. 4. Ontwikkelingen In 2024 heeft de gemeente Waterland actief gestuurd op liquiditeitsbeheer en financiering. Om aan lopende verplichtingen te voldoen, zijn in de loop van het jaar twee liquiditeitsleningen afgesloten: één van € 6 miljoen en één van € 3 miljoen. Deze leningen zorgden ervoor dat de gemeente over voldoende middelen beschikte om financiële stabiliteit te waarborgen.

Jaarrekening 2024

Pagina 76

Daarnaast zijn in 2024 aflossingen gedaan op reeds bestaande leningen. Door zorgvuldig liquiditeitsmanagement en het inspelen op marktomstandigheden heeft de gemeente financiële ruimte gecreeerd en rentelasten beheersbaar gehouden. De ontwikkelingen in de rentemarkt, waar in de eerste helft van 2024 nog sprake was van stijgende rentes, lieten in de tweede helft van het jaar een dalende trend zien. Dit heeft invloed gehad op de financieringsstrategie van de gemeente, waarbij er gestuurd is op het aantrekken van middelen tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden. De gemeente blijft zich inzetten voor een solide financiële positie door middel van verantwoord financieel beleid en actief liquiditeitsbeheer. 5. Renteresultaat op het taakveld treasury De BBV schrijft voor dat er inzicht in het renteresultaat wordt gegeven op het taakveld treasury. Hieronder de specificatie: Bedrag (x € 1.000)

Omschrijving

1.173 235 938

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten over de korte en lange financiering Saldo rentelasten en rentebaten De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= project-financiering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

537

537

Aan taakveld toe te rekenen externe rente

401

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen

-

Totaal aan taakveld toe te rekenen rente De aan taakveld toegerekende rente (renteomslag)

401 461

Renteresultaat op het taakveld Treasury

60

Aan de diverse taakvelden wordt 1,00% rente over de boekwaarde van de vaste activa en de huurvooruitbetaling aan Wooncompagnie inzake de Brede School Ilpendam toegerekend. Dit percentage is gebaseerd op de werkelijke rentelasten afgezet tegen de totale boekwaarde van de vaste activa.

Jaarrekening 2024

Pagina 77

§ E Bedrijfsvoering Deze paragraaf beschrijft naast de ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering ook de aspecten die vanuit de Wet open overheid (Woo) benoemd dienen te worden: informatievoorziening op orde, actieve openbaarmaking en passieve openbaarmaking. Hiermee heeft Waterland in 2024 voldaan aan de verplichting vanuit de Woo voor het schrijven van een openbaarheidsparagraaf (artikel 3.5). Manier van werken In 2024 is binnen de bedrijfsvoering verder ingezet op een integrale manier van werken. We hebben producten en diensten efficiënter en effectiever opgeleverd door vanaf de start van processen integraal samen te werken. Daarbij is kritisch gekeken naar wat we zelf doen en wat we uitbesteden. Een van de belangrijkste stappen die we in 2024 hebben gezet, is de implementatie van de moderne digitale werkplek. De transitie naar een extern beheerde digitale werkomgeving heeft bijgedragen aan een stabielere en veiligere ICT-infrastructuur. Dit heeft de organisatie in staat gesteld om zich meer te richten op regievoering en dienstverlening. Binnen de afdeling Bedrijfsvoering is verder gebouwd op bestaande structuren en samenwerking tussen de drie teams: - Informatievoorziening/Facilitair (IV) - Financiën (Fin) - Juridische zaken/Inkoopondersteuning (JZI) Daarnaast heeft het Team Human Resource rechtstreeks onder de algemeen directeur/gemeentesecretaris gefunctioneerd.

Voor onze bedrijfsvoering is maatwerk nodig, waarbij regels en routines ondergeschikt zijn aan het behalen van resultaten binnen de geldende wet- en regelgeving. Cultuur en structuur In 2024 zijn onze kernwaarden – lef, verbinding, vertrouwen en nieuwsgierigheid – verder verankerd in de organisatie. Medewerkers en teams hebben actief bijgedragen aan een cultuur waarin samenwerking en eigenaarschap centraal staan. De werkwijzer Projectmatig-Programmatisch werken heeft ons ondersteund in het integraal benaderen van opgaven. Het managementteam heeft samen met medewerkers gewerkt aan het versterken van eigenaarschap en verantwoordelijkheid binnen de organisatie. Duidelijkheid en snelheid voor inwoners en ondernemers In 2024 is het programma Dienstverlening verder uitgerold met als doel de dienstverlening dichter bij de inwoners te brengen. Onderdeel hiervan was de doorontwikkeling van het project Procesmatig werken. In dat kader is een nieuw zaaksysteem geïmplementeerd, waarmee de eerste processen zijn klaargezet voor ingebruikname op 1 januari 2025. Daarnaast hebben we concrete stappen gezet om te voldoen aan de eisen van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). In 2024 is de basis gelegd om inwoners en ondernemers beter te faciliteren bij digitale communicatie met de gemeente.

Ook hebben we de interne richtlijnen voor telefonische bereikbaarheid aangescherpt en de dienstverlening op dit punt verbeterd.

Jaarrekening 2024

Pagina 78

Onze medewerkers Binnen het Strategisch Personeelsplan (SPP) zijn in 2024 diverse stappen gezet om de medewerkersreis te verbeteren: - Het actualiseren en moderniseren van het personeelshandboek; - De volledige implementatie van HR21, waarmee functiewaardering sneller en efficiënter is verlopen; - Het opstellen van een strategische personeelsplanning per afdeling; en - De start van het project Werving en Selectie, waarbij gericht is geworven op functies die moeilijk in te vullen zijn. Ook is een begin gemaakt met het arbobeleid, waarbij risico-inventarisaties zijn uitgevoerd in samenwerking met een externe partij. Ter bevordering van de medewerkerstevredenheid is in Q4 2024 een medewerkerstevredenheidsonderzoek voorbereid, dat begin 2025 wordt uitgevoerd. Informatievoorziening en digitale transformatie In 2024 zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van informatievoorziening en digitalisering: - De moderne digitale werkplek is geïmplementeerd, waarmee een veilige en flexibele werkomgeving is gecreëerd. - Zaakgericht en procesmatig werken is geïntroduceerd, wat zorgt voor efficiëntere werkprocessen en betere dienstverlening. - Data-gedreven werken is verder ontwikkeld, waardoor informatiebeheer en besluitvorming op basis van data zijn verbeterd.

De oplevering van het Woo-publicatieplatform heeft een forse stap betekend in het toegankelijk maken van informatie voor inwoners en ondernemers. Sturing en organisatieontwikkeling De interne aansturing is in 2024 verder versterkt. De coördinatoren hebben hun rol als inhoudelijk aanspreekpunt verder ingevuld en de managers hebben zich meer kunnen richten op strategische en personele taken. De organisatie heeft zich in 2024 gericht op zes pijlers: 1. Werken als een compacte, regisserende netwerkorganisatie 2. Behartigen van Waterlandse belangen in regionale netwerken 3. Dienstverlening dicht bij inwoners 4. Versterken van integraal werken 5. Data-gedreven werken en digitale transformatie 6. Goed werkgeverschap en duurzame personeelsontwikkeling Deze pijlers zijn in 2024 verder geconcretiseerd binnen de uitvoeringsplannen. Samenwerking en bestuurskracht In 2024 is actief samengewerkt met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De bestaande samenwerkingsverbanden zijn geïnventariseerd en aangescherpt, waardoor effectiever is samengewerkt. Op het gebied van Interbestuurlijk Toezicht (IBT) heeft Waterland in 2024 de volgende resultaten geboekt: - Gemeentelijke financiën en omgevingsrecht: Beoordeeld als ‘goed’. - Informatie- en archiefbeheer: Verbetermaatregelen doorgevoerd, in afwachting van een herbeoordeling door de provincie.

- Huisvesting statushouders: Taakstelling van 2024 ruimschoots gehaald. Jaarrekening 2024

Pagina 79

Hiermee heeft Waterland in 2024 een solide basis gelegd voor verdere versterking van bestuurskracht en transparantie.

Jaarrekening 2024

Pagina 80

Organisatiestructuur per 31 december 2024

Jaarrekening 2024

Pagina 81

Algemene toelichting De raad bestaat uit 17 raadsleden; De functie griffier is 1 fulltime-equivalent (fte) en een griffiemedewerker/raadsadviseur van 0,89 fte. Deze maken geen onderdeel uit van de formatie binnen de organisatie; Het college bestaat uit de burgemeester (1 fte), vier parttime wethouders (totaal 2,8 fte) en de gemeentesecretaris/algemeen directeur; De organisatie bestaat uit de gemeentesecretaris/ algemeen directeur onder wie vijf afdelingen en twee teams vallen. De formatie van de organisatie telt 160,24 fte. Dit is inclusief de formatie die wordt ingezet voor het uitvoeren van taken voor regionale partners (4,5 fte). De bezetting bedraagt 149,32 fte. De afdeling Bedrijfsvoering bestaat uit drie teams, elk met het gemeenschappelijke doel: de organisatie zo goed mogelijk te ondersteunen. Die teams zijn: Informatievoorziening/ Facilitair (IV), Financiën (Fin) en Juridische zaken/ Inkoopondersteuning (JZI). Het team Human Resources (HR) valt rechtstreeks onder verantwoordelijkheid van de algemeen directeur/ gemeentesecretaris. De indeling van de formatie is per afdeling als volgt: Team

2024

Bedrijfsvoering Samenleving Ruimte Realisatie Buitendienst Control HR Management Projecten

32,22 30,69 21,23 27,31 31,01 5,33 4,78 7,00 0,67

Totaal

160,24

Inhuur tijdelijke krachten In de begroting 2024 is een budget opgenomen ad € 712.459 (inclusief de vastgestelde begrotingswijziging) voor inhuur van tijdelijke arbeidskrachten. Dit budget wordt in de begroting niet over de programma’s verdeeld, maar is centraal beschikbaar. Het kan specifiek worden aangewend bij zwangerschap, uitval door ziekte, andere bijzondere verlofsoorten of knelpunten. De totale werkelijke uitgaven ten laste van dit budget zijn € 996.627. Tegenover deze extra uitgaven staan ook inkomsten die wij ontvangen van het UWV voor zwangerschapsverlof. Informatieveiligheid In de gemeentelijke resolutie ‘Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente’ is afgesproken dat het college van burgemeester en wethouders de gemeenteraad jaarlijks informeert over informatieveiligheid. Op deze wijze kan de gemeenteraad haar toezichthoudende functie vervullen. Het college legt dus ook over het jaar 2024 verantwoording af over de status van informatieveiligheid door middel van de separate ‘Jaarrapportage informatieveiligheid 2024 gemeente Waterland’.

Jaarrekening 2024

Pagina 82

Afwijkingen rechtmatigheidsverantwoording Er zijn geen afwijkingen in de rechtmatigheid geconstateerd. Niet-financiële onrechtmatigheden In het boekjaar 2024 zijn onderstaande niet-financiële onrechtmatigheden geconstateerd. In deze paragraaf staat beschreven hoe wordt zorggedragen dat deze wordt verholpen. Overschrijding renterisiconorm In 2024 heeft de gemeente de renterisiconorm overschreden. De oorzaak hiervan is dat eerder aangetrokken leningen in 2023 zijn afgelost. Hierdoor is het aandeel Betaalde aflossingen toegenomen. Genoemde leningen zijn aangetrokken, omdat de kasstromen uit het project Galgeriet later binnenkomen dan voorheen was ingeschat. Ook in 2025 zal de renterisiconorm worden overschreden. De verwachting is dat deze vanaf 2026 weer binnen de toegestane limiet blijft. Overschrijding termijn aanvraag subsidie De termijn voor een subsidieaanvraag 2024 is overschreden. De aanvraag voor een periodieke subsidie is in april ontvangen en de deadline voor het aanvragen van een periodieke subsidie is 31 maart (art. 16 lid 1a van de subsidieverordening). Door wisseling van medewerkers is helaas niet te achterhalen of er mondeling of per mail nog contact is geweest over dit uitstel. Wel waren er ook in die periode gesprekken tussen gemeente en stichting over de invulling van de werkzaamheden. De subsidie is alsnog in behandeling genomen.

Verlening is geschied op basis van de langdurige subsidierelatie met de aanvrager. Voor de toekomst wordt gewerkt aan verbetering van dit proces en volgt er een schriftelijke bevestiging van verlenging van termijnen richting aanvrager.

Jaarrekening 2024

Pagina 83

§ F Verbonden partijen 1. Algemene visie en beleidsvoornemens Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Van een bestuurlijk belang is sprake als er sprake is van zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Een financieel belang is een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Deze definities houden in dat indien de gemeente participeert in een N.V., B.V., V.O.F., commanditaire vennootschap of een gemeenschappelijke regeling altijd sprake is van verbonden partijen. Ook stichtingen en verenigingen kunnen onder verbonden partijen vallen, indien de gemeente een zetel in het bestuur heeft en financiële risico’s loopt. Een stichting of vereniging die jaarlijks subsidie krijgt, maar waaraan geen andere financiële verplichtingen zitten met een afdwingbaarheid door derden, is geen verbonden partij. Een eventuele morele verplichting tot betaling in geval van problemen zou in de paragraaf weerstandsvermogen kunnen worden opgenomen. Bij een verbonden partij kan met name worden gedacht aan samenwerkingsverbanden.

Deze samenwerkingsverbanden zijn ontstaan uit de behoefte om gezamenlijk met andere partijen een bepaald doel na te streven. Zonder deze samenwerkingsverbanden zou de gemeente deze taken zelf moeten uitvoeren. Aan een verbonden partij zijn bepaalde bevoegdheden overgedragen, waartoe de deelnemers elk jaar een financiële bijdrage beschikbaar stellen. De gemeente moet er zelf voor waken dat op de juiste wijze van de bevoegdheden gebruik wordt gemaakt en de beschikbaar gestelde gelden goed worden besteed. Daartoe is er ambtelijk en bestuurlijk toezicht en worden gegevens opgenomen in de begroting en de jaarrekening. 2. Waterlands Archief (WA) Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Openbaar belang: Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Purmerend gemeenschappelijke regeling met zes gemeenten. het bevorderen van politiek-bestuurlijke samenwerking en beheer van archiefstukken van de deelnemende gemeenten 6.01 Overhead één lid in het bestuur Jaarrekening

Omschrijving Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming Jaarresultaat na bestemming

2023 (x €1.000) 184 193 602 143 7

2024 (x €1.000) 177 258 598 4 20

Begroting 2025 (x €1.000) 181

Het Waterlands Archief (WA) is aangewezen als de archiefbewaarplaats van de gemeente Waterland. De belangrijkste taken van het WA zijn het duurzaam beheren en beschikbaar stellen van proces gebonden overheidsinformatie die als zodanig is gewaardeerd. Deze wettelijke taken van de deelnemende gemeenten zijn gedelegeerd aan het WA en vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Conform artikel 32 van de Archiefwet 1995 houdt de gemeentearchivaris toezicht op de nietovergebrachte archieven van de gemeente. Jaarrekening 2024

Pagina 84

Daarbij verlegt het WA zijn focus steeds meer naar de voorkant van het informatiebeheerproces: naast het houden van toezicht, geeft het WA steeds vaker proactief advies. Zo ondersteunt het WA de gemeente Waterland bij de uitvoering van verbeterpunten vanuit het Interbestuurlijk Toezicht. In 2024 is de Gemeenschappelijke Regeling aangepast, op 20 december 2024 is de gewijzigde regeling in werking getreden. Conform artikel 32 van de Archiefwet 1995 houdt de gemeentearchivaris toezicht op de nietovergebrachte archieven van de gemeente. Op 22 oktober 2024 heeft de inspecteur van het WA een archiefinspectie uitgevoerd bij onze gemeente. De resultaten van deze inspectie worden begin 2025 verwacht. In 2024 zijn de bouwvergunningen van Waterland over periode 1991-1999 gedigitaliseerd en online beschikbaar gesteld via de website van het WA. Risico’s Het WA draagt als archiefdienst zorg voor onze archieven en dat van de deelnemende gemeenten. De gemeente heeft niet de middelen dit zelf uit te voeren. 3. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zaanstreek-Waterland (GGD) Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Openbaar belang:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Zaanstad gemeenschappelijke regeling belangenbehartiger van de regio Zaanstreek-Waterland op het gebied van collectieve preventie en andere gemeentelijke activiteiten in het kader van de gezondheidszorg 3.03 Volksgezondheid één lid in het dagelijks bestuur Jaarrekening

Omschrijving Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming Jaarresultaat na bestemming

2023 (x € 1.000)

2024 (x € 1.000)

882 3.233 6.386 - 201 - 201

1.087 1.781 5.358 74 74

Begroting 2025 (x € 1.000) 978

Visie GGD Zaanstreek-Waterland beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en de veiligheid van alle mensen in de regio. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop. Uiteraard met specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen. De GGD is breed sociaal-medisch deskundig en daardoor een betrouwbare vraagbaak. Tevens levert de GGD onafhankelijk advies op maat. De GGD anticipeert op de toekomst en beweegt mee met externe ontwikkelingen, nieuwe inzichten en nieuwe behoeften en wensen vanuit de samenleving en onze gemeenten. Als uitvoeringsorganisatie van de gemeenten sluit de GGD aan bij de gemeenschappelijke verantwoordelijkheden in het sociaal domein. Beleidsvoornemens Het lokale volksgezondheidsbeleid wordt vormgegeven binnen de kaders van de Wet publieke gezondheid, het Nationaal Preventieakkoord en Lokaal Preventieakkoord. Lokaal wordt de gezondheid van mensen bevorderd en chronische ziekten voorkomen door een integrale aanpak in de omgeving Jaarrekening 2024

Pagina 85

waarin mensen wonen, werken, leren en leven. Verder wordt de gezondheidsbescherming op peil gehouden en bieden nieuwe bedreigingen het hoofd. Daarnaast worden de gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden gestabiliseerd of teruggebracht. Hiervoor wordt het volgende gedaan: • Preventie heeft een prominente plaats in de gezondheidszorg en het gezondheidsbeleid ten aanzien van alcohol, drugs en roken (genotmiddelen), gezond gewicht en psychische gezondheid wordt gecontinueerd. • Er wordt vormgegeven aan de aansluiting van de GGD/gezondheidszorg op de terreinen Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. • Gemeenten en de GGD hebben intensief samengewerkt aan een regionale visie ’samen werken aan gezondheid’. Deze visie is in januari 2023 vastgesteld. De gemeenten en GGD in Zaanstreek Waterland willen hun inwoners helpen zich positief gezond(er) te voelen en gezonde keuzes te maken, in een omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag. Naast de regionale visie hebben de gemeenten en GGD een governance structuur ontwikkeld. Deze nieuwe structuur doet recht aan de ontwikkeling om de GGD te transformeren van een autonome zorgorganisatie naar een uitvoeringsorganisatie aangestuurd door de gemeenten. Risico’s Tweemaal per jaar vindt er een risico-inventarisatie plaats, bij de begroting en bij de jaarrekening. De GGD kent risico’s die te maken hebben met de personele kosten.

Deze risico’s zijn: • Eigen risicodrager WW-verplichting. De GGD is risicodrager voor uitkeringen uit de werkloosheidswet (WW). Dat betekent dat bij ontslag of bij einde dienstverband (bij tijdelijke aanstellingen) de eventueel uit te betalen WW-uitkering betaald moet worden door de GGD. • Omvang van de projectenportefeuille. Deze voorziet voor een groot deel in de dekking van de kosten voor bedrijfsvoering van de GGD. Mocht de omvang van de projectenportefeuille worden verkleind, dan komen bijdragen vanuit de projecten in de kosten voor bedrijfsvoering van de Gemeenschappelijke Regeling onder druk te staan. • Doorbetalingsverplichting bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid in verband met ziekte. De GGD is eigen risicodrager voor de WGA (Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten), in het kader van de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Dit betekent dat de GGD betaalt voor aanvulling van het loon van een zieke (ex)werknemer. • Raming van loonkosten onvoldoende voor vervanging bij ziekte. De salarissen worden geraamd op maximale schaal en periodiek. Garantieschalen, toelagen en vervanging bij ziekte worden niet apart in de raming meegenomen, maar worden betaald uit het verschil tussen de begrootte maximale en de daadwerkelijke betaalde periodiek.

Aangezien steeds meer medewerkers in de hoogste periodiek terecht komen zal er binnen de begroting geen dekking meer zijn voor vervanging bij ziekte. 4. Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) Vestigingsplaats: Rechtsvorm: Activiteiten:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Zaanstad Verplichte gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is een samenwerkingsverband tussen de Brandweer Zaanstreek-Waterland, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), politie en de gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. We werken samen bij het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. 1.01 Veiligheid één lid in het dagelijks en algemeen bestuur, portefeuillehouder Brandweer Jaarrekening 2024

Pagina 86

Jaarrekening Omschrijving Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming Jaarresultaat na bestemming

2023 (x € 1.000)

2024 (x € 1.000)

1.591 1.360 20.922 - 171 -

1.783 1.456 21.140 141 -

Begroting 2025 (x € 1.000) 1.917

Werkzaamheden De VrZW verricht taken op het gebied van het beheersen van veiligheidsrisico’s, brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en de voorbereiding op crises en calamiteiten. Op 1 juli 2021 is het Beleidsplan Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland 2021 - 2024 door het Algemeen bestuur vastgesteld. In het beleidsplan staan de ambities van het samenwerkingsverband verwoord. Eind december 2024 heeft de VrZW het concept beleidsplan 2025 - 2028 voorgelegd. Het Algemeen Bestuur van VrZW heeft op 11 december het Regionaal Risicoprofiel 2025 - 2028 vastgesteld. Dit profiel biedt een overzicht van de belangrijkste veiligheidsrisico's in de regio en vormt de basis voor de voorbereiding op incidenten, rampen en crises. Beleidsvoornemens De kerntaak van de VrZW blijft, net als voorgaande jaren, het voorkomen en bestrijden van rampen en crises. Ook ontwikkelingen in de maatschappij zoals mondiale thema’s als klimaatverandering, de energietransitie en de digitalisering van de samenleving eisen van de VrZW een bredere blik die vraagt om verdergaande samenwerking met partijen. De focus van de VrZW ligt op het versterken van de weerbaarheid van de samenleving, zodat er verder kan worden gebouwd aan een veilige en veerkrachtige regio.

Naast de kerntaken van de VrZW, heeft de VrZW zich in 2024 voor de volgende prioriteiten ingezet: • Een toekomstbestendige brandweerzorg De VrZW start met het versterken van de basis brandweerzorg in Zaanstad-Zuid en verbeteren de inzet van redvoertuigen en duikteams in de hele regio. Dit is fase 1 van de brede toekomstige beschouwing brandweerzorg. • Trainen en opleiden van brandweermensen Het zorgen voor vakbekwaam worden en blijven van de brandweermensen. • Crisisbeheersing Versterking crisisbeheersing en mogelijkheden om informatie vast te leggen en te delen. Een robuuste regionale crisisorganisatie wordt het vertrekpunt voor zowel een acute crisis als een langdurige crisis. • Samen sterker: VrZW en GGD In 2024 wordt de verbouwing voorbereid om de VrZW en GGD samen te laten wonen mogelijk te maken op de locatie Prins Bernhardplein in Zaandam. • Versterken informatievoorziening en ICT Er wordt, naar aanleiding van bevindingen van de Archiefinspectie, een formatieplaats toegevoegd aan het team Informatievoorziening en ICT om de informatiehuishouding te verbeteren. Risico’s Enkele risico’s die de VrZW zelf benoemt met betrekking tot de begroting 2024, zijn:

Jaarrekening 2024

Pagina 87

•

• • •

• • • •

Toegekende indexatie van bijdrage gemeente is onvoldoende om hogere kosten (dan voorzien) in begroting en meerjarige investeringsraming op te vangen (huidige hoge inflatiecijfers). Onvoldoende personele capaciteit voor de opvang van huidige en toekomstige crisistypen (overvraging). Kosten van investeringen/inkoop blijken na aanbesteding hoger dan voorzien (ten opzichte van meerjarige investeringsbedragen). Onvoorziene acute uitgaven om paraatheid op peil te houden (door uitval van materieel als gevolg van schade en/of leveringsproblemen in de aanvoerketen van materieel) en (indirecte) gevolgen voor de organisatie. Onvoorziene uitgaven door uitval kritische systemen (uitrukalarmering, mobiele systemen auto’s, eigen administratiesystemen). Meer langdurige (grootschalige) inzet dan waarmee bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden (inhoud, complexiteit, weersomstandigheden etc.). Toekennen van schadevergoedingen als gevolg van inadequaat operationeel optreden. Niet verzekerde financiële gevolgen van schades.

5. Recreatieschap Twiske/Waterland Vestigingsplaats: Rechtsvorm:

Openbaar belang:

Programmaonderdelen: Bestuurlijk belang gemeente:

Haarlem gemeenschappelijke regeling van de provincie, stadsdeel Amsterdam-Noord, Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie en tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu. Tevens het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerd karakter van het landschap. 2.02 Sport, cultuur en recreatie één lid in het algemeen bestuur. Jaarrekening

Omschrijving Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland Eigen vermogen per 31 december Vreemd vermogen per 31 december Jaarresultaat voor bestemming Jaarresultaat na bestemming

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=e46940f4-da42-4b67-8ca7-42bf5085558b