CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

382-34 Bijlage 2 Jaarstukken 2020.pdf

Raadsvergadering 1 juli 2021, gemeente WaterlandBij agendapunt: Besluitvorming over Jaarstukken 2020 gemeente Waterland28.856 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Ongewijzigd.

3

In samenwerking en op verzoek van de bewoners van de zakkenwijken wordt overgegaan op een inzamelsysteem met ondergrondse containers.

1

Wij zorgen voor een goede communicatie met burgers en andere overheden over de openbare ruimte (afval, maaibeleid, afsluiting wegen etc.). Bij reconstructies en/of herinrichtingen organiseert de gemeente standaard inloop bijeenkomsten om de omgeving te betrekken bij het ontwerp. De gemeente schetst daarbij de kaders en zorgt voor evenwicht van de verschillende belangen. Het faciliteren van burgerinitiatieven.

2

3

Jaarstukken 2020

De historische kern Marken is in 2020 voorzien van ondergrondse containers en er worden geen zakken (huis aan huis) meer ingezameld. In de kern Monnickendam hebben huishoudens zonder tuin of plaatsje in 2020 gelegenheid gekregen gebruik te maken van een ondergrondse container. Op dit moment wordt een plan voor ondergrondse containers in de hele binnenstad van Monnickendam verder uitgewerkt. De historiche kern Marken is in 2020 voorzien van ondergrondse containers en er worden geen zakken (huis aan huis) meer ingezameld. In de kern Monnickendam hebben huishoudens zonder tuin of plaatsje in 2020 gelegenheid gekregen gebruik te maken van een ondergrondse container. De overige huishoudens gaan in 2021 over op de ondergrondse containers. Op dit moment wordt dit plan en de mogelijke locaties verder uitgewerkt, streven is in de eerste helft van 2021 te beginnen met de realisatie. Bij projecten in de openbare ruimte worden de bewoners altijd betrokken. Met name bij de inrichting van de openbare ruimte werkt dit goed. Dit is de standaard werkwijze. Mede door de COVID-19 crisis heeft dit in 2020 voor een aantal reconstructies digitaal en/of schriftelijk plaatsgevonden.

De adoptie van groen en initiatieven van buurtbewoners en groepen vrijwilligers blijft toenemen. De speciale groenadoptie internetpagina wordt in het voorjaar 2021 gelanceerd.

Pagina 31 van 155

Doel

F

Omschrijving Act beleidsdoel Zorgdragen voor goed 1 functionerende gastvrije havens.

2

G

De gemeente zorgt voor een optimaal sportklimaat.

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

Voor het gemeentelijke deel van de havens stelt het college beleid op, waarin onder meer aanlegplekken en de bruine vloot wordt meegenomen.

Er wordt een plan voor toekomstbestendig beheer van de gemeentelijke haven voorbereid, hierin worden de ligplaatsen voor de bruine vloot en de bestaande ligplaatshouders meegenomen. In 2021 wordt dit plan verder uitgewerkt met als doel dat er m.i.v. 1-1-2022 een toekomstbestedinge vorm van beheer van de gemeentehaven kan worden geïmplementeerd.

Het exploiteren van havens hoort niet tot de kerntaken van onze gemeente. In 2020 is de gehele exploitatie van jachthaven Hemmeland overgedragen aan de huurder. In 2020 wordt ook de mogelijkheid van uitbesteding van de exploitatie van de gemeentelijke binnenhaven onderzocht.

In het plan voor toekomstbestendigbeheer van de gemeentelijke haven wordt een voorstel uitgewerkt over de vorm van exploitatie van de haven en de partijen die hierin een rol kunnen gaan spelen. Dit plan wordt in 2021 verder uitgewerkt met als doel het beheer en de exploitatie van de gemeentehaven per 1-1-2022 uit te besteden.

In samenwerking met de regio stellen we een sportakkoord op waarin het regionale en lokale beleid wordt verankerd. Middels sportservice ondersteunen en stimuleren we de verenigingen en vakleerkrachten om sport verder te verankeren en te versterken. Om het onderhoud op termijn te waarborgen stellen wij een beheerplan voor de buitensport op. Deze periode starten wij met het realiseren van een nieuwe multifunctionele sporthal.

Het gesloten sportakkoord is een lokaal akkoord waar samengewerkt is met zowel verenigingen, professionele sportorganisaties, maatschappelijke instellingen en schoolbesturen van Waterland. Om tijdens de COVID-19 tijd sportactiviteiten zoveel mogelijk te garanderen heeft de gemeente gecoördineerd dat verenigingen die geen gebuik konden maken van eigen faciliteiten elders hun activiteiten konden organiseren. Er is door Sportservice o.a. een beweegtasje ontwikkeld en aan 300 ouderen in Waterland uitgedeeld om ouderen tijdens de COVID-19 periode thuis te stimuleren meer te bewegen. Aan het beheerplan voor de buitensport wordt de laatste hand gelegd en na het gereedkomen van de laatste inspectieresultaten wordt deze ter vaststelling aangeboden. De aanvraag voor het benodigde (voorbereidings)krediet en de locatie keuze voor de multifunctionele sporthal zijn aangeleverd voor besluitvorming in de gemeenteraad.

Jaarstukken 2020

Pagina 32 van 155

Beleidsindicatoren Nummer indicator

Naam Indicator

20

Niet sporters

33

Omvang huishoudelijk restafval

34

Hernieuwbare elektriciteit

Taakveld 5. Sport, cultuur en recreatie 7. Volksgezondheid en Milieu 7. Volksgezondheid en Milieu

Progr

Eenheid

Bron

2018

2019

2020

2

%

RIVM

nb

nb

nb

2

kg per inwoner

CBS

196

139

nb

2

%

Rijkswaterstaat

20

nb

nb

Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar. Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe cijfers beschikbaar zijn op de site.

Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2020 Nr.

Omschrijving

2.01 2.02 2.03

Verkeer, vervoer en waterstaat Sport, cultuur en recreatie Milieu

Totaal excl. overhevelingen

Baten 2020

Saldo

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Afwijking t.o.v. begroting

3.285.661 3.205.888 2.705.676

3.268.852 3.496.706 6.506.502

374.836 316.403 3.297.398

384.428 463.495 6.760.822

2.910.8252.889.485591.722

2.884.4243.033.211254.320

26.401 143.726337.402-

9.197.225

13.272.060

3.988.637

7.608.744

5.208.588-

5.663.315-

454.727-

Overhevelingen

47.070-

Totaal incl. overhevelingen

501.797-

Jaarstukken 2020

Pagina 33 van 155

3. Sociaal domein Integrale doelstelling Sociaal domein De overgang van zorgtaken naar de gemeente is met veel uitdagingen gepaard gegaan. De afgelopen jaren zijn wij geconfronteerd met overschrijdingen van de budgetten. Op basis van de uitgevoerde analyses herijken wij het zorgbeleid en de maatschappelijke ondersteuning. De te nemen maatregelen hiervoor zijn beschreven in twee uitvoeringsnotities. Uitgangspunt is dat de zorg betaalbaar is en inwoners in staat stelt om naar vermogen te participeren in de samenleving. Passende ondersteuning is voor iedereen toegankelijk. Belangrijk aandachtspunt blijft de verdere optimalisatie van de bedrijfsvoering binnen het Sociaal domein. Het automatiseringsproject zal in 2020 worden geïmplementeerd, waarmee meer inzicht in de gegevens kan worden verkregen. Doel van bovenstaande is om grip te krijgen op de financiën binnen het Sociaal domein. De fixatie van € 9,6 mln. op het saldo van het Sociaal domein is losgelaten. De verwachte inkomsten en uitgaven zijn aangepast. De algemene taakstellende bezuiniging die in de begroting was opgenomen is vervangen door een bezuiniging op specifieke onderdelen. Naar het zich laat aanzien zullen deze bezuinigingen eind 2020 gerealiseerd zijn. Wel dient de kanttekening geplaatst te worden dat binnen het Sociaal domein sprake is van open einderegelingen. Dit kan zijn weerslag hebben op het saldo.

In de risicoparagraaf wordt hier nader op in gegaan. Op het gebied van de inkoop van de specialistische jeugdzorg zal in bovenregionaal verband een verkenning uitgevoerd worden om processen te optimaliseren. De invoering van het abonnementstarief per 1 januari 2020 heeft consequenties voor het beleid van en de uitvoering door de gemeente. Hiervoor zullen beleidsinhoudelijke keuzes moeten worden gemaakt. De Wmo verordening zal hierdoor moeten worden gewijzigd. De voorbereidingen zijn inmiddels gestart. Het Sociaal Cultureel Centrum De Bolder is gerenoveerd. De verschillende ruimten worden inmiddels volop gebruikt. Het is de intentie om de activiteiten, mede ter ondersteuning van onze beoogde maatschappelijke doelstellingen, uit te breiden. Wij gaan ook statushouders actiever betrekken bij de samenleving. Hiervoor wordt een actieplan opgesteld met maatregelen die statushouders aan het werk helpen. Wij bereiden ons voor op de nieuwe taken voor de inburgering. Het stimuleringsfonds, voor maatschappelijke initiatieven van kernraden, sportverenigingen, sociale culturele instellingen en inwoners, zetten we voort. Voorzieningen in de kernen moeten op peil blijven. In 2020 loopt het huidige contract met bibliotheek Karmac af. We onderzoeken de mogelijkheden tot verlenging.

Met de opheffing van BaanStede heeft de gemeente Waterland ervoor gekozen om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt dichtbij huis aan het werk te helpen. Zo heeft Waterland haar eigen groenbedrijf opgericht om mensen een leerwerkplek te kunnen geven. Ook de eigen schoonmaakdienst en bodedienst biedt daarvoor mogelijkheden. Het leerwerkbedrijf is in 2019 geëvalueerd. De conclusie is dat de Leerwerkplekken in het Leerwerkbedrijf hun bestaansrecht hebben bewezen en een waardevol re-integratie instrument blijken. Jaarstukken 2020

Pagina 34 van 155

Onderwijs, cultuur Waterland is een goede plek om naar school te gaan. In een kleinschalige omgeving waar de leraren de kinderen kennen, hebben kinderen een goede start voor hun maatschappelijke leven. Er wordt gewerkt aan een onderwijsvisie waarbij goed wordt geluisterd naar de inbreng van scholen, medezeggenschapsraden en andere maatschappelijke partners. In 2020 zal deze visie worden afgerond. In 2020 wordt begonnen met het vernieuwbouwen van de brede school de Havenrakkers in Broek in Waterland. De oplevering is gepland in de eerste helft van 2021. Basisschool De Verwondering is in 2019 verhuisd naar het gebouw van de voormalige Willem de Zwijgerschool in Monnickendam. In 2020 bereidt de Verwondering vervangende vernieuwbouw voor. In 2020 zal het College een definitief besluit nemen over de huisvesting van deze school. Cultuur draagt bij aan het woonplezier van de Waterlander. De gemeente geeft met subsidie vele laagdrempelige culturele activiteiten een steuntje in de rug. Denk daarbij aan koren, muziekkorpsen en toneelverenigingen. Ook biedt de Muziekschool Waterland muzieklessen aan alle leerlingen in groep 5 op de basisschool.

Jaarstukken 2020

Pagina 35 van 155

Doel

A

B

Omschrijving Act beleidsdoel Het faciliteren van een 1 duurzaam onderwijsaanbod.

Zorgdragen voor de kwetsbaren in onze samenleving.

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

Het college stelt in 2020 een, samen met scholen en andere partijen, opgestelde onderwijsvisie vast.

De concept onderwijsvisie is in december 2020 vastgesteld. Deze versie is ter consultatie voorgelegd aan de schoolbesturen. De definitieve versie wordt binnenkort vastgesteld en vervolgens ter kennisname naar de raad gestuurd.

2

De bouw van een brede school in Broek in Waterland zal in 2020 worden gestart en zal in 2021 worden afgerond.

In de zomer van 2020 heeft de gemeenteraad het bouwheerschap overgedragen aan het schoolbestuur SPOOR en is een budget vastgesteld voor de bouw. Ondanks overeenstemming daarover bleek snel dat SPOOR toch meer geld nodig had. Daarover en over het bouwheerschap wordt momenteel gesproken. Wij dringen aan op een spoedige start van de bouw.

3

Het college zet de leerplichtambtenaren vooral preventief in om te helpen bij het vinden van een opleiding bij schooluitval. Daarnaast wordt luxeverzuim bestraft.

Preventieve verzuimgesprekken en handhaving hebben vanwege COVID-19 niet plaats kunnen vinden. Scholen konden wel een beroep doen op de leerplichtambtenaren voor bemiddeling als online lessen niet werden gevolgd. Daarnaast zijn leerplichtambtenaren ingezet voor het in beeld brengen van kwetsbare gezinnen en waren zij beschikbaar voor huisbezoeken. Van dit laatste is geen gebruik gemaakt.

4

Het college komt met maatregelen om taalachterstanden weg te werken.

Daar is i.v.m. COVID-19 niets mee gebeurd.

1

Het college stelt een integraal actieplan statushouders op, waarin de huisvesting, de inburgering en de integratie van in onze gemeente woonachtige statushouders wordt meegenomen. We bereiden ons voor op de nieuwe wet op de Inburgering.

Het actieplan statushouders is met raadsinformatiedocument 193-15 op 6 december 2019 naar uw raad gezonden. Het overzicht van de voorbereidingen op de nieuwe wet Inburgering is op 9 oktober 2020 met raadsinformatiedocment 193-19 naar uw raad gezonden. De voorbereiding is een half jaar opgeschort vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Wet op de Inburgering tot 1 januari 2022.

Jaarstukken 2020

Pagina 36 van 155

Doel

B

C

Omschrijving beleidsdoel Zorgdragen voor de kwetsbaren in onze samenleving.

Inwoners jong en oud hebben een gezonde leefstijl, waarbij beroep op zorg en dienstverlening dragelijk blijft.

Act

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

2

Mensen met een uitkering begeleiden wij bij het vinden van werk.

De re-integratie van inwoners met een uitkering vond tot de uitbraak van de COVID-19 crisis doorlopend plaats. Over heel 2020 zijn 44 personen geheel of gedeeltelijk (full-time/part- time baan) uitgestroomd. Als gevolg van de maatregelen van het kabinet om de COVID-19 crisis te bestrijden zijn de re-integratie activiteiten aangepast en zijn een aantal trajecten on hold gezet. Er zijn nieuwe werkervaringstrajecten gezocht en gevonden. De sollicitatietrainingen zijn op aangepaste wijze doorgegaan, evenals de begeleiding van werkervaringstrajecten. Jobcoaching, begeleiding van arbeidsbeperkten en statushouders gaat ook op aangepaste wijze door.

3

Inwoners met beperkingen en/of opvoed- en opgroeiproblemen ondersteunen wij bij de zelfredzaamheid zodat zij kunnen deelnemen aan de samenleving dankzij een passend maatwerkarrangement.

In 2020 is er niets nieuws opgezet om inwoners met beperkigen en/of opvoed- en opgroeiproblemen te ondersteunen bij de zelfredzaamheid. Net als voorgaande jaren zijn er in de gemeente schoolmaatschappelijk werkers en jeugdmaatschappelijk werkers in dienst die ondersteunen in opvoed- en opgroeiproblemen. Daarnaast zijn er, naar aanleiding van de aanbesteding in 2020, nieuwe afspraken gemaakt over de cliëntondersteuning, waardoor de ondersteuning naar inwoners met vragen, onduidelijkheden en/ of problemen nog beter gewaarborgd wordt in 2021.

1

Samen met Sportservice zetten wij in op het activeren van ouderen om te gaan sporten.

In 2020 zijn er door Sportservice 300 sporttasjes uitgedeeld aan senioren. Door de COVID-19 maatregelen is dit als alternatief voor beweeggroepen georganiseerd. Verder is er gewerkt aan het opzetten van een wandelgroep in o.a. Ilpendam.

2

Het college bekijkt of zij als gemeente toe wil treden tot het landelijke programma Jongeren op Gezond Gewicht.

Er komt geen aansluiting met Jongeren op Gezond Gewicht, hiervoor in de plaats wordt gekeken naar reguliere alternatieven zoals voorlichting via de GGD.

Jaarstukken 2020

Pagina 37 van 155

Doel

D

E

F

Omschrijving Act beleidsdoel Het faciliteren van een 1 laagdrempelig cultuuraanbod. 2

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

Het college zal in 2020 een besluit nemen over een tijdelijke verlenging van het in 2020 aflopende contract voor het aanbieden van bibliotheekdiensten. Het stimuleringsfonds voor maatschappelijke initiatieven van kernraden, sportverenigingen, sociaal culturele instellingen en inwoners wordt gehandhaafd.

Wij hebben in 2020 besloten om de overeenkomst met Karmac met één jaar te verlengen tot en met 31 december 2021.

3

Het college vindt woonplezier en specifiek het onderdeel cultuur belangrijk voor inwoners van Waterland. Het college subsidieert diverse lokale culturele initiatieven zoals o.a. Muziekschool Waterland. Zij geven muziekles aan kinderen in groep 5 van alle basisscholen binnen de gemeente.

Wij hebben het afgelopen jaar de periode voor Cultuureducatie met Kwaliteit verlengd (2021-2024). Naast dit aanbod voor het basisonderwijs wordt muziekles aangeboden.

Een Jongeren 1 ontmoetingsplek realiseren in Monnickendam. Betere dienstverlening 1 (door samenwerking met ketenpartners) aan zorg cliënten die buiten zorg dreigen te vallen.

Een speciale plek voor jongeren vindt het college belangrijk. Het college wil in het 4e kwartaal 2019 een Jongerenontmoetingsplek (JOP) realiseren in Monnickendam.

De Jongerenontmoetingsplek is in januari 2020 geplaatst in het groene hart aan de Pierebaan.

Uitvoeren Project Allen voor één.

In 2020 is de interne structuur rondom Zorg en Veiligheid opgzet, waarbij verschillende ambtenaren betrokken zijn. Door het grote aantal onderwerpen zijn de inhoudelijke werkgroepen verdeeld onder drie ambtenaren, waarbij één ambtenaar de coördinatie en de voorbereiding voor het ambtelijk en bestuurlijk overleg verzorgt. Binnen het project hebben vijf onderwerpen prioriteit gekregen: Opzetten (regionale) structuur zorg en veiligheid, Veilig Thuis, Zorgen Veiligheidshuis, Geweld hoort nergens thuis en de informatievoorziening.

Jaarstukken 2020

Ook in 2020 is er gebruik gemaakt van het stimuleringsfonds voor maatschappelijke initiatieven. Voor 2020 hadden we een budget van € 20.000,-. Organisaties konden voor maximaal € 2.500,- per initiatief een beroep doen op dit fonds.

Pagina 38 van 155

Doel

F

Omschrijving Act beleidsdoel Betere dienstverle2 ning (door samenwerking met ketenpartners) aan zorg cliënten die buiten zorg dreigen te vallen. 3

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

Opstellen en uitvoeren Veiligheidsplan.

Het integraal veiligheidsplan had een looptijd t/m 2019. Door omstandigheden (burgemeesterswissel, capaciteitsbeslag op OOV door COVID-19) is nog geen nieuw veiligheidsplan opgesteld. Het is de bedoeling om in het eerste halfjaar 2021 een concept integraal veiligheidsplan 2022-2025 op te stellen.

Voorbereiding en uitvoering Wet verplichte GGZ.

Jaarstukken 2020

Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte GGZ in werking getreden. De uitvoering van de meldingen en het verkennend onderzoek is belegd bij de GGD Zaanstreek-Waterland, de hoorplicht bij Khonraad. Voor de uitvoering zijn dienstverlningsovereenkomsten opgesteld. Per half jaar wordt de uitvoering geëvalueerd.

Pagina 39 van 155

Beleidsindicatoren Nummer indicator

Naam Indicator

Taakveld

Progr

Eenheid

Bron

2018

2019

2020

17

Absoluut verzuim

4. Onderwijs

3

per 1.000 leerlingen

DUO

0

2,7

nb

18

Relatief verzuim

4. Onderwijs

3

per 1.000 leerlingen

DUO

25

25

nb

19

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

4. Onderwijs

3

DUO

1,3

1,6

nb

21

Banen

6. Sociaal domein

3

LISA

443

451,5

nb

22

Jongeren met een delict voor de rechter

6. Sociaal domein

3

% 12 t/m 21 jarigen

CBS

nb

nb

nb

23

Kinderen in uitkeringsgezin

6. Sociaal domein

3

% kinderen tot 18 jaar

CBS

3

3

nb

CBS

68

68,7

nb

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

24

Netto arbeidsparticipatie

6. Sociaal domein

3

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

26

Werkloze jongeren

6. Sociaal domein

3

% 16 t/m 22 jarigen

CBS

1

nb

nb

27

Personen met een bijstandsuitkering

6. Sociaal domein

3

per 10.000 inwoners

CBS

166

158,2

306,3

28

Lopende reintegratievoorzieningen

6. Sociaal domein

3

per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

CBS

145

144,8

96,2

29

Jongeren met jeugdhulp

6. Sociaal domein

3

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

5

8,5

nb

30

Jongeren met jeugdbescherming

6. Sociaal domein

3

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS

0,7

0,7

nb

31

Jongeren met jeugdreclassering

6. Sociaal domein

3

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar.

CBS

0

0

nb

32

Cliënten met een maatwerk-arrangement WMO

6. Sociaal domein

3

per 10.000 inwoners

GMSD

590

600

590

Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar. Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe cijfers beschikbaar zijn op de site. Bij een aantal indicatoren zijn doelstellingen geformuleerd. Hieronder treft u deze doelstellingen met de bijbehorende realisatie aan. Jaarstukken 2020

Pagina 40 van 155

17. Absoluut verzuim: Het verlagen van het aantal leerlingen dat absoluut verzuimt. Realisatie: Absoluut verzuim wordt voornamelijk voorkomen door preventieve gesprekken. Deze gesprekken konden vanwege COVID-19 niet worden opgepakt of voortgezet.

schooljaar

aantal

2017-2018 2018-2019 2019-2020

1 7 7

18. Relatief verzuim: Het verlagen van het aantal leerlingen dat relatief verzuimt. Realisatie: Het is moeilijk om over 2019-2020 vast te stellen wat er gerealiseerd is. De verlaging van het relatief verzuim (bijv. spijbelgedrag of eerder op vakantie) dichten we toe aan de sluiting van de scholen en maatregelen m.b.t. de COVID-19 crisis.

schooljaar

aantal

2017-2018 2018-2019 2019-2020

69 74 47

19. Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers): Het percentage voortijdig schoolverlaters terugbrengen. Realisatie: In het schooljaar 2018-2019 had de gemeente Waterland 21 voortijdig schoolverlaters tegenover 17 het jaar daarvoor; een stijging van 1,25% naar 1,56%. Hiermee zit de gemeente Waterland onder het landelijk gemiddelde. De stijging past binnen de landelijke trend. Ook hier bemoeilijkte de COVID-19 crisis de aanpak het afgelopen jaar.

schooljaar

landelijk

Waterland

2016-2017 2017-2018 2018-2019

1,77% 1,82% 1,95%

1,09% 1,25% 1,56%

22. Jongeren met een delict voor de rechter: In ieder geval stabiel houden, zo mogelijk het percentage terug brengen. Realisatie: Het percentage jongeren van 12-21 jaar dat met een delict voor de rechter is verschenen bedraagt 1%. Een vergelijking met voorgaande jaren is niet mogelijk, omdat er geen percentages bekend waren. De aanname is dat het cijfer waarschijnlijk is gedaald omdat er door de COVID-19 crisis in 2020 minder strafzaken zijn behandeld. Ook is het aannemelijk dat jongeren meer thuis hebben gezeten en minder op straat zijn geweest.

Jaarstukken 2020

Pagina 41 van 155

24. Netto arbeidsparticipatie: Het realiseren van een stijging van het percentage werkzame beroepsbevolking (ten opzichte van de beroepsbevolking). Realisatie: Deze doelstelling is niet gehaald. Het aandeel werkzame beroepsbevolking is regionaal ten opzichte van 2019 gelijk gebleven. 26. Werkloze jongeren: Het aantal werkloze jongeren (16 t/m 22 jarigen) verlagen. Realisatie: Het aantal jongeren met een bijstandsuitkering t/m 22 jaar is gestegen tot 9 per 31-12-2020. 27. Personen met een bijstandsuitkering: Het aantal personen met een bijstandsuitkering verlagen. Realisatie: In de cijfers zijn de Tozo-uitkeringen (Tijdelijke overbruggingsuitkering zelfstandig ondernemers) meegenomen. Tot maart 2020 zagen we een daling van het aantal bijstandsuitkeringen. De uitkeringen lopen weer op vanwege de COVID-19 crisis. Gemiddeld waren er 165 personen met een bijstandsuitkering in 2020 28. Lopende re-integratievoorzieningen: Het aantal lopende re-integratievoorzieningen verhogen om de uitstroom te bevorderen. Realisatie: Deze doelstelling is niet gehaald. Er is in 2020 € 44.000,- minder uitgegeven aan reintegratievoorzieningen dan in 2019. Voornaamste reden hiervan is het door COVID-19 stilvallen van leerwerk-trajecten in Horeca, Retail en Zorg. 29. Jongeren met jeugdhulp: stabiliseren, zo mogelijk terugbrengen naar percentagerange 5,5% 5,75 %.

Realisatie: In de eerste helft van 2020 is het percentage jongeren met jeugdhulp gedaald naar 7,1% (CBS). In de laatste Regionale Monitor Jeugd van 15 december 2020 is uitgegaan van 3.409 inwoners in Waterland van 0 tot 18 jaar. 9,56% daarvan (326 cliënten) ontvangt half december jeugdhulp via de gemeente. De kleine verlaging ten opzichte van de eerste helft van het jaar wordt waarschijnlijk veroorzaakt door COVID-19. De instroom van nieuwe cliënten was lager tot na de zomervakantie. Dit percentage loopt op conform de landelijke trend. Wij wijken hier als gemeente Waterland niet in af. 30. Jongeren met jeugdbescherming: Het streven is dit stabiel te houden of te verlagen. Realisatie: In de eerste helft 2020 is het percentage gedaald tot 0,4% (CBS).

Jaarstukken 2020

Pagina 42 van 155

Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2020

Baten 2020

Saldo

Nr.

Omschrijving

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Afwijking t.o.v. begroting

3.01 3.02 3.03

Onderwijs Sociale voorzieningen Volksgezondheid

2.158.725 12.774.551 678.868

1.753.992 17.639.159 682.256

71.818 3.345.161 -

87.066 7.897.499 1.484

2.086.9079.429.390678.868-

1.666.9269.741.660680.773-

419.981 312.2701.905-

Totaal excl. overhevelingen

15.612.144

20.075.407

3.416.979

7.986.048

12.195.165- 12.089.359-

105.806

Overhevelingen

596.529-

Totaal incl. overhevelingen

490.723-

Jaarstukken 2020

Pagina 43 van 155

4. Bestuur Financiën Net als voorgaande jaren drukken de verplichtingen vanuit het Sociaal domein zwaar op de begroting. Om de financiële situatie van de gemeente Waterland weer op orde te krijgen is veel werk verzet. We zien ons genoodzaakt ingrijpende voorstellen te doen om de begroting sluitend te krijgen. Wij streven er naar ons uitgavenpatroon in de pas te laten lopen met vergelijkbare gemeenten. Structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten, dat is daarbij het uitgangspunt. Dat is niet gewijzigd. Het college heeft in eerste instantie ingezet op bezuinigingen, maar daarnaast is ook verhoging van de belastingen onontkoombaar. Bestuurlijke toekomst De taken en de rol van de gemeentelijke overheid veranderen. Veel besluiten worden in grotere verbanden genomen. In grote projecten is de gemeente slechts een van de partijen. Denk aan de twee grote dijkversterkingen. Vraagstukken als de energietransitie en de Omgevingswet vragen om gemeentelijke expertise en slagkracht, net als een goede uitvoering van het Sociaal domein. In februari 2020 is het besluit genomen om een zelfstandige gemeente te blijven. Mede daarom is in het coalitieakkoord 2.0 extra geld vrijgemaakt voor het versterken van de gemeentelijke organisatie.

Een gedeelte van deze beschikbaar gestelde middelen wordt in deze voorjaarsnota al aangewend voor direct nodige personele versterking en automatisering. Daarnaast is een onderzoek gestart naar de inrichting van de toekomstige organisatie. De resultaten daarvan zullen in het derde kwartaal van 2020 beschikbaar zijn.

Jaarstukken 2020

Pagina 44 van 155

Doel

A

Omschrijving Act beleidsdoel Een bestuurlijk besluit 1 voorbereiden over de bestuurlijke toekomst van Waterland.

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

Het college komt uiterlijk in het najaar van 2019 met een afgerond voorstel over de bestuurlijke toekomst richting raad.

Op 27 februari 2020 heeft de gemeenteraad van Waterland het besluit genomen zelfstandig te blijven. De coalitiepartijen hebben daartoe het coalitieakkoord 2.0 afgesproken. In dit akkoord is vastgelegd hoe het oorspronkelijke coalitieakkoord gefaseerd kan worden uitgevoerd bij behoud van zelfstandigheid.

2

Het college zet lopende het onderzoek naar bestuurlijke samenwerking in op verdere ambtelijke samenwerking met Landsmeer en Edam-Volendam om taken gezamenlijk en effectief te kunnen blijven uitvoeren. Initiatieven van bewoners worden aangemoedigd. Het college zal actief aan de gang (blijven) gaan met de verbetering van de participatie. Geen uitgebreide visie, maar een heldere aanpak voor diverse beleidsterreinen en publieke functies. Het college biedt een meerjarenbegroting aan met een positief saldo voor de jaren 2020 en volgende.

In februari 2020 is het besluit genomen om zelfstandig te blijven. Voor de verdere organisatieontwikkeling wordt een programma opgesteld langs de lijn van de zes pijlers die in het BMC-rapport '(Zelf)sturing als hulpmiddel, en eigenaarschap als doel' worden genoemd. Dit is een continue proces. Dit is een continue proces.

B

Gerichtere participatie voor onze inwoners.

1 2

C

Een sluitende meerjarenbegroting.

1

Het college heeft een meerjarig sluitende begroting aangeleverd.

2

Structurele uitgaven zullen gedekt worden door structurele inkomsten.

Het college heeft een meerjarig sluitende begroting aangeleverd.

3

Het saldo van het Sociaal domein is tot en met 2022 gemaximeerd op € 9,6 miljoen.

Met ingang van de voorjaarsnota 2020 is het saldo Sociaal domein aangepast in verband met de ontwikkelingen in het gemeentefonds. Echter, de werkelijke uitgaven zijn hoger dan de bedragen die wij uit het gemeentefonds ontvangen.

Jaarstukken 2020

Pagina 45 van 155

Doel

D

Omschrijving beleidsdoel Een kwalitatieve (elektronische) dienstverlening.

Act

Omschrijving activiteit

Stand van zaken Jaarrekening 2020

1

Het doorvoeren van een verdere kwaliteitsslag in de dienstverlening en het uitbreiden van het aantal producten dat via elektronische dienstverlening kan worden aangevraagd. Het college werkt samen met Landsmeer aan een gezamenlijke aanbesteding voor de ICT in de Cloud. Uitvoering geven aan het Informatiebeleidsplan en het Iprojectenplan. In alle contacten zal het college blijven vragen naar verbeteringen voor de dienstverlening. Het college faciliteert de raad op het actief grip houden op regionale samenwerking/verbonden partijen samen met de gemeenteraad.

Dit is een continue proces, omdat er altijd nieuwe producten zullen ontstaan.

2 3 4 E

Versterken van de grip op verbonden partijen.

1

Jaarstukken 2020

Afgerond. Dit is een continue proces. Dit is een continue proces. Het college heeft een nota verbonden partijen vastgesteld en handelt conform. In het eerste kwartaal van 2021 zullen de evaluaties van de GR GGD Z-W en de GR VrZW aan de raad worden aangeboden.

Pagina 46 van 155

Beleidsindicatoren Nummer indicator

Naam Indicator

1

Formatie

2

Bezetting

3

Apparaatskosten

4

Externe inhuur

Taakveld

progr

0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning

Eenheid

Bron

2018

2019

2020

4

FTE per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

7,7

7,3

8,2

4

FTE per 1.000 inwoners

Eigen gegevens

7,9

7,5

8,2

4

Kosten per inwoner

Eigen gegevens

782

780

834

4

Kosten als percentage van totale loonsom + totale inhuur externen

Eigen gegevens

14,2%

15,6%

12,5%

Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig uit onze eigen jaarrekening en is op basis van de werkelijke kosten. De apparaatskosten zijn gestegen doordat er extra werkzaamheden zijn verricht voor nazorg en migratie-issues vanuit de migratie naar de cloud. Het aandeel externe inhuur is gedaald, doordat de opleidingskosten lager zijn. Veel opleidingen zijn vanwege de COVID-19 crisis niet doorgegaan of hebben online plaatsgevonden. Daarnaast is er minder personeel ingehuurd. Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2020 Nr.

Omschrijving

4.01

Bestuur

Totaal

Baten 2020

Saldo

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Afwijking t.o.v. begroting

1.648.053

1.717.927

222.924

185.873

1.425.129-

1.532.054-

106.925-

1.648.053

1.717.927

222.924

185.873

1.425.129-

1.532.054-

106.925-

Overhevelingen

65.257-

Totaal incl. overhevelingen

172.182-

Jaarstukken 2020

Pagina 47 van 155

5. Algemene dekkingsmiddelen Lasten 2020 Nr.

Omschrijving

5.01

Dividend Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is Algemene uitkering Saldo van financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen

5.02 5.03 5.04 5.05

Totaal excl. overhevelingen

Baten 2020

Saldo Afwijking t.o.v. begroting

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

2.702

766

188.978

179.455

186.276

178.690

7.586-

298.738 234.266 229.938305.768

226.092

4.122.633

73.766 70.153-

4.517.299 21.452.824 43.545 -

22.307.337 6.399 -

4.218.561 21.452.824 190.721229.938

3.896.542 22.307.337 67.36770.153

322.019854.513 123.354 159.785-

230.470

26.202.646

26.615.824

25.896.878

26.385.354

488.476

Overhevelingen

83.875-

Totaal incl. overhevelingen

404.601

Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen geeft inzicht in de middelen die gebruikt worden ter dekking van de tekorten die ontstaan in de diverse programma’s. In beginsel zijn immers de baten van een programma lager dan de lasten. De tekorten op de programma’s worden gedekt uit de algemene dekkingsmiddelen, waarvan de algemene uitkering uit het gemeentefonds de belangrijkste is. Hieronder worden de verschillende onderdelen van het overzicht nader toegelicht. Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is In dit overzicht zijn onder de lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, opgenomen: - onroerendezaakbelasting; - belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten; - forensenbelasting; - toeristenbelasting; - parkeerbelasting; - hondenbelasting; - precariobelasting. Lokale heffingen waarvan de besteding wél gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges, worden niet in dit overzicht verantwoord maar staan vermeld in de desbetreffende programma’s. Algemene uitkeringen Het gemeentefonds is het fonds van waaruit gemeenten jaarlijks een algemene uitkering ontvangen van het Rijk. Deze uitkering komt ten goede aan de algemene middelen van de gemeente en is dus vrij besteedbaar. De verdeling van de gelden over de verschillende gemeenten in Nederland geschiedt middels een ingewikkelde systematiek.

Hierbij worden de volgende verdeelmaatstaven gehanteerd: - belastingcapaciteit OZB van de gemeenten (onderscheiden naar woningen en niet-woningen); - de inwoners van de gemeenten (onderscheiden naar leeftijd, woonplaats, inkomen, recht op uitkering, behorende tot een minderheidsgroep en beroep op voorzieningen in de gemeenten); - het grondgebied van de gemeenten (onderscheiden naar oppervlakte, bodemgeschiktheid en historische kern); - de bebouwing in de gemeenten (onderscheiden naar grondoppervlak bebouwing, woonruimten, historisch aantal woonruimten, noodzaak voor vernieuwing van de bebouwing en dichtheid van de bebouwing). Jaarstukken 2020

Pagina 48 van 155

Door middel van circulaires informeert het Rijk de gemeenten over de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Saldo van de financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie kan worden gedefiniëerd als het saldo van: - de verwachte te betalen rente over de aangegane leningen en over de aan te trekken middelen; - de verwachte te ontvangen rente over de uitzettingen. Overige algemene dekkingsmiddelen Onder overige algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan de berekende rente van 0,17% over de vaste activa.

Jaarstukken 2020

Pagina 49 van 155

6. Overhead Beleidsindicatoren Nummer indicator 5

Naam Indicator

Taakveld

progr

Overhead

0. Bestuur en ondersteuning

6

Eenheid

Bron

2018

2019

2020

Percentage van totale lasten

Eigen gegevens

17,5%

16,6%

14,2%

Toelichting De gepresenteerde informatie over de beleidsindicatoren is afkomstig uit onze eigen jaarrekening en is op basis van de werkelijke kosten. Het aandeel van de kosten voor overhead ten opzichte van de totale lasten is afgenomen, doordat de totale lasten zijn toegenomen t.o.v. 2019.

Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2020

Baten 2020

Saldo

Nr.

Omschrijving

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Afwijking t.o.v. begroting

6.01

Overhead

7.542.832

7.630.744

299.758

554.783

7.243.074-

7.075.961-

167.113

Totaal excl. overhevelingen

7.542.832

7.630.744

299.758

554.783

7.243.074-

7.075.961-

167.113

Overhevelingen

109.000-

Totaal incl. overhevelingen

58.113

Jaarstukken 2020

Pagina 50 van 155

7. Vennootschapsbelasting Met ingang van 1 januari 2016 zijn wij als gemeente belastingplichtig in het kader van de vennootschapsbelasting. De aangifte vennootschapsbelasting over het boekjaar 2016 is voor 1 november 2017 ingediend. Het is niet duidelijk op welke termijn de Belastingdienst de definitieve aanslag vennootschapsbelasting 2016 voor de gemeente zal opleggen. De verwachting is halverwege boekjaar 2019. De aangifte vennootschapsbelasting 2017 is einde december 2018 ingediend. De activiteiten waarover aangifte vennootschapsbelasting 2018 gedaan wordt zijn de activiteiten die verband houden met de exploitatie van Jachthaven Hemmeland en het parkeren aan de openbare weg (parkeerterrein Marken). Over deze laatste activiteit zal uiteindelijk geen heffing vennootschapsbelasting plaatsvinden omdat voor deze activiteit een vrijstelling voor overheidstaken toepasbaar is. Tot op heden heeft de Belastingdienst geen uitspraak willen doen op de aanvaardbaarheid van de fiscale (openings)balans per 1 januari 2016 en per 31 december 2016. Het proces van bepalen van de vennootschapsbelasting leidt wel tot zwaardere administratieve lasten omdat jaarlijks aangetoond moet worden of onderdelen wel of geen ondernemersactiviteit zijn voor de vennootschapsbelasting.

Een prognose van de baten en lasten en de daaruit voortvloeiende belastingplicht van de exploitatie van Jachthaven Hemmeland is in de begroting opgenomen. Een risico en een potentieel winstgevende activiteit zijn de grondexploitaties. Waardestijging op grond van verandering van bestemming zal in de toekomst tot belastingheffing kunnen leiden. Primair is dit van toepassing op de toekomstige besluiten.

Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2020 Nr.

Omschrijving

7.01

Vennootschapsbelasting

Totaal excl. overhevelingen

Begroting na wijziging

Baten 2020

Realisatie

Begroting na wijziging

Saldo

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Afwijking t.o.v. begroting

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Overhevelingen

-

Totaal incl. overhevelingen

-

Jaarstukken 2020

Pagina 51 van 155

8. Onvoorzien Definitie onvoorzien Verplicht te ramen bedrag op de begroting voor het opvangen van onvoorzienbare, onuitstelbare en onvermijdbare uitgaven, die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien. Bij het gebruik van onvoorzien dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen structurele en incidentele lasten. Gebruik van onvoorzien voor structurele zaken heeft tot gevolg dat in jaar t (het begrotingsjaar) dekking door onvoorzien aanwezig is, maar in jaar t+1 (het volgende begrotingsjaar) deze dekking niet meer aanwezig is. De dekking moet dan worden gevonden in de totale afweging van de begroting. Gesteld kan worden dat de post onvoorzien alleen gebruikt moet worden als dekkingsmiddel voor incidentele zaken. Waarbij het te hanteren criteria alleen voor de incidentele uitgaven is, waarbij uitgegaan moet worden van het ‘drie O’s-scenario’, te weten: onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar. Overigens wordt bij het opstellen van de begroting de post onvoorzien wel als een structurele last aangemerkt, alsmede onderdeel van het weerstandsvermogen.

Gerealiseerde baten en lasten Lasten 2020

Baten 2020

Nr.

Omschrijving

Begroting na wijziging

Realisatie

8.01

Onvoorzien

50.000

-

Totaal excl. overhevelingen

50.000

-

Begroting na wijziging

Saldo

Realisatie

Begroting na wijziging

Realisatie

Afwijking t.o.v. begroting

-

-

50.000-

-

50.000

-

-

50.000-

-

50.000

Overhevelingen

-

Totaal incl. overhevelingen

50.000

Jaarstukken 2020

Pagina 52 van 155

Paragrafen

Jaarstukken 2020

Pagina 53 van 155

§ A Lokale heffingen De gemeentelijke inkomsten bestaan voor een belangrijk deel uit de gemeentelijke heffingen. Enerzijds gaat het daarbij om lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges. Deze inkomsten moeten specifiek aangewend worden voor het doel waarvoor ze worden geheven en worden verantwoord in de desbetreffende programma’s. Anderzijds zijn er ook lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, zoals de onroerendezaakbelasting. De hieruit voortvloeiende inkomsten worden verantwoord in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden als waarvan de besteding ongebonden is. In deze paragraaf zijn opgenomen: 1. een overzicht van de ongebonden lokale heffingen; 2. het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; 3. een verantwoording met betrekking tot afvalstoffenheffing; 4. een verantwoording met betrekking tot de rioolheffing; 5. een overzicht van de lokale lastendruk; 6. een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

1. Overzicht ongebonden lokale heffingen In onderstaande tabel is, met betrekking tot de lokale heffingen waarvan de besteding ongebonden is, een overzicht van de gerealiseerde bedragen ten opzichte van de begroting weergegeven. Begroting 2020 Realisatie 2020 na wijziging

Omschrijving

Onroerendezaakbelasting Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Forensenbelasting Toeristenbelasting Parkeerbelasting Hondenbelasting Precariobelasting

3.326.613 27.080 34.892 695.075 357.317 62.492 13.830

3.237.788 29.573 16.836 555.644 209.478 59.082 14.232

Totaal besteding niet gebonden

4.517.299

4.122.633

2. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen In het coalitieakkoord staat dat de gemeentelijke belastingen met niet meer dan de inflatiecorrectie worden verhoogd. Er is uitgegaan van de wijziging van het maandprijs-indexcijfer volgens de consumentenprijsindexcijfers (CPI), reeks alle huishoudens, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Deze inflatiecorrectie bedroeg 1,6%. In 2020 is afgeweken van het uitgangspunt in het coalitieakkoord, gezien de financiële situatie ten tijde van het vaststellen van de begroting 2020. De onroerendezaakbelasting en de roerendezaakbelasting zijn met 5% extra verhoogd.

Jaarstukken 2020

Pagina 54 van 155

3. Afvalstoffenheffing Onder de naam afvalstoffenheffing wordt een directe belasting geheven ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan het beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De belasting wordt geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt. In de volgende tabel is in een samenvattend overzicht de vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie. Afvalstoffenheffing Opbrengsten Opbrengst afvalstoffenheffing

2020 Begroot

Realisatie

1.808.681 232.560

1.813.970 186.624

2.041.241

2.000.595

Toe te rekenen kosten Kosten Toerekening overhead BTW Totaal kosten afval incl. BTW

1.033.322 111.290 181.625 1.326.237

1.564.647 131.697 181.625 1.877.970

Resultaat afvalstoffenheffing

715.005

122.625

Bijdragen derden Totaal opbrengst afvalstoffenheffing

Ontwikkeling voorziening Stand voorziening 01-01-2020 Resultaat afvalstoffenheffing Stand voorziening 31-12-2020

172.522 122.625 295.147

Toelichting afwijking De werkelijke uitgaven en inkomsten zijn niet in lijn met de begroting. Om hier meer grip op te krijgen en de begroting in lijn te brengen met de werkelijkheid is in 2020 het kostendekkingsplan opgesteld dat inzicht geeft in de financiële gevolgen van de afvalinzameling en verwerking. De uitgangspunten binnen het kostendekkingsplan zijn vervolgens meegenomen in de begroting 2021, maar niet met terugwerkende kracht verwerkt in de begroting 2020 waardoor de huidige verschillen ontstaan. Daarnaast is er vanwege de COVID-19 crisis een effect ontstaan dat veel inwoners verbouwen en opruimen waardoor er meer afval, en dan met name grofvuil, wordt aangeboden. Dit is een beeld dat landelijk zichtbaar is en naar verwachting een tijdelijk effect heeft. De hogere kosten door COVID19 zijn aan de bestemmingsreserve COVID-19 onttrokken zodat toch een toevoeging aan de voorziening conform de begroting kan worden gedaan.

4. Rioolheffing Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Aangezien de rioolheffing kostendekkend wordt opgelegd en verschillen via een egalisatievoorziening worden verwerkt, is er per saldo geen effect op de exploitatierekening. In de volgende tabel is in een samenvattend overzicht de vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie.

Jaarstukken 2020

Pagina 55 van 155

2020

Rioolheffing

Begroot

Opbrengsten Opbrengst rioolheffing Bijdragen derden Totaal opbrengst rioolheffing

1.197.287 2.560

1.186.225 -

1.199.847

1.186.225

931.365 253.249 87.846

1.099.171 265.106 105.246

1.272.460

1.469.524

72.613-

283.299-

Toe te rekenen kosten Kosten riolering Toerekening overhead BTW Totaal kosten riolering incl. BTW

Realisatie

Resultaat afvalstoffenheffing Ontwikkeling voorziening Stand voorziening 01-01-2020 Resultaat rioolheffing Stand voorziening 31-12-2020

5.401.737 283.2995.118.438

Toelichting afwijking De werkzaamheden uit het GRP lopen op schema, wel is er in 2020 incidenteel meer uitgegeven dan begroot. Dit komt grotendeels doordat de beheerkosten van riolering sterk afhankelijk zijn van de omstandigheden die de beheerder in het veld aantreft. Zo hebben meer of minder storingen aan de riolering grote invloed op de totaalkosten.

5. Lokale lastendruk In onderstaande tabel is het totaal van de onroerendezaakbelasting, belasting op roerende woon- en bedrijfsruimte, afvalstoffenheffing en rioolheffing per inwoner weergegeven. Lokale heffing

2015

2016

2017

2018

2019

2020

OZB+RZB Rioolheffing Afvalstoffenheffing

154,73 86,02 101,90

155,97 86,67 102,83

167,97 75,01 108,12

170,12 66,65 109,86

178,23 67,03 101,67

188,65 68,49 104,01

Totaal

342,65

345,47

351,10

346,63

346,93

361,15

Op basis van deze tabel wordt het meerjarenperspectief als volgt weergeven:

Jaarstukken 2020

Pagina 56 van 155

Lokale lastendruk 375 360 345

330 315 300 2015

2016

2017

2018

2019

2020

6. Kwijtscheldingsbeleid Voor huishoudens en zelfstandigen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting. Verwezen wordt naar de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Waterland 2010 (inclusief wijzigingsverordening 2017 ingangsdatum 1 januari 2018). Kwijtschelding hoeft slechts 1 maal te worden aangevraagd. Voor de daaropvolgende jaren hoeven deze personen, indien er geen wijzigingen in hun inkomens- en/of vermogenssituatie zijn opgestreden geen nieuwe aanvraag in te dienen. Toetsing voor de daaropvolgende jaren geschiedt vervolgens door het Inlichtingenbureau via bestandsvergelijkingen.

Jaarstukken 2020

Pagina 57 van 155

§ B Weerstandsvermogen Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag hoe robuust de financiën zijn. Dit antwoord is van belang wanneer er zich een financiële tegenvaller voordoet. Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermogen van de gemeente Waterland om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde de taken te kunnen voortzetten. Door aandacht te hebben voor het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het verslaggevingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming.

1. Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit van de gemeente Waterland wordt als volgt berekend: Weerstandscapaciteit exploitatie Weerstandscapaciteit exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit Onvoorzien

2.335.650 50.000 2.385.650

Weerstandscapaciteit vermogen Algemene reserve Stille reserves onroerende zaken

6.939.416 2.474.923 9.414.340

Totale weerstandscapaciteit

11.799.990

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is gedefinieerd als het bedrag dat in redelijkheid nog aan extra inkomsten gegenereerd kan worden voor het geval zich tegenvallers voordoen. Aangezien de tarieven van de onroerendezaakbelasting (OZB) in beginsel niet gebonden zijn aan een bepaald maximum, zou theoretisch gezien sprake zijn van een onbeperkte onbenutte belastingcapaciteit. Om toch een reëel bedrag te kunnen noemen hebben wij berekend hoeveel OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing de gemeente Waterland zou moeten heffen indien zij onder financiële curatele zou komen te staan (de zogenoemde artikel 12-status). Aangezien de rioolheffing en de afvalstoffenheffing reeds overeenkomen met de artikel 12-norm van 100% kostendekkendheid, is er alleen bij de OZB sprake van onbenutte belastingcapaciteit. Het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot de artikel 12status is voor 2020 vastgesteld op 0,1853% van de WOZ-waarde. Het effect voor 2020 bedraagt € 2.335.650. Onvoorzien Bij het opstellen van de Voorjaarsnota is een budget van € 50.000 opgenomen voor onverwachte uitgaven.

Jaarstukken 2020

Pagina 58 van 155

Algemene reserves De algemene reserve bedraagt ultimo 2020 € 6.939.417. De algemene reserve heeft tot doel te dienen als buffervermogen om onvoorziene en onafwendbare incidentele tegenvallers op te kunnen vangen. Dit doel is met betreffende hoogte van de reserve gewaarborgd. Stille reserves Onder stille reserves zijn opgenomen de meerwaarden van de gemeentelijke onroerende zaken die direct verkoopbaar zijn zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De hoogte van deze stille reserves is voornamelijk bepaald door de WOZ-waarde van gemeentelijke onroerende zaken te verminderen met de boekwaarde. Hieronder een overzicht van de stille reserves gemeente Waterland: Omvang stille reserve

Bedrag

Middendam 5-7, Monnickendam (de Waegh) Leeteinde 16, Broek in Waterland (Broekerhuis + woning) Buurterstraat 43, Marken (Medisch Centrum) Noordeinde 4, Monnickendam (De Speeltoren) Weilanden Totaal

500.000 448.000 685.000 96.000 745.923 2.474.923

2. Inventarisatie risico’s Lopende risico's zijn risico's die aan de orde zijn en die niet (geheel) worden gedekt door beheersmaatregelen. In veel gevallen kunnen we de exacte waarde van een risico niet bepalen, dan wordt er een zo goed mogelijke inschatting gemaakt. Omdat niet alle risico’s zich altijd gelijktijdig zullen voordoen werken we met een percentage welke de kans weergeeft dat het risico zich voordoet. Middels dit percentage wordt het totaal gewogen risico berekend. Bij het opstellen van de begroting 2020 hebben wij onderstaande risico’s onderkend. Nr.

Risico

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Aanspreken verleende garanties Lopende juridische procedures Lagere ontwikkeling gemeentefonds Hogere uitgaven Sociaal domein Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers Tegenvallende ontwikkeling uitkeringsgerechtigden Garantstelling voor het personeel van het zwembad Mogelijk effect BTW op parkeren Diverse juridische procedures Project Galgeriet Onderhoud openbare ruimte Niet realiseren bezuiniging door derden

Totaal

Maximaal fin. risico

Kans

1.000.000 250.000 500.000 300.000 200.000 200.000 150.000 160.000 100.000 4.700.000 200.000

5% 10% 25% 50% 50% 50% 10% 5% 20% 50% 30%

7.760.000

Jaarstukken 2020

Gewogen risico 50.000 25.000 125.000 150.000 100.000 100.000 15.000 8.000 20.000 2.350.000 60.000 p.m. 3.003.000

Pagina 59 van 155

In onderstaande toelichting wordt met betrekking tot deze risico’s allereerst de tekst uit de begroting weergegeven. Vervolgens wordt toegelicht wat de stand van zaken per risico is. Toelichting 1.

Aanspreken verleende garanties De door banken en andere financiers aan woningbouwcorporaties verstrekte leningen inzake sociale woningbouw worden door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) gegarandeerd. De gemeente en het Rijk hebben een achtervangfunctie voor het WSW. In het geval dat het WSW niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, moeten wij renteloze leningen ter beschikking stellen. Het risico dat wij daarbij lopen wordt gesteld op de rentelasten over het bedrag van de ter beschikking te stellen renteloze leningen ad € 1.000.000. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op minder dan 5%. Toelichting In 2020 is geen aanspraak gemaakt op de verleende garanties. Om die reden heeft dit risico zich niet voorgedaan.

2.

Lopende juridische procedures Er lopen momenteel verschillende bezwaar en beroepszaken (tw. € 250.000). Hoewel wij er het volste vertrouwen in hebben in het gelijk gesteld te worden blijft er altijd een kans dat een rechter anders besluit. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op 10%. Toelichting Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

3.

Lagere ontwikkeling gemeentefonds Ontwikkelingen in het gemeentefonds kunnen altijd tot gevolg hebben dat de inkomsten tegenvallen. De kans dat dit risico zich voordoet verwachten wij 25% en het financiële risico schatten wij in op € 500.000. Toelichting De algemene uitkering is hoger dan begroot. De begroting was gebaseerd op de meicirculaire. Bij de september en decembercirculaire zijn de inkomsten verhoogd mede door de uitkering inzake COVID-19. Dit risico heeft zich dus niet voorgedaan.

4.

Hogere uitgaven Sociaal domein De uitgaven voor Jeugd en Wmo in het sub-programma Sociaal domein zijn afhankelijk van de aanvragen die wij ontvangen. Voor enig jaar is het niet uitgesloten dat er aanzienlijk meer uitgaven moeten plaatsvinden dan begroot. Het risico van hogere uitgaven Sociaal domein wordt daarom opgenomen in deze risico paragraaf. De kans op € 300.000 hogere uitgaven wordt geschat op 50%. Toelichting Dit risico heeft zich voorgedaan. De lasten van de Jeugd en de Wmo zijn hoger dan geraamd. Bij de Jeugd met name doordat het aantal cliënten dat gebruik maakt van duurzame/langdurige voorzieningen is toegenomen. Bij de Wmo doordat het aantal cliënten dat gebruik maakt van begeleiding, dagbesteding en respijtzorg is toegenomen.

Jaarstukken 2020

Pagina 60 van 155

5.

Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers Er zijn geen voorzieningen getroffen voor het tussentijds vertrekken van wethouders. Het risico stellen wij op € 200.000. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op ongeveer 50%. Toelichting Dit risico heeft zich voorgedaan. In oktober 2020 is er 1 wethouder vertrokken.

6.

Tegenvallende ontwikkeling uitkeringsgerechtigden In de begroting zijn inschattingen gemaakt t.a.v. het aantal uitkeringsgerechtigden en de ontwikkelingen daarvan. De kans bestaat dat de ontwikkelingen te optimistisch zijn. Het risico op een te hoge inschatting stellen wij op € 200.000. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op ongeveer 50%. Toelichting Dit risico heeft zich voorgedaan er is meer aan uitkeringen uitgegeven dan begroot echter ook de ontvangsten van het Rijk i.v.m. de uitkeringen waren hoger dan begroot. Per saldo is dit geen nadelig effect.

7.

Garantstelling voor het personeel van het zwembad De gemeente heeft zich garant gesteld voor de ontslag uitkering van het personeel van het zwembad. Het bedrag van dit risico is ingeschat op € 150.000. De kans dat zich dit voordoet schatten wij op 10%. Toelichting Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

8.

BTW op parkeeropbrengsten De belastingdienst heeft voor de Hoge Raad aangevoerd dat over parkeergelden BTW verschuldigd zou zijn, er ligt een advies voor waarin wordt gesteld hiermee in te stemmen. Indien de Hoge Raad in deze besluit dat dit het geval is, zal dit naar verwachting landelijk gaan spelen. Dan zal ook de gemeente Waterland met een dergelijke aanslag geconfronteerd gaan worden. De hoogte van de aanslag schatten wij in op 21% van de opbrengst parkeergeleden (€ 388.000) voor de jaren 2017 en 2018, circa € 160.000. De kans dat dit zich voordoet schatten wij in op 5%. Toelichting Dit risico heeft zich niet voorgedaan.

9.

Juridische kosten In de begroting is budget opgenomen voor de standaard juridische procedures zoals deze jaarlijks voorkomen. Er is echter geen budget opgenomen voor uitzonderlijke specialistische procedures. De hoogte van deze juridische kosten schatten wij op € 100.000. De kans dat dit zich voordoet schatten wij op 20%. Toelichting Dit risico heeft zicht voorgedaan. In 2020 zijn er diverse juridische procedures gevoerd deze hebben geleid tot schadevergoedingen vanuit de gemeente.

Jaarstukken 2020

Pagina 61 van 155

10. Project Galgeriet In de begroting zijn opbrengsten van verkopen van onroerend goed in het gebied Galgeriet opgenomen. Daarbij is uitgegaan van de verwachting ten aanzien van het moment van verkoop. Vertragingen in de diverse procedures kunnen tot verschuiving van deze verkoopdatum leiden. Het gaat om een bedrag van € 4.700.000. De kans schatten wij op 50%. Toelichting De verkoop van de gronden Galgeriet heeft in 2020 nog niet plaatsgevonden. 11. Onderhoud openbare ruimte In de begroting is bij het onderhoud van de openbare ruimte rekening gehouden met het inzetten van medewerkers die voortkomen uit ons participatiebestand. Indien bij vertrek van de huidige medewerkers geen vervangende medewerkers in het participatiebestand kunnen worden gevonden zal hieraan een andere invulling moeten worden gegeven. De extra lasten bedragen dan € 200.000. De kans schatten wij in op 30%. Toelichting Dit risico heeft zich niet voorgedaan. 12. Niet realiseren bezuiniging door derden In deze begroting zijn een aantal bezuinigingen doorgevoerd. Voor een beperkt aantal van deze bezuinigingen zijn wij afhankelijk van derden en daarmee van standpunten van andere partijen. Onze inspanningen zijn gericht op het realiseren van deze bezuinigingen. Gezien de afhankelijkheid doet zich echter het risico voor dat deze bezuinigingen niet of niet geheel kunnen worden doorgevoerd.

Dit risico nemen wij pro memorie op. Toelichting Dit risico heeft zich niet voorgedaan. Weerstandscapaciteit versus inventarisatie risico’s De exploitatie kent een weerstandscapaciteit van € 2.385.650 daarnaast beschikt de gemeente over een weerstandscapaciteit in het vermogen van € 9.414.340. Totaal is er een weerstandscapaciteit van € 11.799.990 beschikbaar. Deze weerstandscapaciteit is voldoende om het geïnventariseerde risico van € 3.003.000 op te vangen. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit.

Ratio weerstandsvermogen

Beschikbare weerstandscapaciteit

11.799.990

Benodigde weerstandscapaciteit

3.003.000

3,93

De hieronder opgenomen normentabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement.

Jaarstukken 2020

Pagina 62 van 155

De ratio van de gemeente Waterland valt in klasse A. Gemeente Waterland streeft naar minimaal factor 2.

3. Kengetallen Een deugdelijke en transparante jaarrekening is in het belang van de horizontale controle door de provinciale staten en de raad op de financiële positie van gemeenten. Welke informatie daarvoor nodig is, is een onderwerp dat al geruime tijd de nodige aandacht heeft. In de afgelopen jaren zijn vervolgens verschillende wijzigingen doorgevoerd met als doel de horizontale verantwoording en het verticale toezicht te versterken door de financiële informatie inzichtelijker en transparanter te maken. Het opnemen van kengetallen in de jaarrekening past in het streven naar meer transparantie en omdat daarmee wordt beoogd provinciale staten en de raad in staat te stellen gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten van de gemeenten. De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten die de raad en provinciale staten in hun beoordeling van de financiële positie moeten betrekken om daar een verantwoord oordeel over te kunnen geven. Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de jaarrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente.

Om dit te bereiken wordt voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kengetallen bevat: netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt, en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans. Hieronder wordt per kengetal weergegeven welke verhouding wordt uitgedrukt. - Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=2283864c-a16a-48fa-8ec1-39845d8dbee3