CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

374-14 Bijlage 4 BKP Ontwikkeling Marken.pdf

Raadsvergadering 9 juni 2022, gemeente WaterlandBij agendapunt: Bestemmingsplan Woningbouw Sportcomplex Marken4.535 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

BEELDKWALITEITPLAN ONTWIKKELING MARKEN STEDENBOUWKUNDIG- EN LANDSCHAPPELIJK PLAN,

De ontwikkeling van 2 nieuwe werven nabij S.V. Marken DEFINITIEF - 4 mei 2022

VERANTWOORDING

T I T E L: S U B T I T E L:

De ontwikkeling van 2 nieuwe werven nabij SV Marken

O P D R A C H T G E V E R:

HSB Ontwikkeling

P R O J E C T N U M M E R:

369974

R E V I S I E:

Definitief

D A T U M:

4 mei 2022

O P R A C H T N E M E R: A U T E U R:

B E E L DK W A L I T E I T P L A N

Beeldkwaliteitplan Ontwikkeling Marken Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan

-1-

SWECO P. Vonk-Minke, stedenbouwkundig- ruimtelijk ontwerper pascalle.vonk-minke@sweco.nl

ONTWIKKELING

MARKEN

INHOUDSOPGAVE

HOOFDSTUK 1 - INLEIDING 1.1 Aanleiding en opgave HOOFDSTUK 2 - WERVEN OP MARKEN 2.1 Historisch perspectief 2.2 Landschappelijke kernmerken van een werf 2.3 Stedenbouwkundige kenmerken van een werf HOOFDSTUK 3 - HUIDIGE LOCATIE 3.1 Het plangebied 3.2 zicht op de werven 3.3 Benutten van bestaande landschappelijle kwaliteiten HOOFDSTUK 4 - PLANBESCHRIJVING 4.1 Planconcept - Hoofdstructuur 4.2 Stedenbouwkundig- en Landschappelijk plan 4.3 Westelijke werf 4.4 Oostelijke werf 4.5 Taluds en overgangen 4.6 Bereikbaarheid en routing 4.7 Woningbouw programma 4.8 Parkeren 4.9 Architectuur HOOFDSTUK 5 - UITWERKING ARCHITECTUUR 5.1 Principes van een Marker woning 5.2 Stijlkenmerken - richtlijnen H O O F D S T U K 6 - U I T W E R K I N G B L E E K V E L D J E S (T U I N E N) 6.1 Uitstraling, gebruik en beheer van de tuinen 6.2 Stijlkenmerken - richtlijnen HOOFDSTUK 7 - UITWERKING OPENBARE RUIMTE 7.1 Uitstraling Openbare ruimte 7.2 Stijlkenmerken - richtlijnen

BEELDKWALITEITPLAN

-2-

ONTWIKKELING

MARKEN

H1 - INLEIDING 1

Aanleiding en opgave

Het unieke beeld van ‘kleine kernen in waardevolle cultuurhistorische landschappen’ wordt sinds lange tijd beschermd en behouden. Ter bescherming van dit unieke beeld hebben op Marken de afgelopen 50 jaar geen (grootschalige) uitbreidingen plaatsgevonden. Hierdoor is de leefbaarheid en de doorstroming op het eiland onder druk komen te staan. De woningbehoefte op Marken is groot, met de komst van een gevarieerd woningbouwprogramma op twee nieuwe werven kan weer in deze behoefte worden voorzien. HSB gaat 100 nieuwe woningen op Marken bouwen. De projectlocatie is gelegen nabij Sportvereniging Marken. Het huidige parkeerterrein en de twee oostelijk gelegen velden van het sportcomplex komen daarvoor in aanmerking. Bij de ontwikkeling van deze nieuwe werven is het van belang dat: 1) zij aansluiting vinden bij de ruimtelijke principes zoals deze cultuurhistorisch gevormd zijn, 2) zij kunnen voorzien in hedendaagse gemakken van toekomstige bewoners en 3) voldaan wordt aan de randvoorwaarden van het ‘Robuust bouwen op Marken’ (SKM100532119090517470). Met het realiseren van twee nieuwe werven op Marken wordt nadrukkelijk aansluiting gezocht bij een eeuwenoude traditie die teruggaat tot de 14 eeuw die niet alleen gericht is op duurzaamheid en veiligheid tegen watersnood, maar ook voorziet in een unieke fysieke leefomgeving met bijzondere sociale- en maatschappelijke eigenschappen.

BEELDKWALITEITPLAN

Ansichtkaart Marken

-3-

ONTWIKKELING

MARKEN

H2 - WERVEN OP MARKEN 2.1

Historische ontwikkeling

Het unieke beeld van de Marker werf heeft bij een bijzondere ontwikkeling doorstaan. Toen het IJsselmeer nog Zuiderzee was werd het eiland bij hevige windstormen geteisterd door overstromingen. Als voorzorg hietertegen bouwden de bewoners hun hun huis en later hele buurtschappen op hoge terpen. Deze werden op het eiland ‘werven’ werden genoemd. De verspreide werven vormen een bijzondere ruimtelijke compositie in het open landschap. De huizen op de werf staan, mede ter bescherming tegen de straffe wind, heel erg dicht op elkaar. De straatjes zijn soms maar 1,5 meter breed. Gemiddeld staan er op een historische werf tussen de 10 en 40 houten woningen, allen volgens traditionele houtskeletbouw. Alleen de Kerkbuurt heeft er ongeveer 150. De werven zijn alléén op Marken te vinden, ze bepalen het unieke karakter van het eiland.

14e eeuw

15e/16e eeuw - Bouw van grotere terpen met meer huizen (werven) 17e/18e eeuw - Optimaal benutten van de bestaade werven, bouwen op palen langs de randen 19e eeuw

Het bouwen op werven wordt al sinds de 14eeuw gedaan. Op naastgelegen kaartje is de historische ontwikkeling globaal weergegeven. Ook nieuwe woningen zullen volgens traditie op de Marker manier ontwikkeld worden.

Grotewerf

Moeniswerferf

-Terp met 1 huis

- Ruimtes onder de paalwoningen werden dichtgemaakt (onderhuizen) - Marken werd stabiel na afsluiting van de Zuiderzee: verder bouwen op maaiveld

Rozewerf

Kets

Kerkbuurt

Landschapsbeeld ‘Werven op Marken’

BEELDKWALITEITPLAN

-4-

ONTWIKKELING

MARKEN

H2 - WERVEN OP MARKEN 2.2

Landschappelijke kernmerken

‘Gezicht Marken’ is sinds 1971 een van Rijkswege beschermd stadsgezicht. Deze richt zich op de stedenbouwkundige- en cultuurhistorische waardering van een gebied en wil het toekomstig functioneren daarvan veiligstellen. Dit betekent dat nieuwe werven aan de ruimtelijke principes van de oude werven moeten voldoen. Daarnaast moet de ontwikkeling vertaald worden naar de eisen van de huidige tijd. De Marker werf heeft zowel landschappelijke- als stedenbouwkundige kenmerken. De landschappelijke betreffen: Het silhouet van de werf Kenmerkend voor de werven op Marken is dat ze duidelijk te onderscheiden zijn als individuele klusters. Doordat de woningen dicht bij elkaar geplaatst zijn leest de werf als één geheel. De verschillende orientatie in bebouwing en nokhoogte geven de werf een karakteristiek silhouet.

De onderlinge afstand bebouwingsclusters Om de werven te kunnen lezen als individuele clusters is het belangrijk dat deze ook vrij in het landschap liggen. De onderlinge afstand van de werven speelt hierbij een belangrijke rol. Ook de behandeling en de uitstraling van de tussenliggende ruimte is hierbij bepalend.

BEELDKWALITEITPLAN

-3 5-

ONTWIKKELING

MARKEN

H2 - WERVEN OP MARKEN 2.3

Stedenbouwkundige kenmerken

1. Kavelingsrichting: De werven worden gekenmerkt door 2 dominante verkavelingsrichtingen, loodrecht op elkaar.

2. Onderlinge afstand: De huizen staan dicht op elkaar. De smalle straatjes tussen de woningen zijn soms maar 1,5 m breed.

3. Relatie met het landschap: Smalle steegjes vanuit het binnen gebied geven verschillende doorzichten richting het omliggende landschap.

4. Ontsluiting vanuit binnen gebied: Woningen worden vanuit het binnen gebied, op de werf, ontsloten.

6. Combinatie van woningtypes: Werven krijgen een gevarieerd beeld door afwisseling van verschillende woningtypen, mate van schakeling en verspringing in rooilijn.

7. Schuurtjes/bergingen: Schuurtjes, opstallen en parkeren maken onderdeel uit van de informele structuur op de werf en volgen de structuur.

8. Goot- en nokhoogte: Een speels silhouet door afwisseling in nok- en goothoogtes en naar buiten gerichte topgevels.

9. Entree woning op 1e laag: De ontsluiting van de woning ligt op de 1e woonlaag (primaire functies op 1e en op 2e laag).

BEELDKWALITEITPLAN

-3 6-

ONTWIKKELING

5. Omloop met tuin/terrassen: Secundaire ontsluiting mogelijk vanuit een omloop buiten de woningen om (terras / toegang tot de tuin).

MARKEN

H3 - PLANGEBIED 3.1

Het plangebied

3.2

Kenmerkend voor het beeld van een Marker werf is het aanzicht vanuit de weide omgeving. Van oorsprong lagen de werven solistisch in het open landschap. Het silhouet laat een ‘klontje’ woningen zien van verschillende typologieën met afwisselende nok- en goohoogtes. Vanwege de vergoeiing van het sportcomplex met de Minnebuurt is hier geen sprake meer van een ‘solistische liging’ van een werf. Toch is het silhouet vanuit enkele windrichtingen goed te ervaren. Onderstaand kaartje en foto’s laten een aantal persperctieven zien van waaruit het zicht op de toekomstige werven goed te ervaren is.

Zicht op de werven

1. Zicht vanaf de Wallandweg op de punt van de westelijke werf: de punt markeert de entree van het nieuwe woongebied. 2. Zicht vanaf de bestaande entree van het gebied langs de voet van de westelijke werf. 3. Zicht vanaf de dijk (vanuit de richting van de Minnebuurt) op de oostelijke werf. 4. Zicht vanaf het Oosterpad (vanuit de richting van het Paard, de Vuurtoren) op het silhouet van de oostelijke werf. 5. Zicht vanaf het Oosterpad langs de zuidzijde van de westelijke werf.

3

3

Oostelijke werf

2 2 Westelijke werf

1

4

5

1

BEELDKWALITEITPLAN

4

Plangebied met de Westelijke- en de oostelijke werf

-3 7-

ONTWIKKELING

5

MARKEN

H3 - PLANGEBIED 3.3

Benutten van bestaande landschappelijle kwaliteiten

Bij de stedenbouwkundige invulling van de locatie worden zoveel mogelijk de bestaande en landschappelijke kwaliteiten van de omgeving benut. Vanwege de hogere ligging van de buurtschappen is zicht vanuit de woning op de omgeving en het weidse landschap een grote kwaliteit.

3

De westelijke werf heeft een driehoekvormige lay-out waarvan de zuidelijke en westelijke zijde volledig aan het open landschap liggen. Vanaf de westelijke zijde van de werf is een directe zichtrelatie met de kerk van de Kerkbuurt en vanaf de zuidzijde is zicht op 2 historische werven (de Rozenwerf en de Grote werf). De scherpe punt in het zuidwesten biedt de kans om met imposante Marker bebouwing de entree van het gebied te markeren.

4

De oostelijke werf is gelegen langs de dijk. Vanaf deze werf is in noordelijke richting oneindig zicht over het Markermeer te ervaren. In oostelijke richting zal er vanuit de diverse woonkamers zicht zijn op ‘Het Paard van Marken’: de vuurtoren die op het meest oostelijke deel van het eiland, op ca. 1.500 m. afstand vanaf het plangebied gelegen is. Het Paard van Marken is te bereiken via het Oosterpad, dat langs de zuidzijde van beide werven ligt. Het is eveneens mogelijk het Paard te bereiken via het pad over de dijk. De zuidzijde van de oostelijke werf wordt begrensd met een dichte, beboste zone. De groene omhulling die dienst deed als windbreker voor de sportvelden fungeert nu als buffer richting de zuidelijk gelegen veehouderij.

1

2

1. Zicht op de kerk (Kerkbuurt)

2. Zicht op de Grote werf

BEELDKWALITEITPLAN

-3 8-

3. Zicht over het Marker meer

ONTWIKKELING

MARKEN

4 Zicht op de vuurtoren

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.1

Planconcept - Hoofdstructuur

De westelijke werf is geprojecteerd op de parkeerplaats van het sportcomplex. De oostelijke werf is geprojecteerd op de 2 oostelijke velden. Vanaf de Wallandweg worden de werven via de huidige entree van het sportpark ontsloten en verbonden met elkaar. De doorgaande weg fungeert samen met het begeleidende groen als buffer tussen het sportpark en de nieuwe buurtschappen. Ondanks de uniekheid van elke werf hebben alle werven een zelfde, herkenbare opbouw en structuur. Het planconcept gaat uit van 2 compacte, helder afgebakende ruimtelijke eenheden met daarbij behorend een eigen parkeerplaats op maaiveld. Het beeld van de werven wordt bepaald door een clustering van verschillende woningtypen, dicht op elkaar verkaveld in 2 hoofdrichtingen. Grondgebonden woningen en appartementen wisselen elkaar af en worden volgens traditionele Hollandse houtskeletbouw gebouwd. Tussen de woningen vormen pleintjes en steegjes een binnenwereld die alleen de werf toebehoort. De woningen worden vanuit het binnen gebied ontsloten. Subtiele verspringingen in bouwblokken geven de binnenwereld een speels- en intieme karakter mee. Rondom de werf zijn de tuinen gelegen (oude bleekveldjes). Het gebruik van de tuinen wordt ook privaatrechtelijk vastgelegd in kwalitatieve verplichtingen. Voor zover het talud gezamenlijk gebruik betreft, wordt dit ondergebracht in een mandeligheid (gemeenschappelijk eigendom).

BEELDKWALITEITPLAN

-3 9-

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.2

Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan

Door de hoge ligging in het landschap manifesteren oorspronkelijke werven zich als individueel clusters in het open landschap. Het aanzicht van de werf (het silhouet) is vanuit de weide omgeving zichtbaar en zorgt voor een uniek beeld. De woningen op de werf zijn dicht op elkaar gebouwd waardoor het geheel als één compacte eenheid ervaarbaar is. De taluds zorgen voor een zachte landschappelijke overgang naar het omliggende open gebied. Vanwege de locatie nabij het sportcomplex is hier geen sprake van een volledige ‘solistische’ ligging. Toch is het silhouet vanuit diverse windrichtingen goed als één geheel ervaarbaar. Mede door afwisseling van verschillende goot- en nokhoogtes krijgt het het aanzicht een nonchalant en speels karakter.

Oostelijke werf

Met het stedenbouwkundig- landschappelijk plan wordt aangesloten bij de oorspronkelijke kenmerken zoals deze behoren bij een Marker werf. De opbouw van beide werven is kleinschalig maar intensief. De woningen zijn dicht op elkaar gebouwd en verkaveld langs 2 dominante kavelingsrichtingen, loodrecht op elkaar. De hoeken van de werven worden verbijzonderd, dit uit zich in een verdraaide positie, een bijzondere gevel of het toepassen van bijzondere woningtypen zoals paalwoningen. Alle woningen worden vanuit het binnen gebied ontsloten. De woningen hebben direct achter de woning een privé terras van ca. 3 tot 5m. Delen van het talud worden in gebruik genomen als gezamenlijke tuin en worden in een mandeligheid gezamenlijk beheerd.

Westelijke werf

BEELDKWALITEITPLAN

--10 3 --

ONTWIKKELING

MARKEN

4.3

Westelijke werf

Door de contour en de omvang van de westelijke locatie kan deze werf heel goed volgens oude ruimtelijke principes uitgewerkt worden. Eén enkele hoofdstraat, met één opgang, ontsluit in totaal 29 woningen. Alle woningen worden vanaf de werf via het binnengebied ontsloten. Omdat nagenoeg allewoningen langs de zijden van de werf liggen hebben allen uitzicht over het open landschap. Het huis op de zuidelijke punt is met zijn kopgevel georienteerd op de Walandweg. Dit deel van het plangebied manifesteert zich als ‘de entree’ van het gebied met de nieuwe werven.

BEELDKWALITEITPLAN

-3 11- -

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.4

Oostelijke werf

De oostelijke werf is aanzienlijk forser van formaat. Hierdoor is een buitenrand en een binnengebied ontstaan. Doormiddel van een rondgang zijn deze 2 (woon)zones gescheiden van elkaar. De woningen langs de randen en op de hoeken en van het plangebied zijn gepositioneerd op een manier waarbij maximaal zicht op het weidse landschap te ervaren is. In het binnengebied wisselen woningen en schuurtjes elkaar af. Deze zijn via smalle steegjes bereikbaar waarlangs eveneens kleinschalige terrasjes gelegen zijn.

BEELDKWALITEITPLAN

- 12 3--

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.5

Taluds en overgangen

3

De werven liggen gemiddeld tussen de 1.80 m. en 2.00 m. boven NAP. De taluds zorgen voor een zachte, landschappelijke overgang richting het weidse landschap. De randen van de werven zijn divers en verschillen qua uitstraling. De taluds vragen om een vorm en een gebruik die bij de verschillende situaties past. De taluds van de westelijke werf hebben een constante vormgeving. De opbouw van het profiel (doorsnede 1) bestaat uit een smal pad (grasstenen) van 1,0 m. langs de waterkant met beschoeiing. Het talud (overwegend gras) is gemiddeld 7 m. diep en heeft een helling van ca. 1:3. Direct achter de woningen is ruimte gereserveerd voor privé terassen met een gemiddelde diepte van 3 tot 3,5 m. Deze kunnen afgeschermd worden met een lage haag of hekje. Tussen de woningen, ter hoogte van de parkeerplekken, worden hagen geplaatst ter voorkoming dat koplampen het open gebied inschijnen. Dit is voornamelijk van belang bij de oostelijke werf waaraan een vogelweidegebied is gelegen.

2 1

De taluds van de oostelijke werf zijn verschillend. De zuidzijde van de werf wordt begrensd door een forse bomenrand die de bestaande voetbalvelden beschutting gaf. Om ophoging dichtbij de bomen te voorkomen is hier gekozen voor een steiler talud met een kering op de grens van het terras (doorsnede 2). Deze zijde van de werf is vanuit de omgeving minder zichtbaar. De vrijstaande woningen in de hoeken van de oostelijke werf kragen uit over het talud. Deze (paal)woningen hebben een extra (onder)verdieping op maaiveld van waaruit de privétuin direct toegankelijk is. De taluds in de hoeken van het plangebied zijn gelegen tussen de woningen (doorsnede 3).

Doorsnede 2

Doorsnede 3

Doorsnede 1

BEELDKWALITEITPLAN

-13 - 3 --

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.6

Bereikbaarheid - Routing

Vanaf de bestaande entree worden beide werven ontsloten. In beginsel is deze weg doodlopend, gemotoriseerd vervoer kan een rondrit over de oostelijke parkeerplaats maken en een rondgang over de oostelijke werf maken. De westelijke werf is klein en heeft één enkele opgang voor gemotoriseerd vervoer. Auto’s kunnen keren via de parkeerplek naast de woning. De werf heeft daarnaast een drietal opgangen voor voetgangers. Deze langzaam verkeerroutes maken onderdeel uit van de smalle steegjes die de werven karakteriseren. Dit maakt het gemakkelijk voor bewoners om sneller bij de omringende parkeerplaatsen rondom de werf te komen. Op het centrale pleintje op de werf is ruimte voor een opstelplek voor calamiteitenvoertuigen. Een ambulance en een brandweerauto kunnen wel op de werf komen maar kunnen er niet keren. Zij zullen de werf achteruit weer afgaan. Het is voor de brandweer ook mogelijk om rondom de werf te staan nabij de voetgangersopgangen. De bestaande uitgang over het water naar het Oosterpad kan als calamiteitenroute gebruikt worden. De oostelijke werf heeft een meer vierkante lay-out en heeft 2 opgangen voor gemotoriseerd vervoer. Hierdoor kan een rondgang over de werf gemaakt worden. Deze is bij voorkeur éénrichtingsverkeer waarvan de zuidelijke opgang de entree van de werf vormt. De weg die de werven verbindt gaat richting de dijk over in een wandelpad.

Calamiteitenvoertuigen kunnen zowel een rondgang over de parkeerplaats als over de werf maken. Aan de west- en zuidzijde zijn diverse voetgangersopgangen gemaakt om de woningen (vanaf de parkeerplaatsen rondom) zo goed mogelijk bereikbaar te maken. Er zal tussen de werven een voetgangersverbinding gemaakt worden. Deze kan tussen de noordelijk gelegen parkeerplekken en het oefenveldje van S.V. Marken een plek krijgen.

Oosterpad

Eentree vanaf de Wallandweg

BEELDKWALITEITPLAN

- 14 3--

ONTWIKKELING

Opgang Oostelijke werf

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING

Voetgangersdoorgang Westelijke werf

Hoofd opgang Oostelijke werf

Uitgang Oostelijke werf

Hoofd opgang Westelijke werf

BEELDKWALITEITPLAN

- 15 3--

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.7

Woningbouw programma

Er zullen in totaal 100 woningen worden gerealiseerd. Daarvan zullen er 29 worden gebouwd op de westelijke werf en 71 op de oostelijke werf. Binnen dit aanbod wordt een verscheidenheid aan woningen aangeboden (sociaal, middelduur en duur). Daarmee wordt aangesloten bij het gemeentelijk beleid, zoals verwoord in het bestemmingsplan en hetgeen is afgesproken in de privaatrechtelijke overeenkomst tussen de gemeente en de ontwikkelaar. In het gevarieerde woningbouwprogramma is voor elke portemonnee een betaalbare woning aanwezig. Dit vertaalt zich niet alleen in het aanbod van woningen met verschillende prijsklasses maar ook in de verscheidenheid aan woningtypologieën. Naast de bekende vrijstaande-, geschakelde- en rijwoningen, worden op de werven ook kwadrantwoningen, Tiny-houses en gestapelde appartementen gerealiseerd. De verschillende typologieën spreiden zich uit over beide werven. Vanwege de sterk gereguleerde uitstraling van de woningen blijft het geheel één eenheid en zal verspreiding van typologieën minimaal zichtbaar zijn.

7 Vrijstaande woningen 10 Twee-onder-een-kapwoningen 31 Meer-onder-1-kapwoningen 12 Kwadrant woningen 26 Appartementen 14 Tiny houses

BEELDKWALITEITPLAN

- -316 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.8

Parkeren

Het sportpark en de werven maken gebruik van dezelfde hoofdentree. Langs deze weg, die beide werven verbindt met elkaar, zijn openbare parkeerplekken gesitueerd. Deze zijn ook te gebruiken voor bezoekers/gebruikers van de sportvereniging (dubbel parkeergebruik). Langs de doorgaande weg is ter hoogte van de westelijke werf slechts aan één zijde (noorzijde) parkeermogelijkheid. Daarmee blijft de voet van de werf vrij en blijft het landschappelijke beeld van de werf intact. Aan het tracé tussen de werven kan aan 2 zijden geparkeerd worden. Beide werven hebben zeer nabij een eigen parkeerplaats op maaiveld. Deze behoort de woningen toe. Het is mogelijk om met de auto op de werf te komen, enkele woningen hebben een parkeerplaats op eigen terrein direct naast de woning. De gewenste sfeer op de werf is intiem, informeel en kleinschalig. Het incidenteel parkeren op de werf versterkt deze sfeer. Om veilig en snel ‘van-ennaar’ de centrale parkeerplaatsen te kunnen lopen zijn diverse voetgangersopgangen tussen de woningen gecreëerd. De parkeerplaatsen worden met groene hagen omzoomd om zodoende het landschapplijke beeld en daarmee de groene overgang maximaal uit te dragen. Ook de privé parkeerplekken op de werf worden afgeschermd met een haag.

Dit maakt het beeld van buitenaf niet alleen groener maar voorkomt ook dat licht in richting van het open weidse landschap broedplaatsen van vogels verstoort.

Privé parkeerplaats Westelijke werf

Prive parkeerplaats in het groen

BEELDKWALITEITPLAN

Parkeerplaats Oostelijke werf - -317 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H4 - PLANBESCHRIJVING 4.9

Architectuur

Onderdeel van ‘het karakteristiek’ van een Marker werf is de eenheid in uitstraling van woningen volgens traditionele Hollandse houtskeletbouw. Ondanks de vele verschillen in typologie zijn alle woningen familie van elkaar. Door subtiele verspringingen in- en tussen de bouwblokken krijgt bijna elke woning een eigen karakter. Door deze verspringingen kunnen woningen, door de steegjes, nog net zicht hebben op het achterliggende landschap. Verspringende rooilijnen creëren een (georganiseerde) ‘informele’ sfeer. Subtiele verschillen in detaillering en afwisseling in nok- en goot hoogtes versterkt dit beeld. De woningen, sommigen gedeeltelijk op palen, zijn uitgevoerd in diverse donkere kleuren en worden gekenmerkt door witgeverfde kozijnen, windveren, makelaars en waterborden. De glooiende, soms steile taluds die als gezamenlijke tuin worden gebruikt (oorspronkelijk ‘bleekveldjes’), vormen een zachte, overgang naar het open landschap. Hierin bevindien zich geen schuttingen en bijbehorende bouwwerken. Het silhouet van de werf wordt gevormd door een harmonieus architectonisch samenspel van stijlkenmerken, hoogten, materialen en kleuren, dat geleidelijk overgaat in het landschap.

Straatbeelden westelijke werf

Straatbeelden westelijke werf

BEELDKWALITEITPLAN

- -318 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H5 - UITWERKING ARCHITECTUUR 5.1

Principes van een Marker woning

Naastgelegen afbeelding geeft schematisch weer wat de hoofdvorm, bouwwijze en verschijningsvorm van een Marker woning kan zijn. Onderstaande onderdelen dragen bij aan de eigenheid en uniekheid daarvan. In de hierna volgende paragraven worden de stijlkenmerken per onderdeel benoemd die voorkomen op het eiland. Door het toepassen van verschillende keuzemogelijkheden onstaat individualiteit binnen de familie.

Hoofdvorm

Bouwwijze

Dakkapellen en dakramen

Kozijnen en ramen

Windveren en waterborden

Makelaar Daken

Deuren

Hoeken Luiken

Kleurgebruik

Gevels

BEELDKWALITEITPLAN

Dakgoten en hemelwaterafvoeren Aanbouw

- -319 - -

Beunen

ONTWIKKELING

MARKEN

Verschijningsvorm

H5 - UITWERKING ARCHITECTUUR 5.2

Stijlkenmerken - richtlijen

Daken - Schilddaken met een dakhelling van ca. 45-55 graden, - Dakbedekking pannen, rood of dondkergrijs/blauw gesmoord, - Pannen model oud Hollands of kruispan, - Indien zonnenpanelen op daken worden gelegd dat alleen toepassen op donkere daken. Makelaars - Decoratief element (geen bouwkundig), - Merkteken van aannemer/timmerman, - Uitvoering: eenvoudig recht of bewerkt, wit.

Makelaar

Windveren en waterborden - Profilering, wit, - Decoratieve golf of rechte plank.

Windveer Waterbord

Dakkapellen en dakramen - De afmeting is ondergeschikt aan de maat van het dak, - De positie op het dak is vrij, - De verhoudingen zijn overwegend rechthoekig staand, - De dakkapellen hebben overwegend een plat dak en zijn niet decoratief, - De dakkapellen zijn vrijwel altijd voorzien van draairamen (zowel in een enkel draairaam als in een stolpstel uitvoering). Dakgoten en hemelwaterafvoer - Goten massief hout of samengestelde bak, - Gedecoreerde klossen, - Hemelwaterafvoeren uitgevoerd in zink.

BEELDKWALITEITPLAN

Draairaam dakkapel

- -320 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H5 - UITWERKING ARCHITECTUUR Gevels - Plint in baksteen (geel of rood), - Gevel in houten delen (rabat of gepotdekseld) of alternatief materiaal zoals Werzalith (onderhoudsvrij) - Richting van de houten delen: horizontaal en/of verticaal, - Afwerking houten delen: geschaafd of opgeschaafd, - Incidenteel toepassen van een gevel geheel in baksteen. - Houten delen in verschillende (standaard) maten. - Profilering houten delen, - Gevels verschillen binnen woning. Kleuren - Houten gevels in diverse tinten donkergroen en zwart - Houten gevels incidenteel in een andere kleur, - Voegen van rabatdelen mogen in het wit - Kozijnen en details wit, - Draaiende delen diverse tinten groen. Aanbouw - Aanbouw in stijl met het hoofdgebouw. Beunen/balkons - Ballustrade, hekwerk, - Rondom het gebouw ondersteund op palen (constructief). Hoeken - Geen gelijkwaardige hoeken, - Regenzijde krijgt voorrang. Deuren - Indeling, - Detaillering, - Decoratie, - Bovenlichten.

Alternatief materiaal voor hout: Werzalith (onderhoudsvrij)

BEELDKWALITEITPLAN

- -321 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H5 - UITWERKING ARCHITECTUUR

Kozijnen en ramen - De verhouding van het kozijn is rechthoekig staand, - De breedte is maximaal 1,4 m, de hoogte is max 1,6 m, - De profilering is eenvoudig, niet decoratief, - Het aantal ruiten per kozijn is verschillend: 4, 6, 9, 12. Soms komen 16 of 20 ruits voor. De meest toegepaste is de 9e ruits, - Het glasdiagonaal ligt overwegend rond de 50 graden, - De meeste ramen worden als schuifraam uitgevoerd (vast deel boven en een schuifdeel onder), - In de topgevels worden overwegend draairamen toegepast (zowel in stolpramen als in een enkel raam),

4 ruiten

6 ruiten

9 ruiten

12 ruiten

Luiken - Wit met een donker groene rand, - Rand is aan boven- en onderzijde breder, - Verhouding - Indeling - Profilering - Detaillering - Decoratie

BEELDKWALITEITPLAN

- -322 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H6 - UITWERKING BLEEKVELDJES 6.1

Uitstraling, gebruik en beheer van de tuinen

Een bleek, ook wel bleekveld of bleekweide genoemd, is een kort gemaaide grasweide die ervoor diende om linnen te bleken. Het linnengoed zelf werd ook bleek genoemd. Rondom de wereven zijn de bleekveldjes (de tuinen) gelegen. Direct achter woning zijn (als onderdeel van de rondgang) privé terassen gelegen. De taluds vormen de groene, zachte landschappelijke overgang. Verrommeling in het shilouet dient voorkomen te worden. Het wensbeeld is om het gehele talud eenvoudig maar geordend in te richten zodat de focus op de architectuur komt te liggen. De sterk beeldbepalende tuinen fungeren hiermee als het ware als ‘kijkgroen’. De gronden rondom worden ondergebracht in een VVE en dienen voor gezamenlijk gebruik. Het is denkbaar dat er per cluster woningen een gebruiksrecht overeengekomen wordt. Op deze manier kan een op maat gemaakt totaal ontwerp in één keer aangelegd en vervolgens beheerd worden.

6.2

Hagen en/of hewerk vormen de scheidng tussen clusters tuinen Solitaire bomen en bepanting

Overwegend gras

Stijlkenmerken - richtlijnen Privé

- Taluds krijgen een parkachtige - semi-openbare uitstraling, - De inrichting van het talud is overwegend gras, - Op het talud zijn afwisselend solitaire, kleine bomen en beplanting aangebracht (rekening houdend met doozichten), - Hagen en/of lage hekken vormen de scheiding tussen de tuinen van verschillende clusters woningen. - Hagen en/of hekjes op de overgang van het talud met het privéterras kan enige mate van veiligheid / privacy bieden. - Hagen tussen de woningen voorkomt lichthinder van koplampen richting het weidse landschap.

BEELDKWALITEITPLAN

VVE

Openbaar

- -323 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

H7 - UITWERKING OPENBARE 7.1

RUIMTE

Uitstraling Openbare ruimte

De woningen op de werf zijn dicht op elkaar gebouwd waardoor het geheel als een eenheid ervaren wordt. Het binnengebied, met vele steegjes, verspringingen in rooilijnen en pleintjes, vragen om een maaiveldinrichting dat uniformiteit en rust uitstraalt. De gehele maaiveldinrichting ligt op één zelfde niveau (woonerf) en wordt bestraat met een rode terracottakleurige baksteen. Verschillende legverbanden geven het beoogde gebruik van de openbare ruimte weer (rijbaan, molgoten, voetgangerszone langs de woningen, pleintjes, privé-terassen etc.) Sommige woningen hebben aan de straatzijde nog een privé voortuintje. Deze hebben een wisselende diepte. Soms loopt de bestrating van de openbare ruimte hier in door. Ook zien we voortuintjes als verhoogd plateau vormgegeven. Rondom de voortuintjes zijn altijd hekwerken geplaatst. Op een enkele plek is door de jaren heen wel eens een woning gesloopt waar een groene invulling voor is terug gekomen. Rechthoekige plantvakken met verlichtingsarmatuur en hekwerken dragen bij aan het vergroenen van de wijk, de intieme sfeer en biedt mogelijkheden voor ontmoeten in de schaduw.

7.2

Stijlkenmerken - richtlijnen

- Rode, terracotta kleurige bakstenen vormen de bass voor de maaiveld inrichting van de werf. - Diverse legverbanden geven verschillend gebruik van de ruimte aan: - Rijbaan: keperverband - Voetgangerszone: halfsteens verband - Molgoot: diverse strekken - Parkeerplaats: elleboogverband - Op de werven worden pleintjes verbijzonderd middels een (sier)vlak, - Aan de openbare straat liggen diverse (ondiepe) privétuintjes, deze kunnen verschillend vormgevegen worden (bestraat of als plateau), - Hekwerk rondom voortuintje (spijlen / hout met vertiicale delen), - Woningen zonder voortuin hebben bij de deur een accent in de bestrating (hardstenen plaat / baskstenen opstapje), - Verlichtingsarmaturen op de werf (paaltop en/of aan de buitengevel) passen bij voorkeur bij de nostalgische sfeer van het gebied. Van wege het omliggende weidse landschap waar vele vogels broeden is het wenselijk zoveel mogelijk strooilicht te voorkomen middels toepassing van kapjes.

Hoofdstraat op een werf

Groen op de werf

BEELDKWALITEITPLAN

- -324 - -

ONTWIKKELING

MARKEN

BEELDKWALITEITPLAN

- 25 -

ONTWIKKELING

MARKEN

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=a563d173-33f8-4f07-bdfa-3a9faf384062