374-14 Bijlage 3 BP Woningbouw sportcomplex Marken.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Status : vast te stellen Datum : april 2022 IDN
: NL.IMRO.0852.BPKMAwoningbouwspo-va01
9 10
11
8
3-6
1114
6
7
LEGENDA
4
5
2
15
2
9
1C 1B
Plangebied
7
eg
1A
8
18
2 -2 19
6 new
IJsselmeerweg
1
8
23
g
we
17
6
24
3
16
4
2
1 zee der Zui
at
tra os v e Fl
8 Min
PLANGEBIED
4
BESTEMMINGEN
10
2
12
1
14
7
3
16
7
t aa tr es ze 11 uw Go 9
5
5 18
30
6
20
28
5
Groen
T-BL
Tuin - Bleken
V-VB
Verkeer - Verblijf
WA
Water
WG-WE
Woongebied - Werf
WR-A3
Waarde - Archeologie
WR-BDM
Waarde - Beschermd dorpsgezicht Marken
WR-CWL
Waarde - Culuurhistorische waterlopen
WS-WK
Waterstaat - Waterkering
26
4
G
22
4
2
6
3
8
3
24 1
1
2
ze
er
20
id Zu ew
t
eg
aa
tr
18
s re
me Al
119
7 5
3
1
2
8
eg
eg Min
g
new
e dw
14
lan
17
6
eew
10
Zu
rz ide
15
12
13
16
Wa
4
WA
AANDUIDINGEN
G
milieuzone - geur WS-WK [bg]
WA
T-BL
bouwvlak bijgebouwen
19
[bg]
VERKLARING
WG-WE
Ondergrond
[bg]
(gegevens BGT en BRK, d.d. 28-07-2020)
G T-BL
V-VB
WR-BDM
T-BL
WR-A
[bg]
2
G
G WR-CWL d
erpa
Oost
WA
V-VB 2
G
WG-WE
Wa lan dw
eg
WR-BDM WR-A
Locatie plangebied t.o.v. Marken T-BL
ad
erp
t Oos
WA
WR-CWL
Gemeente Waterland bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken vast te stellen nummer
87.03
schaal
1:1.000
raad
formaat
A1
referte
mRO
ID nr.
datum
apr 2022
versie
5
mRO bv Leeuwenveldseweg 16 H 1382 LX Weesp T : 033-4614342 / I : www.mro.nl / E : info@mro.nl
NL.IMRO.0852.BPKMAwoningbouwspo-va01
mRO
noordpijl
Woningbouw sportcomplex Marken
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Inhoudsopgave
2
Toelichting
5
Hoofdstuk 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel 1.2 Ligging en begrenzing plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 Opbouw bestemmingsplan 1.5 Leeswijzer
5 5 5 7 8 8
Hoofdstuk 2 HUIDIGE SITUATIE 2.1 Inleiding 2.2 Historie Marken 2.3 Werven en buurten 2.4 De Marker bouwwijze 2.5 Het sportcomplex Marken
9 9 9 11 12 13
Hoofdstuk 3 PLANBESCHRIJVING 3.1 Inleiding 3.2 Landschap 3.3 Hoofdstructuur 3.4 Inrichting 3.5 Woningbouwprogramma 3.6 Bereikbaarheid 3.7 Parkeren 3.8 Taluds en overgangen 3.9 Architectuur
15 15 15 16 17 18 19 20 21 22
Hoofdstuk 4 BELEIDSKADER 4.1 Inleiding 4.2 Rijksbeleid 4.3 Provinciaal beleid 4.4 Regionaal beleid 4.5 Gemeentelijk beleid 4.6 Waterbeleid
24 24 24 27 33 35 41
Hoofdstuk 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN 5.1 Inleiding 5.2 Geluid 5.3 Bodem 5.4 Bedrijven en milieuzonering 5.5 Geur 5.6 Ecologie 5.7 Waterparagraaf 5.8 Verkeer en parkeren 5.9 Luchtkwaliteit 5.10 Externe veiligheid 5.11 Archeologie 5.12 Cultuurhistorie 5.13 Kabels en leidingen 5.14 Mer-beoordeling
44 44 44 45 46 48 51 54 59 60 61 62 63 64 65
Hoofdstuk 6 JURIDISCHE ASPECTEN 6.1 Algemeen 6.2 Opbouw regels en verbeelding 6.3 Toelichting op de artikelen
66 66 66 67
Hoofdstuk 7 UITVOERBAARHEID
72
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken 7.1 Inleiding 7.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.3 Economische uitvoerbaarheid
72 72 72
Bijlagen bij de toelichting
75
Bijlage 1
Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai
76
Bijlage 2
Historisch bodemonderzoek
154
Bijlage 3
Akoestisch onderzoek omgevingslawaai
190
Bijlage 4
Lichthinderonderzoek sportvelden
298
Bijlage 5
Geurgebiedsvisie Marken
319
Bijlage 6
Verkennend natuuronderzoek
348
Bijlage 7
Voortoets Natura2000
382
Bijlage 8
Notitie Stikstofdepositieonderzoek
402
Bijlage 9
Aanvullende notitie habitat voor weidevogels
426
Bijlage 10
Watertoets Marken Boven Water
429
Bijlage 11
Notitie Uitwerking Parkeren
454
Bijlage 12
Archeologisch bureauonderzoek
462
Bijlage 13
Beeldkwaliteitsplan twee nieuwe werven
494
Bijlage 14
Aanmeldingsnotitie Vormvrije m.e.r.-beoordeling
521
Regels
539
Hoofdstuk 1 Inleidende regels Artikel 1 Begrippen Artikel 2 Wijze van meten
540 540 547
Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels Artikel 3 Groen Artikel 4 Tuin - Bleken Artikel 5 Verkeer - Verblijf Artikel 6 Water Artikel 7 Woongebied - Werf Artikel 8 Waarde - Archeologie Artikel 9 Waarde - Beschermd Dorpsgezicht Marken Artikel 10 Waarde - Cultuurhistorische waterlopen Artikel 11 Waterstaat - Waterkering
548 548 549 550 551 553 556 558 559 560
Hoofdstuk 3 Algemene regels Artikel 12 Anti-dubbeltelregel Artikel 13 Algemene bouwregels Artikel 14 Algemene gebruiksregels Artikel 15 Algemene aanduidingsregels Artikel 16 Algemene afwijkingsregels Artikel 17 Overige regels
561 561 562 563 564 565 566
Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels Artikel 18 Overgangsrecht Artikel 19 Slotregel
567 567 568
Bijlagen bij de regels
569
Bijlage 1
Aanwijzingsbesluit beschermd dorpsgezicht Marken
570
Bijlage 2
Lijst met kleinschalige bedrijfsmatige activiteiten
582
Bijlage 3
Stedenbouwkundig plan Ontwikkeling Marken
584
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
3
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
4
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
T oelichting Hoofdstuk 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding en doel
Dit is het bestemmingsplan 'Woningbouw sportcomplex Marken'. Dit bestemmingsplan voorziet in een planologisch-juridische regeling voor nieuwe woningen op een deel van het terrein van het sportcomplex van de SV Marken. Binnen de gemeente Waterland wordt al een tijd nagedacht over hoe om te gaan met (nieuwe) woningbouw op Marken, aangezien het voorzieningenniveau en daarmee de leefbaarheid op Marken zonder het toevoegen van nieuwe starterswoningen, betaalbare eengezinswoningen en voldoende seniorenwoningen onder druk staan. Dit vanwege de huidige woningmarkt (hoge prijzen), relatief eenzijdige woningvoorraad en daarmee gepaard gaande beperkte doorstroming. In dit kader is een 'Plan van aanpak Wonen op Marken' opgesteld dat op 15 december 2016 door B&W is vastgesteld. In dit plan van aanpak zijn woningbouwlocaties op Marken onderzocht. Het Sportcomplex Marken is één van de locaties die daarvoor geschikt is. Door de herinrichting van het sportcomplex ontstaat ruimte voor woningbouw en daarmee een gedeeltelijke transformatie van het terrein. Op 21 maart 2017 heeft het college het 'Plan van Aanpak Woningbouw Sportcomplex Marken' (hierna: PvA) vastgesteld.
Daarin zijn onder meer de uitgangspunten opgenomen voor de herinrichting van het complex en de geplande woningbouw, waarbij wordt gesteld dat de bouw- en verkavelingsmodellen gebaseerd op de stedenbouwkundige principes uit het onderzoek 'Marken boven water - deel II Bouwstenen voor een waterbewuste toekomst' (maart 2017) richtinggevend zijn. Binnen de ontwikkeling van de sportvelden Marken is een Kwaliteitsteam geformeerd dat de kwaliteit bewaakt van de woon- en leefomgeving. De rol van het Kwaliteitsteam is daarbij vooral gericht geweest op meedenken, faciliteren en begeleiden van plannen om gezamenlijk tot een hoog kwaliteitsniveau en een breed gedragen plan te komen. Het kwaliteitsteam van de ontwikkeling SV Marken bestaat uit (een afvaardiging van) de gemeente, stedenbouwkundigen en (landschaps-)architecten, de ontwikkelende en uitvoerende partij, de Eilandraad Marken én de monumenten- en welstandscommissie van de gemeente Waterland. De Eilandraad Marken is een stichting die als doel heeft om de belangen van de kern Marken en haar inwoners te b ehartigen en het verrichten van alle handelingen die met het vorenstaande in de ruimste zin verband houden. De Eilandraad Marken is niet gebonden aan enige politieke partij.
Na diverse studies en schetsmodellen heeft dit geresulteerd in een stedenbouwkundig - en landschappelijk plan waarbij uitgegaan wordt van twee moderne werven met woningbouw: één werf ter hoogte van de huidige parkeerplaats van het sportcomplex en één werf op de twee meest oostelijk gelegen (voormalige) sportvelden. Op deze twee werven zijn in totaal 100 woningen geprojecteerd. Deze woningen bestaan uit verschillende woningtypen (grondgebonden en gestapeld), verdeeld in verschillende categorieën en prijsklassen, en bestemd voor verschillende doelgroepen. Op en nabij de werven wordt ook voorzien in parkeergelegenheid, zowel voor de toekomstige bewoners alsook voor de gebruikers van het sportcomplex. Op basis van het nu geldende bestemmingsplan zijn de beoogde woningen niet toegestaan. Om de nieuwe woningen en bijbehorende herinrichting van het gebied mogelijk te maken dient een planologische procedure te worden doorlopen. Het voorliggende bestemmingsplan 'Woningbouw sportcomplex Marken' voorziet hierin.
1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Marken is een voormalig eiland in de Zuiderzee, tegenwoordig Markermeer, dat sinds 1957 via een dijk met het vasteland verbonden is. Het plangebied ligt in het noorden van Marken en maakt deel uit van het sportcomplex van SV Marken. Het nieuwe woningbouwplan met twee werven heeft betrekking op een tweetal (deel)gebieden van het sportcomplex: 1. 2.
de huidige parkeerplaats, gelegen in de oksel van de Walandweg en het Oosterpad; de twee meest oostelijk gelegen (voormalige) sportvelden, tussen de noordelijk gelegen dijk en het zuidelijk gelegen Oosterpad.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
5
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
De plangrens is afgestemd op een combinatie van de grenzen uit het vigerende bestemmingsplan, de kadastrale grenzen en het stedenbouwkundigplan dat specifiek voor deze woningbouwontwikkeling is opgesteld. Het plangebied heeft daarmee een omvang van in totaal circa 4 hectare. In bijgaande figuren 1.1 en 1.2 zijn de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven.
Figuur 1.1 - Glob ale ligging plangeb ied op een topografische kaart (bron: PDOK viewer)
6
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 1.2 - Ligging en b egrenzing plangeb ied op een luchtfoto (bron: PDOK viewer)
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Het plangebied maakt deel uit van een tweetal bestemmingsplannen, te weten het bestemmingsplan 'Marken 2013' dat op 11 april 2013 door de gemeenteraad is vastgesteld (en onherroepelijk is geworden bij uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 11 juni 2014), in combinatie met het bestemmingsplan 'Waterland - Parapluplan 2018' dat op 7 juni 2018 is vastgesteld. In het laatstgenoemde plan zijn onder andere verschillende kleine omissies hersteld, zijn beperkte beleidswijzigingen planologisch vastgelegd (o.a. generatiewonen) en is een regeling voor parkeren en laden en lossen planologisch geborgd.
Figuur 1.3 - Uitsnede verbeelding b ehorend bij het vigerend bestemmingsplan 'Marken 2013', ter hoogte van het plangeb ied, rood omlijnd (b ron: ruimtelijkeplannen.nl) De gronden binnen het plangebied hebben in het bestemmingsplan 'Marken 2013' de bestemming 'Sport Sportvelden' als bedoeld in artikel 17 van de bijbehorende regels en zijn daarmee bestemd voor sportvelden en gebouwen ten behoeve van de sportvelden, alsmede horeca voor zover ten dienste van en ondergeschikt aan de sport-, recreatieve en/of culturele functie. Tevens zijn kleine delen van het plangebied bestemd als 'Water'. Bovendien zijn ondergeschikte functies zoals wegen, paden en nutsvoorzieningen toegestaan, evenals bijbehorende parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, erven en terreinen. De bouwregels geven aan dat uitsluitend bestaande gebouwen en overkappingen zijn toegestaan. Verder is er voor het plangebied een drietal dubbelbestemmingen van toepassing, te weten 'Waarde Aardkundig', 'Waarde - Archeologie 3' en 'Waterstaat - Waterkering'. Ter bescherming van de aardkundig waardevolle gebieden, de archeologische waarden alsook het behoud, het herstel en het beheer van de waterstaatsdoeleinden en de cultuurhistorische waarde van de dijk (de zogenaamde Omringkade Marken) is een omgevingsvergunningstelsel van toepassing.
Dit betekent dat voor bepaalde werken en werkzaamheden een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
7
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Woningbouw is op grond van de geldende bouw- en gebruiksregels niet mogelijk. Om de woningbouw op het Sportcomplex Marken planologisch -juridisch mogelijk te maken is een gedeeltelijke herziening van het geldende bestemmingsplan 'Marken 2013' noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan dient hiertoe.
1.4
Opbouw bestemmingsplan
Het bestemmingsplan regelt de gebruik- en bebouwingsmogelijkheden van de gronden in het plangebied. De juridische regeling is vervat in een verbeelding en de bijbehorende regels. Op de verbeelding zijn de verschillende bestemmingen vastgelegd, in de regels (per bestemming) de bouw- en gebruiksmogelijkheden. Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) bepaalt dat een bestemmingsplan vergezeld gaat van een toelichting. Deze toelichting heeft geen juridische status, maar is wel belangrijk als het gaat om de onderbouwing van hetgeen in het bestemmingsplan is geregeld. Het bestemmingsplan voldoet aan de eisen van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen (SVBP) 2012. Voor de verbeelding op papier wordt gebruik gemaakt van topografische en kadastrale ondergronden. Deze ondergronden zijn niet altijd actueel en tonen niet altijd alle bebouwing. Deze ondergronden dienen slechts ter oriëntatie. In het vaststellingsbesluit is opgenomen welke ondergrond is gebruikt bij het opstellen van het plan. De ondergronden (waaronder luchtfoto's) die worden gebruikt op de landelijke website www.ruimtelijkeplannen.nl worden beschikbaar gesteld door de website zelf. Ook die ondergronden zijn niet altijd actueel en tonen niet altijd alle bebouwing. De gemeente heeft daar geen invloed op.
1.5
Leeswijzer
Deze toelichting is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 volgt een beschrijving van de huidige situatie van het plangebied, waarna in hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de voorgenomen woningbouwontwikkeling. Hoofdstuk 4 gaat in op de relevante ruimtelijke beleidskaders. In hoofdstuk 5 worden de milieu- en omgevingsaspecten bekeken en verantwoord. Hoofdstuk 6 gaat in op de juridische opzet van het bestemmingsplan, waarbij een toelichting op de verbeelding en de planregels wordt gegeven. In hoofdstuk 7 volgt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan, met onder meer de resultaten van de inspraak en het wettelijke vooroverleg over het plan.
8
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Hoofdstuk 2 2.1
HUIDIGE SITUATIE
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt een beschrijving van het plangebied gegeven. Alvorens wordt ingezoomd op het sportparkcomplex en daarmee het plangebied zelf, wordt eerst een korte beschrijving van Marken gegeven. Daarbij geldt dat Marken, een voormalig eiland in de Gouwzee, een karakteristieke bouwstijl en ruimtelijke opbouw kent en daarom is aangewezen als een beschermd dorpsgezicht. Het aanwijzingsbesluit van het beschermd dorpsgezicht is opgenomen in bijlage 1 (Aanwijzingsbesluit beschermd dorpsgezicht) bij de planregels. In het aanwijzingsbesluit zijn de ontstaansgeschiedenis en ruimtelijke waarden uitvoerig beschreven. Voor een meer uitgebreidere omschrijving wordt dan ook verwezen naar deze bijlage.
2.2
Historie Marken
Ook op de topografische kaarten is de ruimtelijke opbouw van Marken goed zichtbaar. Op de kaarten tot in de eerste helft van de 20e eeuw zijn de compacte woonbuurten nog als zelfstandige werven herkenbaar. Dit beeld blijft lange tijd intact en over het algemeen is sprake van kleinschalige en organische groei en bouwactiviteiten op het eiland.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
9
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 2.1 - Uitsneden diverse topografische kaarten (bron: www.topotijdreis.nl) Nadat in 1932 de voormalige Zuiderzee was afgesloten door de Afsluitdijk, stopte de periodieke overstroming van het eiland. Daarmee verdween de noodzaak om te bouwen op de werven. Sindsdien zijn er ook woonwijken op het maaiveld gebouwd. In de jaren 30 van de vorige eeuw ontstond ten zuidwesten van de Kerkbuurt een nieuwe woonwijk. En wanneer het eiland in 1957 middels de dijk met het vasteland wordt verbonden, ontstaat er meer vraag naar woningen. Vervolgens groeien eerst de oorspronkelijke Monnickenwerf (Kerkbuurt) en werven rondom
10
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken de 'Nieuwebuurt' geleidelijk verder aan elkaar. Hiermee ontstaat de kern Marken, tegenwoordig een drukbezochte kern met kenmerkende bouwstijl en compacte bebouwingsstructuur. Aan de zuidkant van het eiland zijn de zelfstandige werven nog altijd goed herkenbaar. Vanaf medio jaren '60 tot jaren '70 is een tweede 'grootschalige' bouwperiode herkenbaar, wanneer de woonwijk Minnebuurt in het noordelijk gedeelte van het eiland, ten noordoosten van Kerkbuurt, wordt gebouwd. In de daaropvolgende jaren vinden vooral weer kleinschalige uitbreidingen plaats. Ten noorden van de haven en langs de centrale toegangsweg wordt meer structurele nieuwbouw gepleegd. Als gevolg van de toegenomen bevolking en toerisme zijn ook nieuwe voorzieningen noodzakelijk. Het sportcomplex ten zuidoosten van de Minnebuurt en onder andere parkeervoorzieningen worden in de loop van de jaren '80 aangelegd en gaandeweg uitgebreid tot de huidige vorm.
2.3
Werven en buurten
In de 14e eeuw waren er regelmatig dijkdoorbraken op Marken, waardoor er regelmatig overstromingen plaatsvonden. Om de overlast van water te beperken, begonnen de Markers op 'werven' te bouwen. Dit zijn kunstmatig opgeworpen heuvels, die ca. 2,0 m. bovenop het open kleipolderlandschap liggen. De werven worden gekenmerkt door de grote bebouwingsdichtheid en de opvallend steile taluds. Een deel van de werven werd in de loop der tijd toch door het water verzwolgen of brandde af. Van de oorspronkelijk 27 werven op Marken zijn er nog 12 bewoond en zijn er nog 4 als bulten in het landschap herkenbaar. De indeling van de werven is weergegeven in figuur 2.2. Naast de werven zijn er de karakteristieke buurten die op maaiveldniveau zijn ontstaan. Dit zijn de Havenbuurt, die de haven van Marken markeert, en Buurt IV die aansluitend op de Buurten I tot en met III is ontstaan.
Figuur 2.2 - Indeling werven op Marken
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
11
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
2.4
De Marker bouwwijze
Ruimtelijke principes van een ‘werf’ op Marken De werven die als compacte verhogingen in het weidse kleipolderlandschap liggen, vormen gezamenlijk een kenmerkend landschappelijk beeld. Van oorsprong is de structuur van de werven verbonden met het patroon van sloten en kreken van het eiland. De kreken, waarlangs de werven ontstonden, vormden van oudsher de belangrijkste verbinding tussen de buurten. De werven hebben allen een eigen ontwikkeling doorstaan en vormen ieder afzonderlijk een afgerond geheel. Ondanks de eigenheid van elke werf vormen ze tot op de dag vandaag nog steeds een krachtige familie van buurtschappen met een herkenbare opbouw en structuur. Het ‘bouwen op werven’ is een typisch kenmerk van Marken; de werven bepalen het unieke karakter van het eiland. Mede hierdoor is het eiland aangewezen als beschermd dorpsgezicht.
Figuur 2.3 - foto Grotewerf, met op de achtergrond de Rozewerf (bron: website Ontwikkeling Marken) Het beeld van een werf wordt bepaald door een clustering van zo’n tien tot veertig woningen, gebouwd volgens traditionele Hollandse houtskeletbouw De woningen, sommigen gedeeltelijk of zelfs geheel op palen, zijn uitgevoerd in diverse donkere kleuren en worden gekenmerkt door witgeverfde kozijnen, windveren, makelaars en waterborden. Doordat de woningen dicht en haaks op elkaar gebouwd zijn, ontstaan tussen de smalle steegjes, bijzondere vergezichten op het landschap. De glooiende, soms steile taluds / de 'bleekveldjes' vormen een zachte overgang naar het open landschap. Het silhouet van de werf wordt gevormd door een harmonieus architectonisch samenspel van stijlkenmerken, hoogten, materialen en kleuren, dat geleidelijk overgaat in het landschap.
12
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 2.4 - doorzichten naar landschap (b ron: website Ontwikkeling Marken)
2.5
Het sportcomplex Marken
Het sportcomplex 'Nooitgedacht' op Marken omvat verschillende verenigingen met meerdere sportvelden en bijbehorende voorzieningen. Het sportcomplex ligt ten zuidoosten van de Minnebuurt, tussen de dijk in het noorden, de Walandweg in het westen en het Oosterpad in het zuiden. Het complex wordt aan de zuidelijke rand begrenst door een sloot die langs het fietspad van het historische Oostervaart-tracé ligt en naar de oostelijk gelegen vuurtoren 'Het Paard van Marken' leidt. Ten zuiden van dit pad is een agrarisch bedrijf aanwezig. Het betreft een melkrundveehouderij, gelegen op het perceel Oosterpad 2. Het pad wordt dus behalve een fietsverbinding ook als erftoegangsweg gebruikt. Het sportcomplex bestaat uit diverse velden, waaronder enkele voetbalvelden van de SV Marken. Deze worden echter niet allemaal actief ingezet als trainings- of wedstrijdveld. In het recente verleden is het hoofdveld gemoderniseerd en voorzien van kunstgras. De overige velden zijn in gebruik als trainingsveld, waarbij wordt opgemerkt dat het meest oostelijke veld niet actief wordt gebruikt. Het complex ligt op het laagstgelegen deel van het eiland, met de laagstgelegen delen op ca. -0,8 m t.o.v. NAP (tevens het niveau van het Markermeer). De kruin van de dijk ligt op ca. 1,8 m. t.o.v. NAP.
Aan de randen van het terrein is relatief veel erfbeplanting aanwezig in de vorm van volwassen bomen met daarbij een ondergroei van diverse stuiken. Daarmee zijn de sportvelden vanaf de aangrenzende dijk en openbare wegen niet of nauwelijks waarneembaar. Het sportcomplex wordt in het zuidwesten van het terrein rechtstreeks ontsloten op de Walandweg. Dit betreft een buurtonsluitingsweg met een relatief breed profiel en een maximumsnelheid van 60 km/uur. Zuidelijk van deze aansluiting is een parkeerterrein aanwezig die in de huidige situatie ruimte biedt aan ca. 75 parkeerplaatsen. Zoals reeds aangegeven heeft het plangebied betrekking op een tweetal (deel)gebieden van het sportcomplex: 1. 2.
de huidige parkeerplaats, gelegen in de oksel van de Walandweg en het Oosterpad; de twee meest oostelijk gelegen (voormalige) sportvelden van SV Marken, tussen de noordelijk gelegen dijk en het zuidelijk gelegen Oosterpad.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
13
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 2.5 - Ligging en b egrenzing plangeb ied op een luchtfoto (bron: PDOK viewer)
14
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Hoofdstuk 3 3.1
PLANBESCHRIJVING
Inleiding
Ter bescherming van het unieke beeld van 'kleine kernen in waardevolle cultuurhistorische landschappen' hebben op Marken de afgelopen 50 jaar geen (grootschalige) uitbreidingen plaatsgevonden. Hierdoor is de leefbaarheid en de doorstroming op het eiland onder druk komen te staan. De woningbehoefte op Marken is groot, met de komst van een gevarieerd woningbouwprogramma op twee nieuwe werven kan weer in deze behoefte voorzien worden. De projectlocatie is gelegen nabij Sportvereniging Marken. Het huidige parkeerterrein en de twee oostelijke velden komen daarvoor in aanmerking. Bij de ontwikkeling van deze nieuwe werven is het van belang dat zij 1) aansluiting vinden bij de ruimtelijke principes zoals deze cultuurhistorisch gevormd zijn, 2) dat zij kunnen voorzien in hedendaagse gemakken van toekomstige bewoners en 3) dat voldaan wordt aan de gestelde eisen van het 'Robuust bouwen op Marken'. Met het realiseren van twee nieuwe werven op Marken wordt nadrukkelijk aansluiting gezocht bij een eeuwenoude traditie die teruggaat tot de 14 eeuw die niet alleen gericht is op veiligheid en duurzaamheid tegen watersnood, maar ook voorziet in een unieke fysieke leefomgeving met bijzondere sociale- en maatschappelijke eigenschappen.
Figuur 3.1 – Toekomstige locaties van de werven (bron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.2
Landschap
Bij de stedenbouwkundige invulling van de locatie worden zoveel mogelijk de bestaande landschappelijk kwaliteiten van de omgeving benut. Vanwege de hogere ligging van de buurtschappen is zicht vanuit de woning op de omgeving en het weidse landschap een grote kwaliteit. De westelijke werf heeft een driehoekvormige lay-out waarvan de zuidelijke en westelijke zijde volledig aan het open landschap liggen. Vanaf de westelijke zijde van de werf is een directe zichtrelatie met de kerk van de Kerkbuurt en vanaf de zuidzijde is zicht op 2 historische werven (de Rozenwerf en de Grote werf). De scherpe punt in het zuidwesten biedt de kans om met imposante Marker bebouwing de entree van het gebied te markeren. De oostelijke werf is gelegen langs de dijk. Vanaf deze werf is in noordelijke richting oneindig zicht over het
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
15
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken Markermeer te ervaren. In oostelijke richting zal er vanuit de diverse woonkamers zicht zijn op 'Het Paard van Marken': de vuurtoren die op het meest oostelijke deel van het eiland, op ca. 1.500 m. afstand vanaf het plangebied gelegen is. Het Paard van Marken is te bereiken via het Oosterpad, dat langs de zuidzijde van beide werven ligt. Het is eveneens mogelijk het Paard te bereiken via het pad over de dijk. De zuidzijde van de oostelijke werf wordt begrensd met een en dicht beboste zone. De groene omhulling die dienstdeed als windbreker fungeert nu als buffer richting de zuidelijk gelegen veehouderij.
Figuur 3.2 - Zicht vanaf de werven op het omliggende landschap (bron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.3
Hoofdstructuur
De westelijke werf is geprojecteerd op de parkeerplaats van het sportcomplex. De westelijke werf is geprojecteerd op de parkeerplaats van het sportcomplex. De oostelijke werf is geprojecteerd op de 2 oostelijke velden. Vanaf de Walandweg worden de werven via de huidige entree van het sportpark ontsloten en verbonden met elkaar. De doorgaande weg fungeert samen met het begeleidende groen als buffer tussen het sportpark en de nieuwe buurtschappen. Ondanks de uniekheid van elke werf hebben alle werven eenzelfde, herkenbare opbouw en structuur. Het planconcept gaat uit van 2 compacte, helder afgebakende ruimtelijke eenheden met daarbij behorend een eigen parkeerplaats op maaiveld. Het beeld van de werven wordt bepaald door een clustering van verschillende woningtypen, dicht op elkaar verkaveld in 2 hoofdrichtingen. Grondgebonden woningen en appartementen wisselen elkaar af en worden volgens traditionele Hollandse houtskeletbouw gebouwd. Tussen de woningen vormen pleintjes en steegjes een binnenwereld die alleen de werf toebehoort. De woningen worden vanuit het binnen gebied ontsloten. Subtiele verspringingen in bouwblokken geven de binnenwereld een speels- en intieme karakter mee. Rondom de werf zijn de tuinen gelegen.Het gebruik van de tuinen wordt ook privaatrechtelijk vastgelegd in kwalitatieve verplichtingen.
Voor zover het talud gezamenlijk gebruik betreft, wordt dit ondergebracht in een mandeligheid (gemeenschappelijk eigendom).
16
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.3 - Planconcept hoofdstructuur (b ron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.4
Inrichting
Door de hoge ligging in het landschap manifesteren oorspronkelijke werven zich als individueel clusters in het open landschap. Het aanzicht van de werf (het silhouet) is vanuit de weide omgeving zichtbaar en zorgt voor een uniek beeld. De woningen op de werf zijn dicht op elkaar gebouwd waardoor het geheel als één compacte eenheid ervaarbaar is. De taluds zorgen voor een zachte landschappelijke overgang naar het omliggende open gebied. Vanwege de locatie nabij het sportcomplex is hier geen sprake van een volledige 'solistische' ligging. Toch is het silhouet vanuit diverse windrichtingen goed als één geheel ervaarbaar. Mede door afwisseling van verschillende goot- en nokhoogtes krijgt het aanzicht een nonchalant en speels karakter. Met het stedenbouwkundig- en landschappelijk plan wordt aangesloten bij de oorspronkelijke kenmerken zoals deze behoren bij een Marker werf. De opbouw van beide werven is kleinschalig maar intensief. De woningen zijn dicht op elkaar gebouwd en verkaveld langs 2 dominante kavelingsrichtingen, loodrecht op elkaar. De hoeken van de werven worden verbijzonderd, dit uit zich in een verdraaide positie, een bijzondere gevel of het toepassen van bijzondere woningtypen zoals paalwoningen. Alle woningen worden vanuit het binnen gebied ontsloten. De woningen hebben direct achter de woning een privé terras van ca. 3 tot 5 m.
Delen van het talud worden in gebruik genomen als gezamenlijke tuin en worden in een mandeligheid gezamenlijk beheerd.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
17
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.4 - Stedenbouwkundig plan (b ron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.5
Woningbouwprogramma
Er zullen in totaal 100 woningen worden gerealiseerd. Daarvan zullen er 29 worden gebouwd op de westelijke werf en 71 op de oostelijke werf. Binnen dit aanbod wordt een verscheidenheid aan woningen aangeboden (sociaal, middelduur en duur). Daarmee wordt aangesloten bij het gemeentelijk beleid, zoals verwoord in paragraaf 4.5.2 en hetgeen is afgesproken in de privaatrechtelijke overeenkomst tussen de gemeente en de ontwikkelaar. In het gevarieerde woningbouwprogramma is voor elke portemonnee een betaalbare woning aanwezig. Dit vertaalt zich niet alleen in het aanbod van woningen met verschillende prijsklasses maar ook in de verscheidenheid aan woningtypologieën. Naast de bekende vrijstaande-, geschakelde- en rijwoningen, worden op de werven ook kwadrantwoningen, Tiny-houses en gestapelde appartementen gerealiseerd. De verschillende typologieën spreiden zich uit over beide werven. Vanwege de sterk gereguleerde uitstraling van de woningen blijft het geheel één eenheid en zal verspreiding van typologieën minimaal zichtbaar zijn.
18
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.5 - Woningb ouwprogramma (b ron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.6
Bereikbaarheid
Vanaf de bestaande entree worden beide werven ontsloten. In beginsel is deze weg doodlopend, gemotoriseerd vervoer kan een rondrit over de oostelijke parkeerplaats maken en een rondgang over de oostelijke werf maken. De westelijke werf is klein en heeft één enkele opgang voor gemotoriseerd vervoer. Auto's kunnen keren via de parkeerplek naast de woning. De werf heeft daarnaast een drietal opgangen voor voetgangers. Deze langzaam verkeerroutes maken onderdeel uit van de smalle steegjes die de werven karakteriseren. Dit maakt het gemakkelijk voor bewoners om sneller bij de omringende parkeerplaatsen rondom de werf te komen. Op het centrale pleintje op de werf is ruimte voor een opstelplek voor calamiteitenvoertuigen. Een ambulance en een brandweerauto kunnen wel op de werf komen maar kunnen er niet keren. Zij zullen de werf achteruit weer afgaan. Het is voor de brandweer ook mogelijk om rondom de werf te staan nabij de voetgangersopgangen. De bestaande uitgang over het water naar het Oosterpad kan als calamiteitenroute gebruikt worden. De oostelijke werf heeft een meer vierkante lay-out en heeft 2 opgangen voor gemotoriseerd vervoer. Hierdoor kan een rondgang over de werf gemaakt worden. Deze is bij voorkeur éénrichtingsverkeer waarvan de zuidelijke opgang de entree van de werf vormt. De weg die de werven verbindt gaat richting de dijk over in een wandelpad.
Calamiteitenvoertuigen kunnen zowel een rondgang over de parkeerplaats als over de werf maken. Aan de west- en zuidzijde zijn diverse voetgangersopgangen gemaakt om de woningen (vanaf de parkeerplaatsen rondom) zo goed mogelijk bereikbaar te maken. Er zal tussen de werven een voetgangersverbinding gemaakt worden. Deze kan tussen de noordelijk gelegen parkeerplekken en het oefenveldje van S.V. Marken een plek krijgen.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
19
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.6 - Routing plangeb ied (b ron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.7
Parkeren
Het sportpark en de werven maken gebruik van dezelfde hoofdentree. Langs deze weg, die beide werven verbind met elkaar, zijn openbare parkeerplek-ken gesitueerd. Deze zijn ook te gebruiken voor bezoekers/gebruikers van de sport- vereniging. Hier is rekening gehouden met dubbel parkeergebruik. Langs de doorgaande weg is slechts aan één zijde (noorzijde) parkeermogelijkheden. Daarmee blijft de voet van de werf vrij en blijft het landschappelijke beeld van de werf in tact. Aan het tracé tussen de werven kan aan 2 zijden geparkeerd worden. Beide werven hebben zeer nabij een eigen parkeerplaats op maaiveld. Deze behoort de woningen toe. Het is mogelijk om met de auto op de werf te komen, echter, niet alle woningen hebben een parkeerplaats op eigen terrein. De gewenste sfeer op de werf is intiem, informeel en kleinschsalig. Het incidenteel parkeren op de werf versterkt deze sfeer. Om veilig en snel 'van-en-naar' de parkeerplaatsen te kunnen lopen zijn diverse voetgangersopgangen tussen de woningen gecreëerd. De parkeerplaatsen worden met groene hagen omzoomd om zodoende het landschapplijke beeld en daarmee de groene overgang maxi-maal uit te dragen. Op een nadere (kwantitatieve) uitwerking van het parkeren, wordt in paragraaf 5.8 ingegaan.
20
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.7 - Parkeren (b ron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.8
Taluds en overgangen
De werven liggen gemiddeld tussen de 1.80 m. en 2.00 m. boven NAP. De taluds zorgen voor een zachte, landschappelijke overgang richting het weidse landschap. De randen van de werven zijn divers en verschillen qua uitstraling. De taluds vragen om een vorm en een gebruik die bij de verschillende situaties past. De taluds van de westelijke werf hebben een constante vormgeving. De op-bouw van het profiel (doorsnede 1) bestaat uit een smal pad (grasstenen) van 1,0 m. langs de waterkant met beschoeiing. Het talud (overwegend gras) is gemiddeld 7 m. diep en heeft een helling van ca. 1:3. Direct achter de woningen is ruimte gereserveerd voor privé terassen met een gemiddelde diepte van 3 tot 3,5 m. Deze kunnen afgeschermd worden met een lage haag of hekje. Tussen de woningen, ter hoogte van de parkeerplekken, worden hagen geplaatst ter voorkoming dat koplampen het open gebied inschijnen. Dit is voornamelijk van belang bij de oostelijke werf waaraan een vogelweidegebied is gelegen. De taluds van de oostelijke werf zijn verschillend. De zuidzijde van de werf wordt begrensd door een forse bomenrand die de bestaande voetbalvelden beschutting gaf. Om ophoging dichtbij de bomen te voorkomen is hier gekozen voor een steiler talud met een kering op de grens van het terras (doorsnede 2). Deze zijde van de werf is vanuit de omgeving minder zichtbaar.
De vrijstaande woningen in de hoeken van de oostelijke werf kragen uit over het talud. Deze (paal)woningen hebben een extra (onder)verdieping op maaiveld van waaruit de privétuin direct toegankelijk is. De taluds in de hoeken van het plangebied zijn gelegen tussen de woningen (doorsnede 3).
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
21
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.8 - Doorsnedes taluds (b ron: Stedenbouwkundig- en landschappelijk plan, Sweco)
3.9
Architectuur
Onderdeel van 'het karakteristiek' van een Marker werf is de eenheid in uitstraling van woningen volgens traditionele Hollandse houtskeletbouw. Ondanks de vele verschillen in typologie zijn alle woningen familie van elkaar. Door subtiele verspringingen in- en tussen de bouwblokken krijgt bijna elke woning een eigen karakter. Door deze verspringingen kunnen woningen, door de steegjes, nog net zicht hebben op het achterliggende landschap. Verspringende rooilijnen creëren een (georganiseerde) 'informele' sfeer. Subtiele verschillen in detaillering en afwisseling in nok- en goot hoogtes versterkt dit beeld. De woningen, sommigen gedeeltelijk op palen, zijn uitgevoerd in diverse donkere kleuren en worden gekenmerkt door witgeverfde kozijnen, windveren, makelaars en waterborden. De glooiende, soms steile taluds die als gezamenlijke tuin worden gebruikt, vormen een zachte overgang naar het open landschap. Hierin bevinden zich geen schuttingen en bijbehorende bouwwerken. Het silhouet van de werf wordt gevormd door een harmonieus architectonisch samenspel van stijlkenmerken, hoogten, materialen en kleuren, dat geleidelijk overgaat in het landschap.
22
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 3.10 – 3D Impressie en uitwerking architectuur (Bron: Sweco / W3 Architecten)
Figuur 3.11 - aanzicht woningen (Bron: W3 architecten)
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
23
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Hoofdstuk 4 4.1
BELEIDSKADER
Inleiding
Ruimtelijke plannen dienen te passen binnen wetten, regels en beleid van het Rijk, de provincie, eventueel regionaal gevoerd beleid op intergemeentelijk niveau en in lijn te zijn met het eigen gevoerde gemeentelijk beleid. De meest relevante beleidsaspecten die betrekking hebben op de beoogde woningbouwontwikkeling op een deel van het Sportcomplex van SV Marken, worden in dit hoofdstuk beschouwd. Onderscheid is aangebracht in rijksbeleid (paragraaf 4.2), provinciaal beleid (paragraaf 4.3), regionaal beleid (paragraaf 4.4) en gemeentelijk beleid (paragraaf 4.5). Het beleid ten aanzien van water is in één separate paragraaf (4.6) opgenomen.
4.2
Rijksbeleid
4.2.1
Nationale Omgevingsvisie
De kaders van het rijksbeleid op het gebied van de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI is op 11 september 2020 vastgesteld en is vanaf 12 februari 2021 bindend voor het Rijk als geldende visie onder Wet ruimtelijke ordening. De NOVI vervangt daarmee de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012). Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat immers voor een aantal urgente opgaven, die zowel lokaal, nationaal als wereldwijd spelen. Het zijn grote en complexe opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Deze opgaven zullen Nederland flink veranderen. De toenemende druk op de fysieke leefomgeving vraagt daarbij om een actiever Rijksoverheid. De NOVI stelt een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisatie, en met meer regie vanuit het Rijk. Regie vanuit het Rijk betekent echter niet het centraliseren van taken en verantwoordelijkheden; wel het geven van richting op grote opgaven en regie op goed samenspel, zowel publiek als publiek/privaat.
In de NOVI zijn de genoemde opgaven samengevat in vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; een duurzaam en economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om dit te bereiken worden 21 nationale belangen benoemt in de NOVI waarop de nationale overheid zich richt. Deze hebben onder andere betrekking op het zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften, het waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem, het beperken van klimaatverandering, het waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen, het behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang en het verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. Deze 21 nationale belangen hebben ook een relatie met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), zie ook paragraaf 4.2.2. In relatie tot de beoogde nieuwe woningbouw op Marken zijn onder meer de nationale belangen 'Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften' en 'Waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatb estendigheid' van belang.
Met de ontwikkeling van twee nieuwe moderne werven waarop de woningbouw mogelijk wordt gemaakt, is aangesloten bij de traditionele Marker bouwwijze. Uitgangspunt daarbij is het ontwikkelingen van duurzame en betaalbare woningen voor elke doelgroep, wat tot uitdrukking komt in de realisatie van verschillende woningtypen. Doel is om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen en daarmee een bijdrage te leveren aan de verbetering van de leefbaarheid van het eiland. Het nationale belang 'Waarborgen van de klimaatbestendigheid en waterveiligheid' (klimaatadaptatie, plannen weerbaar maken tegen onder meer overstromen, wateroverlast, droogte en hittestress) is ook van belang voor het plangebied omdat het Rijk verantwoordelijk is voor het integrale beheer van het
24
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken hoofdwatersysteem en, samen met de waterschappen, verantwoordelijk voor de bescherming van Nederland tegen overstromingen. Het is belangrijk dat bij ruimtelijke plannen, waaronder ook stedelijke (her)ontwikkeling, rekening wordt gehouden met waterhuishoudkundige eisen op korte en lange termijn. Het Markermeer wordt daarbij als onderdeel van het hoofdwatersysteem van Nederland aangemerkt. Het beheer van het watersysteem is gericht op het meebewegen met natuurlijke processen waar het kan en het bieden van weerstand waar het moet. Dit laatste geldt ook specifiek voor de zogenaamde Omringkade, de dijk rondom Marken, die het eiland Marken beschermt tegen het buitenwater van het Markermeer. Het betreft een zogenaamde primaire waterkering (aangeduid als dijkring 13b) die in het beheer is bij het Rijk. De primaire waterkering bestaat uit drie trajecten, de West-, Zuid- en Noordkade. Het plangebied ligt nabij de Noordkade (zie ook paragraaf 4.2.2). Verder wordt met het voorliggende woningbouwplan invulling gegeven aan klimaat adaptief bouwen.
In de nota ‘Marken boven water, deel II: bouwstenen voor een waterbewuste toekomst’ (zie ook 4.5.1), dat als onderdeel van de ‘MIRT verkenning Meerlaagsveiligheid Dijkversterking Marken’ is opgesteld en door meerdere overheden onderschreven wordt, wordt namelijk een breed scala aan opties en aanbevelingen voor waterbewust bouwen geschetst. De realisatie van twee nieuwe werven sluit aan op de stedenbouwkundige principes uit de nota en is daarmee een goed voorbeeld van ruimtelijke adaptatie. Bovendien sluit het voorliggende project aan bij de regionale uitgangspunten en doelvoorschriften voor nieuwbouw (gebiedsontwikkeling), zoals beschreven in het document 'Basisveiligheidsniveau voor klimaatbestendige nieuwbouw 3.0' (zie ook 4.4.4). 4.2.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Ten behoeve van de bescherming en de verwezenlijking van de nationale belangen, worden in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels voorgeschreven die bindend zijn voor de lagere overheden als provincie en gemeente. Hoewel in het Barro de kaderstellende uitspraken uit de voorheen geldende SVIR werden bevestigd, blijven deze ook onder de NOVI gelden. Het gaat hierbij onder meer om de volgende onderwerpen: Rijksvaarwegen; Hoofdwegen en hoofdspoorwegen; Elektriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuur Netwerk Nederland (voorheen Ecologische hoofdstructuur); Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte). Gelet op de ligging van het plangebied, onderdeel van het sportcomplex Marken, is alleen artikel 2.11 'Primaire waterkeringen buiten het kustfundament' uit het Barro relevant. Hierin is aangegeven dat een bestemmingsplan de bestemming waterkering bevat voor grond waarop een primaire waterkering ligt of die de functie van primaire waterkering heeft. Reden is de reeds genoemde en aanwezige Omringkade Marken (dijkring 13b) die een bijdrage levert aan de veiligheid van het eiland Marken tegen hoogwater. De bijbehorende zones dienen beschermt te worden. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in een kernzone en beschermingszone.
De kernzone vormt door zijn huidige omvang de feitelijke hoogwaterkering en waarborgt de veiligheid van het achterliggende land. In deze zone gelden veelal zware beperkingen. Aan weerzijden van de kernzone liggen de beschermings- en buitenbeschermingszones. De beschermingszone zorgt er voor dat het waterkerende vermogen en de stabiliteit van de waterkering gewaarborgd blijven. Er gelden minder zware beperkingen dan in de kernzone. De buitenbeschermingszone vormt de extra reserve voor de bescherming van de waterkering na toekomstige verzwaringen.
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
25
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Figuur 4.1 - Ligging primaire waterkering b uiten het kustfundament - Omringkade Marken (bron: Barro) Op basis van de 'Legger Omringkade Marken' (29 mei 2009, Rijkswaterstaat) blijkt dat de kernzone van de Noordkade op 40 meter is gesteld. Deze zone is bepaald als de afstand tussen de binnen-en de buitenteen van het huidige profiel, plus 5 meter aan beide zijden. De beschermingszone aan de landzijde bedraagt ook 40 meter. De buitenbeschermingszone aan de landzijde bedraagt 55 meter. Deze zones zijn ook weergegeven op de Leggerkaart van de Primaire Waterkering (Rijkswaterstaat). In de 'Watertoets Marken Boven Water' (Sweco, oktober 2020), dat als Bijlage 10 bij deze plantoelichting is gevoegd, wordt daar ook nader op ingegaan en naar verwezen. Dit geldt ook voor de in dit plan opgenomen Waterparagraaf. Hieruit blijkt dat het noordelijk deel van de oostelijke nieuwe werf in de beschermingszone van de waterkering ligt. Omdat er als onderdeel van de beoogde woningbouw werkzaamheden (zoals het bouwen van bebouwing en het graven van water) plaatsvinden in de beschermingszone van de waterkering en er ook bouwwerkzaamheden plaatsvinden in de buitenbeschermingszone, is een watervergunning nodig van Rijkswaterstaat. Bij de uitwerking van de woningbouwplannen zal dit vergunningentraject worden opgepakt.
Om de bescherming van de waterkering vanuit planologisch oogpunt te borgen, is in het voorliggende bestemmingsplan de kernzone gecombineerd met de beschermingszone voorzien van de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterkering'. De beschermingsregels zijn daarbij afgestemd op de bepalingen uit het geldende bestemmingsplan 'Marken 2013'. 4.2.3
Besluit ruimtelijke ordening (Bro)
In het Bro zijn regels opgenomen die eisen stellen aan de inhoud van een toelichting op een bestemmingsplan. Een toelichting dient een verantwoording van de in het plan gemaakte keuzen te bevatten, net als een waterparagraaf, de uitkomsten van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro, de resultaten van verrichte onderzoeken, een beschrijving van de wijze waarop burgers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding van het plan zijn betrokken en de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan. Deze toelichting voldoet daaraan.
26
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
Verder dienen bestemmingsplannen die voorzien in nieuwe stedelijke ontwikkelingen een verantwoording te bevatten aan de hand van de zogenoemde 'Ladder voor duurzame verstedelijking' (hierna: de Ladder), die is vastgelegd in artikel 3.1.6, tweede lid Bro. Dit afwegingskader verplicht overheden tot het maken van een zorgvuldige ruimtelijke afweging bij het mogelijk maken van nieuwe stedelijke ontwikkelingen in een bestemmingsplan. Het doel is om te komen tot zorgvuldig ruimtegebruik. De Ladder is daarmee een belangrijk instrument voor een goede ruimtelijke ordening. De Ladder ziet erop toe dat de toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting vervolgens een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Alvorens te toetsen aan de Ladder dient te worden vastgesteld of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Dit begrip is in artikel 1.1.1 Bro gedefinieerd als een 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'.
Uit de tot dusver gevormde jurisprudentie ten aanzien van dit begrip blijkt dat de omvang van de ontwikkeling een rol speelt. Zo wordt een project vanaf 12 woningen of meer aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro. In het voorliggende woningbouwplan wordt uitgegaan van de bouw van 100 nieuwe woningen op het Sportcomplex van SV Marken. Daarmee is sprake van een 'ladderplichtige stedelijke ontwikkeling' als bedoeld in artikel 1.1.1 Bro. In dit kader wordt het volgende overwogen. De gemeente Waterland gaat bij nieuwe woningbouwontwikkelingen uit van een geprogrammeerde woningbouwtaakstelling, zoals vastgelegd in het 'Woningbouwprogramma (WBP) Waterland'. Dit WBP wordt regelmatig geëvalueerd en jaarlijks geactualiseerd. Het plangebied wordt sinds een aantal jaren expliciet in het WBP genoemd. In dit kader wordt ook verwezen naar paragraaf 4.5.2 van deze plantoelichting. Verder kan het plangebied aangemerkt worden als 'bestaand stedelijk gebied' in de zin van artikel 1.1.1, eerste lid, onder h van het Bro. Het bestaande Sportcomplex grenst immers aan de bestaande woonwijk 'Minnebuurt' op Marken, evenals de ontsluitingsweg Walandweg en kan daarmee worden gekenmerkt als een gebied met openbare en sociaal-culturele voorzieningen alsmede stedelijk groen behorende bij het woongebied op Marken.
In dit kader wordt ook verwezen naar de uitspraak van de ABRvS op 20 mei 2015 (zaaknummer 201403208/1/R4) waarin specifiek werd geoordeeld dat onbebouwde gronden, zoals sportvelden, kunnen worden aangemerkt als bestaand stedelijk gebied. 4.2.4
Conclusies Rijksbeleid
Voorliggend initiatief is in overeenstemming met het geldende rijksbeleid. Wel is er nog een watervergunning van Rijkswaterstaat nodig in verband met werkzaamheden in de beschermingszone en buitenbeschermingszone van de Omringkade Marken. Bij de uitwerking van de woningbouwplannen voor de nieuwe werven zal dit vergunningentraject worden opgepakt.
4.3
Provinciaal beleid
4.3.1
Omgevingsvisie NH2050
Op 19 november 2018 hebben Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie NH2050 'Balans tussen economische groei en leefbaarheid' vastgesteld. De Omgevingsvisie richt zich op langetermijnambities en -doelen, met oog voor kwaliteiten die de provincie wil koesteren. Tegelijkertijd wordt met de visie geprobeerd in te spelen op veranderingen en transities die (ook) tijd nodig hebben. De visie geeft daarmee enerzijds richting en houvast naar een onbekende toekomst, en anderzijds voldoende ruimte en handelingsperspectief om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Met de visie wordt dus geen eindbeeld voor 2050 gegeven, maar laat in algemene zin wel zien wat de ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden. De provincie streeft daarbij naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid, wat in de omgevingsvisie de hoofdambitie wordt genoemd. Een economisch vitale provincie draagt immers bij aan het welzijn, en een leefbare provincie draagt bij aan economische vitaliteit. De provincie staat voor een gezonde en veilige leefomgeving, goed voor mens, plant en dier, en daarmee ook goed voor het economisch vestigingsklimaat. Dit evenwicht staat ten dienste van een
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
27
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken duurzame ontwikkeling: toekomstige generaties moeten ook profiteren van de keuzes die nu gemaakt worden, zodat het hoge welvaarts- en welzijnsniveau behouden kan worden. Dit betekent onder meer dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd: de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Er zijn randvoorwaarden geformuleerd hoe om te gaan met klimaatverandering. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, clustert ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur en houdt rekening met de ondergrond. Om de ambities waar te maken kiest de provincie voor de aanpak: 'lokaal wat kan, regionaal wat moet', gelet op de diversiteit aan regio's, om ruimte te bieden aan maatwerk en om vorm te kunnen geven aan een wendbare samenleving. Hierbij staat de opgave centraal. Die bepaalt de wijze van sturing en samenwerking. Vanuit een groot vertrouwen in initiatiefnemers en andere overheden is de provincie terughoudend met het opstellen van regels.
Daarnaast worden in de visie 5 samenhangende bewegingen geschetst voor de ontwikkeling van de leefomgeving: Dynamisch schiereiland - hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd. Metropool in ontwikkeling - hierin beschrijven we hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem vergroten we de agglomeratiekracht. Sterke kernen, sterke regio's - deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden of te ontwikkelen. Nieuwe energie - in deze beweging gaat het over het benutten van de economische kansen van de energietransitie en circulaire economie. Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving - deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector. Het onderhavige plan voorziet in nieuwe woningbouwontwikkeling op Marken, op een bestaand sportcomplex. Daarmee is vooral de beweging 'Sterke kernen, sterke regio's' van belang. In de omgevingsvisie is daarover onder meer het volgende opgenomen.
Sterke kernen, sterke regio's: Nieuwe ontwikkelingen van woningbouw en voorzieningen worden geconcentreerd in kernen, passend bij de rol van de kernen in het regionale netwerk, en voegen zich naar de vraag op basis van de meest actuele cijfers. Uitgangspunt bij dit principe is dat ontwikkelingen zo veel mogelijk binnenstedelijk en -dorps plaatsvinden. Dit geldt voor alle kernen. De omvang waarin dit gebeurt wordt ingegeven door de vraag die er op dat moment is (meest actuele bevolkingsprognoses). Deze wordt afgelezen aan de hand van demografische ontwikkelingen (afspraken over uitleglocaties worden aan de actuele prognoses aangepast), periodieke monitors over woonwensen en woonbehoefte-onderzoeken. Deze ontwikkelingen en daaruit voortvloeiende afspraken worden regionaal ingevuld met ruimte voor maatwerk en herijking. De omvang en verschijningsvorm is passend bij de kernen waarbij grofweg drie typen kernen vallen te onderscheiden: Centrumsteden, Groenstedelijke kernen en Dorpskernen. Marken kan volgens deze indeling worden getypeerd als 'dorpskern'. Bij de dorpskernen lopen de functies en karakters van de vele kernen ver uiteen. Er worden in regionaal verband keuzes gemaakt over welke dorpskernen als voorzieningencentra (blijven) fungeren. Dit kan bijdragen aan het behoud van voorzieningen en de leefbaarheid in deze gebieden.
Er is daarnaast een zeer divers beeld van de sociale cohesie) en ontwikkelkracht per kern. Dit vraagt daarom ook om maatwerk, in samenspraak met de lokale bevolking en ondernemers. Dit geldt zonder meer ook voor Marken. Zoals reeds in paragraaf 1.1 van deze plantoelichting is aangegeven, staat juist het behoud van het voorzieningenniveau en daarmee de leefbaarheid op Marken momenteel onder druk en vormt woningbouw (vooral het toevoegen van nieuwe starterswoningen, betaalbare eengezinswoningen en voldoende seniorenwoningen) een belangrijk middel om deze op peil te houden. Bovendien wordt de betreffende woningbouwlocatie in het gemeentelijk woningbouwprogramma (herijking per 1 januari 2018) ook specifiek benoemd en is tevens overleg gevoerd met de eilandraad van Marken.
28
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken Tevens wordt met de gekozen opzet van het woningbouwplan in de vorm van een tweetal nieuwe 'werven', aansluiting gezocht bij de Marker bouwwijze. 4.3.2
Omgevingsverordening NH2020
Op 22 oktober 2020 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De Omgevingsverordening NH2020 geldt vanaf 17 november 2020. Deze nieuwe omgevingsverordening vervangt alle voorgaande verordeningen die betrekking hadden op de leefomgeving, zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. De Omgevingsverordening NH2020 is gebaseerd op de huidige wet- en regelgeving, maar is door het samenvoegen en integreren van verschillende verordeningen op het gebied van de fysieke leefomgeving (zoals natuur, milieu, mobiliteit, erfgoed, ruimte en water) al wel voorbereid en opgezet in de geest van de toekomstige Omgevingswet. De verordening is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van de provincie en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: 1. 2. 3.
bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit; behoud en herstel van de biologische diversiteit; en doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.
De Omgevingsverordening stelt regels waaraan ruimtelijke plannen dienen te voldoen. In tegenstelling tot de Omgevingsvisie NH2050 is de Omgevingsverordening NH2020 bindend. Het beoogde woningbouwplan in de vorm van de realisering van twee nieuwe woonwerven op het Sportcomplex van SV Marken betreft een nieuwe ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied, aangezien de nieuwe woningen buiten de contour van het 'Landelijk gebied' worden gebouwd (zie figuur 4.2).
Figuur 4.2 - Ligging plangeb ied b uiten de contour van het 'Landelijk gebied' (in groen) zoals in de Omgevingsverordening NH2020 is b egrensd. (bron: Omgevingsverordening NH2020, kaart Landelijk geb ied)
bestemmingsplan "Woningbouw sportcomplex Marken" (vastgesteld)
29
bestemmingsplan Woningbouw sportcomplex Marken
De regels uit de Omgevingsverordening NH2020 die specifiek voor de beoogde woningbouwontwikkeling van toepassing (kunnen) zijn, worden in navolgende tabel opgesomd en toegelicht. Artikel Om gevingsverordening
Toetsingscriterium
Artikel 6.3 Nieuw e stedelijke ontw ikkelingen
1. Een ruimtelijk plan kan uitsluitend voorzien in De gemeente Waterland maakt deel uit van de een nieuw e stedelijke ontw ikkeling als de deelregio Zaanstreek-Waterland, als onderdeel van ontw ikkeling in overeenstemming is met de binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA). de regio gemaakte schriftelijke afspraken. De acht gemeenten in de deelregio 2. Gedeputeerde Staten stellen nadere regels aan Zaanstreek-Waterland hebben samen met de de afspraken bedoeld in het eerste lid. provincie Noord-Holland het 'Woonakkoord Zaanstreek-Waterland 2021-2025' opgesteld, w aarin afspraken zijn benoemd op het gebied van w oningbouw . In dit kader w ordt ook verw ezen naar paragraaf 4.4.3. Op basis van de hierin opgenomen beschrijving kan w orden geconcludeerd dat sprake is van een actuele lokale en ook regionale behoefte aan w oningen die met dit bestemmingsplan planologisch mogelijk w orden gemaakt.
Artikel 6.9 1. Een ruimtelijk plan kan ter plaatse van het MRA landelijk gebied w erkingsgebied MRA landelijk gebied niet voorzien in een kleinschalige w oningbouw ontw ikkeling. (...)