332-136 Inspreektekst bestuurlijke toekomst raadsvergadering 8 mei 2025 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Inspreektekst bij
gemeenteraadsleden van de Gemeente Waterland.
Donderdag 8 mei
Geachte voorzitter,
dank om te mogen inspreken, betreffende de Bestuurlijke toekomst:
2025
Gezien mijn onbekendheid met uw standpunten, en de berichten in de lokale media, voel ik me hier als “een vreemde
eend
in de hol van de
Leeuw”.
Desondanks komen we hier gericht n discussie met een paar belangrijke vragen.
Mijn naam is (geanonimiseerd) j sén van de vele bezorgde inwoners van Oostzaan, die met de Bezorgde Oostzaner
Comité (BOC) U een brief heeft gestuurd.
Mogelijk is er voor Waterland nog geen behoefte om aan de bestuurlijke toekomst te denken, laat staan over een fusie.
Terwijl bij Oostzaan (onderdeel van WOL) de financieel situatie zo nijpend wordt dat fuseren
als enigste
mogelijkheid wordt voorgesteld, met de nodige tijdsdruk. Waarbij Landsmeer eigenlijk in een gelijke situatie zit.
De bewoners hebben zich uitgesproken met de voorkeur: Creëer een nieuwe Groenlandelijke gemeente bestaande uit kernen van gelijk grootte en belangen. En dan wordt er gaandeweg n dit proces aan Waterland gevraagd of U even wilt nadenken over mogelijk fuseren
….
Ik kan me voorstellen en begrijpen, dat U mogelijk een vorm van druk ervaart, en het zelfs weerstand oproept. Vandaar dat we hier staan, met de hoop dat er meer begrip ontstaat en hopelijk een onderzoek, naar een
passende oplossing voor onze
toekomst.
Onze mening is dat als fuseren echt moet (ivm vereiste schaalgrootte en toekomstbestendigheid), dan heb
je met de vorming van een groenlandelijke gemeenteje eigen regie, belangen en toekomst in de hand !! En hiermee wordt recht gedaan aan de voorkeur van de bewoners en onze groene regi0. (mastschappelijcraapuak} Wat niet het gevalis als we aansluiten bij een stad
(of mooi gezegd bij een grotere buurgemeente).
En dat scenario hangt voor ons als Oostzaners boven ons hoofd, als een groenlandelijke gemeente niet mogelijk is, dan is er een reële kans dat we bij Zaanstad worden toegevoegd.
Wat mogelijk op langere termijn ook voor Waterland en ieder gemeente in de regio een deur dicht doet. Als Oostzaanse bewoners hebben best wel emotionele stappen moeten
nemen om uiteindelijk bereid te
zijn om überhaupt te willen fuseren. En we herkennen het risico dat alsje nu kiest voor zelfstandigheid en buiten de herindeling wilt blijven in
onze regio, daarmee mogelijk de zeggenschap over de eigen gemeente op termijn weggooit. Maar als groenlandelijke gemeente kunnen we een vuist maken tegen eventuele dominantie van de 3 grote steden om ons heen (ZAP-gemeenten: Zaandam, Amsterdam, Purmerend), en een goede rol spelen
in regionale
verbanden en belangen. (MRA (Metropool Regio Amsterdam), VRA (VervoersRegio Amsteland), IVOT (Beschermende gebieden: Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld, Twiske))
Ondanks de noodzaak aan onze zijde hoog is, hopen we dat U als Waterland bereid bent om de mogelijkheden goed te onderzoeken.
We hebben immers met U een gedeeld verleden en karakter, namelij gevormd door de eeuwen van strijd tegen en met het water.
onafhankelijk, zelfredzaam, en
En we varen regelmatig door uw mooie gemeente Waterland om even aan te monsteren
in Marken, en
tijdens de retourreis een borrel te nemen hier op “De Leek”. Het gaat hier dus niet over het beschermen van gemeente grenzen, maar het beschermen van onze identiteit en belangen.
Onze oproep is: Om
dit als DE unieke
kans
te zien !
Om een evenwichtige regio gemeente “Groot Waterland” op zijn minst te onderzoeken {tiefsttevormen). Bijvoorbeeld Waterland + WOL met 55.000 inwoners, wat ruim boven het landelijke gemiddelde ligt. Of desnoods
Waterland
met Landsmeer
en Oostzaan
met meer dan
39.000
inwoners.
(60% van de gemeenten zijn kleiner of gelijk aan 40.000 inwoners (Mediaan 33.000 (COELO)) Desnoods een via zachte samenvoeging. Waarbij we aansluiten bij Waterland, dan hoeft er geen nieuwe gemeente gevormd te worden wat het
proces versneld. (En dit laten verder groeien als dat op een later moment echt nodig is.)
Voorzitter als afsluiting: We hopen dat U als gemeente Waterland bereid bent om met een ervaren bemiddelaar (verkenner) uit de
provincie (GS) en de WOL
werkgroep, de mogelijkheden samen serieus te onderzoeken.
Hiermee hopen we, dat een groenlandelijke oplossing ECHT een kans krijgt.
Kortom: "Liever bij een Groen Hart dan een Stad !” En samen als “Groot Waterland’”, de regie over onze eigen toekomst, in onze groene regio !
Dank U wel.
(geanonimiseerd) Namens
BOC
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
24.
Back up en overige info, eventueel voor beantwoording van vragen: Op basis van schaalgrootte (inwoneraantal status jan 2025):
Wormerland Oostzaan:
16.421 9.727
Landsmeer: Waterland:
Edam-Volendam:
_
11.748 _ Subtotaal WOL =37.896 17.547 _ SubtotaalWOL+Wa= 55.443
WOL= _38.000 WOL+Wa= _55,000
37.145
WOL++=
_
SubtotaalWOL++=92.588
_
92000
Oostzaan + Landsmeer + Waterland (OLWa) = 39.042 1kekkekEKEKE
HEH
Woensdag 26 maart in de gemeenteraad is duidelijk geworden dat de nood vanuit een financieel
oogpunt
hoog is resulterend in tijdsruk vanuit het college (niet vanuit GS), wat voor ons niet de hooftoon mag wezen of voeren, met als gevolg nu maar even snel bij bijvoorbeeld Zaanstad aan te sluiten.
En dat nu niet perse direct de volledige WOL+Waterland +Edam-Volendam gemeente met 92.588 inwoners direct gerealiseerd moet worden.
Om te voorkomen dat als dit (in het kort gestelde tijdsbestek) niet lukt om dan te horen " Sorry het ís niet gelukt, dus het wordt de 'veilige haven” van Zaanstad.
Zeg maar makkelijke weg, wat niet past bij de wens van de burgers. (geen maatschappelijk draagvlak) Wat
dan wel:
Onze voorkeur is De vorming van een gemeente, bestaande uit (gemeente) kernen van gelijke grootte en gelijke belangen. Altijd beter dan aansluiten bij een grote stad met zijn eigen (grootstedelijke) problematiek en zijn financiële tekorten.
Kortom: "Liever bij een Groen Hart dan een Stad !" 1kekekEKKsEE
KE
Uiteraard begrijpen we dat schaal
vergroting door een fusie een kosten efficiëntie met zich mee
kan
brengen en toekomst bestendiger wordt, gezien de vele taken en beleid vanuit de overheid. En om de kans op een “groenlandelijk oplossing” te vergroten komen we uit bij Waterland. Want als Waterland zou overwegen om aan te sluiten, dan geeft dat WOL+ Waterland met 55.000 inwoners een veel betere schaalgrootte en zal toekomst bestendiger zijn. (En zal eventuele resterende twijfel bij Wormerland wegnemen cq verminderen.) En zelfs Oostzaan + Landsmeer + Waterland (OLWa) met 39.042 inwoners zou een basis start kunnen zijn. Wij als Oostzaans bewoners hebben best wel emotionele stappen moeten nemen om bereid te zijn om
Überhaupt te willen fuseren. En wij hebben geen idee wat de mening van Uw gemeente en bewoners is, maar kunnen voor stellen dat
dit niet veel afwijkt en misschien er nog niet aan wil denken. Maar gezien de lastige situatie van de
WOL
gemeenten
is het verstandig om er AUB wel even aan te
denken.
Want als Oostzaan noodgedwongen aansluit bij Zaandam en Landsmeer als snelle oplossing bij Amsterdam,
zal dat waarschijnlijk
ook gevolgen hebben voor Uw gemeente op termijn.
Terwijl wij nu een unieke kans zien om het negatieve (en makkelijke scenarío) te voorkomen door een unieke gemeente “Groot Waterland”te vormen. Desnoods startend als WOL, het liefst met Waterland (=54.000) en wie weet als het op een later termijn echt nodig is ook Edam-Volendam resulterend in 92.00 inwoners.
1kekEkEKEHENEEHENE
KE
Hierbij willen we de volgende opmerking nog geven:
Heel eerlijk zijn wij als Oostzaner zijn teleurgesteld (om het woord schamen te voorkomen) over de huidige financiële situatie.
En kunnen ons daarbij mogelijk iets voorstellen wat u daar van vind. Maar laat dit AUB niet direct een bottle neck zijn in een mogelijk (zachte) fusie, want bij fusies zal er ondersteuning zijn van uit de CvdK en Binnenlandse Zaken (BZ). (Herindelingsbijdrege offictiekosten vergoeding, etc}
Die ook het nut ziet van een groenlandelijke oplossing, ipv dat grote steden de kleine dorpen opslikken en de
balans
verstoren.
Waarbij de overheid met zijn huidige beleid wel de grootste veroorzaker is van het financiële probleem van
vele- en onze- gemeente. En als er bij WOL-Waterland bereidheid is om toch te fuseren maar de financiële situatie belemmerend is laten we dan aan Artur (CvdK) vragen of hij met Provinciale Staten (PS) en met Binnenlandse Zaken (BZ) daarin tegemoet kan komen in het belang van de regio en het behoud van evenwicht in de regio. 1kekkekEKEHE
HEH
Alternatief 1: Op basis van schaalgrootte (inwoneraantal status jan 2025):
Op basis van schaalgrootte (inwoneraantal status jan 2025):
Wormerland Oostzaan: Landsmeer:
16.421 9.727 11.748 _ Subtotaal WOL = 37.896
woL=
38.000
Waterland:
17.547
Subtotaal WOL+Wa = 55.443
WOL+Wa =
55.000
Edam-Volendam:
37.145
Subtotaal WOL++
WOL++=
92.000
OLWa=
39.000
Oostzaan + Landsmeer + Waterland (OLWa) = 39.042
= 92.588
En er van uitgaande dat een gemiddelde gemeente grootte in Nederland 40.000 is. (Bron: COELO) Dan zou goed geanalyseerd moeten worden of WOL, of WOL+ als 2e optie alsnog echt mogelijk is. Met de COELO info zou het betekenen dat: 1 WOL met afgerond 38.000 inwoners, of 2 OLWa met 39.000 inwoners , of 3 WOL+Wa met afgerond 54.00 inwoners,
een goede schaal grootte is, en (na onderzoek toch) mogelijk moet zijn. Als dat zo is (na een positief afgerond financieel onderzoek) Iaten we dan hiermee starten, en verder groeien van deze vorm kan dan altijd nog. Verzoek aan gemeenteraad om als aanpak aan te houden:
1 Bepaal de vereiste en haalbare schaal grote met support van de provincie (Gedeputeerde staten of zelfs BZ) 2 Start desnoods wat kleiner (WOL, of OLWa, of WOL+)
3) Overweeg desnoods de lichte samenvoeging voeging (zie volgende punt Alternatief2) Om te voorkomen dat er blind wordt gestaard op WOL++ met 92.588, wat op korte termijn een brug te ver kan
zijn. (En mogelijke te snel besloten wordt, met excuus "Het Iukt niet, dus dan maar Zaandam
of andere stad”)
Als WOL met 37.896 (of OLWa) met 39.042) financieel kan na analyse met Gedeputeerde staten, dan hiermee starten.
En als 2e optie starten met WOL+Waterland met 54.290 inwoners wat zeker in verhouding is met het landelijk gemiddelde. De voorkeur is ook om de timing met de betreffende gemeenten te synchroniseren met steun en support van de provincie (/ Gedeputeerde Staten en de CydK). En desnoods te starten met WOL of OLWa en dan geleidelijkte
groeien (tot WOL + (of zelfs uiteindelijk WOL++), wanneer de intenties en afspraken met de betreffende gemeenten en Gedeputeerde Staten voldoende basis en financiële onderbouwing geven. Tevens met de betreffende gemeenten en de formateur in kaart brengen wat hun toekomst wordt als een groenlandelijke variant niet Iukt..bij wie worden ze dan uiteindelijk samengevoegd .??!!! Gezien de genoemde schaalgrootte moet een variant van een Groenlandelijke gemeente mogelijk zijn. En de prioriteit krijgen om goed te onderzoeken en samen te werken om dit echt een kans te geven.
Mogelijk aanpak aan VVD nav een vraag van Heer Bart Baaten over hoe een formateur vanuit de provincie toegevoegd kan worden in het huidige proces: Het advies is om dt van uit 2 richtingen (gelijktijdig) aan te vliegen, namelijk: 1.
Bespreek n de huidige WOL werkgroep, dat hulp van uit de provincie met a een onafhankelijke formateur verstandig kan zijn. Gebruik voor de motivatie die input van punt 2 van de inspreek tekst op de vorige bladzijde. En D66 heer Julius gaf hier een goede gedegen onderbouwing voor, waaronder dat een dergelijke onafhankelijk formateur het proces kan versnellen. En wanneer de betreffende WOL gemeenten hiervoor kiezen dan de Support vanuit de provincie bij de CvdK aanvragen. Dit is de “bottom up” benadering.
2.
Doe een gerichte oproep van uit de gemeente raad (desnoods vanuit een partij) aan de Provincie (aan CVK hr Artur van Dijk) dat het nu tijd i om gerichte support en input te bieden vanuit de Provincie. En startende met een onafhankelijke formateur. Gemeld kan worden de wens en voorkeur van de bewoners inmiddels duidelijk ontvangen is (via de BAR en BOC input (0a Enquête)). Dat de Gemeenteraad (na Wo 26 maart) een duidelijk standpunt heeft ingenomen om de WOL + (+) varianten goed te onderzoeken. En om dat gezamenlijk (met de betrokken gemeenten) goed te doen dat dat support en sturing vanuit de Provincie nu vereist / nodig Ís. Dit is de “top down” benadering.
Alternatief 2:
De lichte samenvoeging als serieus scenario. Waterland fuseert niet, maar de gemeenten die wel over fuseren praten, voegen zich bij Waterland. Bestuur van Waterland blijft aan en schrijft verkiezingen uit in de samengevoegde gemeenten. Colleges van de oude gemeenten worden ontslagen.
Op deze manier groeit gemeente Waterland in een vorm zoals we met WOL+ (en mogelijk WOL++) beogen. Maar hoeft er geen nieuwe gemeente gevormd te worden.
Alternatief 3:
Mocht dat met de betreffende gemeenten het niet lukken om de WOL++ of WOL+, of OL++, of OLWa te vormen, dan is het mogelijk dat Landsmeer en Oostzaan voor Purmerend kiezen (de WOLP of OLP). (En ga er maar vanuit dat dan de overige gemeenten op langere termijn daar ook worden toegevoegd als schaalvergroting centraal staat en een must is. En deze mogelijk eindsituatie wijkt niet veel af van de beoogde WOL++, echter wel met een kleine stad. Maar deze optie om toch bij een stad als Purmerend te fuseren heeft niet de voorkeur, maar als een variant van
de groenlandelijke oplossing (Alternatief 1) echt niet mogelijk blijkt te zijn, dan dit Alternatief overwegen. Deze optie lijkt voor velen toch beter dan Zaanstad. Iets om dan te analyseren en voor te leggen aan de gemeenschap)
Eindopmerking: De opmerking over schaalgrootte (Gemiddelde gemeente is 40.000) heeft me getriggerd. De essentieel vraag blijft: Welke schaalgrootte is financieel onderbouwd toekomst bestendig, en overdrijf niet. En geef een goede start en eventueel groei scenario een kans. Bepaal AUB wat het probleem is, los het op, en bepaal een houdbare en haalbare schaalgrote (variant) binnen
de Groenlandelijke (WOL++) gemeenten, samen met een formateur (Provincie en Binnenlandse zaken).