319-16 Bijlage 3 GoFlo EFTAL document met 3 bijlagen Overleek naast 19 (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Gemeente
Waterland
Overleek naast
nr
19
Buitenplanse omgevingsactiviteit
Goede
Onderbouwing
van
de
effecten op de Fysieke Leefomgeving (GoFlo)
a
Initiatiefnemer
31 augustus
2025
:
(geanonimiseerd)
ie
if
vim
ak
en
ai
(geanonimiseerd)
INHOUD
NP
Het
NSE
plan en de benodigde vergunningen
Relevante
planologische regelgeving
Beschrijving
== o
van
geografie, landschap en habitat
Inpassing van het plan
15
Milieu
21
Omgeving
34
Beleidskader overheden
43
Participatie
53
en
procedure
Uitvoerbaarheid
55
Slotconclusie
57
Bijlagen Verkennend
bodemonderzoek
Stikstofonderzoek
3.
Overleek 19 te Monnickendam,
|
Overleek naast 19, (geanonimiseerd) maart 2025
Ecologisch Onderzoek, ecologische quickscan Overleek 19,
(geanonimiseerd) 27 juni 2025 |
(geanonimiseerd) 27 juni 2025 B,
flora
en
fauna Monnickendam
—
plan en de benodigde vergunningen
Het
1.1
Situering In Overleek
grond
ligt ten oosten
wordt echter al heel
en
daarom ook buiten
Al
meer
van
de laatste
dan tien jaar bestaat het
perceel
staat
kadastraal
Plangebied ingezoomd
Plangebied uitgezoomd
van
19
meer voor
lang niet
Initiatiefnemer is de eigenaar Het
huisnummer
terrein
een
dit doel
met
een
agrarische bestemming.
gebruikt. De grond
De
is agrarisch onrendabel
verkaveling gehouden. plan voor de ontwikkeling
van
de
directeur-eigenaar (geanonimiseerd) |
bekend
grond
AJETO
B.V.
als MNKO0-F-63
en
met
meet
enkele woningen
6.455
m2.
op dit
perceel.
1. 2
Benodigde vergunningen Voor de realisering vergunningen nodig: -
-
van
woningen
op
het perceel heeft initiatiefnemer twee omgevings-
vergunning voor een omgevingsplanactiviteit ingevolge Omgevingswet artikel 5.1 eerste lid onder a. (gebruik van de grond voor wonen) ; ,
vergunning voor een bouwactiviteit ingevolge Omgevingswet artikel 5. 1. tweede lid onder a. (daadwerkelijk bouwen van de woningen).
In dit stadium wordt alleen de vergunning (planologisch basisbesluit).
voor
de omgevingsplanactiviteit aangevraagd
Voor deze nu gevraagde vergunning voor de omgevingsplanactiviteit is een buitenplanse omgevingsplan afwijking nodig (BOPA). Daarvoor is nodig dat het plan strekt tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (EFTAL). Voor de invulling van deze EFTAL strekt dit document.
4
2.
Relevante planologische regelgeving
2. 1
Provinciaal Beschermd landschap De grond ligt in een gebied dat door de provincie is aangemerkt als Beschermd Landschap. Voorschriften voor beschermd landelijk gebied zijn opgenomen in paragraaf 6. 2. 5 van de provinciale Omgevingsverordening NH2022 laatstelijk gewijzigd ingaande 1 juli 2025. ,
In Beschermd Landschap is woningbouw in beginsel niet toegestaan.
Van deze provinciale beperking kan in dit geval echter langs twee verschillen wegen worden afgeweken: 1. de regeling voor kleinschalige woningprojecten die ingaande 1 januari 2025 is opgenomen in de provinciale Omgevingsverordening (‘Straatje erbij’) en ,
2. de Pilot Waterland.
2. 1. 1
Regeling kleinschalige woningprojecten Artikel 6. 59a van de provinciale Omgevingsverordening bepaalt dat in Beschermd Landschap een gemeentelijk omgevingsplan niet mogelijk maakt de ontwikkeling van woningen. Van dit verbod kan echter worden afgeweken voor de ontwikkeling van maximaal 25 woningen in een kern of dorpslint indien wordt voldaan aan een negental voorwaarden. Later in dit EFTAL document komt op verschillende plaatsen aan de orde hoe het woningplan voor Overleek naast nummer 19 voldoet aan deze voorwaarden. Of een plan voldoet aan deze voorwaarden staat ter beoordeling van het gemeentebestuur. Er is dan verder geen toestemming of instemming nodig van het provinciebestuur. Wel moet het gemeentebestuur ingevolge lid 9 van artikel 6. 59a gedeputeerde staten informeren over de locatie en het aantal woningen. Aldus afwijken van het verbod op woningbouw is pas mogelijk sedert 1 januari 2025 na een daartoe strekkende wijziging van de provinciale Omgevingsverordening. Aanleiding daarvoor was het landelijk initiatief ‘Straatje erbij’ – als bijdrage aan de leniging van het grote tekort aan woningen.
2. 1. 2
Pilot Waterland Al vóór 1 januari 2025 was een woningplan volgens de provinciale Omgevingsverordening (eerder: Provinciale Ruimtelijke Verordening) ook al mogelijk met de Pilot Waterland. Deze mogelijkheid is in de nu geldende verordening opgenomen in lid 5 van artikel 6. 59a - dat bepaalt dat een gemeentelijk omgevingsplan kan voorzien in woningbouw overeenkomstig de afspraken tussen Rijk provincie en betrokken gemeenten met betrekking tot de Pilot Waterland. Ook hier hoeft het gemeentebestuur geen nadere toestemming of instemming te vragen aan het provinciebestuur – mits het woningbouwplan voldoet aan de gemaakte afspraken. ,
5
2. 2
Omgevingsplan en BOPA Het plan voor wonen is wel nog in strijd met het gemeentelijk omgevingsplan. 1 Nu de provinciale instructieregels dit niet onmogelijk maken kan er in dit geval echter meegewerkt worden aan een afwijking van dit omgevingsplan in de vorm van een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Voorwaarde daarvoor is dan wel dat de omgevingsvergunning kan worden verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (EFTAL). Voor de EFTAL dient dit document.
Ter plaatse van het plangebied geldt primair het (tijdelijk) omgevingsplan Buitengebied Waterland 2013 vastgesteld op 27 november 2014. Er is aan het perceel een enkelbestemming Agrarisch toegekend en dubbelbestemmingen Waarde - Aardkundig en Waarde – Archeologie 4. ,
Uitsnede tijdelijk Omgevingsplan
Op basis van de dubbelbestemming voor archeologie moet voor bouwwerken waarbij grondroerende werkzaamheden over een oppervlakte groter dan 2. 500 m² en dieper dan 040 m onder het maaiveld plaatsvinden alvorens een omgevingsvergunning voor het bouwen wordt verleend archeologisch onderzoek worden verricht. Het plan blijft echter onder de 2. 500 m.2 ,
1
D. w. z het bestemmingsplan Buitengebied Waterland 2013
6
De voor 'Waarde - Aardkundig' aangewezen gronden zijn behalve voor de daar voorkomende bestemming(en) mede bestemd voor het behoud het herstel en de uitbouw van de aardkundige waarden. ,
,
,
Tot een gebruik strijdig met deze bestemming wordt in ieder geval gerekend het dempen en/of graven van sloten en/of andere waterlopen en/of -partijen. ,
,
Er worden met dit plan geen waterlopen of partijen gedempt.
Voorts geldt ter plaatse ook het Bestemmingsplan Waterland-Parapluplan 2018 vastgesteld op 7 juni 2018. De relevantie hiervan schuilt er in dat er voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein aanwezig moeten zijn. ,
,
7
3.
Beschrijving van geografie landschap en habitat
3. 1
Cultuurhistorische context
,
Alvorens de huidige en gewenste nieuwe situatie te benoemen is het zinvol het gebied in zijn cultuurhistorische context te beschouwen. Niet alleen is de geschiedenis vaak een bron voor inspiratie en tegelijk iets dat het verleden zichtbaar houdt. Maar het verleden verklaart ook waarom de fysieke ruimte is ingericht en gebruikt wordt zoals ze is en waarom er veranderingen gewenst zijn. Cultuurhistorische waarden zijn tastbare elementen en structuren die een beeld geven van onze geschiedenis. Ze vormen oriëntatiepunten zorgen voor afwisseling en maken dat bewoners zich met een stad of streek kunnen identificeren. Het is ook nodig omdat het wettelijk verplicht is rekening te houden met cultuurhistorische waarden. In dit geval kan dit kort gezien de relatief kleine ingreep. ,
,
3. 2
Ontstaansgeschiedenis en huidige situatie
3. 2. 1
Veenweidelandschap Overleek is een ontginningslint gelegen in veenweidegebied. Het huidige veenweidelandschap dateert uit de vroege Middeleeuwen. Vanaf die tijd werd de ontginning van de veenmoerassen grootscheeps aangepakt. Vanaf de randen van het moeras (oevers van veenstroompjes binnen duinrand) werd het land in cultuur gebracht door het graven van een fijnmazig netwerk van veelal evenwijdige sloten loodrecht op de ontginningsbasis. Door de grillige bodemopbouw kent dit veenweidegebied vele richtingen in het kavel- en wegenpatroon. Het uit de middeleeuwen daterende verkavelingspatroon en slotenpatroon in de veenweidepolders is veelal nog intact. Het verkavelingspatroon staat in het westelijk deel van het Beschermd Landschap Waterland meestal loodrecht op de veenstromen. Door de kronkelige loop van de veenstromen is hierdoor sprake van een afwisselende kavelrichting- en breedte. Elders vormen andere meer rechte ontginningslijnen (waterlopen en wegen) de basis van waaruit is verkaveld en hebben de kavels een rechter en regelmatiger karakter. Het aandeel open water in de totale oppervlakte is sterk wisselend. Omstreeks het jaar 1000 begon de zeespiegel sterk te stijgen. Grote delen van het pas ontgonnen land werden weggeslagen. Dit leidde tot de vorming of vergroting van verscheidene ,
,
,
meren.
8
Kaart
Sgrooten,
Omstreeks
het jaar 1200 heeft
houden. Verschillende
kunnen
Monnickendam
Op
deze
Uit deze is
een
1573
wijze
en
Uitdam.
investeerden
periode dateren
ander voorbeeld
De
men
dijken gebouwd
inbraakgeulen meren
werden
de
zijn vanaf
rijke kooplieden
een
meer
17°
de
voormalige
afgedamd.
Zuiderzee in
Hieraan
drooggelegd
eeuw
in het creëren
nog veel monumentale
van
om
van
boerderijen
en
en
waardevolle
in
en
namen
landbouwgronden.
landhuizen. Het Monnickemeer
dat is drooggelegd, evenwel
Monnickemeer
te
cultuur gebracht.
pas in de 19°
eeuw.
(geanonimise rd(g)eanonimise rd) Historische atlas Overleek
bedwang
herinneren de
Overleek bestond aanvankelijk uit twee buurtschappen ten westen van dit meer Klein-Overleek en Groot-Overleek vernoemd naar de Leek dat ooit een veenstroompje was. Er was hier lang nauwelijks bewoning. Na de droogmaking van het meer kwam daar langzaam verandering in. ,
,
,
Het buurtschap Overleek ligt in de polder Rietbroek en is ontstaan na de aanleg van de eerste dijkring rond Waterland. De basis werd gevormd door de Overleeker Gouw een waterloop ten noorden van De Leek en het Monnickemeer. De bewoning vond plaats langs deze ontginningsas ; de structuur was lineair en het karakter was agrarisch. Later werd de Overleeker Gouw gedempt en voorzien van een wegdek met sloten aan weerszijden ; langs deze route lagen enige bruggen. In deze periode vond groei en verdichting van de bebouwing plaats. De stolpen en hooihuisboerderijen bevonden zich afwisselend aan de noord- en zuidkant van de weg ; het geheel had hierdoor een matig transparant karakter. In de periode na 1940 zijn in de structuur en de bebouwingsdichtheid van Overleek beperkte veranderingen opgetreden. ,
Door de natte bodemgesteldheid was hier akkerbouw niet echt mogelijk. Alleen een gebruik als grasland voor vee was realistisch. Ook nu nog is het grondgebruik overwegend weidegebied. ,
,
De Overleek kent een smal profiel en wordt aan weerszijden door een sloot begeleid als ook diverse plaatsen door wilgen.
,
op
,
3. 2. 2
Lintbebouwing Lokaal zijn de bebouwingslinten ruimtelijke dragers Ook Overleek is zo’n lint waar op regelmatige afstand diverse bebouwing aanwezig is. Wisselend gaat het om woningen bedrijven en agrarische bedrijven. Op navolgende afbeelding is de functionele opbouw van het lint te zien. ,
,
Opbouw lint Overleek
De provinciale Omgevingsverordening geeft als begripsbepaling voor een dorpslint 2 :
2
Omgevingsverordening NH2022 Bijlage 1 Begripsbepalingen ,
10
Dorpslint lijn
een
bebouwing
van
behoeve
gelegen
wonen,
en
daarmee
landelijk gebied langs de
overzijde
De
Het kan
de
provinciale Omgevingsverordening
of op
voorkomen
wordt dan niet tot het
Er zijn talloze bronnen waarin Overleek wordt
Bij
of waterlopen
wegen
bebouwing aaneengesloten
eenheid vormt.
een
de weg voorkomt.
van
het
waarbij
van
is
in
landschap
provincie
Noord-Holland”.
Berschermd
Landschap
Waterland
die vermeldt:
afstand
dorpslint
Hierin
een
staat
“Bewoning
bijlage
ontginningsassen (ontginningslinten,
in voormalige
Het Monumenten
zegt
in
de
Overleek met
op
de
stootrichting
en
Waterland
op
het
adres
*
2030
beschrijving
een
is in het BL Waterland
Overleek
dat
Noord-Holland
daar
parallel
voormalig Gouw
benoemt
6
*
de
achtergrens:
Overleek als
van
werd
“In
hiervan
van
en
het
van
oudsher
Durgerdam)
uit december
1991
nederzettingen
zijn
het een
zuiden
vormde
voorbeeld.”
lintdorp.
theehuis,
een
®
langgerekte
aan
een
zijde
Overleek).”
aan
behoeve
ten
zoals
Provincie
Monnickendam
bestemmingsplanwijziging
parkeerplaatsen
de
van
tweezijdige lintbebouwing
Ook de Omgevingsvisie
Een
Project
gemeentebeschrijving haaks
ontstaan,
Inventarisatie
één
“Kernkwaliteiten
7
voornamelijk geconcentreerd in lintdorpen, langs de dijk (dijklinten, zoals Uitdam en
elkaar
van
aan
als lint.
behoort
NH2022
korte een
ten
dorpslint gerekend.
aangemerkt
Beschermd
dat
overwegend
onderbouwd
met
bed de
&
breakfast
categorisering
en van
Overleek als lint.
In het voor
verkiezingsprogramma het
woningplan
2022
politieke partij Waterland Natuurlijk
van
naast
19 wordt Overleek ook hier
toeristen
aangeduid
®
dat zich
als lintbebouwing in
uitspreekt een
kleine
kern.
3
Monumenten
Tenslotte
wordt
ook
voor
Overleek
is één
van
de
kleinste
Overleek
kernen
Inventarisatie Project Noord-Holland
—
van
aanbevolen Waterland
Monnickendam
als
heeft
en
—
lintdorp: zijn
“Het naam
typische lintdorp te
danken
Gemeentebeschrijving,
aan
december
https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/Monnickendam.pdf 4
Omgevingsvisie Waterland
2030, NL.IMRO.0852.SVWATERLAND2030-va01,
pag.
17
https://samendedieptein.nl/wp-content/uploads/2019/08/2018-Omgevingsvisie-Waterland.pdf $
Toelichting bij bestemmingsplan (geanonimiseerd) MN
-
overleek 6’,
vastgesteld op
28 januari 2016.
https://planviewer.nl/imro/files/NL.IMRO.0852.BPLGMOoverleek6014va01/vb_NL.IMRO.0852.BPLGMOoverleek6014-va01.pdf 6
Verkiezingsprogramma
WN
2022, pag. 1
https://waterlandnatuurlijk.nl/wp-content/uploads/2022/03/Verkiezingsprogramma_WN_02032022-2.pdf
11
de
1991
‘De Leek’. Je vindt het agrarische dorp tussen Ilpendam en Monnickendam en kunt het herkennen aan een lint van pittoreske boerderijtjes langs de groene weilanden. ” 7 vroegere veenstroom
3. 3
Relevante beginselen voor de ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: -
het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen binnen de ontginningsstructuur.
-
het intact houden van verkavelingsstructuur slotenpatronen en oevers. ,
De openheid van het landschap is karakteristiek maar kwetsbaar. Het toevoegen is maatwerk.
van bebouwing
De landschappelijke openheid is een grote kwaliteit van dit gebied. In het veengebied is sprake van grote continue open ruimte doorsneden met linten boezemkaden en individuele erven. De openheid is kwetsbaar en extra gevoelig voor verrommeling door de verschillende richtingen in het landschap. ,
-
,
Ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: het aansluiten bij het landelijke karakter van de linten en kernen.
>
7
Situeer nieuwe bebouwing binnen of aan de rand van bestaande kernen of bebouwingslinten.
https://www. laagholland. com/nl/waterland/steden-dorpen
12
>
Ontsluit kavels individueel en laat woonbuurten achter de linten.
direct aansluiten
>
Een lint is kleinschalig en gevarieerd. Pas nieuwbouw zorgvuldig in in het lint. Voorkom repetitie van gelijkvormige bebouwing.
>
Behoud zichtlijnen vanaf het lint naar het landschap.
ze
op
het lint ; dus
geen
nieuwe
Overige ontwikkelprincipes
De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: -
het behouden en het zichtbaar / beleefbaar blijven van de huidige verkavelingsstructuur (inclusief sloten) bij (semi-)tijdelijke functies en opstellingen in het landschap zoals voor zonne-energie. ,
-
-
Zorg voor een ruime landschappelijke begrenzing van het terrein die aansluit bestaande omringende landschap ; vermijd hoge hekken in het landschap. ,
op
het
Streef ernaar dat de opstelling kwaliteit toevoegt aan het bestaande landschap (in ontginningslinten zoals Overleek) en langs vaarten of wegen in de polders (polderlinten zoals Holysloot Ransdorp en Zuiderwoude). ,
,
3. 4
Habitat voor weidevogels Het grootste deel van Beschermd Landschap Waterland is geschikt als habitat voor weidevogels. Het open veenpolderlandschap met (kruidenrijk) grasland wordt gekenmerkt door een (zeer) hoog grondwaterpeil een hoge diversiteit in bodemleven en de aanwezigheid van microreliëf. Het microreliëf zorgt voor afwisseling in vochtigheidsgraad en daarmee variatie in vegetatie. Samen met het extensieve agrarisch gebruik voldoende openheid rond de kern gebieden en de stilte (beperkte verstoring) biedt dit een ideale broedgelegenheid voor weidevogels. ,
,
13
Het ideale habitat voor weidevogels heeft een combinatie van de volgende ruimtelijke sleutelfactoren: omvangrijke aaneengesloten gebieden gekenmerkt door openheid het ontbreken van verstoring (door opgaande elementen zoals bebouwing beplanting en masten en door infrastructuur en activiteiten die geluid en onrust veroorzaken) de aanwezigheid van microreliëf graslandareaal en een relatief hoog waterpeil. De aanwezigheid van deze combinatie van factoren in dit Beschermd Landschap is onvervangbaar. Kwetsbare weidevogelsoorten keren bij verstoring doorgaans niet terug. Ruimtelijke ontwikkelingen die het habitat voor de weidevogels verkleinen zijn in beginsel een aantasting. Verstoring of het toevoegen van opgaande elementen die leiden tot een verkleining van het habitat of ruimtelijke ontwikkelingen die een verslechtering van sleutelfactoren tot gevolg hebben zijn eveneens een aantasting van deze kernkwaliteit. Ruimtelijke ontwikkelingen die niet leiden tot extra verstoring van het habitat en waarbij de verstoring valt binnen de verstoringszone van bestaande elementen zoals bijvoorbeeld gebouwen en wegen verkleinen het habitat niet. Ze worden daarom niet als aantasting van de kernkwaliteit beschouwd. ,
,
,
,
,
,
,
14
4.
Inpassing van het plan
4. 1
Kernkwaliteiten Van belang dat de kernkwaliteiten van het landschap behouden blijven. Eén van de kernkwaliteiten is openheid en nat grasland (kruidenrijk). Zoals aangegeven in het vorige hoofdstuk is juist op deze locatie dit niet aanwezig. Er is diverse hoogopgaande beplanting aanwezig dat als verstorend element wordt gezien o. a. als het gaat om geschikte habitat voor weidevogels (immers roofvogels kunnen vanuit bomen op weidevogels jagen). ,
,
De hoogopgaande beplanting op het perceel
4. 2
Woningtypes en inpassing Omdat een agrarische bestemming hier ook door de ingeklemde ligging niet goed meer te realiseren is is nagedacht over een bescheiden woningbouwontwikkeling volgens navolgende verkaveling. Het gaat om vijf woningen waarbij de bestaande slotenstructuur behouden blijft. Er zal gebouwd worden op een traditionele wijze waarbij aangesloten wordt op het landelijke karakter. De woningen orden als stolpschuur gebouwd en de massa bestaan zal bestaan uit twee bouwlagen met kap (de goothoogte wordt derhalve maximaal 6 m en de bouwhoogte 10 m). Er wordt onderscheid gemaakt in 2 typen type A en type B. Zie navolgende gevelbeelden en situatieschets. ,
,
,
,
,
,
,
15
Situatieschets nieuwe situatie en gevelbeelden getekend q-Fresco ,
16
Met het verdwijnen van de hoogopgaande beplanting kunnen doorzichten naar het historische De Leek worden hersteld. De functie voor weidevogels verbetert hierdoor ook. Met het oog op de benodigde watercompensatie als gevolg van de extra verharding worden - in overleg met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier - de slootjes uitgediept en enigszins verbreed tot de cultuurhistorisch oorspronkelijke omvang uit de tijd dat de slootjes gebruikt werden voor vervoer van o. a. hooi vóór de komst van de tractor. De Leek wordt ook hiervoor beter zichtbaar en de cultuurhistorische waarden worden er door verbeterd. ,
,
Karakteristieke slootjes oorspronkelijke toestand
4. 3
Duurzaamheid
4. 3. 1
Uitgangspunten
blijven
behouden
worden
en
mogelijk
teruggebracht
naar
de
Er zal de nodige aandacht zijn voor duurzaamheid natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. ,
4. 3. 2
Energie en temperatuur Er zal aangesloten worden bij het BENG (Bijna Energieneutrale Gebouwen). Gestreefd wordt naar energieneutrale woningen. Ingevolge de Wet Voortgang Energietransitie worden de woningen gasloos gebouwd. Bij het warmtewerend uitvoeren van dak- en gevelvlakken valt bij dit project te denken aan PVpanelen een groen dak op platte daken begroeiing tegen de gevels en zonwering alsmede schaduwdoeken. Ook in de tuin kunnen ‘verkoelende’ maatregelen worden genomen door beplanting (bij voorkeur bomen) aan te brengen. ,
,
,
Groene platte daken zijn weliswaar niet in het bouwplan opgenomen doch de eigenaren zouden deze dakvlakken van een groen dak kunnen voorzien. Naar verwachting zullen n. a. v. de BENGvoorwaarden de woningen installatietechnisch de mogelijkheid hebben om te koelen. ,
4. 3. 3
Water Men zou voorts infiltratiekratten kunnen toepassen om het water op te vangen en vertraagd af te voeren. Een mogelijkheid is ook een regenwatertuin aan te leggen (ingraven van absorberend materiaal bijvoorbeeld een pakket speciaal voor dit doel ontwikkeld steenwol) waarin het water ,
,
17
tijdelijk wordt opgevangen en vertraagd afvloeit in de bodem (grondwaterstand juli 2023 is ca. 10 meter onder maaiveld). ,
Het aanbrengen van grindkoffers zou de afvoer van hemelwater vanaf het maaiveld-oppervlak kunnen bevorderen. Qua verhard terrein (paden parkeerplaatsen en terras) zou halfverharding kunnen worden toegepast waardoor het regenwater bij extreme buien sneller in de bodem weg kan trekken. De toekomstige eigenaren zouden groendaken op het platte dak van de garage annex berging kunnen aanbrengen waarmee tevens het hemelwater wat langer wordt vastgehouden voordat dit naar/in de bodem afvloeit. ,
,
,
4. 3. 4
Bodem Bij het aanbrengen van de leidingen voor water en riolering kan met bodemdaling rekening worden gehouden bijvoorbeeld door het toepassen van polderaansluitingen. De paalfundering zal dan ook uit geprefabriceerde betonpalen bestaan daar het risico op paalkoprot bij houten palen te groot is. Door het aanbrengen van beplanting en een regenwatertuin zal de bodem minder gevoelig zijn voor droogte. ,
,
,
4. 3. 5
Overstroming Schade als gevolg van overstroming voorkomen dan wel beperken is meer een aspect op wijk- of gebiedsniveau. Op privaat gebied zal in overleg met de gemeente het vloerpeil iets hoger kunnen worden aangelegd ter voorkoming van schade aan het gebouw en/of installaties ten gevolge van overstroming.
4. 3. 6
Habitat Om een habitat voor gebouw bewonende soorten te creëren kunnen de volgende voorzieningen worden aangebracht: -
het platte dak van de garages annex bergingen kan een groen dak worden toegepast met sedum grassen dwergheesters en kruiden: dit is aantrekkelijk voor insecten en insecten zijn weer aantrekkelijk voor vogels (biotoop op daken) ; door het toepassen van een groen dak fungeert deze tevens als dynamisch waterdak waarbij het regenwater vertraagd wordt afgevoerd ; de toekomstige eigenaren kunnen gevels met klimplanten laten begroeien (naast koeling trekt dit ook insecten aan en geeft het beschutting of schuilplek voor vogels) ; de toekomstige eigenaren kunnen de grondgebonden tuin voorzien van struiken en lage begroeiing (aantrekkelijk voor de egel). op
,
-
-
-
,
,
,
In verblijfplaatsen voor vogels kan worden voorzien door inbouwneststenen in te metselen natuurlijke nestplaatsen onder goten en/of achter gevelbetimmering. Voor vleermuizen kunnen (separaat) kasten worden geplaatst voor zomerverblijf massawinterverblijf en/of kraamverblijf. De verblijven dienen daarbij op verschillende windrichtingen te worden geplaatst. Voor insecten met name wilde bijen en vlinders kunnen insectenhotels inbouwstenen en/of gestapelde stenen een bijdrage leveren aan een gezonde insectenpopulatie. De toekomstige eigenaren kunnen verder een bijdrage leveren aan het natuurinclusief bouwen door een wormenhotel of composteerbak in de tuin te plaatsen ; ,
,
18
,
,
,
De toekomstige eigenaren kunnen de onbebouwde oppervlaktes van het perceel inrichten met inheemse bomen struiken. Te denken valt ook aan klimplanten en een bloemenrijke invulling van het terrein. Als erfafscheiding kan een takkenwal of houtril worden toegepast om de tuin nog aantrekkelijker te maken voor insecten.
4. 3. 7
Parkeren Bij elke woning zal ruimte worden ingericht voor een parkeerplaats. Daarnaast komt er een centrale parkeervoorziening van vijf plaatsen. Zodoende komen er twee parkeerplaatsen per woning waarmee wordt voldaan aan de parkeernorm. ,
4. 3. 8
Afstand tot belendende percelen De afstand tot belendende percelen van ramen/openingen van de nieuwe woningen is meer dan 2 meter (afstand artikel 5. 50 Burgerlijk Wetboek om voldoende privacy te garanderen) en er kan 8 ruimschoots voldaan worden aan zowel de lichte als de strenge TNO-norm. Zodoende is er geen onaanvaardbare schending van de privacy of onaanvaardbare schaduwwerking.
8
De 'lichte' TNO-norm: ten minste 2 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari – 21 oktober (gedurende 8 maanden ) in midden vensterbank binnenkant raam. De 'strenge' TNO-norm: ten minste 3 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode 21 januari – 22 november (gedurende 10 maanden) in midden vensterbank binnenkant raam.
19
4. 4
Conclusie Met de in dit hoofdstuk beschreven kenmerken en vereisten is een goede inpassing van het plan mogelijk. In dit opzicht zijn er geen belemmeringen voor vergunningverlening. In het volgend hoofdstuk wordt nog verder ingegaan op milieu- en omgevingsaspecten. Tenslotte wordt nog nader getoetst aan ruimtelijk relevant beleid van diverse overheden.
20
5.
Milieu
5. 1
Milieu-aspecten
5. 1. 1
Milieueffectrapportage (m. e. r. ) Onderdeel van de beoordeling of een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanafwijking (BOPA) volledig is is een toets aan de regels over een milieueffectrapportage. Dit gebeurt overeenkomstig paragraaf 16. 4. 2 van de Omgevingswet en afdeling 11. 2 van het Omgevingsbesluit. ,
Of een besluit over een project-mer-plichtig of mer-beoordelingsplichtig is kan worden afgeleid uit bijlage V bij het Omgevingsbesluit in samenhang met de artikelen 11. 6 en 11. 8 van het Omgevingsbesluit. Bijlage V heeft als ingang (eerste kolom) de omschrijving van het project van de initiatiefnemer. In kolom 4 staan de besluiten genoemd waarvoor dan de mer-verplichtingen gelden. Het gaat dan om besluiten waarmee de toestemming voor het project wordt verleend. In dit geval is dat de omgevingsvergunning. Of er voor het besluit een mer-plicht of een merbeoordelingsplicht geldt volgt uit de tweede en derde kolom. Als het project voldoet aan de voorwaarden van kolom 2 geldt een mer-plicht. Anders geldt een mer- beoordelingsplicht tenzij ook in kolom 3 nog voorwaarden staan. ,
,
,
,
,
Het plan betreft een relatief kleinschalig plan bestaande uit het toevoegen van 5 woningen. Het gaat niet om activiteiten die zijn genoemd in bijlage V (categorie D 11. 2 Stedelijk vernieuwingsproject). Hiermee wordt namelijk bedoeld grootschalige integrale gebieds (her)ontwikkeling.9 Uit verschillende uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ECLI:NL:RBOBR:2017:3537 29 juni 2017) en (ECLI:NL:RVS:2018:2414 18 juli 2018) blijkt dat het antwoord op de vraag of er sprake is van een (wijziging van een) stedelijk ontwikkelingsproject in de zin van het Besluit milieueffectrapportage afhangt van de concrete omstandigheden van het geval waarbij onder meer aspecten als aard en omvang van de voorziene wijzigingen van de stedelijke ontwikkeling een rol spelen. Daarbij mogen de bestaande planologische mogelijkheden worden meegewogen bij de vraag of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Ook het opvullen van een open gebied in een stedelijke omgeving en het uitbreiden van bebouwing zijn op basis van een uitspraak 12 juni 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1879 12 juni 2019) en een tussenuitspraak van de AbRvS (ECLI:NL:RVS:2019:1668 22 mei 2019) niet zonder meer te beschouwen als een stedelijke ontwikkeling zoals bedoeld in het Besluit m. e. r. ,
,
,
,
,
,
,
Conclusie In dit plan is gezien de geringe planomvang is geen sprake van een stedelijke ontwikkelingsproject en daarom is geen vormvrije m. e. r beoordeling noodzakelijk. Het Besluit m. e. r. vormt derhalve geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit plan.
9
ECLI:NL:RVS:2022:2394
21
5. 1. 2
Milieuzonering Bij milieuzonering gaat het om de belangenafweging tussen bedrijvigheid enerzijds en gevoelige functies met betrekking tot de hinderaspecten geluid , geur , gevaar en stof. Deze milieuzonering vindt plaats aan de hand van een Staat van Bedrijfsactiviteiten (SvB). Dit is een lijst waarin de meest voorkomende bedrijven en bedrijfsactiviteiten zijn gekoppeld aan een mate van milieubelasting. De SvB is opgesteld met behulp van de VNG-publicatie Bedrijven en milieuzonering (2009) en de nieuwe VNG-handreiking Activiteiten en milieuzonering 10 Er dient hierbij nadrukkelijk onderscheid gemaakt te worden in de bestaande situatie en de nieuwe situatie. .
Bij het realiseren van een nieuwe functie (woningbouw) dient vanuit een goede ruimtelijke ordening gekeken te worden naar de omgeving waarin de nieuwe functies worden gerealiseerd. Hierbij spelen twee vragen: 1. past de nieuwe functie in de omgeving? 2. laat de omgeving de nieuwe functie toe? Door bij nieuwe ontwikkelingen voldoende afstand in acht te nemen tussen milieubelastende activiteiten (bedrijven) en gevoelige functies (woningen) worden hinder en gevaar voorkomen (anders gezegd er kan een acceptabel woon- en leefklimaat voor de woningen worden gegarandeerd) en wordt het bedrijven mogelijk zich binnen aanvaardbare voorwaarden te vestigen en de bedrijfsvoering uit te oefenen. Dit heet milieuzonering. ,
Richtafstandenlijsten De twee belangrijkste bouwstenen voor milieuzonering zijn de twee richtafstandenlijsten volgens de VNG. Voor een scala aan milieubelastende activiteiten (lijst 1) en opslagen en installaties (lijst 2) zijn richtafstanden aangegeven ten opzichte van een rustige woonwijk. In de lijsten wordt onderscheid gemaakt naar richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur stof geluid en gevaar. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. Daarbij omvat categorie 1 de lichtste en categorie 6 de zwaarste vormen van bedrijvigheid. De richtafstanden gaan uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet worden beoogd of aanwezig zijn kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting (in plaats van de richtafstanden). ,
,
,
Twee omgevingstypen: rustige woonwijk en gemengd gebied De richtafstanden in bijlage 1 van de VNG zijn afgestemd op de omgevingskwaliteit zoals die wordt nagestreefd in een rustige woonwijk of een vergelijkbaar omgevingstype (zoals een rustig buitengebied een stiltegebied of een natuurgebied). ,
Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Afgezien van wijkgebonden voorzieningen komen vrijwel geen andere functies (zoals bedrijven of kantoren) voor.
10
VNG handreiking activiteiten en milieuzonering 2024.
22
Indien de aard van de omgeving dit rechtvaardigt kunnen gemotiveerd kleinere richtafstanden worden aangehouden bij het omgevingstype gemengd gebied dat gezien de aanwezige functiemenging of ligging nabij drukke wegen al een hogere milieubelasting kent. Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels dienstverlening horeca en/of kleine bedrijven. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen behoren eveneens tot het omgevingstype gemengd gebied alsook agrarische linten. De richtafstanden uit bijlage 1 van de VNG-brochure gelden ten opzichte van een rustige woonwijk. De afstanden kunnen zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat met één afstandsstap worden verlaagd indien sprake is van omgevingstype gemengd gebied. ,
,
,
,
,
,
,
In beginsel dient te worden uitgegaan van de maximale mogelijkheden van het omgevingsplan er dient tussen enerzijds de grens van de bestemming die bedrijven (of andere milieubelastende functies) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een woning die volgens het bestemmingsplan of via vergunningsvrij bouwen mogelijk is.3 Blijkens meerdere jurisprudentie mag echter ook uitgegaan worden van de representatieve mogelijkheden van het bestemmingsplan.4 De maximale mogelijkheden worden dan bepaald door de huidige feitelijke situatie.
,
,
Beoordeling en conclusie De locatie is gezien de aanwezigheid van diverse agrarische bedrijven en andere bedrijven als lint en daarmee als gemengd gebied te typeren. Er is reeds sprake van een verhoogde achtergrondconcentratie aan geluid en daarom kan van een stapje lager worden uitgegaan. Relevant is met name het ertegenover gelegen agrarisch bedrijf Overleek 19a een veehouderij. De kleinste afstand van de voorgevels van woningen tot de grens van het agrarisch bouwvlak bedraagt ~50 m. Dit is ook de afstand die aanbevolen wordt volgens de VNG. De verwachting is daarom niet dat dit bedrijf voor overlast zal zorgen en er een acceptabel woon- en leefklimaat zal zijn ter plaatse van de nieuwe woningen. Daar komt bij dat praktisch gezien het voorste deel van het bouwvlak niet met stallen bebouwd kan worden daar hier enerzijds de agrarische bedrijfswoning staat en anderzijds verharding om de stal en bedrijfsgebouw te kunnen bereiken. Wanneer uitgegaan wordt van een representatieve invulling van de maximale mogelijkheden van het bestemmingsplan pakt de situatie dus nog gunstiger uit: feitelijk staan de stallen namelijk op meer dan 100 m. Omgekeerd zal daarom het bedrijf ook niet belemmerd worden in zijn mogelijkheden door de komst van de woningen. ,
,
,
23
Belangrijke toevoeging
is overigens
dat
het
agrarisch bedrijf beëindigd
is
en
er
opvolging
geen
beschikbaar is.
Agrarisch bedrijf Overleek 19a
Zichtbaar op
navolgende afbeelding zijn
ook twee
paarse vlakken,
die
een
bestemming Bedrijf
representeren. Het meest westelijk gelegen perceel is Overleek 17. Hier is volgens de Kamer
Koophandel gevestigd (geanonimiseerd) MN, onderhoud onderhoud fokken
en
vastgoed,
aan van
houden
van
richt op groot-
en
is toegestaan
in het
3.1
bedrijf gaat
boten,
tuinmachines.
schapen
motoren,
Daarnaast en
bestemmingsplan. een
afstand
en
en
zich
auto's
is hier
koeien
detailhandel in hout
waarvoor
cat
richt en
gevestigd
van
verrichten
meter
24
van
service
en
consumentengoederen
Terra
Agro B.V. dat zich richt op het
Het is de laatste
globale inschatting 30
het
aan
slot is hier ook de Fa. Terra
tot
bouwmaterialen.
De
op
van
is dat het
aangehouden
zou
om
gevestigd,
en
op
die zicht
bedrijfsvorm die ook een
moeten
milieucategorie worden.
Daar
wordt aan voldaan de afstand bedraagt ruim 60 meter. Oostelijk van nr 17 ligt op nr 16 nog een agrarisch loon- en grondverzetbedrijf in combinatie met ontvangst opslag en uitgifte van goederen van caritatieve instellingen. Ook hiervoor geldt een richtafstand van 30 meter waar ruimschoots aan wordt voldaan. ,
,
,
Overleek 17
Omgekeerd gaat van woningen geen milieuoverlast uit. Het aspect milieuzonering vormt gelet op het bovenstaande geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan.
25
5. 2
Omgevingsveiligheid
5. 2. 1
Algemeen Omgevingsveiligheid richt zich op het beheersen van risico’s bij onder meer de productie opslag transport en gebruik van gevaarlijke stoffen. Dergelijke activiteiten leggen beperkingen op aan de omgeving. Door maatregelen kunnen de afstanden worden verkleind. Voor het plaatsgebonden risico geldt een grenswaarde voor beperkt kwetsbare kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties. De grenswaarde mag niet worden overschreden. ,
,
,
Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in paragraaf 5. 1. 2 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De paragrafen 5. 1. 2. 2 tot en met 5. 1. 2. 6 van het Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. ,
In artikel 5. 15 van het Besluit kwaliteit leefomgeving staat voorts dat er rekening gehouden dient te worden met het groepsrisico. Het groepsrisico heeft een oriënterende waarde. De oriëntatiewaarde is een referentiewaarde van het groepsrisico. Hierbij is als gevolg van een externe calamiteit per jaar de kans 1 op de 10. 000 dat 10 mensen komen te overlijden 1 op de 1 miljoen dat 100 mensen komen te overlijden en 1 op de 100 miljoen dat 1. 000 mensen komen te overlijden. De oriëntatiewaarde kan ter preventie van maatschappelijke ontwrichting worden aangehouden als referentiewaarde. ,
5. 2. 2
Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico is een maat voor de veiligheid van het individu op een bepaalde locatie. Het PR heeft een wettelijk vastgelegde grenswaarde van maximaal 10 -6 per jaar voor nieuwe situaties. Dit betekent dat de kans op overlijden van een persoon als gevolg van handelingen met gevaarlijke stoffen maximaal 1 op een miljoen per jaar mag zijn. Op locaties waar het risico hoger is mogen geen nieuwe kwetsbare objecten worden gesitueerd en in beginsel ook geen nieuwe beperkt kwetsbare objecten. Grenswaarden en standaardwaarden voor het plaatsgebonden risico ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5. 6 tot en met artikel 5. 11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5. 7 lid 1 Bkl) worden in een Omgevingsplan in acht genomen. Met standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties wordt in een omgevingsplan rekening gehouden (art. 5. 11 Bkl). ,
Voor het plaatsgebonden risico gelden afhankelijk van de activiteit vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl). Daarbij is dus niet relevant of het kwetsbare object reeds aanwezig is ; op het moment van het vaststellen van het bestemmingsplan dient aangetoond te zijn dat de aanwezige kwetsbare objecten in het plangebied voldoen aan de grenswaarde. ,
5. 2. 3
,
Groepsrisico Het groepsrisico heeft ten opzichte van het plaatsgebonden risico een extra dimensie ; het wordt namelijk beïnvloed door het aantal personen dat zich binnen de invloedssfeer van mogelijke
26
ongevallen bevindt. Het groepsrisico zet de kans op een ongeval uit tegen het aantal mogelijke slachtoffers. Hoe groter de groep slachtoffers kan zijn hoe lager de kans op een dergelijk ongeval mag zijn. Bij groepsrisico is sprake van ‘aandachtsgebieden’. Risicovolle activiteiten hebben van rechtswege aandachtsgebieden (art. 5. 12 Bkl). ,
Aandachtsgebieden zijn gebieden rond activiteiten met gevaarlijke stoffen die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Aandachtsgebieden zijn er voor brand explosie en gifwolk. Afhankelijk van het type activiteit met gevaarlijke stoffen zijn er voor het aandachtsgebied in de regelgeving vaste afstanden vastgesteld of zijn deze afstanden rekenkundig te bepalen (bijlage VII Bkl). Aandachtsgebieden worden zichtbaar gemaakt in het Register externe veiligheidsrisico’s (REV). ,
,
,
Binnen een aandachtsgebied kan sprake zijn van een voorschriftengebied. Een gemeente kan in het Omgevingsplan afzien van aanwijzing van een brand- of explosievoorschriftengebied of een kleiner brand- of explosievoorschriftengebied aanwijzen (art. 5. 14 Bkl). Als het initiatief ligt in een voorschriftengebied dan gelden voor nieuwbouw aanvullende bouweisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (art. 4. 90 tot en met 4. 96 Bbl. Voor zeer kwetsbare gebouwen zoals scholen kinderdagopvang en verzorgingstehuizen geldt altijd een voorschriftengebied en gelden dus aanvullende bouweisen bij nieuwbouw (art. 5. 14 Bkl). ,
,
,
,
,
,
Het groepsrisico kent een richtwaarde de zogenaamde oriëntatiewaarde. Deze oriëntatiewaarde vaak aangeduid met " 1” geeft weer wat de algehele politiek-maatschappelijke opvatting is over de aanvaardbaarheid van een kans op een ramp met een groep slachtoffers. De oriëntatiewaarde biedt een handvat om tot consensus te komen over de mate van vertrouwen dat de toekomst gevrijwaard blijft van een ramp. Door het groepsrisico te vergelijken met de oriëntatiewaarde legt het bevoegd gezag verantwoording af of de kans acceptabel is. ,
,
,
Het groepsrisico wordt berekend binnen het invloedsgebied dat ligt tussen de risicobron en een lijn waar 1% letaliteit optreedt. Als oriëntatiewaarde geldt de in het externe veiligheidsbeleid gehanteerde " norm " voor het groepsrisico namelijk: ,
1 2 3 4
10-5 voor een 10-7 voor een
ongeval met meer dan 10 dodelijke slachtoffers ; ongeval met meer dan 100 dodelijke slachtoffers ; 10-9 voor een ongeval met meer dan 1. 000 dodelijke slachtoffers ; enzovoort (een lijn door deze punten bepaalt de norm).
Een verantwoording van het groepsrisico kan achterwege blijven indien: ….
b
het groepsrisico gelet op de dichtheid van personen bedoeld in het eerste lid onderdeel a onder 1° en 2° niet hoger is dan 01 maal de oriëntatiewaarde of 1°. het groepsrisico gelet op de redelijkerwijs te verwachten verandering van de dichtheid van personen bedoeld in het eerste lid onderdeel a onder 2° met niet meer dan tien ,
,
,
c
,
,
,
bedoeld in het eerste lid
,
,
,
,
,
,
,
procent toeneemt , en
2°. de oriëntatiewaarde gelet op de dichtheid van personen onderdeel a onder 1° en 2° niet wordt overschreden. ,
,
,
27
,
Voorts is sprake van aandachtsgebieden die met bepaalde risicovolle activiteiten gepaard gaan. Er wordt onderscheid gemaakt tussen brandaandachtsgebieden explosieaandachtsgebieden en gifwolkaandachtsgebieden. Binnen deze gebieden dient rekening gehouden te worden met het groepsrisico. Voor brandaandachtsgebieden en explosieaandachtsgebieden heeft het bevoegd gezag de keuze om deze wel niet of gedeeltelijk om te zetten naar een brandvoorschriftengebied of explosievoorschriftengebied. Voor nieuwbouw in een voorschriftengebied gelden aanvullende bouweisen om binnenshuis schuilen in het geval van een externe calamiteit mogelijk te maken. Voor zeer kwetsbare gebouwen in een brand -of explosieaandachtsgebied heeft het bevoegd gezag geen keuze en is het aanzetten van een voorschriftengebied verplicht. ,
,
5. 2. 4
Beoordeling en conclusie Uit de Atlas voor de Leefomgeving blijkt dat er nabij het plangebied geen gevaarlijke routes buisleidingen of inrichtingen aanwezig zijn. Zie navolgende afbeelding. Zichtbaar is enkel een buisleiding van de Gasunie waarin onder hoge druk gas wordt vervoerd (W-57012.GEO200388490 diameter 114. 3 inch maximale werkdruk 4000 Pa). ,
,
,
De leiding ligt op meer dan 15 km ruim genoeg om te concluderen dat hier geen onaanvaardbare risico’s door ontstaan. Er zijn tenslotte voldoende bluswatervoorzieningen in de omgeving aanwezig en de aanrijdtijd voor Brandweer voldoet voor deze plek voor zover bekend. Een en ander wordt nagegaan bij de Brandweer/Veiligheidsregio. ,
,
,
Uitsnede Atlas Leefomgeving
Het aspect externe veiligheid vormt zodoende naar verwachting geen belemmering. Wel wordt dus nog advies van de Veiligheidsregio opgevraagd. Eventuele maatregelen die nodig zijn worden hier benoemd.
28
5. 3
Bodem
5. 3. 1
Regelgeving Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde (zie art. 5. 89i Bkl) is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen (art. 5. 89K Bkl art. IIIa onder 2 Aanvullingsbesluit Bodem). ,
De bodem moet geschikt zijn voor de nieuwe functie. Grond wordt in Nederland als volgt ingedeeld.
5. 3. 2
Beoordeling en conclusie Nu er woningen worden gerealiseerd is er verkennend bodem- en (nader) asbest in grondonderzoek verricht.11 In de boven- en ondergrond zijn ten hoogste licht verhoogde gehalten aan zware metalen PAK en minerale olie gemeten. ,
,
Zintuiglijk zijn er geen puinhoudende bodemvreemde bijmengingen dan wel asbestverdachte (plaat)materialen in of op de bodem aangetroffen.
In het grondwater zijn geen detectiegrens gemeten.
van
de onderzochte parameters boven de streefwaarde dan wel
De onderzoeksresultaten geven geen aanleiding tot nader onderzoek en belemmering voor de voorgenomen herinrichting van het onderzoeksgebied.
11
Verkennend bodemonderzoek Overleek 19 te Monnickendam Adverbo 27 juni 2025 ,
29
,
vormen
geen
5. 4
Geluid
5. 4. 1
Regelgeving Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. Ter bescherming van de gezondheid zijn voor het aspect geluid instructieregels opgenomen in paragraaf 5. 1. 4. 2 Bkl. Het omgevingsplan bevat op grond van en in overeenstemming met instructieregels waarden voor geluid (immissienormen) die leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De instructieregels uit afdeling 3. 5 (Bkl) zijn van toepassing op de beheersing van geluid door een weg spoorweg of industrieterrein (artikel 3. 18 lid 1 Bkl). ,
Het bevoegd gezag beoordeelt het geluid bij toelaten van een geluidgevoelig gebouw in het omgevingsplan. Bij het toelaten van een geluidgevoelig gebouw in een geluidsaandachtsgebied gelden instructieregels.
Het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat standaardwaarden en grenswaarden voor ge- luid door een geluidbronsoort op een geluidgevoelig gebouw. Deze waarden zijn van toepassing op het geluid door alle geluidbronnen van een geluidbronsoort. De waarden die bij het toelaten van een geluidgevoelig gebouw voor de zeven geluidbronsoorten gelden staan in de onderstaande tabel. ,
Voldoen aan de standaardwaarde is de hoofdregel (artikel 5. 78t Bkl). Als het geluid op een geluidgevoelig gebouw voldoet aan de standaardwaarde is het geluid in ieder geval aanvaardbaar en de kans op gezondheidsschade klein. Het bevoegd gezag mag meer geluid dan de standaardwaarde als aanvaardbaar beoordelen. Het besluit moet dan voldoen aan de eisen uit de instructieregels (artikelen 5. 78u tot en met 5. 78ad Bkl). ,
Het bevoegd gezag kan alleen geluid tot geluidgevoelig gebouw toestaan als men:
en
met de grenswaarde
30
op
de gevel
van
een
1.
geluidbeperkende
geen
voldoen
2.
de
(artikel
overschrijding
treffen
maatregelen)
kan
treffen
om
standaardwaarde
zoveel
mogelijk
5.78u, lid 1a de
van
bestuursorgaan
standaardwaarde
te
Bkl);
geluidbeperkende
van
betrokken
de
aan
(artikel 5.78u,
maatregelen
voorkomt
toename
een
heeft
beperkt
door
het
lid
onder
Bkl).
Het
het
van
1
b
geluid
zoveel
mogelijk
overweegt
die
financieel
(inspanningsverplichting); 3.
bij
voorwaarde
doelmatig
1
zijn
6.
treffen
verkeerskundige,
(artikel 5.78u,
aard bestaan
nk
het
tegen
en
denbouwkundige,
geluidbeperkende
2
en
maatregelen
overwegende
geen
vervoerskundige,
bezwaren
landschappelijke
ste-
van
of technische
BkI);
lid 2
het
gecumuleerd geluid beoordeelt (artikel 5.78ac Bkl); gezamenlijk geluid bepaalt (artikel 5.78ad Bkl) en het belang van het beschermen van de gezondheid door het
overwegen
van
geluidbeperkende maatregelen
betrekt
geluidluwe gevel bij het
een
(5.78ab
lid 1
Bkl).
Beoordeling en conclusie
5.4.2
binnen
de
verkeerintensiteit
De
locatie
kent
en
bovendien
om
gecumuleerd geluidniveau,
volgens
indeling
de
ligt
kan worden
het
getrokken
wegverkeerslawaai kan
van
van
invloedssfeer
bijgevolg
Gecumuleerde
die
evenwel
geluidniveau, namelijk niet alleen
49
wegverkeer.
een
dB. Het
(zeer)
lage
gaat
hier
Het
geluidsniveau
is
(geanonimiseerd) als goed te kwalificeren, zie navolgende tabel. De conclusie |
omdat
wat
voor
Overleek,
dus
dat voldaan zal worden een
gevel
betreft
de
aan
‘standaard’ 20 dB
akoestisch onderzoek worden
leefklimaat
de
van
laag
een
afgezien
binnenwaarde
reduceert. Onder
is sprake
en
van
33 dB
van
deze
als
gevolg
van
omstandigheden
acceptabel/ goed woon-
een
en
geluid.
geluidbelasting in Lden (dB)
Milieukwaliteitsma at
<
50
Goed
50-55
Redelijk
55-60
Matig
60-65
Tamelijk Slecht
65-70
Slecht
>
70
Zeer slecht
5.5.
Luchtkwaliteit
5.5.1
Regelgeving Regelgeving
omtrent
betreffende
luchtkwaliteit
buitenlucht
zijn
stikstofdioxide
luchtkwaliteit waarin
vastgesteld
(NO2)
concentratieniveaus
en
ter
zwevende
het dichtst
is
onder
een
implementatie
andere
grenswaarden
bescherming deeltjes
van
als PMio
mens
(fijn stof)
bij de grenswaarden liggen.
31
diverse
van
voor en
de
Europese
vervuilende
milieu.
In
maatgevende
richtlijnen
stoffen
in de
Nederland
zijn
stoffen
de
waar
Overschrijdingen van de grenswaarden komen stoffen niet voor.
uitzonderlijke situaties daargelaten bij andere
,
,
Uitsnede Atlas Leefomgeving De jaargemiddelde grenswaarden voor NO2 en PM10 zijn in beide gevallen 40 μg/m3 ; voor PM25 is dat 25 μg/m3. Het uitgangspunt is dat de grenswaarden voor luchtkwaliteit worden gehaald. In de Omgevingswet staat opgesomd wanneer een (luchtvervuilend) project toelaatbaar is. Dan moet aannemelijk worden gemaakt dat het project aan één of een combinatie van de volgende vier voorwaarden voldoet: ,
,
1. er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde ; 2. een project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit ; 3. een project draagt slechts in ‘niet in betekenende mate' (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging ; 4. past binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of een regionaal programma van maatregelen.
Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd kan Nederland niet voldoen aan de luchtkwaliteitseisen die in 2010 van kracht zijn geworden. De EU heeft Nederland derogatie (uitstel) verleend op grond van het NSL. Dit betreft een gemeenschappelijke aanpak van het Rijk en diverse regio’s om samen te werken aan een schonere lucht waarbij ruimte wordt geboden aan noodzakelijke ruimtelijke ontwikkelingen. Plannen die in betekenende mate bijdragen aan luchtverontreiniging worden opgenomen in het NSL in de provincies c. q. regio’s waar overschrijdingen plaatsvinden. Het maatregelenpakket in het NSL is hiermee in evenwicht en zodanig dat op termijn de luchtkwaliteit in heel Nederland onder de grenswaarden ligt. Plannen die ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging hoeven niet langer individueel getoetst te worden aan de Europese grenswaarden omdat deze niet leiden tot een significante verslechtering van de luchtkwaliteit. Deze grens is in de AMvB NIBM gelegd bij 3% van de grens- waarde van een stof: Voor NO2 en PM10 betekent dit dat aannemelijk moeten worden gemaakt dat het plan tot maximaal 12 ųg/m³ verslechtering leidt. Voor een aantal functies (o. a. woningen kantoren tuin- en akkerbouw) is dit gekwantificeerd in de ministeriële regeling NIBM. Bij woningen ligt de grens op 1. 500 bij één ontsluitingsweg. ,
,
,
32
5. 5. 2
Beoordeling en conclusie Het onderhavige project gaat over het realiseren van vijf woningen. Het project is zodoende als NIBM aan te merken. Daarnaast blijkt uit de Atlas voor de leefomgeving dat de luchtkwaliteit ter plaatse weliswaar matig is maar dat er geen grenswaarden worden overschreden (PM10 PM25 of NO2). Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan. ,
33
,
6.
Omgeving
6. 1
Water
6. 1. 1
Beleid In het kader
van
het verkrijgen
van een
duurzaam watersysteem hebben Rijk
,
provincies
,
gemeenten en waterschappen in 2001 de Startovereenkomst waterbeleid 21e eeuw (WB’21)
ondertekend. Onderdeel van het nieuwe waterbeleid is de “watertoets” de check van ruimtelijke plannen aan de gevolgen voor het watersysteem.
6. 1. 2
Europees beleid De Europese Kaderrichtlijn Water is gericht op het bereiken van een goede ecologische waterkwaliteit in alle Europese wateren. In 2015 moet dat gerealiseerd zijn. De lidstaten moeten in 2009 (inter)nationale stroomgebiedbeheersplannen vaststellen waarin zij aangeven welke maatregelen ze gaan nemen om de doelstelling te halen. De provincie Noord-Holland maakt volledig deel uit van het deelstroomgebied Rijndelta en het daarbinnen begrensde deelstroomgebiedsdistrict Rijn-West. Binnen Rijn-West werkt Noord-Holland samen met alle betrokken waterbeheerders (Rijkswaterstaat buurprovincies waterschappen en gemeenten) aan het opstellen van het regionale deel van het genoemde stroomgebiedbeheersplan Rijndelta. ,
6. 1. 3
,
Rijksbeleid In het Nationaal Bestuursakkoord Water hebben Rijk provincies waterschappen en gemeenten afgesproken dat in 2015 het watersysteem op orde moet zijn en blijven. Water moet weer de ruimte krijgen en is medesturend voor het ruimtelijk beleid. Als een van de eerste stappen is afgesproken dat de waterschappen in beeld brengen hoeveel waterberging er nodig is om aan de zogenaamde werknormen te kunnen voldoen. Voor stedelijk gebied houdt dit bijvoorbeeld in de hoeveelheid wateroppervlak die nodig is om te zorgen dat bij neerslag het waterpeil maar eens in de 100 jaar tot aan het maaiveld kan stijgen. ,
6. 1. 4
,
Nationaal Water Programma 2022–2027 Nederland heeft te maken met grote wateropgaven die bovendien in de toekomst steeds groter en complexer worden. Dit komt door een aantal samenhangende uitdagingen: klimaatverandering bodemdaling milieuverontreiniging biodiversiteitsverlies en ruimtedruk. In de uitvoering ligt bovendien een grote opgave om verouderde infrastructuur zoals bruggen en sluizen in stand te houden en waar nodig te vervangen of te renoveren. ,
,
,
De wateropgaven waar Nederland op dit moment voor staat de uitdagingen richting de toekomst en de noodzaak van een integrale aanpak vormen de basis voor drie hoofdambities van dit Nationaal Water Programma: ,
1. 2.
Een veilige en klimaatbestendige delta. Een concurrerende duurzame en circulaire delta. ,
34
3.
Een schone en gezonde delta met hoogwaardige natuur
Voor een integrale aanpak is het belangrijk om bij alle afwegingen in de leefomgeving de waterdoelen uit dit NWP op het gebied van klimaatadaptatie waterveiligheid zoetwatervoorziening waterkwaliteit ecologie landschap cultureel erfgoed en scheepvaart mee te wegen. In waterland Nederland moeten ‘aansluiten op de (historische) karakteristieken van het watersysteem’ en ‘meebewegen met water’ leidende principes voor de ontwikkeling van onze leefomgeving blijven. ,
,
6. 1. 4
,
,
,
,
Provinciaal beleid In het provinciaal Waterplan Noord-Holland is het Europese en nationale beleid vertaald naar wat er binnen de provincie moet gebeuren om het water zo goed mogelijk te blijven. Het Provinciaal Waterplan staat niet op zichzelf. Water heeft met heel veel zaken te maken variërend van landbouw tot recreatie en van stadsuitbreidingen tot gezond drinkwater. Daarom is het Provinciaal Waterplan afgestemd met het beleid op het gebied van natuur recreatie landschap cultuurhistorie milieu landbouw ruimtelijke ordening en verkeer en vervoer. In het Provinciaal Waterplan is het waterbeleid beschreven aan de hand van de thema’s veiligheid wateroverlast en watertekort waterkwaliteit en grond- en drinkwater. Het Provinciaal Waterplan fungeert hierbij als het kader voor de uitvoering: het is de basis voor allerlei te nemen maatregelen door de provincie waterschappen en gemeenten gedurende de looptijd van het plan. Het is dus geen uitvoeringsprogramma. Er zal een apart uitvoeringsprogramma worden opgesteld dat jaarlijks wordt aangepast. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
6. 1. 5
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier , Waterplan 2022-2027 Dit Waterplan geeft de koers aan van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier op hoofdlijnen voor het waterbeheer in Hollands Noorderkwartier. Het maakt onderscheid in doelstellingen op het gebied van effecten thema’s en gebieden. ,
35
De doelstellingen zijn als volgt gevisualiseerd:
De uitvoeringsaspecten zijn als volgt onderscheiden:
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier: Keur
Eind 2016 is de 'Keur Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier' vastgesteld door het hoogheemraadschap. De regels in de keur zijn onder te verdelen in regels over het beheer en onderhoud van de waterstaatswerken en regels ten aanzien van handelingen in watersystemen.
36
Ten aanzien van beheer en onderhoud zijn bepalingen opgenomen die derden verplichten het aan hen toegewezen onderhoud aan waterstaatswerken uit te voeren. In de regels ten aanzien van de handelingen worden gebruik en ontwikkelingen verboden die ervoor kunnen zorgen dat de waterstaatswerken niet (goed) meer functioneren. De legger (zoals bedoeld in artikel 5. 1 van de Waterwet) bepaalt waar de geboden en verboden uit de keur van toepassing zijn. In artikel 3. 3 van de Keur is een verbod opgenomen ten aanzien van versnelde afvoer door nieuw verhard oppervlak. Het is verboden zonder watervergunning van het bestuur neerslag door nieuw verhard oppervlak versneld tot afvoer te laten komen. Dit verbod is opgenomen omdat door de toename van verhard oppervlak regenwater op deze plekken niet meer kan wegzijgen in de grond. Bij intensieve neerslag ontstaan hierdoor grotere afvoerpieken waar het watersysteem niet op is berekend. Bij de aanleg van nieuw verhard oppervlak moeten daarom compenserende voorzieningen worden aangelegd. ,
,
Op grond van artikel 3.9 eerste lid van de keur geldt een vrijstelling van de vergunningplicht van artikel 3. 3 voor het aanbrengen van nieuw verhard oppervlak indien: ,
1. de bebouwing of verharding van de onverharde grond door een of meer aaneengesloten bouwplannen met een gezamenlijke oppervlakte minder dan 800 m² bedraagt en ; 2. de aanleg van nieuw verhard oppervlak minder dan 10% van het oppervlak van het desbetreffende peilvak beslaat en ; 3. het desbetreffende watersysteem de toename van de piekafvoer kan verwerken. "
6. 1. 6
Coördinerende rol van de gemeente Met de waterberging is geconstateerd dat het per deelplan van compenserend water- oppervlak in veel gevallen niet werkbaar is. In de praktijk zou het immers kunnen betekenen dat verschillende ontwikkelaars voor elk project “een eigen vijver moeten graven” waarvoor de ruimte vaak ontbreekt en wat bovendien tot versnippering leidt. Gelet op dit ongewenste beeld is een duidelijke coördinatie en een duidelijk beleid van de gemeente hier gewenst. De aanleg van één grote plas en het structureel verbreden van sloten zal een beter resultaat opleveren. Daarbij komt dat de gemeente steeds vaker zelf vervangend water moet aanleggen onder andere door het nieuwe afkoppelingsbeleid bij de aanleg van riolering. ,
,
6. 1. 7
Waterbergingsfonds De Handreiking Stedelijke Wateropgave van de VNG en de Unie van Waterschappen geeft aan dat de kostenverdeling tussen partijen gestoeld zou moeten zijn op het kostenveroorzakingsbeginsel. Dit houdt in dat bij nieuwe ontwikkelingen de kosten voor waterberging van het gebied voor rekening komen van de planexploitatie. In praktische zin betekent dit dat ontwikkelaars financieel verantwoordelijk zijn voor de aanleg van compensatiewater. Bij een coördinerende rol van de gemeente hierin kan nog worden gedacht aan een afkoopconstructie echter alleen als “noodventiel”. ,
6. 1. 8
Watertoets: conclusie Met behulp van de watertoets wordt getoetst of binnen nieuwe plannen aan de waterhuishouding voldoende aandacht is besteed. Uitgangspunt van de watertoets is dat de
37
initiatiefnemer en de waterbeheerder samen werken aan het ruimtelijk plan waarbij het wateraspect volledig wordt ingevuld. In de dagelijkse praktijk van de ruimtelijke ordening is de positie van de waterbeheerder met de introductie van de watertoets sterker geworden. ,
Het plan voorziet in een uitbreiding van het verhard oppervlak boven de drempel van 800 m.2 Er geen oppervlaktewater gedempt. Er is gelet op de toename aan verharding compensatie nodig. Er wordt hierover overleg ingepland met het HHNK. Een mogelijkheid is de bestaande slootjes uitdiepen en enigszins verbreden naar de oorspronkelijke omvang zoals die ooit was voor het vervoer van mest en hooi per boot totdat de tractor kwam. Dit doet tegelijk recht aan de cultuurhistorische waarde terwijl ook het uitzicht op de Leek verbetert. Bij de bouw worden geen uitloogbare materialen gebruikt. Aangesloten wordt op het reeds aanwezige rioolstelsel. Er wordt niet gebouwd in de (buiten)beschermingszone van een waterkering. Het aspect water werpt gelet hierop geen belemmeringen op voor de uitvoering van het plan. ,
6. 2
Ecologie Bij ruimtelijke ingrepen moet rekening gehouden worden met de aanwezige natuurwaarden van het plangebied. Bescherming in het kader van de natuur wet- en regelgeving is op te delen in gebieds- en soortenbescherming. Bij gebiedsbescherming zijn de Omgevingswet en provinciale verordeningen van toepassing. De provincies beschermen via provinciale verordening waardevolle natuurgebieden zoals het Natuurnetwerk Nederland NNN) weidevogelgebied en ganzenfoerageergebied. Daarnaast kunnen natuurgebieden of andere gebieden die essentieel zijn voor het behoud van bepaalde flora en fauna aangewezen worden als Europees vogelrichtlijn- en/of habitatrichtlijngebied (Natura 2000). De verplichtingen uit de Vogel- en Habitatrichtlijn zijn in Nederland opgenomen in de Omgevingswet. Ook de bescherming van individuele plant- en diersoorten (soortbescherming) is geregeld in deze wet. ,