317-37 bijlage 3 NVVB Schema verzoeken om schriftelijke gegevensverstrekking uit de basisregistratie personen (BRP)
Tekst van het document
Bij een verstrekking op grond van artikel 3.9 Wet BRP geldt altijd de eis dat deze noodzakelijk is voor de behartiging van het gerechtvaardigde belang van de derde en het belang of de fundamentele rechten en vrijheden van de ingeschrevene niet aan de verstrekking in de weg staan. De werkgroep adviseert gemeenten die in hun gemeentelijke verordening verstrekkingen aan het buitenland toestaan, om als aanvullende voorwaarde op te nemen dat de ingeschrevene bij dit soort verstrekkingen altijd eerst uitdrukkelijke schriftelijke toestemming moet verlenen. Een verzoek van een buitenlandse instelling (waaronder de ambassade of het consulaat van dat land) moet worden afgewezen, tenzij de bevraagde persoon vooraf aan deze instelling schriftelijke toestemming heeft gegeven. Zie voor verstrekkingen aan buitenlandse advocaten de toelichting bij 'Schema 2: Bij besluit BRP aangewezen derden'.
26
Extra toetsingscriterium bij verzoek van buiten de EU EU De meeste verzoeken waar de voorgaande paragraaf op doelt, zullen afkomstig zijn vanuit een ander land binnen de Europese Unie. Niet-EU Artikel 3.9 lid 3 wet BRP noemt een extra toetsingspunt bij verzoeken van buiten de Europese Unie. Er mag dan alleen verstrekt worden indien een verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke organisatie in de verstrekking van die gegevens voorziet. In overige gevallen zijn deze verstrekkingen door gemeenten enkel toegestaan indien de ingeschrevene daarin vooraf schriftelijk heeft ingestemd (onderdeel a). Deze gevallen zijn dan niet in de gemeentelijke verordening opgenomen. Hoe moet u omgaan met een verzoek van een buitenlandse overheidsinstantie of rechtspersoon? In de eerste plaats moet de gemeentelijke verordening de verstrekking van gegevens uit de BRP aan buitenlandse overheidsinstellingen en buitenlandse rechtspersonen mogelijk maken (zie artikel 3.9 Wet BRP) of moet de verstrekking van de gegevens in een Nederlands algemeen verbindend voorschrift worden voorgeschreven (zie artikel 3.6 Wet BRP en bij ‘Aangewezen derden’). Gezien hetgeen hiervoor is opgemerkt, zal verstrekking op grond van artikel 3.9 Wet BRP slechts in uitzonderingsgevallen aan de orde zijn.
Daarbij adviseert de NVVB in de verordening daaraan de voorwaarde te verbinden dat er sprake moet zijn van een Nederlands publiek belang. Omdat dit over het algemeen niet door de Nederlandse gemeente is te bepalen, adviseert de werkgroep dat de ingeschrevene voor de zekerheid door de gemeente schriftelijk om toestemming wordt gevraagd. Vanzelfsprekend vindt geen verstrekking plaats, als er een verstrekkingsbeperking geldt op grond van artikel 3.21 Wet BRP. Overigens zullen de gevraagde gegevens soms al, buiten de BRP om, op grond van een andere internationale regeling kunnen worden verstrekt en is verstrekking uit de BRP niet aan de orde. Op basis van afspraken op internationaal niveau vindt er namelijk ook uitwisseling plaats van persoonsgegevens op specifieke terreinen. Denk hierbij niet alleen aan uitwisseling van gegevens op het gebied van de burgerlijke stand in het kader van de CIEC, maar bijvoorbeeld ook aan verstrekking van gegevens in verband met alimentatieverplichtingen of aan verkeersovertredingen die in het buitenland begaan worden door Nederlandse ingezetenen. In een aantal gevallen is het verzoek dat de ambtenaar van de BRP ontvangt dan ook gericht aan het verkeerde ‘loket’. De ambtenaar kan dan doorverwijzen of het verzoek doorsturen naar een andere overheidsinstelling, oftewel een ander ‘loket’.
Denk hierbij aan de verzoeken die gericht moeten worden aan de Internationale Rechtshulp Centra (IRC). Zie ook daarvoor het artikel van Corrie Ebbers in B&R nummer 6 uit 2008. Ook verzoeken op het gebied van internationale alimentatieverplichtingen moeten niet bij de gemeente, maar bij het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) worden ingediend. Het komt geregeld voor dat er in een verzoek van een ambassade of een consulaat verwezen wordt naar het Verdrag van Wenen inzake consulair verkeer van 24 april 1963. Daarin staat dat vertegenwoordigingen van andere landen toegang moeten kunnen krijgen tot hun onderdanen. Dit verdrag regelt echter niet de ‘toegang’ tot de BRP. Artikel 36 van het verdrag geeft het recht aan een consulaire ambtenaar om een onderdaan te bezoeken, die bijvoorbeeld in een gevangenis of ziekenhuis verblijft. In dat geval vraagt de politie, respectievelijk het ziekenhuispersoneel, aan betrokkene of hij of zij dat goed vindt. Er wordt dus expliciet toestemming gevraagd aan betrokkene. Het verdrag regelt dus alleen de toegang tot de persoon zelf en niet tot zijn persoonsgegevens. De gemeente moet het schriftelijke verzoek om informatie dus afwijzen om bovenstaande redenen. Verstrekking aan derden die opgenomen zijn in bijlage 4 van het besluit BRP(*5) 27
De gemeente kan derden, die o.g.v. de aanwijzing in bijlage 4 van het besluit BRP systematisch gegevens uit de BRP kunnen ontvangen, gegevens verstrekken. Je kan deze groep opnemen in de verordening BRP als aangewezen derde. Ook bestaat de mogelijkheid om deze hele groep in je verordening op te nemen. Je kan dan bijvoorbeeld opnemen dat, met het overleggen van een no-hit verklaring, gegevens door het college mogen worden verstrekt. Verstrekking aan woningcorporaties (*6) Woningcorporaties voeren vaak een taak uit voor de gemeente op het gebied van de woningvoorraad van sociale huurwoningen. In de circulaire GBA en woonfraude zijn twee mogelijkheden opgenomen om de woningcorporaties van persoonsgegevens uit de BRP te voorzien. Zie wetten.nl - Regeling - Circulaire GBA en woonfraude - BWBR0023984 (overheid.nl)
Ziekenhuizen (*7) Ziekenhuizen zijn aangewezen derden die systematische gegevens kunnen opvragen via de landelijke centrale voorziening (artikel 3.3 Wet BRP). Er is in de Wet BRP niet geregeld dat ziekenhuizen ook recht hebben op verstrekkingen buiten de landelijke centrale voorziening om. De werkgroep weet echter dat in de praktijk wel schriftelijke verzoeken van ziekenhuizen bij gemeenten binnenkomen. Deze verstrekking kan dan niet plaatsvinden op grond van artikel 3.6 Wet BRP. Om verstrekking aan niet-geautoriseerde ziekenhuizen na een schriftelijk verzoek mogelijk te maken, moet dit in de gemeentelijke verordening zijn opgenomen. Met alle beperkende voorwaarden van artikel 3.9 Wet BRP. De werkgroep adviseert verstrekkingen aan ziekenhuizen mogelijk te maken in de gemeentelijke verordening. Ook wanneer gegevens gevraagd worden in verband met openstaande rekeningen. Deze verstrekking kan dan gezien worden als een verlengde van de verleende zorg.
28
Schema 4 Overige verstrekkingen Verzoeken die niet in te delen zijn onder schema 1, 2 of 3, maar waarvoor wel direct of indirect geregeld is dat gegevensverstrekking mogelijk is. Wie
Waarvoor
Welke gegevens
Verstrekkingsbeperking
Leges
Basis
Derde i.v.m. algemeen verbindend voorschrift *1
Uitvoering van een algemeen verbindend voorschrift waarin het gebruik van gegevens uit de BRP is voorgeschreven
Gegevens noodzakelijk voor het uit te voeren algemeen verbindend voorschrift
Verstrekkingsbeperk ing mogelijk. Toetsing noodzakelijk. Na afweging van de belangen tussen noodzaak verstrekking en privacy bevraagde wordt al dan niet verstrekt. (zie art. 3.21 Wet BRP)
Ja
Art. 3.6, lid 1 onder a Wet BRP
Derde met voorafgaande schriftelijke toestemming, niet ouder dan zes weken en expliciet voor een bepaald doel *2
Het doel kan verschillend van aard zijn per aanvrager. Met schriftelijke toestemming van betrokkene (persoon/gezaghouder)
Gegevens voor zover noodzakelijk voor het doel waarvoor de gegevens worden gevraagd.
Mogelijk
Ja
Art. 3.6, lid 1 onder b Wet BRP
Pensioenfondsen *3
De uitvoering van pensioenregelingen
Gegevens voor zover noodzakelijk in verband met de uitvoering van de taak
Niet mogelijk
Kosteloos
Art. 3.6, lid 1, onder a Wet BRP + artikel 50 lid 2 Pensioenwet
Wetenschappelijke onderzoekers
Wetenschappelijk, statistisch of historisch onderzoek
Gegevens noodzakelijk voor het onderzoek
Niet mogelijk
Ja
Art. 3.13 Wet BRP + Art. 44 Besluit BRP
(bijv. faculteiten)
Zie ook de aanvullende voorwaarden in art. 44 Besluit BRP
Derde i.v.m. algemeen verbindend voorschrift (*1) Soms staat in een algemeen verbindend voorschrift (wet- en regelgeving) dat voor de uitvoering daarvan gegevens uit de BRP noodzakelijk zijn. Let op! Dit moet rechtstreeks blijken uit het algemeen verbindend voorschrift. Voorbeeld: Artikel 3 van de Regeling heroïnebehandeling. In dit artikel is als voorwaarde voor het toekennen van een specifieke uitkering aan gemeenten in verband met de kosten voor behandeling van heroïneverslaafden onder andere als voorwaarde opgenomen dat de behandelende arts, voorafgaand aan de
29
heroïnebehandeling, heeft vastgesteld dat de cliënt ten minste 3 jaar is ingeschreven in de basisregistratie personen. Derde met voorafgaande schriftelijke toestemming (*2) In artikel 3.6, lid 1 onder b Wet BRP is opgenomen dat een derde die voorafgaand aan de verstrekking schriftelijke toestemming heeft gekregen van de ingeschrevene, recht heeft op verstrekking uit de BRP. In tegenstelling tot de derde met toestemming die is bedoeld in artikel 3.9, lid 1, onder a van de Wet BRP, aan wie alleen de NAW-gegevens mogen worden verstrekt, zijn ten opzichte van deze derde geen beperkende voorwaarden opgenomen voor de te verstrekken gegevens. Er bestaat ook geen beperking ten opzichte van een commerciële derde. Toch moet niet lichtzinnig worden omgegaan met een dergelijk verzoek. Alvorens aan een derde met voorafgaande schriftelijke toestemming gegevens worden verstrekt, wordt vastgesteld dat de ingeschrevene deze toestemming bewust en voor het doel waarvoor de gegevens worden gevraagd heeft gegeven. Een algemeen opgestelde schriftelijke toestemming is dus niet voldoende. Bij twijfel kan eerst contact worden opgenomen met de ingeschrevene om te controleren of de toestemming inderdaad bewust voor het doel waarvoor de gegevens worden gevraagd is gegeven.
De werkgroep adviseert om bij een schriftelijke toestemming die langer dan 6 weken voor de aanvraag is gegeven, de ingeschrevene te vragen of de gegeven toestemming nog steeds actueel en niet ingetrokken is. Als er sprake is van een verstrekkingsbeperking, dan lijkt het erop dat de Wet BRP (artikel 3.21) voorschrijft dat een verzoek ondanks de toestemming van de ingeschrevene leidt tot weigering van het verzoek. In overleg met het ministerie van BZK is besloten dat als de schriftelijk voorafgaande toestemming door de ingeschrevene is gegeven nadat de verstrekkingsbeperking is aangevraagd, er toch verstrekt mag worden. een derde: elke natuurlijke persoon niet zijnde een overheidsorgaan of een ingeschrevene en elke rechtspersoon die niet krachtens publiekrecht is ingesteld, noch met enig openbaar gezag is bekleed;
Pensioenfondsen (*3) Wanneer een pensioenfonds een schriftelijk verzoek indient over de verblijfplaats van een deelnemer van het pensioenfonds, dan is er sprake van een verstrekking die is voorgeschreven in een algemeen verbindend voorschrift. In artikel 50 lid 2 Pensioenwet staat namelijk de verplichting voor het pensioenfonds om het (onjuiste) adres van een deelnemer in de BRP te raadplegen. Lukt dit niet via de landelijke voorziening, dan is het indienen van een schriftelijk verzoek bij de gemeente dus mogelijk. In artikel 93 van de Pensioenwet is voorgeschreven dat de verstrekking kosteloos gedaan moet worden.
30