CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

305-87 Bijlage 2 Advies van de Adviesraad Sociaal Domein Waterland (geanonimiseerd)

Raadsvergadering 30 oktober 2025, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling nota bestaanszekerheid en schuldhulpverlening1.610 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan:

het

College

Tav:

(geanonimiseerd) Mevrouw/heer

van

Burgemeester

en

Wethouders,

Betreft: Conceptnota financiële bestaanszekerheid Datum:

en

schuldhulpverlening,

april 2025

30

Inleiding college voor het verzoek om advies over de schuldhulpverlening. Wij waarderen het dat deze nota in een vroeg stadium aan ons is voorgelegd. De ASD erkent de waarde van vroegtijdige betrokkenheid bij beleidsvorming die van grote betekenis is voor onder andere inwoners met een laag inkomen. De

(ASD)

adviesraad Sociaal Domein

bedankt het

conceptnota financiële bestaanszekerheid

en

Algemene opmerkingen De ASD

stelt dat bestaanszekerheid

fundamenteel

Bijstandswet en mensenrechtenverdragen. gemeentelijk beleid, niet slechts een gevolg ervan. De ASD benadrukt het belang van samenhang in beleid: gericht op wat noodzakelijk is, wat aantoonbaar werkt, en wat (tijdelijk) kan worden losgelaten zonder de menselijke

recht is, verankerd

recht moet het uitgangspunt

Dit

maat

een

vormen

in de

van

te verliezen.

Wij beseffen dat de gemeente aankomende

Ravijnjaar.

bestaanszekerheid

groepen zoals kinderen

Beoordeling

De

conceptnota biedt

van

de

en

heeft met forse financiële

context

terugdringen van en gepensioneerden.

blijft

het

uitdagingen,

noodzakelijk armoede, met bijzondere

om

zoals het

te streven

aandacht

naar

voor

versterking

van

kwetsbare

voorgestelde maatregelen een

breed, zorgvuldig

ondersteuningsmaatregelen. naar te voorziene

te maken in deze

het

en

1.

Juist

Deze

verwachte

en

onderbouwd

overzicht

van

huidige situatie,

zijn gekoppeld

aan

de

ontwikkelingen.

Door

de veelheid

en

de bestaande met

tevens

diversiteit

aan

een

doorkijk

voorzieningen

de context

van

een

voortdurend veranderende

—

is het echter

en

werkelijkheid regelingen mogelijk om in algemene zin een eenduidig oordeel te geven over het geheel van de voorgestelde maatregelen, omdat deze afhankelijk zijn van specifieke contexten en prioriteiten. Bovendien worden in de nota geen duidelijke keuzes of prioriteiten geformuleerd. Dit maakt het lastig om te beoordelen waar accenten worden gelegd of waar mogelijk inzet of bijsturing gewenst is. Ondanks dit gemis constateren wij dat de nota in zijn geheel wel een stevige en waardevolle basis vormt voor toekomstig beleid. en

—

niet

2 & 3. Welke

minimaregelingen en schuldhulpverlening maatregelen vindt u essentieel om te behouden, ook bij een bezuinigingsopgave? En: als bezuinigingen onvermijdelijk zijn, hoe kunnen de impact daarvan zo veel mogelijk beperken? (Deze

twee

vragen worden

gezamenlijk beantwoord, gezien

hun

inhoudelijke samenhang.)

we

De ASD benadrukt dat maatwerk essentieel is voor inwoners die voor hun bestaanszekerheid afhankelijk zijn van minimaregelingen en schuldhulpverlening. In zulke situaties is het noodzakelijk dat beleid en uitvoering zoveel mogelijk worden afgestemd op de individuele omstandigheden van de betrokkene. Daarbij is de rol van de hulpverlener of ondersteuner cruciaal. Zij kunnen , in nauw contact met de inwoner , bepalen welke combinatie van regelingen en voorzieningen het meest effectief is. Deze benadering vereist nabijheid , vertrouwen en proactieve dienstverlening , bijvoorbeeld via keukentafelgesprekken of vergelijkbare vormen van persoonlijk contact. Hulpvragen kunnen vanuit het burgerperspectief niet generiek worden benaderd. Regelingen moeten niet als losse elementen worden gezien , maar als een samenhangend instrumentarium dat flexibel inzetbaar is. Een generieke beoordeling of rangorde van regelingen is om die reden niet eenvoudig te geven; daar ontbreken

ook eenduidige beoordelingscriteria voor. Toch kunnen , op basis van gebruiksgegevens en praktijkervaringen zoals benoemd in de nota , enkele voorzieningen worden aangewezen die de ASD als essentieel beschouwt – met name vanwege hun effectiviteit , bereikbaarheid , uitvoerbaarheid en impact op bestaanszekerheid: Bijzondere bijstand – Deze regeling sluit goed aan op de Participatiewet , biedt ruimte voor maatwerk en wordt breed ingezet. Het is een waardevol vangnet in uiteenlopende situaties. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen – Sluit aan bij landelijke regelgeving , is administratief goed uitvoerbaar en biedt directe financiële verlichting aan huishoudens met een laag inkomen. Individuele inkomenstoeslag – Speciaal bedoeld voor mensen die langdurig van een laag inkomen moeten rondkomen en voor wie perspectief op verbetering ontbreekt. Onder deze regeling kunnen ook specifieke toeslagen vallen , zoals kindregelingen. Kindregelingen – Armoede heeft aantoonbaar negatieve gevolgen voor de ontwikkelingskansen van kinderen. Het is belangrijk dat gezinnen met een laag inkomen aanspraak kunnen blijven maken op regelingen gericht op participatie , schoolkosten , sport en cultuur. Ondersteuning voor ouderen – Met name voor ouderen op of onder de armoedegrens , van wie het inkomen niet meer stijgt.

Gezien de vergrijzing en het bovengemiddelde aandeel gepensioneerden met een laag inkomen in onze gemeente , is extra aandacht voor deze groep gerechtvaardigd. Zwemlessen voor kinderen – In een waterrijke gemeente is het van groot belang dat alle kinderen kunnen leren zwemmen. Het voorkomen van wachtlijsten om financiële redenen is essentieel. Overweeg structurele bekostiging via het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Korting op de collectieve zorgverzekering – Hoewel de effectiviteit van deze regeling als beperkt wordt gezien , is het wel een relatief eenvoudig uitvoerbare voorziening waarvan veel inwoners

gebruikmaken. Indien bezuinigingen onvermijdelijk zijn , dringt de ASD erop aan dat deze regelingen zoveel mogelijk worden ontzien. Bezuinigingen dienen niet te leiden tot het afbreken van essentiële voorzieningen voor mensen die zich al in een kwetsbare positie bevinden. In plaats daarvan pleiten wij voor slimme keuzes: kijk naar de effectiviteit van regelingen , maar behoud tegelijkertijd de ruimte voor maatwerk. Zo kunnen middelen efficiënt en doelgericht worden ingezet , met oog voor de menselijke maat. Door te investeren in maatwerk , de deskundigheid van professionals en laagdrempelige toegang tot ondersteuning , kan de impact van bezuinigingen voor inwoners zoveel mogelijk worden beperkt – en blijft er perspectief bestaan op volwaardige maatschappelijke deelname , ook voor degenen die financieel het moeilijkst zitten.

4. Welke plussen en minnen ziet de ASD op de langere termijn? De ASD signaleert dat het voor de langere termijn van cruciaal belang is om voortdurend te sturen op

drie kernelementen: -Wat móét: wettelijke en fundamentele verplichtingen mogen niet onder druk komen te staan. -Wat werkt: de inzet van middelen dient gericht te zijn op voorzieningen en regelingen die aantoonbaar effectief zijn en bijdragen aan het versterken van de bestaanszekerheid. -Wat zonder verlies van menselijke maat kan worden losgelaten: in tijden van financiële krapte is het noodzakelijk om scherpe keuzes te maken , maar dat mag niet leiden tot het afbreken van het noodzakelijke vangnet of tot het verdwijnen van maatwerk en nabijheid.

De ASD benadrukt dat elke maatregel kritisch moet worden getoetst op haar daadwerkelijke bijdrage aan bestaanszekerheid en maatschappelijke participatie. Met name in een context van mogelijke bezuinigingen is het van belang dat gemaakte keuzes transparant , onderbouwd en uitlegbaar zijn , zowel richting de inwoners als richting de gemeenteraad. Een risico op langere termijn is dat verschraling van het beleid sluipenderwijs plaatsvindt , zonder dat dit op tijd wordt gesignaleerd. Dit vraagt om permanente monitoring , betrokkenheid van

ervaringsdeskundigen , en een open dialoog tussen gemeente en samenleving.

5. Hoe beoordeelt u de wenselijkheid van een stadspas in relatie tot de financiële mogelijkheden? De ASD onderkent de potentiële waarde van een stadspas , maar begrijpt de argumenten om invoering op dit moment niet door te zetten , gezien de financiële situatie.

6. Zijn er aanvullende verbeteringen of aandachtspunten die de raad adviseert , rekening houdend met zowel de financiële situatie als de bredere toekomstvisie? De ASD wijst op enkele belangrijke aandachtspunten en verbeteringen die de gemeente kan overwegen om de effectiviteit van haar beleid te vergroten , met oog voor zowel de financiële situatie

als een duurzame toekomstvisie: -Vroegsignalering en betere samenwerking binnen het sociaal domein: Het is essentieel dat er vroegtijdig wordt ingegrepen om problemen zoals schulden en armoede te voorkomen. Dit kan door intensievere samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen en andere organisaties in het sociaal domein. -Vergroten van de bekendheid van voorzieningen: De ASD pleit voor een betere bekendheid van bestaande regelingen , bijvoorbeeld via sociale media en de Digitale Sociale Kaart. Dit is een belangrijke stap om inwoners te informeren over de beschikbare hulpbronnen. Er is echter een aandachtspunt: sommige waardevolle hulpmiddelen , zoals Geldfit , ontbreken nog op deze digitale kaart , wat een gemiste kans is om de zichtbaarheid van dergelijke initiatieven te vergroten.

-Voorkomen van uitsluiting: Het voorkomen van uitsluiting van kwetsbare groepen , bijvoorbeeld door gemeentelijke lasten of zorgverzekeringsplicht , is essentieel om te waarborgen dat niemand tussen wal en schip valt.

-Toegang

digitale middelen: Zeker in een steeds digitaler wordende samenleving moet er aandacht zijn voor gelijke toegang tot digitale middelen. Dit voorkomt dat inwoners die niet digitaal vaardig zijn, of geen toegang hebben tot de benodigde apparaten, buitengesloten raken van tot

essentiële diensten.

rechtvaardige verdeling: Het principe “wie kan, betaalt; wie niet kan, krijgt steun” is een belangrijke leidraad voor een eerlijke verdeling van middelen en ondersteuning. Dit zorgt ervoor dat Principes

van

steun op

maat wordt

er

een

verstrekt

eerlijke toegang

en

recht doet

tot middelen

is voor

aan

de diverse financiële situaties

iedereen, afhankelijk

van

van

hun vermogen

inwoners, zodat om

bij te

dragen.

belang van maatwerk en proactieve dienstverlening, bijvoorbeeld via keukentafelgesprekken, die bijdragen aan het versterken van het vertrouwen in de overheid. Dit maakt het mogelijk om beter aan te sluiten bij de specifieke situatie van inwoners. Een belangrijk element hierin is vroegsignalering, waarmee escalatie van schulden en andere problemen kan worden voorkomen. Het is van groot belang om hierbij samen te werken met andere partijen, zoals maatschappelijke organisaties, die dicht bij de inwoners staan. Verder is heldere en transparante communicatie van groot belang, zowel richting de inwoners als in het beleid zelf. Duidelijke uitleg over beleidskeuzes en hun mogelijkheden zorgt ervoor dat verwachtingen goed gemanaged worden en dat er geen onduidelijkheden of misverstanden ontstaan. Dit voorkomt verlies van vertrouwen, zeker bij degenen die afhankelijk zijn van gemeentelijke ondersteuning. Daarnaast

benadrukt de ASD het

Afsluiting

De Adviesraad

bijdraagt aan het verder verbeteren van de gemeentelijke aanpak van financiële bestaanszekerheid en schuldhulpverlening. Wij stellen de transparantie, de zorgvuldigheid en de samenwerking met alle betrokkenen op prijs. Gezien de grote maatschappelijke betekenis van dit beleid, vertrouwen wij erop dat de gemeente de noodzakelijke stappen zal blijven zetten om de kwetsbaarste inwoners goed te ondersteunen. Mocht

u

Sociaal Domein

hoopt

vragen hebben of nadere

dat dit advies

toelichting wensen,

beschikking. Met

vriendelijke groet,

(geanonimiseerd) namens

Adviesraad

Sociaal Domein Waterland.

dan

staan

wij uiteraard graag

tot

uw

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=1842ee28-16e5-45fd-86db-158f972db3e4