305-87 Bijlage 1.2 Verklarende woordenlijst
Tekst van het document
Bijlage 2: Verklarende Woordenlijst Algemene Begrippen • Armoedegrens De inkomensgrens waaronder huishoudens onvoldoende financiële middelen hebben om in basisbehoeften te voorzien. De gemeente hanteert meestal een grens van 120% van het sociaal minimum. • Bestaanszekerheid Het hebben van voldoende financiële middelen en sociale zekerheid om volwaardig mee te kunnen doen in de maatschappij. Dit begrip vervangt in de nota het begrip ‘armoedebestrijding’. • Bijzondere bijstand Een financiële tegemoetkoming voor inwoners met een laag inkomen die noodzakelijke kosten hebben die zij niet zelf kunnen betalen, zoals medische kosten of juridische hulp. • Energiearmoede De situatie waarin huishoudens een te groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan energiekosten en hierdoor in financiële problemen komen. • Individuele inkomenstoeslag Een extra geldbedrag voor mensen die langdurig een laag inkomen hebben en geen uitzicht hebben op inkomensverbetering. • Laaggeletterdheid Problemen met lezen, schrijven en rekenen, waardoor mensen minder goed in staat zijn om administratieve en financiële zaken te regelen. Ongeveer 6% van de inwoners van Waterland heeft hier moeite mee. • Minimabeleid Het gemeentelijke beleid gericht op financiële ondersteuning van inwoners met een laag inkomen, zoals bijzondere bijstand, minimaregelingen en schuldhulpverlening.
• Participatiewet Wet die bepaalt welke ondersteuning gemeenten bieden aan mensen met een uitkering, een arbeidsbeperking of een laag inkomen. • Recidivecijfer (schuldhulpverlening) Het percentage mensen dat na een schuldentraject opnieuw in de schulden komt. Landelijk ligt dit rond de 12%. • Sociaal minimum Het wettelijk vastgestelde minimuminkomen dat mensen nodig hebben om in hun basisbehoeften te voorzien. Dit is afhankelijk van de bijstandsnormen en de gezinssituatie. • Vroegsignalering Het vroegtijdig opsporen van betalingsachterstanden om te voorkomen dat inwoners in problematische schulden terechtkomen. Sinds 2021 is vroegsignalering een wettelijke taak van gemeenten. Schuldhulpverlening en Aanverwante Diensten • Budgetcoaching Een begeleidingstraject waarin inwoners leren hun financiën beter te beheren. Dit kan bestaan uit hulp bij budgetteren, het maken van een financieel overzicht en het aanleren van financieel gezonde gewoonten. • Geldfit Een landelijk platform dat inwoners helpt inzicht te krijgen in hun financiële situatie en hen doorverwijst naar passende hulp. • Minnelijke schuldregeling Een traject waarin de gemeente onderhandelt met schuldeisers om een schuldregeling te treffen zonder tussenkomst van de rechter. Vaak leidt dit tot een betalingsregeling of gedeeltelijke kwijtschelding van schulden.
• Nazorg en terugvalpreventie Hulp en begeleiding na een afgerond schuldhulpverleningstraject, om te voorkomen dat mensen opnieuw schulden opbouwen. • Ondernemersloket Een loket waar zelfstandig ondernemers ondersteuning krijgen bij financiële en bedrijfsgerichte
•
•
•
•
vraagstukken, waaronder schuldhulpverlening. In Waterland wordt onderzocht of deze taak kan worden overgenomen door het Startersloket van de Arbeidsmarktregio. Schuldregeling zonder afloscapaciteit Sinds juli 2024 kunnen inwoners zonder financiële middelen een schuldregeling krijgen zonder af te lossen. Dit voorkomt uitzichtloze schuldsituaties, maar vereist extra nazorg om terugval te voorkomen. Schuldhulpverlening voor ondernemers Specifieke begeleiding voor zelfstandig ondernemers die in financiële problemen zijn gekomen, inclusief hulp bij heroriëntatie op de arbeidsmarkt. Sociaal Maatschappelijke Dienstverlening (SMD) De organisatie die in Waterland vanaf 2025 verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van vroegsignalering en schuldhulpverlening. Trajectbegeleiding Persoonlijke ondersteuning voor inwoners die een schuldhulpverleningstraject doorlopen, om hen te helpen hun financiële situatie te stabiliseren en op termijn schuldenvrij te worden.
Hulpmiddelen en Voorzieningen • Potjescheck Een digitale tool van Geldfit waarmee inwoners kunnen zien op welke financiële regelingen zij recht hebben. • Sociale kaart Een overzicht van alle hulp- en ondersteuningsorganisaties in de gemeente Waterland die zich bezighouden met schuldhulpverlening en minimabeleid. • Stadspas Een nog niet ingevoerde pas waarmee inwoners met een laag inkomen eenvoudiger gebruik kunnen maken van gemeentelijke minimaregelingen en kortingen bij lokale ondernemers. • Startersloket Een regionaal loket voor startende ondernemers dat mogelijk een deel van de ondersteuning aan ondernemers met schulden zal overnemen. Wettelijke Kaders en Beleidsdocumenten • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) De wet die bepaalt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor schuldhulpverlening. Belangrijke verplichtingen onder deze wet zijn: o Toegang tot schuldhulpverlening voor alle inwoners. o Een integrale aanpak waarbij naast schulden ook onderliggende oorzaken worden aangepakt. o Vroegsignalering van betalingsachterstanden. o Het opstellen van een vierjaarlijks beleidsplan schuldhulpverlening. • Beleidsnota Sociaal Domein Het overkoepelende gemeentelijke beleidsdocument waarin alle sociale voorzieningen, waaronder schuldhulpverlening, worden beschreven.
• Beleidsplan schuldhulpverlening Een verplichte vierjaarlijkse beleidsnota waarin de gemeente haar strategie en maatregelen voor schuldhulpverlening vastlegt.