253-481 Rapport Rekenkameronderzoek Realisatie woonopgaven Waterland
Tekst van het document
Daarbij wordt ook aangegeven wat de gemiddelde doorlooptijd in weken is voor - 19 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland een puntenaanvraag. In een interview wordt aangegeven dat Woonmatch nu twee jaar operationeel is en dat het voornemen is om de effecten van Woonmatch na 3 tot 4 jaar te evalueren. Een van de doelen van de Woonzorgvisie is het uitleggen hoe de voortgang gemonitord kan worden. Als gevolg van onvoldoende ambtelijke capaciteit ontbreekt voor de uitvoering van de Woonzorgvisie echter nog een volledig uitgewerkte uitvoeringsagenda. Het is niet bekend wanneer de uitvoeringsagenda zal worden vastgesteld. 4.2 Resultaten De gemeente Waterland heeft aantoonbare resultaten bereikt in de uitvoering van haar woonbeleid, met name op het gebied van projectvoortgang, het vergroten van de betaalbaarheid van nieuwbouwprojecten en de verbetering van doorstroming. 4.2.1 De aantoonbaarheid van de resultaten ten opzichte van gestelde ambities en regionale afspraken De bereikte resultaten dragen bij aan de lokale woonopgave en zijn zichtbaar in harde projectmijlpalen en kwalitatieve verbeteringen in de woningvoorraad. Toevoegen van nieuwe woningen Onderstaand overzicht laat zien dat de gemeente Waterland in 2025 daadwerkelijk stappen heeft gezet van planvorming naar realisatie.
Met de start van grote gebiedsontwikkelingen zoals Gouwhaven en SV Marken en de oplevering van kleinere inbreidingslocaties wordt invulling gegeven aan de harde plancapaciteit uit het MPW. De gemeente streeft dan wel realiseert de 30/30/40-verdeling (zie ook paragraaf 3.1). Project/onderdeel Omvang (woningen) Programma/details Status en planning Beleid en plancapaciteit Woonvisie Waterland 2025 2.000 (doel) MPW 2025 ~2.100 (totaal) Waarvan circa 1.000 woningen harde plancapaciteit en 1.100 woningen zachte plancapaciteit. Projectrealisatie Gouwhaven Fase 2A: 118 Fase 2A bevat o.a. sociale huur en zorgwoningen. Fase 2A (Hart van Gouwhaven) in uitvoering. Oplevering verwacht eind 2027. Start bouw fase 1 (Havenzicht) verwacht in juni 2026. De vergunningen voor fase 1-3 zijn onherroepelijk. - 20 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland SV Marken 99 Verdeling: 30% sociaal, 30% midden, 40% duur. De vergunning is onherroepelijk (2024). Bouwrijp maken gestart in Q2 2025. Oplevering verwacht in 2028. Nieuwpoortslaan 24 Waarvan 9 sociale huurappartementen. Afrondende fase. Sociale huurwoningen opgeleverd in Q2 2025. Stiereveld 18 Waarvan 7 in de sociale sector. Gerealiseerd. Opgeleverd in Q1 2025. Groote Noord 6 Reguliere woningbouw. In uitvoering. Bouw gestart in Q1 2025.
Aanpassing bestaande woningvoorraad en langer zelfstandig wonen Ook behaalt de gemeente resultaten waar het gaat om het bevorderen van langer zelfstandig wonen en doorstroming, zoals beoogd in de woonvisie. Zo hebben de gemeente en corporaties de 55+-voordeelregeling in Waterland gecontinueerd, die doorstroming stimuleert door twee jaar huurgewenning aan te bieden als de nieuwe huur lager is. Er wordt in 2025 een nieuwe pilot voor de regionale doorstroomregeling voor senioren gestart. De woningcorporaties verkopen sociale huurwoningen in principe niet, behalve als compensatie voor kleinere projecten om de leefbaarheid te verbeteren en sociale koopwoningen beschikbaar te maken voor doorstroming. De gemeente heeft geconstateerd dat de behoefte aan kleinere, levensloopbestendige woningen groeit. Er wordt actief ingezet op woningsplitsing en generatiewonen als instrumenten om de bestaande voorraad beter te benutten.Ten aanzien van woningaanpassing hebben de woningcorporaties reeds een slag gemaakt in het aanpassen van de bestaande woningvoorraad en onderzoeken zij de mogelijkheden voor zachte splitsing en woningdelen. Verder zijn er concrete afspraken gemaakt over de realisatie van zorgwoningen in Gouwhaven, waaronder een intentieovereenkomst voor 18 wooneenheden voor jongvolwassenen met autisme (Stichting Boeglijn) en 33 woonzorgeenheden (Philadelphia & Wooncompagnie).
Huisvesten van statushouders en asielzoekers Bij de uitvoering van het woonbeleid dient onderscheid te worden gemaakt tussen de taakstelling voor de reguliere huisvesting van vergunninghouders (statushouders) en de opgave voor de tijdelijke opvang van asielzoekers. Het is de gemeente Waterland in 2025 gelukt om te voldoen aan de taakstelling voor huisvesting van bijzondere doelgroepen, zoals statushouders, Oekraïners en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV'ers). Voor de huisvesting van statushouders wordt de gemeente per halfjaar door het Rijk geconfronteerd met een taakstelling, gebaseerd op het inwoneraantal. - 21 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Jaar | Taakstelling | Totale taakstelling | Gehaald? | Status (nieuw) | (taakstelling van het jaar + achterstand (of - voorsprong) van het jaar ervoor 2023 | 39 | 45 | Nee | In januari 2024 alsnog afgerond. 2024 | 36 | 49 | Ja, ruim | Voorsprong opgebouwd voor volgend jaar. 2025 | 28 | 22 | Bijna (verwacht) | Verwachting: uiterlijk januari 2026 afgerond. Naast de huisvestingstaak geeft de gemeente invulling aan de regionale opgave voor de opvang van asielzoekers, waaronder Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV). De gemeente voorziet in deze opgave door de inzet van de opvanglocatie bij Hotel Van der Valk in Katwoude.
Met de contractuele borging van deze locatie tot in ieder geval maart 2026, voldoet de gemeente Waterland voor de onderzochte periode aan de gestelde regionale en landelijke opvangverplichtingen. Periode | Totaal aantal plaatsen | Specificatie | opvang 2023 1 okt 2023 t/m 31 dec 2023 | 160 | 120 regulier, 40 AMV 2024 1 jan 2024 t/m 31 jan 2024 | 160 | 120 regulier, 40 AMV 1 feb 2024 t/m 31 mrt 2024 | 205 | 155 regulier, 50 AMV 1 apr 2024 t/m 31 dec 2024 | 219 | 169 regulier, 50 AMV 2025 1 jan 2025 t/m 30 sep 2025 | 219 | 169 regulier, 50 AMV 1 okt 2025 t/m 31 dec 2025 | 227 | 177 regulier, 50 AMV 2026 1 jan 2026 t/m 31 dec 2026 | 219 | 169 regulier, 50 AMV - 22 - BMC, Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland 4.2.2 Resultaten startersleningen Het college van de gemeente Waterland spreekt zich in 2020 uit tegen het introduceren van startersleningen in de gemeente (raadsinformatiedocument 124-4). Een belangrijke reden daarvoor is volgens het college dat er met de startersleningen een mogelijkheid wordt gecreëerd waardoor mensen sneller in de schuldenproblematiek komen. Daarnaast wordt het stimuleren van een starterslening door het college primair als verantwoordelijkheid van de rijksoverheid gezien en is het voor het invoeren van startersleningen noodzakelijk dat er een fors budget beschikbaar wordt gesteld.
Desondanks heeft de raad op 27 januari 2022 de Verordening Starterslening Waterland 2022 vastgesteld. De starterslening overbrugt het verschil tussen de koopprijs van een woning en de hoogte van de maximale eerste hypotheek. In de eerste drie jaar zijn er geen maandlasten. Op deze manier wordt rekening gehouden met de verwachte inkomensgroei van starters. Na drie jaar hebben starters waarschijnlijk voldoende inkomen om met aflossen te beginnen. Op 4 juli 2023 heeft de raad het beleidsstuk 30-30-40 (bijlage 6 Nota Grondbeleid) vastgesteld. Dit kader is ook van toepassing op de startersleningen. Daartoe is de Verordening Starterslening Waterland 2022 gewijzigd vastgesteld. Op 8 mei 2025 heeft de raad de wijziging van de Nota Grondbeleid met nieuwe bedragen, het beleidsstuk 30-30-40, indexering bedragen en aanpassing voorwaarden anti-speculatiebeding vastgesteld. Conform het gestelde in dit raadsvoorstel is dit kader ook van toepassing op de startersleningen. Daartoe is de Verordening Starterslening Waterland 2022 opnieuw gewijzigd. In het betreffende raadsvoorstel (124-26) staat beschreven dat er op dat moment acht aanvragen voor startersleningen zijn toegewezen. De gemeenteraad verwacht met de verruiming van de verordening dit aantal te kunnen verhogen.
Gedurende de periode 2022-2025 zijn de volgende aantallen startersleningen aangevraagd: Jaar Aantal aanvragen 2022 1 2023 7 2024 4 2025 (t/m nov) 7 Totaal 19 De bekendmaking van de startersleningen gebeurt via de website van de gemeente Waterland en via de website van SVn (stimuleringsfonds Volkshuisvesting). - 23 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Wanneer we de voorwaarden voor het aanvragen van een starterslening in de gemeente Waterland vergelijken met de voorwaarden die worden gehanteerd in de buurgemeenten, dan zien we dat deze licht van elkaar verschillen. Gemeente | Maximale hoogte | Maximale prijs koopwoning in lening in euro’s | euro’s Waterland | 30.000 | 405.000 Edam-Volendam | Geen startersleningen verstrekt Opmeer | 40.000 | 435.000 Uitgeest | 20.000 | 450.000 Landsmeer | 35.000 | Niet hoger dan maximum volgens actuele normen NHG Purmerend | 45.000 | 450.000 Vanuit de ambtelijke organisatie wordt aangegeven dat alle startersleningen die zijn aangevraagd in de gemeente Waterland het maximale bedrag van € 30.000 betreffen. Daarbij is het volgens de organisatie ook inzichtelijk welke leeftijd de persoon heeft die de lening heeft aangevraagd en ook waar hij of zij woonachtig is geweest.
Er is in het kader van dit rekenkameronderzoek geen informatie ontvangen waaruit blijkt of de leningen daadwerkelijk hebben bijgedragen aan het realiseren van de woonwensen van starters of het stimuleren van doorstroming. - 24 - BMC, Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Hoofdstuk 5 | De rol van de raad In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de wijze waarop de raad invulling geeft aan zijn kaderstellende en controlerende rol en wat de raad daarvoor nodig heeft. Daarmee wordt antwoord gegeven op de volgende deelvraag: 13. Op welke wijze kan de gemeenteraad invulling geven aan zijn kaderstellende en controlerende rol? Wat heeft de raad daarvoor nodig? En wat vraagt dit van de organisatie? De belangrijkste bevindingen Hoewel het realiseren en bouwen van woningen belangrijk wordt gevonden door de gemeenteraad, ervaren verschillende raadsleden de kaderstellende rol als uitdagend. Raadsleden geven aan moeite te hebben om grip te krijgen op het woonbeleid en voelen zich soms overvallen door plannen van het college. De afwezigheid van eigen grondposities door de gemeente wordt gezien als een belemmering voor de sturende rol van de raad, terwijl bij gemeentelijke grondposities (zoals Gouwhaven) de regisserende rol als significant groter wordt ervaren. De controlerende rol van de raad wordt belemmerd door een gebrek aan inzicht in de uitvoeringspraktijk en de besluitvorming van het college.
Raadsleden signaleren een gebrek aan transparantie over afgewezen projectideeën, die zij nodig achten om de afwegingen van het college te controleren. De raad heeft behoefte aan meer transparantie over de wijze waarop de regels voor de toewijzing van sociale huurwoningen worden toegepast in het woningtoewijzingssysteem (Woonmatch). 5.1 Invulling van de kaderstellende en controlerende rol van de raad Vanuit college en organisatie wordt gesignaleerd dat het realiseren en bouwen van woningen prioriteit heeft voor de gemeenteraad, gevolgd door de vraag voor welke doelgroep er gebouwd wordt. De huisvesting van statushouders en het risico van verdringing van eigen inwoners is daarbij een aandachtspunt voor de raad. De kaderstellende rol van de raad, waarbij de hoofdlijnen van het beleid worden vastgesteld, wordt door verschillende raadsleden als uitdagend ervaren. Een aantal raadsleden geeft aan de rol van de raad als klein te zien en ervaart moeite om grip te krijgen op het woonbeleid, deels doordat zij zich overvallen voelen door plannen die door het college worden ingediend. De regisserende rol van de raad wordt als significant groter ervaren bij projecten waar de gemeente zelf grondposities bezat, zoals Gouwhaven. De afwezigheid van eigen grondposities in andere gebieden wordt geïmpliceerd als een directe belemmering voor de kaderstellende en sturende rol van de raad.
Verschillende raadsleden staan positief tegenover een expliciet raadsakkoord (eventueel enkel over wonen), dat als duidelijke instructie aan het college kan dienen en wordt toegevoegd aan het coalitieakkoord. - 25 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland
De controlerende rol van de raad, gericht op de naleving en uitvoering van het vastgestelde beleid, wordt volgens verschillende raadsleden belemmerd door een gebrek aan inzicht in de uitvoeringspraktijk en de besluitvorming van het college. Zo geeft het college bijvoorbeeld weinig informatie over mogelijke projectideeën die het heeft afgewezen. Het college meent dat dit niet aan de raad is, terwijl raadsleden deze informatie van belang achten om de volledigheid en de afwegingen van het college te kunnen controleren. Daarnaast signaleren raadsleden een gebrek aan transparantie over de wijze waarop regels voor toewijzing van sociale huurwoningen, zoals vastgelegd in de huisvestingsverordening, worden toegepast. Een verzoek van de raad om het algoritme in te zien, is afgewezen. Raadsleden geven aan de effectiviteit van het beleid op dit punt niet te kunnen controleren. Uit de aangeleverde documenten blijkt dat raadsfracties in de periode 2021-medio 2025 in ieder geval zes moties hebben ingediend die betrekking hebben op het woonbeleid en de uitvoering daarvan, waarvan er vijf zijn aangenomen.
5.2 De informatievoorziening aan versus de informatiebehoefte van de raad Om als raad de kaderstellende en controlerende rol effectief te kunnen invullen moet het college proactief de benodigde informatie aanleveren, responsief zijn op vragen en de raad faciliteren in zijn controlerende taak. De raad heeft in de periode 2021-medio 2025 in totaal twintig raadsinformatiedocumenten ontvangen die betrekking hebben op het woonbeleid en de uitvoering daarvan. Daarnaast wordt de raad geïnformeerd over de stand van zaken via informatieavonden . De voortgang en resultaten van het woonbeleid worden hier gedeeld door de portefeuillehouder Ruimtelijke Ordening/Wonen en de wethouder Sociaal Domein. De ambtelijke organisatie faciliteert dit met gedetailleerde projectinformatie via het Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) en de Monitor Plancapaciteit. Er worden door raadsleden verschillende aandachtspunten gesignaleerd in de informatieverstrekking door het college. Om weloverwogen besluiten te kunnen nemen, geven raadsleden aan behoefte te hebben aan meer transparantie over afgewezen scenario's/projecten (zie voorgaande paragraaf). Ook is er behoefte aan meer informatie over oplossingen in andere gemeenten, hoewel er onder raadsleden onduidelijkheid bestaat over de vraag of de wethouder dit proactief moet aanleveren of dat zij hier zelf een rol in hebben.
Woningcorporaties leveren twee keer per jaar bestuurlijke rapportages aan die ook naar de raad worden gestuurd. Ook presenteren corporaties jaarlijks hun cijfers en activiteiten aan de raad, wat gepaard gaat met een open overleg (‘benen-op-tafel-overleg’). Van de wethouder wordt verwacht dat deze het meldt als prestatieafspraken met corporaties niet worden gehaald. De wijze waarop regels voor toewijzing in het woningtoewijzingssysteem (Woonmatch) door woningcorporaties worden toegepast, wordt door de corporaties niet inzichtelijk gemaakt. Hier zouden raadsleden graag beter zicht op krijgen. In de periode 2021-medio 2025 zijn er in ieder geval twee schriftelijke vragen ingediend door raadsfracties. - 26 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Hoofdstuk 6 | Conclusies en aanbevelingen In dit hoofdstuk worden de conclusies en aanbevelingen beschreven die voortvloeien uit de bevindingen die zijn beschreven in voorgaande hoofdstukken. De hoofdboodschap Het woonbeleid van Waterland kenmerkt zich door hoge ambities en succesvolle projecten. Echter, de integrale en duurzame aanpak van de woonopgave wordt belemmerd door kwetsbaarheden binnen de ambtelijke structuur en het bestuurlijk toezicht. 6.1 Conclusies 1. De gemeente Waterland heeft een hoge ambitie voor de uitbreiding van de woningvoorraad.
De gemeente Waterland heeft de ambitie om in de huidige bestuursperiode (2022-2026) plannen voor de realisatie van 2.000 woningen voor te bereiden. Dit doel is ambitieus en hoger dan de plancapaciteit van 1.189 woningen die in het Regionaal Woonakkoord voor Waterland is opgenomen voor de langere periode 2020-2050. 2. De ambtelijke organisatie is kwetsbaar en onvoldoende toegerust voor de hoge beleidsambities. De organisatie is klein en kwetsbaar en daardoor onvoldoende toegerust om de hoge ambities te realiseren. Er is slechts 0,5 fte aan ambtelijke capaciteit beschikbaar voor volkshuisvestings- en woonbeleid, terwijl het regionale gemiddelde rond de 2 fte ligt. Dit gebrek aan capaciteit kan leiden tot stagnatie en bemoeilijkt "echt doorpakken" op woningbouw. 3. Er is een structureel gebrek aan integrale sturing, met name op de woon-zorgopgave. Vraagstukken, in het bijzonder op het gebied van wonen en zorg, worden vaak ad hoc opgepakt waarbij de noodzakelijke verbinding tussen het sociaal domein en ruimtelijke ordening ontbreekt. Er mist een functionaris die zich specifiek bezighoudt met dit domeinoverstijgende vraagstuk. 4. De gemeente handhaaft consistent haar harde beleidslijn van differentiatie in nieuwbouw.
De uitvoering van het beleid, geleid door het Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) 2025, handhaaft de harde beleidslijn van 30% sociale huur, 30% betaalbare koop/middenhuur en 40% vrije sector in nieuwbouwprojecten. Deze verdeling sluit goed aan bij de regionale principes voor differentiatie en betaalbaarheid. 5. De samenwerking met woningcorporaties is sterk verbeterd en weerspiegelt de Waterlandse kernwaarden. De samenwerking met externe partijen, met name woningcorporaties, is de laatste jaren sterk verbeterd, wordt als goed ervaren en is geformaliseerd in prestatieafspraken. De activiteiten van de corporaties weerspiegelen de Waterlandse kernwaarden, bijvoorbeeld door kleine projecten in veel kleine kernen te bouwen, wat past bij 'groot zijn in kleinschaligheid'. 6. Er zijn aantoonbare resultaten behaald in projectvoortgang. De gemeente Waterland heeft aantoonbare resultaten behaald in de woningbouwopgave. Grote projecten zijn gestart; de bouw van Fase 1 van Gouwhaven is begonnen en de oplevering van Fase 2A (inclusief sociale huur) wordt eind 2027 verwacht. - 27 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland 7. Er zijn startersleningen verleend, maar de effectiviteit daarvan kan niet worden vastgesteld. Ondanks eerdere bezwaren van het college heeft de raad in 2022 de Verordening Starterslening vastgesteld.
Er zijn acht aanvragen toegewezen, maar er is geen evaluatie beschikbaar van de mate waarin de leningen daadwerkelijk hebben bijgedragen aan het realiseren van de woonwensen van starters of het stimuleren van doorstroming. 8. De gemeenteraad ervaart belemmeringen in de uitoefening van zijn kaderstellende en controlerende rol. Raadsleden geven aan moeite te hebben om grip te krijgen op het woonbeleid en voelen zich soms overvallen door plannen van het college. De controlerende rol wordt belemmerd door bijvoorbeeld een gebrek aan transparantie over afgewezen projectideeën en een gebrek aan inzicht in de toepassing van regels in het woningtoewijzingssysteem Woonmatch. 6.2 Aanbevelingen aan het college 1. Voer een structurele en significante capaciteitsuitbreiding door voor het thema wonen. De ambtelijke organisatie is momenteel kwetsbaar en onvoldoende toegerust om de beleidsambities te realiseren. Het college moet zorgen voor de nodige personele capaciteit, zowel in kwantiteit als in gespecialiseerde kennis (zoals grondbeleid en projectmanagement), om de hoge lokale ambitie van 2.000 woningen te kunnen waarborgen. Dit is de fundamentele stap om Waterland te behoeden voor achterblijven in de regio en te anticiperen op de Wet versterking regie en het Volkshuisvestelijk programma.
Hierbij kan ook de samenwerking worden gezocht met andere gemeenten in de regio dan wel gebruik worden gemaakt van externe inhuur. 2. Stel een functionaris aan specifiek voor de integrale woon-zorgopgave en werk de uitvoeringsagenda bij de Woonzorgvisie uit. Organiseer als college binnen de ambtelijke organisatie een krachtige, integrale sturing op de woon-zorgopgave door zorg te dragen voor een duidelijke coördinatiefunctie die domeinoverstijgend acteert tussen Wonen en het Sociaal Domein. Geef deze functionaris de opdracht om met spoed de uitvoeringsagenda bij de Woonzorgvisie 2023-2028 op te stellen, waarbij de vroegtijdige betrokkenheid van zorgpartijen bij woningbouwprojecten wordt geborgd. Focus hierbij op de realisatie van de geplande 265 geclusterde woonvormen tot 2030 en het versterken van de lokale basisinfrastructuur voor zorg en welzijn. 3. Verbeter de interne monitoring en evalueer de effectiviteit van beleidsinstrumenten. Hoewel het Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) en de Monitor Plancapaciteit extern (regio, inwoners, ontwikkelaars) worden gebruikt, mist de gemeente formeel voortgangsoverleg met verslaglegging binnen de organisatie. Bovendien zijn instrumenten, zoals de in 2022 vastgestelde startersleningen, wel ingevoerd en toegewezen (acht aanvragen), maar is hun effectiviteit nog niet geëvalueerd.
Richt als college een formeel intern monitoringssysteem in met gestructureerde voortgangsoverleggen om de sturing op strategisch en operationeel niveau te verbeteren. Daarnaast moet het college de effectiviteit van beleidsinstrumenten zoals de startersleningen evalueren om te bepalen of ze daadwerkelijk bijdragen aan de woonwensen van starters en doorstroming. Informeer de raad periodiek en op inzichtelijk wijze over de effectiviteit van het ingezette instrumentarium. - 28 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland 4. Versterk de regie op complexe gebiedsontwikkelingen door de kwaliteit van het projectmanagement en de integrale samenwerking met externe partners structureel te verbeteren. Rond hiertoe de tussentijdse evaluatie van het project Gouwhaven met spoed af en borg de hieruit voortvloeiende leerpunten, met name op het gebied van procesbeheersing en samenwerking, in de standaardprocedures voor toekomstige projecten. Draag daarnaast zorg voor een proactieve projectsturing waarbij externe stakeholders, zoals woningcorporaties, zorginstellingen en netbeheerders, vanaf de initiatieffase integraal worden betrokken om doorlooptijden te verkorten en externe belemmeringen in een vroeg stadium te minimaliseren.
6.3 Aanbevelingen aan de raad Op basis van het rekenkameronderzoek en met name gelet op de uitdagingen die de gemeenteraad ervaart bij de invulling van zijn kaderstellende en controlerende rol, worden de volgende vier aanbevelingen aan de gemeenteraad gedaan: 1. Verzoek het college om proactieve transparantie over afgewezen projectscenario's. De gemeenteraad moet het college proactief om de benodigde informatie verzoeken om zijn controlerende rol effectief te kunnen invullen. Raadsleden ervaren momenteel een gebrek aan transparantie doordat het college weinig informatie verstrekt over mogelijke projectideeën of scenario's die het heeft afgewezen. De raad dient een mechanisme vast te stellen dat het college verplicht alle alternatieve scenario’s en afgewezen projectideeën aan te leveren, inclusief de onderliggende financiële of planologische afwegingen om de volledigheid van de geboden opties en de afwegingen van het college te kunnen controleren. 2. Vraag inzicht in de werking en toepassing van het woningtoewijzingssysteem (Woonmatch). De controlerende rol van de raad wordt belemmerd door een gebrek aan inzicht in de uitvoeringspraktijk van het woningtoewijzingsbeleid. Raadsleden hebben behoefte aan meer transparantie over de wijze waarop de regels voor toewijzing van sociale huurwoningen worden toegepast in het systeem Woonmatch.
Een eerder verzoek van de raad om het algoritme in te zien, is afgewezen. De raad moet bij het college en de woningcorporaties aandringen op transparantie en inzichtelijkheid in de toepassing van de regels van de huisvestingsverordening binnen Woonmatch. Dit is noodzakelijk om de effectiviteit van het beleid met betrekking tot de toewijzing aan urgente groepen, statushouders en de lokale Waterlandse doelgroep te kunnen controleren. 3. Versterk de kaderstellende rol door expliciete evaluaties van beleidsinstrumenten en sturing op domeinoverstijgende opgaven. De raad moet meer grip krijgen op het woonbeleid en de effectiviteit van de ingezette instrumenten. Dit omvat met name de monitoring van lokale beleidskeuzes en de sturing op complexe, integrale opgaven: ● Hoewel de raad in 2022 de Verordening Starterslening heeft vastgesteld en er acht leningen zijn toegewezen, is er geen evaluatie beschikbaar van de mate waarin dit instrument daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de woonwensen van starters of het stimuleren van doorstroming. De raad kan de effectiviteit van deze uitgave momenteel niet controleren. ● Raadsleden ervaren moeite om grip te krijgen op het woonbeleid en staan positief tegenover expliciete raadsbrede afspraken over wonen. Bovendien mist de organisatie structurele, integrale sturing op de complexe woon-zorgopgave.
De raad moet het college opdragen om periodieke, meetbare evaluaties uit te voeren van beleidsinstrumenten zoals de startersleningen, inclusief inzicht in de hoogte van de leningen en de bereikte doelgroep. Daarnaast dient de raad sterker in te zetten op zijn kaderstellende rol door bijvoorbeeld een expliciet raadsakkoord over - 29 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland wonen vast te stellen en een snelle uitwerking en monitoring van de uitvoeringsagenda van de Woonzorgvisie te eisen om de integrale sturing op dit domeinoverstijgende vraagstuk te bevorderen. 4. Verzoek het college om een snelle uitwerking van de uitvoeringsagenda voor de Woonzorgvisie en het organiseren van de integrale sturing op de woon-zorgopgave. De raad moet van het college de snelle uitwerking en vaststelling eisen van de uitvoeringsagenda van de Woonzorgvisie 2023-2028. Het ontbreken van een uitvoeringsprogramma met haalbare doelen op het vlak van wonen en zorg belemmert het monitoren van resultaten. Vervolgens dient de raad te verzoeken dat de woon-zorgopgave domeinoverstijgend wordt aangepakt. Dit is van groot belang om de geplande 265 geclusterde woonvormen voor senioren te realiseren en om te zorgen dat zorgpartijen vroegtijdig bij bouwprojecten worden betrokken, wat nu moeilijk blijkt. Dit versterkt de integrale aanpak en de sturing op de voortgang van dit belangrijke beleidsdoel.
De impact van de Wet versterking regie volkshuisvesting op de gemeente Waterland Met de komst van de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) in 2026 verschuift de rol van de gemeente van een faciliterende partij naar een overheid die dwingend moet sturen op volkshuisvestelijke doelen. De vrijblijvendheid verdwijnt; het Rijk en de provincie krijgen instrumenten om in te grijpen wanneer lokale woningbouwafspraken niet worden nagekomen. Voor de gemeente Waterland heeft deze stelselwijziging directe consequenties voor de haalbaarheid van het beleid en de inrichting van de organisatie. Van ambitie naar verplichting Onder de Wvrv is de lokale woonvisie niet langer slechts een strategisch document, maar de basis voor een verplicht volkshuisvestingsprogramma. Waterland heeft in de Woonvisie 2025 de ambitie vastgelegd om plannen voor te bereiden voor 2.000 woningen. Dit aantal ligt aanzienlijk hoger dan de plancapaciteit van 1.189 woningen die in het Regionaal Woonakkoord tot 2050 voor Waterland is opgenomen. Waar deze discrepantie nu nog als een ‘lokale ambitie’ geldt, kan de provincie onder de nieuwe wet dwingender sturen op het daadwerkelijk realiseren van deze aantallen en het hard maken van de plancapaciteit. Betaalbaarheid juridisch verankerd De wet verankert de norm dat twee derde van de nieuwbouw ‘betaalbaar’ moet zijn.
De gemeente Waterland hanteert reeds een verdeling van 30% sociale huur, 30% betaalbare koop/middenhuur en 40% vrije sector. Wat nu lokaal beleid is, wordt daarmee een wettelijke ondergrens. Dit verhoogt de druk op de financiële haalbaarheid van projecten. Uit het onderzoek blijkt dat marktpartijen de 30/30/40-verdeling in de praktijk als te duur ervaren, met name door hoge startinvesteringen in kernen als Monnickendam. Onder de Wvrv wordt het juridisch lastiger om van deze eisen af te wijken vanwege de grondexploitaties, wat de samenwerking met ontwikkelaars verder op scherp kan zetten. Kwetsbaarheid in uitvoering en capaciteit Het grootste risico van de Wvrv voor Waterland ligt in de uitvoeringskracht. De wet vraagt om een krachtige regierol, snellere procedures en strakke monitoring. Uit dit rekenkameronderzoek blijkt dat de ambtelijke organisatie van Waterland kwetsbaar is, met slechts 0,5 fte beschikbaar voor volkshuisvestings- en woonbeleid, tegenover een regionaal gemiddelde van circa 2 fte. De organisatie wordt nu al als onvoldoende toegerust beschouwd om de huidige ambities waar te maken. Zonder versterking van de ambtelijke capaciteit en expertise dreigt de gemeente niet te kunnen voldoen aan de verzwaarde regie- en rapportageverplichtingen die de nieuwe wet met zich meebrengt, waardoor provinciale interventie een reëel risico wordt.
- 30 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Bijlage 1 | Normenkader Onderzoeksvraag Norm Beoordeling Beleid 1. Wat zijn de belangrijkste ambities in de woonvisie van de gemeente Waterland? De woonvisie van de gemeente Waterland formuleert heldere, meetbare, acceptabele, realistische en tijdgebonden (SMART) ambities. De ambities zijn helder, meetbaar en tijdgebonden. Echter, de ambitie van 2.000 woningen is significant hoger dan de regionale plancapaciteit en wordt als mogelijk niet realistisch beschouwd, onder meer vanwege provinciale beperkingen. De ambities omvatten de verschillende aspecten van het woonbeleid, zoals woningbouwproductie en beter benutten bestaande voorraad, type en prijsklasse van woningen, duurzaamheid, doorstroming, betaalbaarheid, leefbaarheid en specifieke doelgroepen (starters, ouderen, kwetsbaren). De woonvisie dekt een breed scala aan aspecten, waaronder kwantitatieve doelen, differentiatie (30-30-40), duurzaamheid, doorstroming en specifieke aandacht voor ouderen, jongeren en kwetsbare groepen. De woonvisie is gebaseerd op een gedegen analyse van de lokale woningmarkt, demografische ontwikkelingen en sociale behoeften. De gemeente baseert haar woonvisie op een gedegen analyse van de lokale woningmarkt, demografische ontwikkelingen en sociale behoeften.
Deze analyse omvat ook de inkomensverdeling en de aanpasbaarheid van woningen voor ouderen en verwijst daarnaast naar de invloed van ontwikkelingen zoals extramuralisering en decentralisatie in de zorg en toeristische verhuur. 2. Hoe sluiten die aan op de regionale afspraken in de Woondeal? De ambities in de woonvisie zijn aantoonbaar in lijn met de kwantitatieve en kwalitatieve afspraken die zijn vastgelegd in het Regionaal Woonakkoord Zaanstreek-Waterland. Kwalitatieve afspraken (differentiatie, duurzaamheid) sluiten goed aan. De lokale kwantitatieve ambitie (2.000 woningen in de bestuursperiode) is echter hoger dan de regionale plancapaciteit van 1.189 woningen voor Waterland tot 2050. De gemeente Waterland heeft haar specifieke rol en bijdrage aan de regionale woonopgave helder geformuleerd en vastgelegd. De woonvisie formuleert helder de actieve rol van de gemeente, haar bijdrage aan de regionale opgave en het belang van samenwerking. Indien er afwijkingen zijn tussen de lokale ambities en regionale afspraken, zijn deze expliciet gemotiveerd en onderbouwd. De woonvisie noemt de ambitie voor minimaal 100 tijdelijke woningen, terwijl het Regionaal Woonakkoord expliciet stelt dat Waterland geen flexwoningen bouwt. Dit verschil tussen lokale ambities en - 31 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland regionale plannen wordt niet nader onderbouwd.
Organisatie en uitvoering 3. Hoe wordt uitvoering gegeven aan de door Waterland geformuleerde beleidsambities? En hoe verhoudt dit zich ten opzichte van de regionale afspraken? Er is een concreet uitvoeringsprogramma of -plan opgesteld dat de realisatie van de ambities uit de woonvisie en de regionale afspraken waarborgt. Het Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) 2025 fungeert als het concrete uitvoeringsplan, met plannen voor circa 2.100 woningen. Het uitvoeringsprogramma bevat concrete projecten, mijlpalen, tijdpaden en verantwoordelijkheden. Het MPW 2025 bevat gedetailleerde planningen, mijlpalen en verantwoordelijkheden voor zowel harde als zachte plancapaciteit, inclusief opleverdata voor projecten als Gouwhaven en Stiereveld. De uitvoering van het beleid draagt aantoonbaar bij aan het behalen van zowel de lokale als de regionale woonopgaven. De uitvoering draagt aantoonbaar bij aan het behalen van de lokale en regionale doelen, onder andere door het handhaven van de 30/30/40-verdeling, de concrete start van grote projecten zoals Gouwhaven en het voldoen aan de taakstelling voor bijzondere doelgroepen.
Tegelijkertijd doen zich verschillende uitdagingen voor in de uitvoering die het behalen van de doelen beperken, waaronder, in het bijzonder op het gebied van ambtelijke capaciteit en expertise, financiële haalbaarheid, de complexiteit van projectontwikkeling en de integrale samenwerking (of het gebrek daaraan) bij de woonzorgopgave. 4. Hoe is de uitvoering van het woonbeleid belegd binnen de gemeente (taken, rollen, verantwoordelijkheden en onderlinge samenwerking)? De taken, rollen en verantwoordelijkheden met betrekking tot de uitvoering van het woonbeleid zijn helder gedefinieerd en gecommuniceerd binnen de gemeentelijke organisatie. De bestuurlijke en ambtelijke rollen zijn belegd. Echter, de integrale aanpak en sturing op de woonzorgopgave is een uitdaging en er worden zorgen gesignaleerd over de ambtelijke rolverdeling. Er zijn duidelijke interne samenwerkingsafspraken tussen de betrokken afdelingen en disciplines (bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, financiën, sociaal domein). Er mist een structurele, integrale sturing op de woon-zorgopgave. Vraagstukken worden vaak ad hoc opgepakt, waarbij de noodzakelijke verbinding tussen het sociaal domein en ruimtelijke ordening ontbreekt. Er is een coördinerende functie of afdeling die integraal toeziet op de samenhang en voortgang van het woonbeleid.
Er ontbreekt een functionaris die zich dedicated bezighoudt met het domeinoverstijgende vraagstuk van wonen en zorg. - 32 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland 5. Hoe is de organisatie toegerust op de realisatie van het woonbeleid (allocatie van middelen, capaciteit, kennis en vaardigheden)? Er zijn voldoende financiële middelen (budget, personeelskosten) gereserveerd en daadwerkelijk ingezet voor de uitvoering van het woonbeleid. Financiële middelen staan onder druk, waardoor projecten vaak budgetneutraal moeten worden uitgevoerd. De ambitie van de 30/30/40-verdeling wordt als duur ervaren in de praktijk door hoge startinvesteringen. De benodigde personele capaciteit, zowel in kwantiteit als kwaliteit (kennis en vaardigheden op het gebied van woningbouw, grondbeleid, projectmanagement, et cetera), is beschikbaar en ingezet. Er is slechts 0,5 fte aan ambtelijke capaciteit beschikbaar voor volkshuisvestings- en woonbeleid, wat significant onder het regionale gemiddelde ligt (circa 2 fte). De organisatie wordt als kwetsbaar en onvoldoende toegerust beschouwd. 6. Hoe verloopt de samenwerking met andere partijen, zoals woningcorporaties, rekening houdend met de Waterlandse kernwaarden? Er zijn heldere en formele samenwerkingsafspraken met woningcorporaties en andere relevante externe partijen (bijvoorbeeld ontwikkelaars, projectontwikkelaars, zorginstellingen).
Er zijn formele kaderprestatieafspraken met corporaties en huurdersorganisaties (2021-2025), overeenkomsten met ontwikkelaars en intentieovereenkomsten met zorgpartijen (Boeglijn, Philadelphia). Deze samenwerkingsafspraken reflecteren de Waterlandse kernwaarden en dragen bij aan wederzijds begrip en effectiviteit. De activiteiten van woningcorporaties weerspiegelen de kernwaarden (bijvoorbeeld kleinschalig bouwen). De afspraken borgen duurzaamheid en differentiatie. Er zijn structurele overlegmomenten en evaluaties van de samenwerking met externe partners. De overlegstructuren met corporaties en huurdersverenigingen zijn structureel ingebed in de jaarcyclus. Er is een tussentijdse evaluatie gepland voor het project Gouwhaven. Monitoring en resultaten 7. Hoe monitort en stuurt de gemeente Waterland op de uitvoering van het beleid? Er is een adequaat monitoringssysteem ingericht dat de voortgang en resultaten van het woonbeleid meet aan de hand van relevante indicatoren (output, outcome). Er zijn meerdere monitoringsinstrumenten (MPW, Monitor Plancapaciteit, Prestatieafspraken), maar een formeel voortgangsoverleg met verslaglegging vindt niet plaats binnen de gemeente. Daarnaast belemmert het ontbreken van een uitvoeringsprogramma met haalbare doelen op het vlak van wonen en zorg het monitoren van resultaten.
De monitoring levert periodiek inzicht in de gerealiseerde woningbouwproductie (aantal, type, prijsklasse), de voortgang van projecten en de effecten op de woningmarkt. Het MPW 2025 en de Monitor Plancapaciteit geven gedetailleerd inzicht in de geplande en gerealiseerde woningbouwproductie (aantal, type, prijsklasse) en de voortgang van projecten. - 33 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland De monitoringsresultaten worden actief gebruikt om bij te sturen waar nodig, zowel op strategisch als operationeel niveau. Er wordt gestuurd, maar het ontbreken van formele interne voortgangsoverleggen en de afwezigheid van evaluatie van beleidsinstrumenten (startersleningen) wijzen op inconsistentie in actieve bijsturing. 8. Welke resultaten zijn tot nu toe bereikt? a. Hoe effectief is het instrument startersleningen? De gemeente kan aantoonbaar maken welke resultaten zijn behaald ten opzichte van de gestelde ambities in de woonvisie en de regionale afspraken. De gemeente beschikt over een systeem van monitoring en rapportage, waardoor de voortgang op hoofdlijnen inzichtelijk is, bijvoorbeeld waar het gaat om de voortgang van bouwprojecten, de voortgang op prestatieafspraken en het voldoen aan taakstellingen voor de huisvesting van statushouders en asielzoekers.
De koppeling tussen ambities en realisatie is echter op specifieke onderdelen, zoals de effectiviteit van startersleningen en de uitvoering van de woonzorgvisie, nog onvoldoende aangetoond. De gemeente kan inzicht geven in de mate waarin de resultaten bijdragen aan de oplossing van de lokale woonopgave. De gerealiseerde projecten dragen bij aan de gewenste differentiatie (30-30-40), doorstroming (55+-voordeelregeling) en huisvesting van specifieke doelgroepen. Er is inzicht in het aantal verstrekte startersleningen, de hoogte van de leningen en de doelgroep die hiermee is bereikt. Het aantal toegewezen leningen (acht) is bekend, maar er is geen inzicht in de hoogte van de leningen of de doelgroep die hiermee is bereikt. Er is geëvalueerd in hoeverre startersleningen daadwerkelijk hebben bijgedragen aan het realiseren van de woonwensen van starters en/of het stimuleren van doorstroming. Er is geen evaluatie beschikbaar van de effectiviteit van de startersleningen ten aanzien van het realiseren van woonwensen of het stimuleren van doorstroming. 9.
In hoeverre is de gerealiseerde woningbouw voldoende gediversifieerd qua type en prijsklasse om te voldoen aan de vraag en de demografische ontwikkelingen in Waterland? De gerealiseerde woningbouw reflecteert de geïdentificeerde woningbehoefte en demografische ontwikkelingen (bijvoorbeeld vergrijzing, bevolkingsgroei, huishoudensamenstelling). De gemeente vertaalt de geïdentificeerde behoeften, bijvoorbeeld als gevolg van de vergrijzing, proactief naar beleid en uitvoering. In de uitvoering ligt de focus op de bouw van levensloopbestendige woningen en zijn er concrete afspraken gemaakt over zorgwoningen. De gemeente stuurt actief op het type woningen dat past bij de demografische verschuiving, hoewel de bestaande voorraad met relatief veel eengezinswoningen nog een grote disbalans vertoont die met nieuwbouw - 34 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland slechts langzaam gecorrigeerd kan worden. Er is een evenwichtige verdeling van woningtypen (bijvoorbeeld eengezinswoningen, appartementen) en prijsklassen (sociaal, middensegment, vrije sector) gerealiseerd. De gemeente hanteert een strikt en eenduidig beleid voor de verdeling van prijsklassen in nieuwe projecten. In alle nieuwe woningbouwprojecten handhaaft de gemeente de harde beleidslijn van de 30/30/40-verdeling.
Dit wordt consequent toegepast in de plancapaciteit van het MPW 2025 om een meer gediversifieerde voorraad te realiseren. De gemeente kan onderbouwen hoe de gediversifieerde woningbouw bijdraagt aan doorstroming en het behoud van leefbaarheid. De gemeente kan aantonen hoe zij instrumenten inzet om de gewenste doorstroming te bevorderen en de leefbaarheid te bewaken. De focus ligt hierbij specifiek op senioren. De gemeente maakt gebruik van de 55+-voordeelregeling en neemt deel aan een regionale pilot voor een doorstroomregeling voor senioren. Door ouderen te verleiden naar passende woningen te verhuizen, wordt getracht een keten van doorstroming op gang te brengen die de toegankelijkheid voor andere groepen vergroot. Daarnaast is de impact op de leefbaarheid een integraal onderdeel van de ruimtelijke plannen. 10. Wat kan worden geleerd van de ontwikkeling van de wijk Gouwhaven? Er is een evaluatie uitgevoerd van de ontwikkeling van de wijk Gouwhaven, waarin lessen zijn getrokken ten aanzien van projectmanagement, planologische procedures, participatie, financiën en de uiteindelijke realisatie. Een tussentijdse evaluatie van het project is gepland voor januari 2026 om leermomenten vast te stellen en de samenwerking te bevorderen, maar deze heeft ten tijde van het onderzoek nog niet plaatsgevonden.
De geleerde lessen zijn gedocumenteerd en worden actief meegenomen in toekomstige gebiedsontwikkelingen. Omdat de evaluatie nog gepland is, kunnen de geleerde lessen nog niet gedocumenteerd zijn en actief worden meegenomen. 11. Hoe functioneert het Woningnet voor de gemeente Waterland? De gemeente heeft inzicht in het functioneren van Woningnet voor haar specifieke situatie (bijvoorbeeld aantal inschrijvingen, doorlooptijden, succesvolle bemiddelingen). De gemeente gebruikt Woonmatch en analyseert managementinformatie, zoals inschrijvingen, wachttijden en de verdeling van woningzoekenden. Er is geëvalueerd of Woningnet voldoende aansluit bij de lokale vraag en aanbod van sociale huurwoningen en of het systeem voldoende transparant en toegankelijk is. Evaluatie van het nieuwe puntensysteem staat gepland. Echter, raadsleden signaleren een gebrek aan transparantie over de wijze waarop de regels in - 35 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Woonmatch worden toegepast, wat de controle op dit punt belemmert. Indien knelpunten worden gesignaleerd, zijn er concrete acties ondernomen om de werking van Woningnet te optimaliseren voor de gemeente Waterland. Knelpunten rond transparantie worden gesignaleerd, maar een verzoek van de raad hiertoe (inzage algoritme) is afgewezen. Aanbevelingen en kansen voor sturing 12.
Wat is de rol van de gemeente Waterland in de regio? De gemeente heeft een duidelijke visie op haar rol binnen de regionale woonopgave en neemt hierin proactief deel. Waterland heeft een duidelijke visie op haar rol, die sterk is ingegeven door de beperkingen van het landschap en de wens om de eigen identiteit te behouden. De gemeente committeert zich aan regionale doelstellingen en in de woonvisie en de woonzorgvisie wordt de regionale context expliciet erkend als noodzakelijk kader voor de lokale opgave.De proactiviteit wordt beperkt door de kleine ambtelijke schaal waardoor de gemeente vaker een "volger" van regionaal beleid dan een actieve vormgever is. Ook is er soms spanning tussen regionale groeiambities en de lokale politieke weerstand tegen bouwen in de polder. Waterland draagt actief bij aan regionale overleggen en initiatieven ter bevordering van een effectief regionaal woonbeleid. Ondanks de beperkte capaciteit is de gemeente zeer actief aanwezig in de relevante regionale netwerken, maar de uitvoering is kwetsbaar door de afhankelijkheid van een klein aantal sleutelfiguren binnen de organisatie. 13.
Op welke wijze kan de gemeenteraad invulling geven aan zijn kaderstellende en controlerende rol? Wat heeft de raad daarvoor nodig? En wat vraagt dit van de organisatie? De gemeenteraad ontvangt binnen de vastgestelde termijnen en volgens de afgesproken procedures informatie om weloverwogen besluiten te nemen over het woonbeleid, inclusief alternatieve scenario's en de financiële consequenties hiervan. Raadsleden ervaren een gebrek aan transparantie over afgewezen projectscenario’s en voelen zich soms overvallen door plannen van het college, wat de mogelijkheid om afwegingen te controleren belemmert. De gemeenteraad ontvangt periodiek en inzichtelijk overzichten van de voortgang en resultaten van het woonbeleid, inclusief afwijkingen van de gestelde doelen en de onderliggende oorzaken. De raad ontvangt periodieke overzichten (MPW, corporatierapportages). De controlerende rol wordt echter belemmerd door een gebrek aan inzicht in de uitvoeringspraktijk van Woonmatch en het ontbreken van evaluaties van beleidsinstrumenten (startersleningen).
- 36 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Het college en de ambtelijke organisatie leveren proactief de benodigde informatie aan de raad, is responsief op vragen van de raad, en faciliteert de raad in zijn controlerende taak (bijvoorbeeld door duidelijke rapportages, mondelinge toelichting, het organiseren van raadsinformatiebijeenkomsten). Het college weigert proactief informatie aan te leveren over afgewezen projectideeën en wees een verzoek van de raad om het Woonmatch-algoritme in te zien af, wat de raad als belemmerend ervaart voor de uitvoering van zijn controlerende taak. Het college en de ambtelijke organisatie zorgen voor een transparante verantwoording over de inzet van middelen en de behaalde resultaten van het woonbeleid. Hoewel de projectresultaten transparant zijn (via MPW en de Monitor Plancapaciteit), ontbreekt transparantie over de inzet van middelen en de behaalde resultaten van specifieke instrumenten, zoals de hoogte en de bereikte doelgroep van de startersleningen. - 37 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Bijlage 2 | Documenten Gemeentelijke beleidsstukken en visies ● | Omgevingsvisie Waterland 2030 (2017) ● | Woonvisie Waterland 2025 (2021) ● | Coalitieakkoord gemeente Waterland 2018 - 2022. Duurzaam, sociaal en toekomstbestendig (2018) ● | Collegeprogramma 2022-2026 Waterland: Vrij. Sociaal. Groen.
(2022) ● | Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) 2025 (2025) ● | Woonzorgvisie 2023-2028 (2023) ● | Transitievisie Warmte (2021) ● | Nota Grondbeleid (incl. wijzigingen) (2023, 2025) ● | Beleidsstuk 30-30-40 (2023) ● | Verordening Starterslening Waterland 2022 (2022, gewijzigd in 2023 en 2025) Samenwerkingsafspraken ● | Woonakkoord regio Zaanstreek-Waterland 2021-2025 (2021) ● | Sociaal Woonakkoord Waterland 2030 (2024) ● | Convenant Regio Deal Waterland (2025) ● | Provinciale Omgevingsverordening NH2022 (inclusief vierde herziening) (2025) ○ | Zienswijze college Waterland op provinciale Omgevingsverordening (2025) ● | Kaderprestatieafspraken 2021-2025 ● | Jaarschijf Prestatieafspraken 2025 (2025) Raadsstukken Raadsinformatiedocumenten (RID) ● | RID Meerjarenprognose Woningbouw 2021 (2021) ● | RID Woonakkoord ZW en provincie NH 2021-2025 (2021) ● | RID prestatieafspraken (2021) ● | RID samenwerkingsafspraken en subsidieregeling senioren (2021) ● | RID samenwerkingsafspraken 65+ Verhuisvoordeel ZW (2022) ● | RID Jaarrapportage Platform Woningcorporaties Noordvleugel Randstad 2021 (2023) ● | RID voortgang nieuwe woonruimteverdeling (2023) ● | RID rapportage onderzoeksbureau RIGO (2023) ● | RID CPO en 30-30-40-beleid (2023) ● | RID Toezegging beantwoording anti-speculatiebeding en zelfbewoningsplicht (2023) ● | RID beleidsstuk 30-30-40 (2023) ● | RID locatieonderzoek tijdelijke
woningbouw (2023) ● | RID uitkomsten rapport benodigde voorzieningen in Waterland (2024) ● | RID Doorontwikkeling verhuisregeling senioren Zaanstreek-Waterland (2024) ● | RID Jaarrapportage woningtoewijzing 2023 en regionale woonruimteverdeling (2024) ● | RID WiMRA Waterland 2023 (2024) ● | RID Sociaal Woonakkoord Waterland 2030 (2024) ● | RID Leegstandscijfers gemeente Waterland en experiment Leegstandsverordening Amsterdam (2024) ● | RID Actualisering voortgang Gouwhaven (2025) ● | RID tijdelijke woningbouw (2025) ● | RID Meerjarenprogramma Woningbouw (MPW) 2025 (2025) - 38 - BMC, Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Moties ● | Getekende motie GL CDA PvdA D66 Opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht (nr. 253-290), 11 november 2021 ● | Getekende motie WN over afzien van G1000 Burgerberaad (nr. 253-325), 10 november 2022 ● | Getekende motie WN GL over overnemen leegstandverordening Amsterdam (nr. 253-352), 4 juli 2023 ● | Motie D66 WN Actuele stand van zaken woningbouwprojecten (nr.
253-372), 9 november 2023 ● | Getekende motie 253-400 CDA JW D66 over financiële haalbaarheid tijdelijke woningbouw, 4 april 2024 ● | Getekende motie 253-399 D66 VVD WN locatie milieustraat Katwoude in definitief locatie-onderzoek tijdelijke woningbouw, 4 april 2024 Schriftelijke vragen ● | Beantwoording vragen Groenlinks en PvdA woonzorgvisie (2023) ● | Beantwoording vragen Jouw Waterland debat verzoek tijdelijke woningbouw (2024) - 39 - BMC, Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland Bijlage 3 | Respondenten ● Portefeuillehouders college ● Afvaardiging gemeenteraad ● Manager ruimte ● Projectmanager Gouwhaven ● Beleidsadviseur wonen/RO ● Beleidsadviseurs sociaal domein ● Projectleider GALA/IZA ● Voorzitter Adviesraad Sociaal Domein ● Vertegenwoordiging woningcorporatie Wooncompagnie ● Bestuurder woningcorporatie Intermaris ● Voorzitter huurdersorganisatie InterWhere ● Ontwikkelingsmanager BPD - 40 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland
- 41 - BMC , Rekenkameronderzoek Thuis in Waterland