214-110 RV Zienswijze gewijzigde begroting 2026, Kadernota 2027-2030, Conceptbegroting 2027 GR WA
Tekst van het document
Monnickendam, 2 juni 2026 Raadsnummer: Zaaknummer:
214-110 138317
Portefeuillehouder: Wettelijke grondslag voor raadsbevoegdheid:
Marian van der Weele art. 35 Wet gemeenschappelijke regelingen
Aan de Raad Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2026 en conceptbegroting 2027 GR Waterlands Archief Voorstel 1. In te stemmen met bijgaande zienswijze op de gewijzigde begroting 2026 en conceptbegroting 2027 van GR Waterlands Archief. De jaarrekening 2025 en de Kadernota 2027-2030 Waterlands Archief voor kennisgeving aan te nemen. Inleiding Als gemeente stellen wij jaarlijks een budget beschikbaar aan de Gemeenschappelijke regeling Waterlands Archief (GR WA). Het Waterlands Archief is een archiefdienst in de zin van de Archiefwet 1995. In die hoedanigheid beheert het WA de archieven van de aangesloten gemeenten. Daarnaast heeft het WA archieven van waterschappen, notarissen en van particuliere instellingen (kerken, bedrijven, verenigingen) en families en personen in bewaring. De hoofdtaak van het WA is gericht op het duurzaam behoud, de toegankelijkheid en het gebruik van de archieven en collecties, zodat de verantwoordingsfunctie van de archieven wordt gewaarborgd en de kennis van de cultuurhistorie van de regio toenemen en behouden blijft. De GR WA stelt op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) jaarlijks een jaarrekening en een begroting op. De begroting geeft de financiële planning voor het komende boekjaar weer voor deze gemeenschappelijke regeling. De jaarrekening geeft een financieel beeld van de activiteiten en resultaten van het afgelopen jaar.
Op 2 april 2026 ontvingen wij van het dagelijks bestuur van het WA de jaarstukken 2025, de gewijzigde begroting 2026, de Kadernota 2027-2030 en de Conceptbegroting 2027. Op grond van de Wgr worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld, om binnen acht weken nadat de jaarstukken en de begroting is toegezonden, hun zienswijze naar voren te brengen aan het bestuur van het WA. De zienswijzen van de gemeenteraden worden voorgelegd aan het bestuur WA en wegen mee bij de definitieve besluitvorming van het bestuur van de GR WA op 9 juli 2026.
Kaders van de gemeenteraad In de vastgestelde Nota Verbonden partijen 2019 zijn de kaders aangegeven waarbinnen invulling dient te worden gegeven aan de diverse gemeenschappelijke regelingen. Met betrekking tot de begrotingen is vermeld: I. Alle concept-begrotingen worden in de raad gebracht waarbij de raad een zienswijze kan geven. II. Ontwerp-jaarrekeningen die niet of marginaal afwijken worden in beginsel niet inhoudelijk behandeld. III. De kadernota en de jaarrekening van de GR VrZW en GR GGD worden wel in de raad behandeld. Toelichting jaarrekening 2025 inclusief controleverklaring van de accountant De accountant heeft de jaarrekening 2025 in principe positief beoordeeld. De jaarrekening 2025 is afgesloten met een negatief saldo van € 40.832,-. De belangrijkste verklaring voor het negatieve resultaat is het reeds voorziene tekort. Verder is dit voornamelijk toe te schrijven aan hogere personeelskosten, lagere huisvestingskosten, hogere specifieke kosten en wat minder opbrengsten. Voorstel is dit saldo te verrekenen met de Algemene Reserve, welke daarmee een stand krijgt van €48.296,-.
Uit de controleverklaring van de account blijkt dat de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten, lasten over 2025 als van de activa en passiva van het Waterlands Archief op 31 december 2025, alsmede van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling Waterlands Archief in overeenstemming is met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Toelichting Gewijzigde begroting 2026 De prognose van baten en lasten 2026 laat enkele verschuivingen zien ten opzichte van de vastgestelde begroting 2026. De totale afwijking tussen de oorspronkelijke begroting en de gewijzigde begroting bedraagt € 51.689. Door hogere overige opbrengsten wordt de aanvullende gemeentelijke bijdrage beperkt tot € 47.869. Op basis van de geldende verdeelsleutel bedraagt het aandeel van gemeente Waterland hierin € 4.650. De begrotingswijziging wordt meegenomen in de najaarsnota 2026. De specificatie geeft inzage in de wijzigingen. De belangrijkste zijn: De personeelslasten stijgen met € 20.600 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Deze afwijking wordt voornamelijk veroorzaakt door de post brutosalarissen (± € 13.000). De stijging hangt samen met een gewijzigde inzet van de medewerker beheer.
In de oorspronkelijke begroting werd deze medewerker volledig toegerekend aan het programma Digitalisering bouwdossiers, maar inmiddels werkt hij weer zoals voorheen voor 50% voor het reguliere programma. Hierdoor vallen de loonkosten binnen het reguliere programma hoger uit. Tegenover deze stijging staan besparingen door de vervanging van twee functies door lager inschaalde medewerkers en het niet opnieuw invullen van de functie Digitale toegankelijkheid en websitebeheer. Deze functie is niet opnieuw ingevuld, de bijbehorende werkzaamheden zijn deels ondergebracht bij de nieuwe medewerker publieksactiviteiten. Hierdoor zijn de taken feitelijk samengevoegd binnen de bestaande formatie, wat leidt tot een structurele kostenbesparing. Daarnaast stijgen de arbokosten met ± €10.000). De hogere arbokosten worden veroorzaakt door de uitvoering van de verplichte Risico‑Inventarisatie en ‑Evaluatie, waarvoor in de oorspronkelijke begroting geen middelen waren opgenomen. Daarnaast is sprake van extra kosten voor een begeleidingstraject van een medewerker via Psyned (circa € 2.500). Dit betreft een traject op advies van de arbodienst, gebaseerd op ervaringscijfers uit 2025 en een realistische inschatting van het vervolg in 2026.
De verhogingen van de personeelskosten en de arbokosten worden gedeeltelijk gecompenseerd door dalingen van andere kosten, zoals de vrijwilligersvergoeding (± € 2000). De specifieke kosten stijgen met € 29.020 door hogere structurele uitgaven voor digitalisering.
Belangrijkste oorzaken zijn extra kosten voor het E-Depot (meer digitale opslag en servicediensten), hogere lasten binnen digitalisering algemeen (zoals stijgende tarieven, abonnementskosten en incidentele uitgaven) en het opnemen van beide gebruikelijke digitaliseringscomponenten in de gewijzigde begroting 2026, waar eerder slechts één component was begroot. Ook zorgen nieuwe structurele kosten voor het periodiek binnenhalen (harvesten) van metadata en digitale objecten voor een stijging in de specifieke kosten. In onderstaand overzicht wordt de gewijzigde begroting 2026 op hoofdlijnen weergegeven en vergeleken met de vastgestelde begroting 2026:
Toelichting Kadernota 2027-2030 De Kadernota geeft inzicht in de te verwachten ontwikkelingen. De Kadernota is gebaseerd op het Uitvoeringsplan 2026-2029, dat u eind 2024 conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling is aangeboden. Verder zijn de verwachtingen ten aanzien van 2027-2030 geüpdatet.
De meerjarenraming van baten en lasten 2027-2030 komt overeen met de meerjarenraming in de Begroting 2027. Het bestuur van het Waterlands Archief onderschrijft nog steeds de verantwoordelijkheid die we samen hebben om een (nieuwe) balans te (blijven) vinden tussen de beschikbare middelen en de benodigde taken. Waar mogelijk kijkt het bestuur waar ruimte is om kosten te besparen, dan wel inkomsten te genereren. Zonder dat dit ten koste gaat van de doelstellingen van het Uitvoeringsplan 2026-2029. Toelichting conceptbegroting 2027 Bijgevoegd treft u de conceptbegroting 2027 van het Waterlands Archief aan. De Begroting 2027 is gebaseerd op het Uitvoeringsplan 2026-2029, de Kadernota 2027-2030 en de Gewijzigde Begroting 2026. In onderstaand overzicht wordt de conceptbegroting van 2027 op hoofdlijnen weergegeven en vergeleken met de gewijzigde begroting 2026. De uitgaven van het WA bestaan voor het grootste deel uit personeelskosten en huisvestingskosten:
Inkomsten WA
Conceptbegroting 2027
Gewijzigde 2026
begroting
Gemeentelijke bijdragen
€ 1.849.700
€ 1.799.900
€ 49.800
Totale inkomsten
€ 1.982.900
€ 1.935.200
€ 47.700
Uitgaven WA
Conceptbegroting 2027
Gewijzigde 2026
Personeelskosten
€ 1.259.800
€ 1.219.100
€ 40.700
Huisvestingskosten
€ 290.500
€ 287.100
€ 3.400
Totale uitgaven
€ 1.982.900
€ 1.935.200
€ 47.700
begroting
Verschil
Digitalisering bouwvergunningen Conceptbegroting 2027
Gewijzigde 2026
Inkomsten bijdragen
€ 186.295
€ 99.905
€ 86.390
€ 189.993
€ 129.628
€ 60.365
Totale kosten
Gemeentelijke
begroting
Verschil
Verschil
Argumenten 1.1 De Wet gemeenschappelijke regelingen bepaalt dat de raad de mogelijkheid heeft een zienswijze te geven Het bestuur van de GR WA stelt de gewijzigde begroting 2026 en de conceptbegroting 2027 niet eerder vast dan nadat de raden van de aan de GR deelnemende gemeenten hun zienswijzen hebben kunnen geven en weegt deze zienswijzen bij de vaststelling mee. 1.2 Het bestuur van de GR WA beslist over de conceptbegroting 2027 De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld zienswijzen naar voren te brengen op de financiële stukken. Alle zienswijzen van de deelnemers worden besproken in de bestuursvergadering van het WA op 9 juli 2026. De zienswijzen wegen mee bij de definitieve besluitvorming van het bestuur WA. Het bestuur WA stelt uiteindelijk de begroting van de GR WA vast.
Kanttekeningen 2.1 De jaarrekening wordt niet inhoudelijk behandeld in dit voorstel In de kaders van de vastgestelde nota verbonden partijen is afgesproken dat jaarrekeningen (m.u.v. GGD en VrZW) die niet of marginaal afwijken niet inhoudelijk worden behandeld in de raad. De jaarrekening wijkt niet dan wel marginaal af van de daarbij behorende begroting en is dan ook niet meegenomen in dit voorstel. In de voorgestelde reactiebrief wordt de jaarrekening voor kennisgeving aangenomen. 2.2 De Kadernota 2027-2030 wordt niet inhoudelijk behandeld in dit voorstel In de kaders van de vastgestelde nota verbonden partijen is afgesproken dat kadernota's (m.u.v. GGD en VrZW) niet inhoudelijk worden behandeld. De inhoud van de Kadernota wordt vastgesteld door het bestuur WA en wordt ter informatie aan uw raad voorgelegd.
Financiële toelichting De gezamenlijke gemeentelijke bijdragen zijn Voor 2027 € 1.849.700 Voor 2028 € 1.908.400 Voor 2029 € 1.966.300 Voor 2030 € 2.027.000 Dit is exclusief Digitalisering Bouwvergunningen. Wij hebben in onze begroting de volgende financiële bedragen gereserveerd voor de periode 2027-2030 (exclusief Digitalisering Bouwvergunningen): Jaar Begroot Waterland Begroot WA Afwijking 2027
€ 187.869
€ 194.943
€ -7.074
2028
€ 207.120
€ 204.065
€
3.055
2029
€ 214.904
€ 215.127
€
223
2030
€ 214.904
€ 225.228
€ -10.324
De systematiek van de (totale) gemeentelijke bijdragen is dat deze jaarlijks stijgen aan de hand van de verwachte stijging van de personeels-, huisvestings- en specifieke kosten. Bij de personeelskosten is uitgegaan van de salarisschalen volgens CAO SGO vanaf april 2025. Bij de andere kosten worden de verwachte prijsstijgingen volgens de nationale consumentenprijsindex (CPI) begroot. Op basis van de geldende verdeelsleutel worden de bedragen teruggerekend naar de gemeenten. De afwijkingen worden rechtgetrokken in onze begroting 2027 op het moment dat de begroting van het WA is vastgesteld. Ten aanzien van Digitalisering bouwvergunningen geldt het volgende: Voor Digitalisering Bouwvergunningen is voor 2027 € 35.865 geraamd. Dit komt door verschuiving van deze werkzaamheden in uitvoeringsjaren en dit bedrag is terug te vinden in de begroting 2027. Vanaf 2028 is de bijdrage nihil.
Communicatie Nadat uw gemeenteraad de zienswijze heeft bepaald op 2 juli 2026 wordt het bestuur van het WA daarvan in kennis gesteld middels bijgaande zienswijzebrief, zodat de reactie bij de besluitvorming over de jaarrekening en ontwerpbegroting in het bestuur van het WA op 9 juli 2026 kan worden meegewogen. Burgemeester en wethouders,
drs. E.G.H. Dijk MPM gemeentesecretaris/algemeen directeur
Bijlage(n): 1. Concept-raadsbesluit 2. Zienswijzebrief 3. Aanbiedingsbrief Waterlands Archief 4. Jaarverslag WA 2025 5. Controleverklaring WA 2025 6. Gewijzigde begroting WA 2026 7. Concept begroting WA 2027 8. Kadernota WA 2027-2030
drs. M.C. van der Weele burgemeester