171-161 Bijlage Context van de digitale moderne werkplek versus de kosten
Tekst van het document
1. Context van het project de digitale moderne werkplek Het realiseren van het project de digitale moderne werkplek bestaat uit meerdere onderdelen, die als puzzelstukken in elkaar grijpen. Elk puzzelstuk is essentieel binnen het gehele project. Laten we één puzzelstuk weg is het resultaat een onvolwaardige digitale moderne werkplek (zie visualisatie). We willen u eerst goed beeld geven van de werkzaamheden voor dit project en doen dit door elk puzzelstuk kort toe te lichten én te visualiseren. Daarna duiken we dieper in op bijbehorende kosten.
1.1 Puzzelstuk Datamigratie We gaan alle data op de H- en G- schijf migreren naar Microsoft Teams, dat is een complexe en veelzijdige uitdaging. De overgang is niet alleen een technologische verschuiving, maar ook een culturele en organisatorische veranderingen. Het vereist zorgvuldige planning, adoptie en een grondige analyse en begrip van zowel de bestaande H- en G-schijf als de mogelijkheden van Teams. Samenwerking tussen IV en de eindgebruikers in combinatie met veel aandacht voor de adoptie is essentieel om ervoor te zorgen dat de overgang zo soepel mogelijk verloopt én om de voordelen van de digitale moderne werkplek betreffende samenwerking en documentbeheer te maximaliseren. Hieronder ziet u een visualisatie van het datamigratie proces op hoofdlijnen.
1.2 Sociaal intranet Het sociaal intranet wordt de voordeur van de digitale moderne werkplek. De verzamelplaats voor taken uit andere applicaties, de plek waar een medewerker alles kan zoeken en vinden, de plaats waar zaken uit andere applicaties samen komen en de plaats waar organisatienieuws, -informatie en -beleid is terug te vinden. Door de digitale moderne werkplek + sociaal intranet te koppelen ontstaat de finale digitale moderne werkplek. Gezien de belangrijke rol die het sociaal intranet als “voordeur van de digitale moderne werkplek” speelt, koos Waterland er bewust voor om een sociaal intranet te kiezen dat het beste bij haar past. Dit is inmiddels via een meervoudige onderhandse aanbesteding gebeurt, die gelijk opliep met de Niet Openbare Europese aanbesteding. Voor deze aanbesteding was geen collegebesluit nodig. Ook deze aanbesteding is voorlopig gegund, onder voorbehoud van positieve budgettaire besluitvorming van de Gemeenteraad op 26 september 2024. De ingangsdatum en duur van het contract zal bij positieve besluitvorming van de Gemeenteraad gelijk zijn aan die van het contract voor de dienst digitale moderne werkplek.
1.3 Security Security is niet voor niets één van de hoofddoelstellingen die we willen bereiken met dit project: “Een veilige en betrouwbare moderne werkplek, die voldoet aan wettelijke beveiligings- en privacy normen”. Die beveiliging is om verschillende redenen belangrijk: 1. Voorkomen van cyberaanvallen en data lekken 2. Voldoen aan richtlijnen en beleid (oa BIO en NIS-2) en daarmee ook het voorkomen van hoge boetes 3. Zorgen voor beveiliging van zowel de medewerkers als van onze inwoners en ondernemers van Gemeente Waterland Een belangrijk onderdeel is zorgen voor een extern team van beveiligingsexperts (MDR SIEM SOC) die de security controle uitvoert op de digitale moderne werkplek. We kozen bewust voor een externe expert. Op deze manier “keurt de slager niet zijn eigen vlees” én profiteren we van gespecialiseerde expertise en geavanceerde technologieën. Hiervoor is een meervoudige onderhandse aanbesteding uitgevoerd.
1.4 Adoptie Het vereist inzet, training, communicatie en continue ondersteuning om ervoor te zorgen dat medewerkers de nieuwe digitale moderne werkplek en nieuwe processen omarmen en er effectief mee gaan werken. Adoptie (= verander- en communicatieaanpak én trainingen) is van groot belang voor het slagen van de implementatie én het is een cruciaal aspect van het realiseren van de voordelen van de digitale moderne werkplek. Met behulp van een gedegen verander- en communicatieaanpak én trainingen zorgen we dat de investeringen in de digitale moderne werkplek optimaal worden benut. In feite kun je zeggen dat een gebrek aan adoptie in essentie een verspilling is van de investering in dit project. Niet alleen een verspilling van financiën maar ook van de tijdinvestering van al je medewerkers. Deze verander- en communicatieaanpak én trainingen staan niet voor niets in het hart van het project. Het is het puzzelstuk dat alles verbind en overal aanwezig is, vandaar dat er geen aparte visualisatie van is.
1.5 Techniek De dienst digitale moderne werkplek is tweeledig. In het begin bestaat deze uit de te verrichten implementatiediensten en het vervolgens opleveren van de digitale moderne werkplek. Na oplevering ligt de focus meer op beheer- en onderhoud en doorontwikkeling. De implementatiediensten bestaan op hoofdlijnen uit het implementeren en realiseren van een veilige, stabiele en beheersbare digitale moderne werkplek. Ervoor zorgen dat alle nieuwe functionaliteiten getest en akkoord bevonden worden. Zorgen dat de correcte digitale identiteiten de juiste toegang hebben tot bestanden en applicaties inclusief de monitoring en control functie. Implementeren van het organisatie-brede en geldende beleid op het gebied van informatieveiligheid, privacy en security en zorgen dat middels tooling de security standaard voldoet aan alle wettelijke vereisten. Datamigratie van de G- en Hschijf naar de Teams/Sharepoint omgeving, et cetera. Beheer en onderhoud van de digitale moderne werkplek gaat in na oplevering.
Hoofdonderdelen hiervan op hoofdlijnen zijn onder andere: Onderhoud en beheer (2e en 3e lijns), Beheren van de koppelingen en integraties, doorontwikkeling van de digitale moderne werkplek, bewaking van de architectuur, zorgen dat de digitale moderne werkplek blijft voldoen aan alle security en privacy principes, beheertooling waarmee Waterland functioneel beheer kan uitvoeren, beveiligde en beheerde digitale moderne werkplek devices. Inmiddels is de winnaar van de Niet Openbare Europese aanbesteding bekend. (voorlopig gegund onder voorbehoud van financiering door u de Gemeenteraad op 26 september 2024). Op hoofdlijnen ziet de visualisatie er als volgt uit
2. Projectinvestering Om dit project te kunnen realiseren is een eenmalige projectinvestering nodig. In de volgende paragraven beschrijven we hoe deze projectinvestering is opgebouwd en vervolgens hoe de eerder beschreven puzzelstukken terug te vinden zijn in deze projectinvestering. Hieronder ziet u de samenvatting van de projectinvestering, in de paragraven daarna vindt u de toelichting per onderdeel.
De project periode: 2024 (3 maanden = oktober tm december) en 2025 (12 maanden = januari tm december). 2.1 Onderdeel Projectgroep Idealiter vul je het projectteam met interne mensen. Er zijn echter te weinig mensen intern aanwezig om aan alle extra vraag vanuit het project te kunnen voldoen. We hebben de volgende opties onderzocht: • Stagiaires: HR heeft een flink aantal uitvragen uitstaan voor stagiaires op de afdeling Communicatie/ HR/ DIV. Er zijn echter geen stagiaires beschikbaar. •
Tijdelijk iemand in dienst nemen, gedurende de duur van het project, om de uur kosten te verlagen. HR heeft hier een negatief advies over afgegeven. Het in dienst nemen op tijdelijke basis brengt te veel risico met zich mee.
•
Intern Communicatie projectlid voor meerdere projecten, deze optie gaan we invullen met Emmy Miedema.
•
Op bepaalde momenten goedkope studenten inzetten: Tijdens livegang gaan we dit doen met de zogenaamde Floorwalkers.
•
Senior: Om zo effectief mogelijk met de mensen en gevraagde rollen om te gaan hebben we een aantal rollen samengevoegd. De senior adoptiespecialist moet verstand hebben van adoptie én communicatie én van trainingen én van changemanagement én heel hands on zelfstandig deze zaken kunnen oppakken. We sturen erop dat de senior haar/zijn kennis zo veel als mogelijk overdraagt aan de interne collega’s. Zo wordt de kennis geborgd na oplevering van het project.
Na dit onderzoek kon de projectgroep samengesteld worden. Deze bestaat uit 11 leden (7 intern en 4 extern). Twee van de interne projectleden gaan full time in het project meedraaien. Vervanging voor hen is noodzakelijk, aangezien er bij de interne collega’s geen vervanging voor handen is. Deze vervangingskosten zijn opgenomen in de projectinvestering. De benodigde uren van de verschillende projectleden zijn voor 2024 en 2025 in kaart gebracht en vormen zo de input voor het onderdeel “Projectgroep” in de Projectinvestering. 2.2 Sociaal intranet Het huidige Waterweb wordt vervangen voor een nieuw sociaal intranet van leverancier AM Impact, die als voordeur van de digitale moderne werkplek gaat functioneren (zie 1.3 sociaal intranet en de visualisatie). De technische implementatie wordt in nauwe samenwerking gedaan met de leverancier van de digitale moderne werkplek, zodat ze samen één nauwsluitend geheel opleveren. Daarnaast worden de interne redacteuren getraind op het nieuwe Content Management Systeem (CMS) van dit sociaal intranet. Zij gaan vervolgens aan de slag met het creëren van nieuwe content (teksten, foto’s, video’s, et cetera) en plaatsen deze in de nieuwe omgeving. De huidige content op Waterweb is dermate verouderd en niet meer actueel, dat we besloten hebben om deze niet mee te nemen. De totale kosten hiervoor zijn opgenomen in deze projectinvestering.
2.2 Digitale moderne werkplek De hier opgenomen kosten zijn de kosten voor het implementeren van de digitale moderne werkplek. Deze zijn gelijk verdeeld over beide jaren. In het begin zijn de aanloopkosten van een implementatie vaak hoger, vandaar deze verdeling. Voor detaillering van deze kosten zie 1.6 Techniek en bijlage 2 voor de offerte met de details. 2.3 Adoptie- en communicatie opzet en uitvoer (inclusief training) Er komt een externe adoptiespecialist die nauw samengewerkt met de Communicatie expert en de externe Microsoft 365 trainer. Deze post zijn de kosten voor de opzet en uitvoer van alle adoptie- en trainingswerkzaamheden én het ontwikkelen en uitvoeren van al het adoptie-, communicatie- en trainingsmateriaal (inclusief de pilot en de livegang). Om een idee te krijgen van wat er gaat gebeuren: •
Gebruikersonderzoek (kwantitatief en kwalitatief) + gebruikersonderzoek na livegang
•
Opstellen persona's obv gebruikersonderzoek, linken aan IT-werkprofielen en verwerken in communicatie en trainingsaanpak
•
Opstellen en uitvoer van de verander- en communicatie aanpak en planning
• •
Opstellen en uitvoeren van alle trainingen How to video’s (ontwerpen en maken)
•
Alles omtrent de klankbordgroep (Opstellen, voorbereiden en uitvoeren van de sessies elke 3 weken + communicatie richting stakeholders over uitkomsten klankbord
•
Datamigratie ondersteuning en begeleiding: Denk hierbij onder andere aan Workshops omtrent datamigratie, organiseren van afdelingssessies, organiseren van inloopspreekuren / hulplijnen, trainen, et cetera
•
Implementatie ondersteuning/begeleiding
•
Trainingen: alles met trainer afstemmen omtrent opzet/uitvoer van de trainingen en ondersteunen bij de uitvoer hiervan
•
Opzetten en uitvoeren van de veranderaanpak voor het MT
•
Pilot: ontwikkelen, opzetten en uitvoeren
•
Livegang: ontwikkelen, opzetten en uitvoeren
2.4 Security Zoals aangegeven bij 1.4 security is er een meervoudige onderhandse aanbesteding uitgevoerd. De implementatiekosten voor deze MDR SIEM SOC zijn opgenomen in deze projectinvestering 2.5 Testen We ronden de implementatie van de digitale moderne werkplek eind 2025 afronden met een malware onderzoek (Red Teaming). Daarmee kunnen we echt testen hoe de beveiliging ervoor staat. Red Teaming is een breed onderzoek of de informatiebeveiliging op orde is. Het gaat verder dan alleen de technische implementatie en kijkt ook naar de organisatorische implementatie. De kosten voor Red Teaming zijn opgenomen in deze projectinvestering.
2.6 Projectinvestering en de verdeling over de diverse puzzelstukken De puzzelstukken (deelprojecten van het totale project) maken elk gebruik van diverse onderdelen van deze projectinvestering. In onderstaande tabel wordt per puzzelstuk weergegeven welke projectkosten daarmee corresponderen. Zo wordt de onderlinge afhankelijkheid duidelijker. Onderdeel Datamigratie
Projectbegroting Punt 1 Punt 3
Security
Sociaal Intranet
Punt 4 Punt 1 Punt 3 Punt 4 Punt 5 Punt 6 Punt 1 Punt 2 Punt 3 Punt 4
Adoptie
Punt 6 Punt 1 Punt 3 Punt 4
Techniek
Punt 5 Punt 1 Punt 2 Punt 3 Punt 4 Punt 6
Opmerkingen Opzet en uitvoer door projectleden van zaken omtrent datamigratie (data-analyse, migratie regels, afstemmen planning van de werkzaamheden, etc.) Opstellen datamigratieplan, uitvoer geautomatiseerde datamigratie, etc. (door leverancier dienst digitale moderne werkplek) Afdelingssessies, workshops met uitleg, inloopspreekuren, communicatie over de datamigratie, afstemming aanpak met klankbordgroep, trainen, etc. Opzet en uitvoer door projectleden van zaken omtrent Security (security beleidsstukken, DPIA, Mobiele Telefoon beleid, etc.) Inrichting Microsoft Defender/BIO/NIS2.0, etc., uitvoer door leverancier dienst digitale moderne werkplek Workshops/ webinars en overige communicatie over security, medewerkers trainen op privacy/security zaken, etc. Implementatiekosten voor de installatie van MDR SIEM SOC Uitvoer van security/privacy testen (door een externe specialist op security gebied) Opzet en uitvoer door projectleden van zaken omtrent sociaal intranet (opzetten van de sociaal intranet Governance, opzet /indeling van sociaal intranet + content creatie en contentrealisatie, redacteurenmodel, etc.) Implementatiekosten sociaal intranet. Uitvoer: leverancier sociaal intranet Koppelingskosten van sociaal intranet met dienst digitale moderne werkplek. Uitvoer: leverancier sociaal intranet + leverancier dienst digitale moderne werkplek.
Workshops/webinars met uitleg, inloopspreekuren, communicatie over nieuwe startportaal, afstemming aanpak met klankbordgroep, redacteuren trainen op werking startportaal van digitale moderne werkplek, etc. Testen van alle technische implementaties Opzet en uitvoer door projectleden (adoptie- en communicatiestrategie) Uitvoer adoptie en communicatie strategie en uitvoer van de trainingen om alle medewerkers te motiveren, enthousiasmeren en trainen op de nieuwe werkwijze van de digitale moderne werkplek Vooronderzoek om weerstand ter achterhalen bij stakeholders én de factoren die zorgen draagkracht. Vervolgens opzetten van adoptiestrategie inclusief de communicatie en trainingen. Uitvoer van deze verander en communicatie aanpak (gedurende de implementatie, bij de pilot en bij livegang). Borging van de veranderaanpak, na livegang. Workshops/ webinars en overige communicatie over security, medewerkers trainen op privacy/security zaken, etc. Opzet en uitvoer door projectleden van alle zaken omtrent de techniek (implementatie, testen, pilot, SLA, beheer, etc.) Koppelingskosten van sociaal intranet met dienst digitale moderne werkplek. Uitvoer: leverancier sociaal intranet + leverancier dienst digitale moderne werkplek.
Technische implementatie van alle werkzaamheden, uitvoer door leverancier dienst digitale moderne werkplek Uitvoer adoptie en communicatie strategie en uitvoer van de trainingen om alle medewerkers te motiveren, enthousiasmeren en trainen op de nieuwe werkwijze van de digitale moderne werkplek Testen van alle technische implementaties