CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

167-3 Bijlage 6 Verslag Raadsinformatieavond participatieverordening

Raadsvergadering 5 maart 2026, gemeente WaterlandBij agendapunt: Raadsvoorstel Participatieverordening Waterland 20261.866 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Verslag raadsinformatieavond participatieverordening

23-9-25

Pagina 1 van 6

Inleiding Op 23 september is Burgemeester Marian van der Weele het gesprek aangegaan met de aanwezige leden van de gemeenteraad over burgerparticipatie in Waterland. Aanleiding voor de raadsinformatieavond was de ontwikkeling van de participatieverordening en de wens om te komen tot een meer integrale aanpak van burgerparticipatie. Aan de hand van een presentatie zijn ervaringen praktijkvoorbeelden aandachtspunten en knelpunten besproken. Dit document bevat een beknopte weergave van de besproken onderwerpen en de daaruit getrokken lessen. ,

,

Reflectie op participatieavonden 1e avond nieuw parkeerbeleid binnenstad Monnickendam De eerste participatieavond in het gemeentehuis werd door aanwezige raadsleden breed als mislukt beoordeeld. Er werd aangegeven dat de presentatie onvoldoende aansloot bij het publiek en dat de gebrekkige presentatie en informatieborden als verouderd werden beschouwd. Daarnaast werd het ontbreken van duidelijke gespreksleiding benoemd waardoor gesprekken door elkaar liepen. Tot slot was er weinig ruimte voor interactie met de aanwezige inwoners. Dit wekte bij deelnemers de indruk dat het plan grotendeels vaststond en dat de mogelijkheden voor aanpassing beperkt waren ,

Lessen: • •

De wijze van presenteren en de gekozen werkvormen dienen aan te sluiten bij de doelgroep. o Dit krijgt expliciet aandacht bij het opstellen van het participatieplan. De kaders van een initiatief en de mate van beïnvloedingsruimte moeten tijdens participatiemomenten duidelijk worden gecommuniceerd. o Dit vormt een centraal onderdeel van de integrale aanpak van burgerparticipatie en het participatieplan.

2e avond nieuw parkeerbeleid binnenstad Monnickendam De presentatie tijdens de tweede participatieavond in de Bierderij werd door raadsleden als duidelijker ervaren dan die van de eerste avond. Tegelijkertijd werd ook hier het ontbreken van voldoende regie benoemd. Zo was wethouder Scheepstra achter in de zaal slecht verstaanbaar. In tegenstelling tot de eerste avond ontstond bij deelnemers niet de indruk dat er geen ruimte voor verandering was. De indruk werd gewekt dat er helemaal nog geen duidelijke kaders waren vastgesteld. Dit leidde ertoe dat participanten de avond verlieten met een gevoel van onduidelijkheid over het vervolg. De beperkte terugkoppeling na afloop heeft dit gevoel versterkt. Raadsleden gaven aan begrip te hebben voor de organisatie van deze avond mede in het licht van de moeizame start tijdens de eerste participatieavond waardoor de tweede avond onder verhoogde druk plaatsvond. Tijdens de raadsinformatieavond werd daarnaast kritisch gereflecteerd op de rol van de gemeenteraad zelf. Het politiseren van het onderwerp onder meer door online mobilisatie van achterbannen droeg eraan bij dat een deel van de deelnemers de avond niet met een neutrale houding inging. Dit uitte zich onder andere in het gebruik van diskwalificerende leuzen door enkele aanwezigen aan het begin van de bijeenkomst. ,

,

,

,

Lessen: •

Praktische knelpunten die eenvoudig te voorkomen zijn zoals onvoldoende verstaanbaarheid en een tekort aan zitplaatsen dienen zich niet voor te doen tijdens participatiebijeenkomsten. o Opnemen van een praktische checklist in het draaiboek voor participatieavonden. Tijdens de raadsinformatieavond is vastgesteld dat er behoefte is aan verduidelijking van de rol en verantwoordelijkheid van de gemeenteraad tijdens participatiemomenten. o Het vastleggen van deze rol in nadere procesafspraken kan bijdragen aan meer duidelijkheid. ,

,

•

Pagina 2 van 6

Avond

zelfstandigheid

over

damman is gerefereerd aan de participatieavond over zelfstandigheid. Daarbij werd opgemerkt dat de opzet van deze avond als duidelijk werd ervaren en dat de moderator bijdroeg aan rust en structuur in het gesprek, onder meer door zelf de microfoon te hanteren bij het verlenen van het woord aan deelnemers. Door

(geanonimiseerd)

Lessen: De inzet

e

een

rol

en

van

moderator zijn in

een

belangrijke

bepalend

mate

voor

de sfeer

en

het

verloop van

participatiebijeenkomst. o

_ Opnemen van praktische tips en aandachtspunten voor moderatie in het draaiboek voor participatieavonden. Het opnemen

o

de

van

mogelijkheid

tot

inzet

van

een

externe

moderator

in het format

Participatieplan.

Tijdelijke woningbouw De informatieavond

& de

sporthal

tijdelijke woningbouw in Waterland werd door meerdere raadsleden als te vroeg in Daarbij werd aangegeven dat participatie op basis van een volledig open uitgangspunt wit voor deelnemers lastig is. Bij het traject rond de sporthal werd juist het tegenovergestelde (“een vel”) ervaren: daar was de locatiekeuze reeds gemaakt, waardoor de inbreng van inwoners mogelijk in een laat stadium heeft plaatsgevonden. het proces

over

ervaren.

Lessen De timing

e

participatiemomenten

van

zorgvuldige afweging: o

_ Ontwikkelen van hulpmiddelen

Informatieavond door Coa algemeen

en

besluitvormingsprocessen vraagt

maar

die ondersteunen

ook niet te laat te worden

bij het bepalen

van

een

om

een

ingezet.

passend

moment

participatie.

voor

Over het

binnen beleids-

participatie dient niet te vroeg,

werd

over

AZC

positief gevoel teruggekeken op deze informatieavond. De opzet werd als duidelijk ervaren en het feit dat deelnemers zittend en plenair werden geïnformeerd, droeg bij aan rust en overzicht. Wel werd opgemerkt dat het thema veiligheid, voor veel inwoners een van de meest prangende onderwerpen, pas tijdens de vragenronde expliciet aan bod kwam. met

een

Lessen:

_ De inhoud en opbouw

e

belangrijkste

zorgen

Waar

o

mogelijk

Bij onderwerpen

e

van

en

met

vragen de

een

participatie- of informatieavond dienen

een

van

agenda

aan

te sluiten

bij de

inwoners. vooraf

samen

met

participanten bepalen.

grote maatschappelijke impact verdient

een

zittende, plenaire opzet de

voorkeur. o

Opnemen in format Participatieplan

Toepassen Tijdens mate

de avond

van

Casus:

invloed

op

casussen

is gevraagd van

Maaiveld

om

bij twee

casussen

de trede op de

participatieladder te bepalen,

oftewel de

participanten.

oranjewijk

Volgens de aanwezigen dienen directe omwonenden te worden geïnformeerd en de mogelijkheid te krijgen om ideeën en opmerkingen te delen. Daarnaast werd aangegeven dat coproductie op het onderdeel groen wenselijk en mogelijk is. Ook werd genoemd dat een kleinere groep betrokken en gemotiveerde inwoners intensiever zou kunnen samenwerken met de gemeente. Daarbij is nadrukkelijk opgemerkt dat de

Pagina 3 van 6

samenstelling van zo’n groep voldoende divers moet zijn en een goede afspiegeling van de omgeving dient te vormen.

Lessen: •

•

De diversiteit van participanten moet zo goed mogelijk worden gewaarborgd. o Onderdeel maken van de aandachtspunten bij het opstellen van een Participatieplan Binnen één participatietraject kan per onderwerp of onderdeel een verschillende mate van participatie passend zijn. o Bewust vastleggen per onderdeel van een initiatief.

Casus: Verkeer Broek in Waterland Bij de bespreking van deze casus waren de aanwezigen het erover eens dat de trede ‘meebeslissen’ niet haalbaar is. Het onderwerp werd hiervoor als te complex beschouwd mede vanwege de beperkingen die voortvloeien uit bestaande wet- en regelgeving. De dorpsraad van Broek in Waterland heeft in het kader van de huidige verkeersproblematiek eerder zelf een alternatief uitgewerkt dat uiteindelijk niet uitvoerbaar bleek vanwege deze beperkingen. Raadsleden gaven aan dat een vorm van coproductie waarbij de dorpsraad wordt betrokken zowel haalbaar als wenselijk wordt geacht. ,

,

,

,

Lessen: •

•

De mate van complexiteit en de beschikbare ruimte voor aanpassing van projecten en beleid moeten worden meegewogen bij het ontwerpen van participatietrajecten. o Randvoorwaarde voor het bepalen van de vorm van participatie De hoogst haalbare vorm van burgerparticipatie moet door de organisatie nagestreefd worden o De inrichting van de participatie-beslisboom ondersteunt het verkennen van de maximaal haalbare vorm van participatie per traject.

Input VVD-fractie De VVD-fractie was niet aanwezig tijdens de raadsinformatieavond en is na afloop in de gelegenheid gesteld om input te leveren. De fractie geeft aan dat het bij de aankondiging van burgerparticipatie belangrijk is om duidelijk te communiceren welke veranderingsmogelijkheden er zijn en welke ruimte wordt geboden binnen bestaande wet- en regelgeving. Daarnaast wordt benadrukt dat vooraf in afstemming met de raad helder moet zijn wat het doel van het participatietraject is en welke rol de gemeenteraad daarin vervult. Dit wordt met name van belang geacht in situaties waarin raadsleden zelf deelnemen aan een participatietraject. ,

,

Algemene opmerkingen: Kernwoord: Taalgebruik

Vraag /opmerking: De term consultatie geeft verwarring. Daarnaast worden er veel termen door elkaar gebruikt; informatieavond inloopavond consultatieavond en participatieavond. ,

Rol van de Raad

,

De partijen zien zichzelf als de voelsprieten van de samenleving ze stellen voor dat ambtenaren langs kunnen komen bij fractievergaderingen om de impact van een onderwerp te bespreken. ,

Lessen De organisatie moet eenduidig taalgebruik hanteren en termen consequent gebruiken waarbij per term duidelijk wordt gemaakt welke mate van invloed participanten hebben tijdens het participatiemoment. De suggestie om ambtenaren te laten aansluiten bij fractievergaderingen is tijdens de bespreking naar voren gebracht. Dit wordt gelet op het belang van rolzuiverheid en de scheiding tussen bestuur ambtelijke organisatie en politiek niet ,

,

,

,

Pagina 4 van 6

wenselijk geacht. Informatievoorziening aan de gemeenteraad vindt plaats via de daarvoor bestemde en transparante kanalen zodat gelijke toegang tot informatie voor alle raadsleden wordt gewaarborgd. Een actoren- en/of krachtenveldanalyse zal een onderdeel vormen van het format voor participatieplannen. Aandachtspunt maken in het Participatieplan op basis van best practices. De organisatie zet zich in om burgerparticipatie vaker in te zetten met de ambitie om dit in de toekomst structureel en met voldoende ondersteuning vorm te ,

Krachtenveld- en actoren analyse

Een commercieel bedrijf maakt vaak een actorenof krachtenveldanalyse; de vraag wordt gesteld of de gemeente dit ook zou moeten doen.

Unusual suspects

Hoe bereik je inwoners die niet standaard meedoen of anders denken?

Vertraging door participatietraject

Een extra doorlooptijd van een grot project bijvoorbeeld een half jaar als gevolg van een zorgvuldig participatietraject wordt door de aanwezigen als acceptabel beschouwd. Een goede voorbereiding wordt daarbij gezien als een essentieel onderdeel van het proces en komt tot uiting in de kwaliteit en het draagvlak van het eindresultaat. Moet er niet van tevoren een inschatting gemaakt worden van de gevoeligheid van een onderwerp. ,

,

Gevoeligheid onderwerp

Gevolgen keuzen en optie voorleggen

Er wordt benoemd dat de gevolgen van beleid heel duidelijk benoemd moeten worden als er een keuze gemaakt kan worden hoe moeilijk dit ook is. ,

,

geven.

De mogelijkheid om een integrale impactanalyse te ontwikkelen wordt onderzocht. Het expliciet benoemen van de gevolgen van verschillende beleidskeuzes wordt onderschreven als een belangrijk uitgangspunt binnen de beleidsvoorbereiding in brede zin. De organisatie streeft ernaar om waar keuzes voorliggen de consequenties van verschillende opties zo helder en volledig mogelijk inzichtelijk te maken ook wanneer dit complex of gevoelig is. De participatieverordening ziet uitsluitend op participatietrajecten die door de gemeente zelf worden georganiseerd. In de praktijk lopen verantwoordelijkheden voor inwoners echter vaak door elkaar. Bij projecten zoals de Bernhardbrug wenden inwoners zich regelmatig tot de gemeente terwijl de provincie verantwoordelijk is. Van inwoners kan niet worden verwacht dat zij deze verantwoordelijkheden altijd scherp kunnen onderscheiden. De gemeente blijft daarom een laagdrempelig aanspreekpunt en wijst inwoners waar nodig de weg naar de juiste bestuurslaag. Het participatieverslag vervult ,

,

,

Reikwijdte participatiebeleid

Het is belangrijk om duidelijk te maken wat de reikwijdte is van de participatieverordening. Deze heeft uitsluitend betrekking op participatie die door de gemeente zelf wordt georganiseerd en niet op trajecten van andere overheden of organisaties zoals de Bernhardbrug van de provincie. Voor inwoners lopen deze verantwoordelijkheden in de praktijk echter vaak door elkaar waardoor zij de gemeente snel aanspreken. ,

,

Transparantie

Het beeld bestaat dat er veel input wordt

,

Pagina 5 van 6

beleidskeuze

opgehaald bij inwoners maar dat uiteindelijk ambtelijk andere keuzes worden gemaakt. Dit roept de vraag op hoe inwoners zekerheid kunnen krijgen dat hun inbreng zorgvuldig en eerlijk wordt ,

meegewogen.

hierin een centrale rol: door hierin transparant te verantwoorden welke inbreng is geleverd en hoe deze is betrokken bij de uiteindelijke keuzes wordt het participatieproces zorgvuldig eerlijk en navolgbaar en wordt het vertrouwen van inwoners in participatie binnen de gemeentelijke besluitvorming versterkt. ,

,

Pagina 6 van 6

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=2a7ffb68-dd47-4bb5-95b3-a41cf5c5acdd