CConstaterende datWaterland
Koppel je AI →
Document · PDF

157-186 Bijlage 4 Nota Grondbeleid

Raadsvergadering 8 mei 2025, gemeente WaterlandBij agendapunt: Wijzigen Nota Grondbeleid18.060 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Beleidsuitgangspunt: Bij de herziening van de gemeentelijke omgevingsvisie beziet de gemeente Waterland in hoeverre zij hierin een regeling bovenplanse kosten en bijdrage aan ruimtelijke ontwikkeling wil opnemen.

5 Grondprijsbeleid en methoden van gronduitgifte 5.1 Grondprijsbeleid

Het grondprijsbeleid geeft inzicht in de methode waarmee de gemeente Waterland grondprijzen bepaalt bij het uitgeven van grond. De gemeente

Waterland heeft het grondprijsbeleid uitgewerkt in een separate grondprijzenbrief. Het college stelt jaarlijks de grondprijzenbrief vast, met grondprijzen voor bouwgrond, bedrijventerreinen, sociale huurwoningen, snippergroen etc. Voorafgaand aan de besluitvorming wordt een taxateur of taxatiecommissie geconsulteerd om te zorgen dat de grondprijzen marktconform zijn. De grondprijzenbrief vormt het kader waarbinnen onderhandelingen over grondprijzen plaatsvinden en is als bijlage 2 opgenomen bij deze Nota.

5.2 Categorieën

Bij de verkoop en verhuur van grond/onroerende zaken worden de volgende categorieën gehanteerd. 1. Snippergroen (maximaal 50 m²) 2. Bouwgrond 3. Grond voor sportbeoefening 4. Erfpachtgrond 5. Landbouwgrond 6. Volkstuinen 7. Grond voor groenadoptie 8. Strategische grond (bijvoorbeeld voor toekomstige nieuwbouw) Het is aan het college om te bepalen onder welke categorie de betreffende grond/onroerende zaak valt. Voor de verkoop- en verhuurprijzen van gronden vallend onder categorie 1 tot en met 8 wordt verwezen naar de grondprijzenbrief in bijlage 2 van deze nota.

5.3 Algemene verkoopvoorwaarden

De hieronder genoemde voorwaarden gelden bij elke verkoop van grond/onroerende zaken (in alle categorieën). 5.3.1 Beeldbepalend groen en bomen

Voor alle categorieën geldt dat als de bedoelde grond/onroerende zaak onderdeel uitmaakt van de Hoofdgroenstructuur (voortkomend uit de ten tijde van de aanvraag vigerende groenvisie) of indien er op de bedoelde grond/onroerende zaak een boom staat die op de lijst van waardevolle bomen wordt genoemd, zal een verzoek om aankoop van de grond/onroerende zaak worden afgewezen. Het college heeft de bevoegdheid hiervan gemotiveerd af te wijken. 5.3.2 Kabels en leidingen

Voor alle categorieën geldt dat als er in de bedoelde grond/onroerende zaak kabels en/of leidingen aanwezig zijn, een verzoek om aankoop van de grond/onroerende zaak wordt afgewezen. Het college heeft de bevoegdheid hiervan gemotiveerd af te wijken. Wanneer er in overeenstemming met de koper wordt besloten om de grond toch te verkopen en het is noodzakelijk dat de in het te verkopen perceel gelegen kabels en leidingen verlegd dienen te worden, dan komen de kosten voor het verleggen voor rekening van de koper. 5.3.3 Verkoop/verhuur van snippergroen

Reststroken grond, ook wel snippergroen genoemd, kunnen van grote waarde zijn voor aanliggende eigenaren. Het betreft gronden die geen onderdeel zijn van de groenstructuur, het openbaar nut niet dienen, waar geen kabels, leidingen en rioleringen in de grond liggen en waar geen toekomstige ruimtelijke ontwikkeling voorzien is. Uitgangspunt is dat de grond pas in gebruik gegeven, verhuurd of verkocht wordt als binnen de organisatie naar de volgende onderwerpen onderzoek is gedaan en daar geen negatief oordeel uit is gekomen: 1. eigendomssituatie; 2. locatie van de grond (strategische waarden); 3. groenvisie; 4. wegen en verkeer; 5. kabels en leidingen; 6. erfgoed;

7. beheersmatige aspecten. De specifieke vereisten per onderwerp zijn in een lijst in bijlage 3 behorende bij deze nota opgenomen.

De kosten voor het in behandeling nemen van een verzoek tot aankoop van gemeentegrond, zijn als volgt en worden bij de verkoopprijs opgeteld. - het in behandeling nemen van het verzoek tot aankoop/verhuur grond (à € 91,3494,35); - de KLIC-melding (à € 74,2276,67)4 De verkoopprijs/verhuurprijs van gemeentegrond is vastgelegd in de grondprijzenbrief. 5.3.4 Groenadoptie

Gemeentegrond kan in aanmerking komen voor groenadoptie. Dit houdt in dat bewoners van de gemeente Waterland gemeentegrond mag onderhouden, waarbij het stuk grond openbaar toegankelijk moet blijven voor andere bewoners. Zo mag de grond bijvoorbeeld niet omheind worden door een schutting.

De spelregels en de interne richtlijnen voor het in beheer geven van gemeentegrond zijn opgenomen in bijlage 4 behorende bij dit grondbeleid.

Bij groenadoptie geldt er een minder strikte controle dan bij de verzoeken tot aankoop of huur van gemeentegrond omdat een overeenkomst van groenadoptie te allen tijde direct opzegbaar is. 5.3.5 Aanpassing bestemmingsplan

4 Inflatiecorrectie.

Veel van de verkochte grond krijgt na verkoop een andere bestemming dan de bestemming zoals vermeld in het bestemmingsplan. Een perceel gemeentegroen wordt na verkoop door de koper bij zijn eigendom getrokken en maakt over het algemeen deel uit van zijn tuin. De consequentie hiervan kan zijn is dat de situatie dan niet meer in overeenstemming is met het bestemmingsplan. Het is echter niet efficiënt om bij elke verkoop een herziening van het bestemmingsplan door te voeren. Om die reden zal aanpassing pas bij een integrale herziening van het bestemmingsplan plaatsvinden en wordt de ontstane situatie waarbij de grond wordt gebruikt als tuin, tot die herziening gedoogd.

In de met kopers van dergelijke percelen te sluiten koopovereenkomst wordt een bepaling opgenomen waaruit blijkt dat de koper zich bekend verklaart met het feit dat de bestemming van het gekochte openbaar groen betreft een dus eigenlijk niet als tuin mag worden gebruikt. Ook wordt melding gemaakt van de mogelijke aanpassing van de bestemming bij een integrale herziening van het bestemmingsplan, maar dat het risico dat als deze aanpassing niet (volledig) plaatsvindt geheel voor risico van de koper is. Indien de grond wordt aangekocht ten behoeve van bebouwing dan is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk. Bovenstaande bepaling wordt als kwalitatieve verplichting vastgelegd in de koopovereenkomst. 5.3.6 Minimale verkoop en/of verhuurprijs

In verband met werkzaamheden die door de gemeente Waterland verricht dienen te worden bij verkoop van grond/onroerende zaken zal – ongeachte de grootte – bij: - verkoop een minimale totale verkoopprijs van zeshonderdachtenveertig euro en eenenzeventig cent (€ 648,71)vijfhonderd en vijftig euro (€ 627,99) worden aangehouden; - verhuur een minimale totale verhuurprijs van vierenzestig euro en zevenentachtig cent (€ 64,87)vijf en vijftig euro (€ 62,80) worden aangehouden.

5.3.7 Indexatie

De bedragen genoemd in deze nota en de bijbehorende bijlagen worden jaarlijks geïndexeerd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de maandprijsindexcijfers volgens de consumentenprijsindex (CPI, 2015=100), reeks alle huishoudens, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

6 Woningbouwprogramma en sociale woningbouw 6.1 Inleiding

De gemeente Waterland heeft een groeiende aantrekkingskracht op woningzoekenden. Momenteel is in alle segmenten van de woningmarkt de vraag groter dan het aanbod. De gemeentelijke woningmarkt staat onder invloed van de nabijheid van de stad Amsterdam, waar de druk op de woningmarkt logischerwijs overloopt naar de regio en zorgt voor een verwachte verdere groei van de woningvraag in de komende decennia. Daarnaast heeft ook de gemeente Waterland te maken met toenemende vergrijzing van de bevolking gekoppeld aan een toename van het aantal eenpersoonshuishoudens.

In de Woonvisie 2025 staat woningbouw dan ook centraal. De gemeente Waterland neemt haar verantwoordelijkheid om de woningnood te bestrijden

en pakt een actieve rol. De volgende, voor het grondbeleid van belang zijnde opgaven zijn in de Woonvisie geformuleerd. - Waterland heeft een hoge groeiverwachting, bouwplannen zijn noodzakelijk. - De gemeentelijke woningmarkt is niet goed toegankelijk voor starters. Het prijsniveau van koopwoningen ligt hoog en het aanbod sociale huurwoningen is beperkt. - De sociale huursector wordt voor 30% bewoond door huishoudens buiten de doelgroep. Ongeveer een derde van de doelgroep woont buiten de sociale sector. - De wachttijden voor sociale huur zijn onaanvaardbaar hoog. - Vergrijzing; het aantal 75-plussers neemt fors toe en ook het aantal eenpersoonshuishoudens (alleenstaanden) groeit. In dit hoofdstuk worden een aantal definities gegeven, doelgroepen gespecificeerd en wordt er een uitwerking gegeven aan het beleid om sociale woningbouw binnen het segment te behouden.

6.2 Definities

- Sociale huurwoning Een sociale huurwoning is een woning met een aanvangshuur onder de huurtoeslaggrens waarbij de instandhouding voor de in een gemeentelijke verordening omschreven doelgroep voor ten minste tien jaar na ingebruikname is verzekerd (Bro). - Betaalbare woning Een betaalbare woning is een middeldure huurwoning of betaalbare koopwoning met een maximale huurprijs of maximale koopprijs conform het separaat door de gemeente Waterland vastgestelde Beleidsstuk 30-30-40, welke is opgenomen in bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid. - Starter Als starter wordt aangemerkt iemand die zich voor het eerst op de

woningmarkt begeeft. Indien in bestaande overeenkomsten woningsegmenten staan opgenomen die niet onder deze definities vallen (maar nog onder een ouder regime), geldt als uitgangspunt dat afspraken op basis van het ten tijde van het ondertekenen van de overeenkomst geldende grondbeleid geldig blijven. Indien in bestaande overeenkomsten afwijkende afspraken zijn gemaakt ten aanzien van het regime wat van kracht was ten tijde van het ondertekenen van de overeenkomst, prevaleren die gemaakte afspraken. - CPO particulier opdrachtgeverschap als bedoeld in artikel 1.1.1. lid 1 onder f. van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en, na inwerkingtreding van de Omgevingswet, als bedoeld in artikel 5.161c, eerste lid, sub d. juncto vierde lid van het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL). 6.3 Verdeling woningbouwprogramma

De verdeling van het woningbouwprogramma bij woningbouwprojecten is als volgt: - 30% sociaal (huur) - 30% betaalbaar (huur of koop) - 40% vrije sector Voor de verdere uitwerking van de verdeling van het woningbouwprogramma bij woningbouwprojecten wordt verwezen naar het Beleidsstuk 30-30-40, welke is opgenomen in bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid.

Bij woningbouwprojecten waarbij 80 of meer woningen gebouwd worden, kunnen afspraken worden gemaakt over de invulling van de 40% vrije sector woningen. Deze afspraken hebben als uitgangspunt te komen tot een

gedifferentieerd woningaanbod, waarbij wordt bijgedragen aan de doelstellingen zoals vastgelegd in de Woonvisie 2025.

Bij woningbouwprojecten waarbij 5 of minder woningen worden gerealiseerd zal het Beleidsstuk 30-30-40, welke is opgenomen in bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid, niet van toepassing zijn.

Ditzelfde geldt voor CPO-initiatieven. Wel wordt bij dit soort projecten door het college beoordeeld of daadwerkelijk sprake is van een groep particulieren die over gaan tot het realiseren van woningen waarvan zij zelf de eigenaar zijn of worden en waarin zij zelf duurzaam gaan wonen. Indien daarvan geen sprake is, en in feite een of meer commerciële ontwikkelaars proberen onder de gemeentelijke kaders uit te komen, worden de kaders van Beleidsstuk 3030-40 onverkort toegepast. 6.4 Sociale- en betaalbare woningbouw

De vraag naar sociale- en betaalbare woningen binnen de gemeente Waterland is groot. De wachttijd voor een sociale huurwoning is onaanvaardbaar hoog en het aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen is gering. De gemeente zet daarom de komende jaren in op uitbreiding van het aantal sociale- en betaalbare woningen. 6.4.1 Doelgroepen

De gemeente Waterland stelt een separate doelgroepenverordening en het Beleidsstuk 30-30-40 op waarin vooralsnog wordt geregeld voor welke doelgroepen de te bouwen sociale- en betaalbare woningen bedoeld zijn. De doelgroepen worden bepaald aan de hand van inkomensgrenzen. Ook regelt de verordening en het Beleidsstuk 30-30-40 dat de sociale- en betaalbare woningen gedurende een bepaalde periode beschikbaar moeten blijven voor de daarvoor aangewezen doelgroepen. 6.4.2 Behoud van sociale- en betaalbare woningen

De sociale huursector wordt voor ongeveer 30% bewoond door huishoudens die niet tot de doelgroep behoren. Daar staat tegenover dat ongeveer een derde van de doelgroep buiten de sociale sector woont, met name in koopwoningen. Om meer grip uit te oefenen op het aandeel sociaal en betaalbaar binnen de vastgestelde woningbouwprogrammering staat de gemeente Waterland een aantal instrumenten ter beschikking. Door deze instrumenten zo nodig gecombineerd in te zetten wordt beoogd sociale en betaalbare woningen binnen het segment te behouden en speculatieve verkoop tegen te gaan. 6.4.2.1 Het eerste recht van koop voor de gemeente

Bij een eerste recht van koop ligt het initiatief bij de eigenaar van het registergoed/onroerende zaak omdat een dergelijk recht pas aan de orde komt wanneer de eigenaar tot verkoop wil overgaan. Op dat moment zal de onroerende zaak eerst te koop moeten worden aangeboden aan de gemeente. Bij een eerste recht van koop kunnen partijen al bij het verlenen daarvan de koopsom vastleggen of kan worden vastgelegd op welke wijze de koopsom moet worden bepaald. Wanneer de gemeente Waterland besluit niet tot koop over te gaan, is de eigenaar vervolgens vrij het registergoed/de onroerende zaak aan een ander te verkopen. De gemeente kan dus van dit recht af zien, dit dient per keer te worden beoordeeld.

Het eerste recht van koop dient als een kettingbeding te worden opgenomen in de akte met de initiatiefnemer zodat het beding bij verkoop steeds wordt overgenomen in een volgende akte.

Wanneer de gemeente Waterland besluit woningen terug te kopen, dan zal kan in de overeenkomst zijn opgenomen dat zij zal terugkopen voor de aankoopprijs, waarbij een indexatie, gekoppeld aan de WOZ-waarde, zal worden gehanteerd. Een rekenvoorbeeld is opgenomen in bijlage 5 van deze Nota Grondbeleid.

6.4.2.1.a Kohnstammlocatie De kopers van de sociale koopwoningen aan de Kohnstammlocatie hebben een kettingbeding aanvaard. Hierin wordt bepaald dat de gemeente Waterland ten aanzien van toekomstige eigenaren een recht van eerste koop heeft voor deze sociale koopwoningen voor het bedrag van de aankoopprijs, waarbij een indexatie, gekoppeld aan de WOZ-waarde, zal worden gehanteerd. Een rekenvoorbeeld is opgenomen in bijlage 5 van deze Nota Grondbeleid. Omdat de gemeente invulling wil geven aan haar beleidsdoelstellingen om betaalbare koopwoningen aan de daarvoor beoogde doelgroep op de woningmarkt aan te kunnen bieden, zal zij gebruikmaken van haar recht tot eerste koop en de woningen aankopen, om vervolgens door te verkopen. Uitgangspunt is dat de doorverkoop een kostenneutrale situatie voor de gemeente oplevert waarbij de gemeentelijke kosten worden gedekt, zonder winstdoelstelling. Dit houdt in dat de woning te koop zal worden aangeboden voor de door de gemeente betaalde aankoopprijs, vermeerderd met de gemaakte (door)verkoopkosten. Voor de maximale (ver)koopprijs van de betreffende koopwoningen wordt verwezen naar bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid onder “kaders betaalbare koop” onder 1 en 2.

De gemeente zal gebruik blijven maken van haar recht van eerste koop totdat de aankoopprijs van de woningen zo hoog wordt dat de woningen niet meer kostenneutraal kunnen worden doorverkocht als betaalbare koopwoning. Voor de doelgroep aan wie de gemeente de betreffende koopwoningen zal gunnen, wordt verwezen naar bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid onder “kaders betaalbare koop” onder 3 en 6. Om de betaalbare koopwoningen binnen het segment te behouden en speculatieve verkoop tegen te gaan, zal een anti-speculatiebeding en zelfbewoningsplicht worden ingezet. Hiervoor wordt verwezen naar bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid onder “kaders betaalbare koop” onder 4 en de uitwerking zoals gemeld onder 6.4.2.2 tot en met 6.4.2.4 van deze Nota Grondbeleid.

6.4.2.2 Anti-speculatiebeding

Het tegengaan van speculatieve verkoop kan daarnaast worden bereikt door het opnemen van een anti-speculatiebeding in de overeenkomst. Hierbij wordt in de akte opgenomen dat indien de koper binnen vijftien jaar, tot verkoop aan een derde overgaat, een percentage van de winst aan de gemeente dient te betalen.

Jaar van verkoop

Afdracht van de winst

Jaar 1

90%

Jaar 2

80%

Jaar 3

70%

Jaar 4

60%

Jaar 5

50%

Jaar 6

40%

Jaar 7

30%

Jaar 8

20%

Jaar 9

10%

Jaar 10

0%

Jaar van verkoop

Afdracht van de winst

Eerste, tweede en derde

100%

Vierde, vijfde en zesde

80%

Zevende, achtste en negende

60%

Tiende, elfde en twaalfde

40%

Dertiende, veertiende en vijftiende 20%

Voor het bepalen van de winst geldt de volgende definitie: verkoopprijs min aankoopprijs.

Bij het bepalen van de winst wordt geen rekening gehouden met (meerwerk)opties en overige investeringen. Verbeteringen aan de woning zijn toegestaan voor eigen gebruik, maar worden niet bij de aankoopprijs opgeteld voor het bepalen van de winst. Bij het opleggen van het antispeculatiebeding worden de uitzonderingen zoals genoemd in paragraaf 6.4.2.3 in de overeenkomst opgenomen.

Het uitgeven van gronden in erfpacht ter voorkoming van speculatieve verkoop heeft niet de voorkeur en wordt daarom in deze Nota Grondbeleid niet verder uitgewerkt. 6.4.2.3 Bijzondere voorwaarden anti-speculatiebeding

Wanneer een anti-speculatiebeding wordt opgenomen in een overeenkomst, dan worden de volgende uitzonderingen tevens opgenomen in de overeenkomst.

Ontheffing van het anti-speculatiebeding6is mogelijk indien: a. verkoop op grond van een machtiging van de rechter als bedoeld in artikel 3:174 van het Burgerlijk Wetboek plaatsvindt; b. executoriale verkoop door hypothecaire schuldeisers (artikel 3:268 van het Burgerlijk Wetboek) plaatsvindt;

6 In deze zin is het woord “zelfbewoningsverplichting” verwijderd, gezien de

uitzonderingen die van toepassing zijn bij het anti-speculatiebeding niet van toepassing zijn op de zelfbewoningsverplichting. De uitzonderingen voor de zelfbewoningsverplichting staan separaat opgenomen bij het artikel over de zelfbewoningsverplichting.

c. schriftelijke ontheffing door het college kan worden gegeven in het geval van: - verandering van werkkring van koper op grond waarvan redelijkerwijs verhuisd dient te worden; - overlijden van koper of diens echtgeno(o)t(e) of partner waarmee de woning tezamen is aangekocht; - verdeling van de woning vanwege ontbinding van het huwelijk of verbreken van het geregistreerd partnerschap van koper en diens echtgeno(o)t(e) of partner; - verdeling van de woning bij het einde van ongehuwd of ongeregistreerd samenwonen van koper of diens partner waarmee de woning tezamen is aangekocht; - verhuizing waartoe wordt genoodzaakt door de gezondheid van koper of een van zijn gezinsleden.7 Aan de in lid c bedoelde ontheffing kan het college voorwaarden verbinden. 6.4.2.4 Zelfbewoningsplicht

Om te voorkomen dat nieuwbouwwoningen (zowel betaalbare koopwoningen als vrijesectorwoningen) worden opgekocht met een speculatief oogmerk, voert de gemeente Waterland een zelfbewoningsplicht in. De koper wordt verplicht gedurende een bepaalde periode na oplevering de woning zelf te bewonen. Deze zelfbewoningsplicht zal worden opgenomen in anterieure overeenkomsten en geldt voor een periode van vijftien jaar. Het staat de eigenaar te allen tijde vrij om de woning te verkopen, ook binnen de termijn van vijftien jaar, mits de eigenaar middels een kettingbeding de zelfbewoningsverplichting oplegt aan de opvolgend koper om de woning zelf te bewonen (en dus niet te verhuren) voor de resterende termijn.

7 De uitzondering over bewoning en huur m.b.t. familie is bij het anti-

speculatiebeding verwijderd en opgenomen bij de zelfbewoningsverplichting, gezien bewoning en/of huur ziet op zelfbewoning en niet op verkoop/vervreemden/anti-speculatie.

Bij het opleggen van de zelfbewoningsplicht dienen de onderstaande uitzonderingen opgenomen te worden in de overeenkomst: - eigenaren mogen verhuren aan een eerste- en/of tweedegraads familielid8; - verhuur aan derden is mogelijk bij een tijdelijk verblijf in het buitenland van minimaal 3 maanden en maximaal 2 jaar; - eigenaren mogen de woning verhuren als de totale huurprijs niet boven de grens voor middeldure huur uitkomt. Voor de maximale huurprijs wordt verwezen naar het Beleidsstuk 30-30-40, welke is opgenomen in bijlage 6 van deze Nota Grondbeleid; - voor bijzondere gevallen kan worden afgeweken als het verhuurverbod het doel en de strekking daarvan onvoorziene en onredelijk benadelende gevolgen met zich meebrengt. 6.4.2.5 Sociale huurwoningen

Sociale huurwoningen zijn in eigendom bij een woningcorporatie. De corporatie kan op een zeker moment beslissen om woningen te gaan verkopen. Om de sociale huurwoningen ook bij verkoop in het sociale segment te behouden, heeft de gemeente Waterland hierover met de woningcorporaties afspraken gemaakt in hun prestatieovereenkomst. Corporaties verkopen voornamelijk in complexen waar al veel verkocht is, juist om zich bij de energietransitie te focussen op de rest van de voorraad. Op wijk- of buurtniveau kan verkoop ook een geschikt instrument zijn om de leefbaarheid te verbeteren. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de beschikbaarheid van sociale koopwoningen, waarmee doorstroming wordt bevorderd. Sociale huurwoningen worden bij voorrang verkocht aan zittende bewoners of starters die een huurwoning achterlaten.

8 Deze uitzondering stond eerder opgenomen bij het anti-speculatiebeding

en is verplaatst.

6.5 Collectief particulier opdrachtgeverschap: CPO

CPO is in de eerste plaats een vorm van opdrachtgeverschap, waarbij een collectief van gelijkgestemde particulieren met elkaar bepalen hoe en met welke partijen de (private) woningen worden gerealiseerd, en in sommige gevallen ook de openbare ruimte wordt ingericht. Hierbij is het natuurlijk ook nodig om grond(en) te verwerven. Voor CPO in de gemeente Waterland gelden deze kernpunten:

1. Het moet een initiatief zijn van een groep particulieren (zonder winstoogmerk). Ontwikkelaars, bouwbedrijven en andere partijen al dan niet met een commercieel belang worden hiermee uitgesloten. 2. Zij verkrijgen de economische en het juridisch eigendom van het tot woningen te ontwikkelen onroerend goed en daarover de volledige zeggenschap en dragen verantwoordelijkheid voor het gebruik van de grond of het te transformeren pand, het ontwerp en de bouw van de woning. 3. Een CPO-bouwgroep bouwt voor eigen bewoning.

7 Beheer 7.1 Inleiding

Zodra er gronden of opstallen zijn verworven, gaat de gemeente Waterland na of en op welke wijze zij deze gronden en opstallen optimaal kan beheren, ofwel bij derden in gebruik kan geven. Onder beheer wordt verstaan het tijdelijk uitvoeren van feitelijke en juridische maatregelen ten aanzien van verworven onroerende zaken met het oog op de instandhouding daarvan. Deze nota gaat in op het juridisch beheer en niet op technisch beheer. De meest geëigende rechtsfiguren om grond in gebruik te geven aan derden zijn beschreven in de navolgende paragrafen. Per beheersvorm wordt een overzicht van de juridische constructie geschetst en de daaruit voortvloeiende rechten en verplichtingen van partijen jegens elkaar.

7.2 Huur

Verhuur van gemeentegrond is naar zijn aard kortdurend. Gedacht moet worden aan een termijn van minimaal 5, hooguit 10 jaar. Bij verhuur is weliswaar sprake van permanent gebruik van de grond, maar het gebruik is naar zijn aard eindig. Het kan bijvoorbeeld gaan om het tijdelijk stallen/plaatsen van objecten op gemeentelijke grond zoals een portakabins. De huurprijs wordt gerelateerd aan de grondprijs, het gewenste rendement en de aard van het grondgebruik. Bij incidenteel/ad hoc gebruik van gemeentegrond is het heffen van precariobelasting of staanplaatsgeld meer op zijn plaats. Een voorbeeld hiervan is verhuur van ruimte in jachten op basis van de jachthavenverordening.

7.3 Pacht

De gemeente Waterland heeft op dit moment een beperkt aantal gronden die in pacht zijn uitgegeven. Omwille van de volledigheid van deze nota wordt aandacht besteed aan de rechtsfiguur pacht. Er is sprake van pacht bij een overeenkomst waarbij de ene partij (de verpachter) zich verbindt aan de andere partij (de pachter), een onroerende zaak of een gedeelte daarvan in gebruik te verstrekken ter uitoefening van de landbouw en de pachter zich verbindt tot een tegenprestatie. Onder uitoefening van de landbouw wordt verstaan elke tak van bodemcultuur mits bedrijfsmatig uitgevoerd. Als er geen bedrijfsmatige activiteit is, is er sprake van een gewone huurovereenkomst van grond of een gebouw en geldt er daardoor ook een minder vergaande bescherming voor degene die huurt. Geliberaliseerde pacht is een flexibele pachtvorm, waarbij in tegenstelling tot regulier pacht, geen maximum geldt voor de pachtprijs indien een kortere pachtperiode dan zes jaar is afgesproken. Ook vindt er geen automatische verlenging plaats. Door te kiezen voor deze pachtvorm bestaat er geen risico om voor langere tijd aan dezelfde pachter vast te zitten en kan het

rendement geoptimaliseerd worden doordat er geen sprake is van een maximale pachtprijs. 7.3.1 Pachtprijs reguliere pacht

De pachtprijs van reguliere pacht wordt geregeld in het Pachtprijzenbesluit en/of de uitvoeringsregeling pachtprijzen. De basis voor de maximale pachtprijs is het opbrengend vermogen van de grond. In dit besluit en/of deze regeling zijn maximale pachtsommen per hectare opgenomen, verdeeld over een aantal regio's in Nederland. Voor pachtovereenkomsten geldt in principe de regionale pachtprijs als maximale pachtprijs. De pachtnormen worden jaarlijks vastgesteld door het ministerie van LNV en treden steeds in werking op 1 juli. Conform de pachtnorm 2024 geldt voor het pachtprijsgebied Waterland en Droogmakerijen voor nieuwe pachtovereenkomsten een maximale pachtprijs van € 576,- per hectare9. 7.3.2 Geliberaliseerde pacht

Ten aanzien van geliberaliseerde pacht kunnen partijen de pachtprijs overeenkomen die zij willen. Met name het verpachten via een geliberaliseerde pachtovereenkomst van geringe oppervlakten van gronden die de gemeente Waterland toch aan wil houden zou interessant kunnen zijn.

7.4 Ingebruikgeving (bruikleen)

De gemeente Waterland heeft naast huur en pacht ook de mogelijkheid haar grond om niet in gebruik te geven of bij grondaankoop overeen te komen dat de verkoper haar gebruik om niet mag voortzetten. Indien men spreekt over het in gebruik geven van een object, zonder dat daar een vergoeding tegenover staat, spreekt men over 'bruikleen'. Deze beheersvorm kan met name aan de orde komen wanneer de gemeente Waterland ten behoeve van een locatieontwikkeling gronden verwerft die niet direct nodig zijn.

9 Inflatiecorrectie/meest recente pachtnorm.

7.5 Keuze rechtsfiguur

Afhankelijk van de beheersdoelstelling kan worden gekozen voor een bepaalde juridische constructie. In het ene geval zal de gemeente Waterland voldoende flexibiliteit willen hebben ten behoeve van de inrichting of het beheer van gronden zonder dat blijvende verplichtingen tegenover derden worden aangegaan. Het kan ook mogelijk zijn dat de gemeente ernaar streeft bepaalde gronden voor een langere termijn in gebruik te geven, waarbij over en weer (langlopende) verplichtingen ontstaan. Continuïteit in het gebruik wordt dan belangrijk geacht.

7.6 Zakelijke rechten

Een zakelijk recht is het recht dat iemand op een zaak heeft en dat iemand anders niet kan aantasten. Het recht van erfpacht en het recht van opstal zijn zakelijke rechten welke binnen de gemeente Waterland met enige regelmaat worden gevestigd. 7.6.1 Recht van erfpacht

De gemeente Waterland heeft percelen grond in erfpacht uitgegeven. Erfpacht is na eigendom het meest omvattende genotsrecht met betrekking tot een onroerende zaak. Het voordeel van erfpacht is dat de grond in eigendom blijft van de gemeente en dat de waardevermeerdering van de grond aan de gemeente Waterland toekomt.

Bij nieuw te realiseren sportvelden en -accommodaties zal per geval worden bekeken of de gronden in erfpacht zullen worden uitgegeven. Het college zal hier al dan niet toe besluiten. Wanneer de termijn van een bestaande erfpachtovereenkomst afloopt wordt per geval bekeken of het wenselijk is om de waarde van de opstallen af te kopen of een nieuwe erfpachtovereenkomst te sluiten. Het college zal hier een besluit over nemen.

Berekening erfpachtcanon Als er gronden in erfpacht worden uitgegeven dient de grond getaxeerd te worden door een daartoe gecertificeerde taxateur die plaatselijk bekend is. Op basis van deze waarde wordt een marktconforme erfpachtcanon vastgesteld op basis van de volgende formule:

erfpachtcanon = residuele grondwaarde x rentepercentage

Het gehanteerde rentepercentage wordt vastgesteld door het college en wordt berekend aan de hand van het voortschrijdend gemiddelde rentepercentage over drie jaar dat de gemeente verschuldigd is voor bij de Bank Nederlandse Gemeenten op te nemen geldleningen met een looptijd van tenminste tien jaar, vermeerderd met een opslag van 3%-punten. De erfpachtcanon zal jaarlijks worden geïndexeerd en kan vijfjaarlijks algeheel worden herzien. Bij verkoop van het blote eigendom van de grond wordt de grondwaarde nader vastgesteld door een taxateur. 7.6.2 Recht van opstal

De gemeente Waterland is eigenaar van een aantal percelen grond/onroerende zaken waarop een recht van opstal rust. Het recht van opstal (ook wel opstalrecht genoemd) is het recht om in, op of boven een onroerende zaak van een ander gebouwen, werken of beplantingen in eigendom te hebben of te verkrijgen. Doorgaans wordt een opstalrecht gevestigd wanneer de huurder van grond daarop een gebouw plaatst. Zonder recht van opstal zou de gemeente door natrekking eigenaar worden van de opstal. Het recht van opstal bewerkstelligt een horizontale splitsing van eigendom. Het is mogelijk om in de akte van vestiging van het recht van opstal een verplichting op te leggen aan de opstaller om op al dan niet terugkerende tijdstippen een retributie te betalen. Indien een recht van opstal wordt gevestigd ten behoeve van nutsvoorzieningen of ten behoeve

van commerciële doeleinden, zal de verplichting tot het betalen van retributie aan de opstaller worden opgelegd.

7.7 Volkstuinen

Volkstuinen komen niet voor verkoop in aanmerking, maar worden verhuurd. Binnen de gemeente Waterland zijn verschillende volkstuincomplexen aanwezig, te weten in de kernen Broek in Waterland, Monnickendam (2) en Ilpendam. In de kernen Broek in Waterland en Monnickendam is een volkstuinvereniging aanwezig. Zij huren het complex van de gemeente en verhuren de tuintjes aan geïnteresseerden. Voor de volkstuincomplexen in Ilpendam geldt dat wanneer er een volkstuin vrijkomt, dit op de website van gemeente Waterland wordt aangegeven. Er wordt geen wachtlijst gehanteerd. De verhuurprijs van de volkstuinen te Ilpendam is vastgelegd in bijlage 2, de Grondprijzenbrief.

7.8 Het tegengaan van oneigenlijk grondgebruik van derden

Het komt geregeld voor dat grond door burgers in gebruik wordt genomen zonder dat er een verzoek tot koop of een huurovereenkomst aan ten grondslag ligt. Aangezien de gemeente Waterland op deze wijze grond verliest en er oneerlijke situaties ontstaan is het van belang dit oneigenlijk grondgebruik inzichtelijk te maken en hier tegen op te treden. Hiermee worden enerzijds problemen bij de realisatie van toekomstige ontwikkelingen te voorkomen en anderzijds omdat het situaties van rechtsongelijkheid uit de weg helpt.

Indien het vermoeden bestaat dat gemeentelijke grond oneigenlijk wordt gebruikt, start de gemeente Waterland een onderzoek om te bepalen of het grondgebruik illegaal is. Daarna wordt bekeken of tot legalisering kan

worden over gegaan alvorens handhavend wordt opgetreden. Als verkoop of verhuur niet mogelijk of wenselijk is, dan wordt het perceel grond door de gemeente terug in eigendom genomen. 7.8.1 Verjaringen

Er zijn twee vormen van verjaring mogelijk: de verkrijgende en bevrijdende verjaring. Beide vormen van verjaring leiden tot eigendomsovergang, tot verkrijging onder bijzondere titel.

Verkrijgende verjaring Voor verkrijgende verjaring bepaalt artikel 3:99 Burgerlijk Wetboek (BW), dat een bezitter te goeder trouw het recht op een onroerende zaak verkrijgt door een onafgebroken bezit van tien jaren. Een bezitter is te goeder trouw wanneer hij zich redelijkerwijze als rechthebbende mocht beschouwen (art. 3:118 BW).

Bevrijdende verjaring Over bevrijdende verjaring wordt in artikel 3:105 BW geregeld dat hij die een goed bezit op het tijdstip waarop de rechtsvordering strekkende tot beëindiging van het bezit wordt voltooid, dat goed verkrijgt, ook al was zijn bezit niet te goeder trouw. Bij deze vorm van verjaring gaat het om de verjaring van de rechtsvordering tot beëindiging van het bezit. Hiermee wordt bedoeld de vordering die de gemeente kan instellen om haar recht op de onroerende zaak te handhaven, zoals de vordering tot revindicatie of verklaring voor recht. Op het moment dat de verjaringstermijn is voltooid, verkrijgt degene die de onroerende zaak op dat moment bezit het eigendom hiervan. Het maakt hierbij niet uit of iemand te goeder of te kwader trouw is. De verjaringstermijn is in dit geval twintig jaar. Degene die zich op verjaring beroept, moet aantonen dat hij bezitter is. Artikel 3:107 BW omschrijft bezit als het houden van de onroerende zaak voor zichzelf. Verjaring wordt gestuit

door te handhaven op illegaal in gebruik genomen grond, door bijvoorbeeld het perceel te laten ontruimen. 7.8.2 Handhaving

Bij de aanpak van het oneigenlijk gebruik van gemeentegrond wordt uitgegaan van privaatrechtelijke handhaving. Door gebruik te maken van het publiekrecht kan wel worden bereikt dat de grond terug wordt gebracht naar een inrichting die overeenstemt met de bestemming, echter wordt hiermee niet per definitie het eigendomsrecht vastgesteld. Om het eigendom te beschermen zal de gemeente privaatrechtelijk moeten optreden. Van een doorkruising van het publiekrecht is dan geen sprake. Hierbij handelt de gemeente Waterland als rechtspersoon, eigenaar en rechthebbende van de grond. Het doel van privaatrechtelijke handhaving is het terugvorderen van eigendom en het voorkomen van het verlies van eigendom door verjaring. Als eigenaar heeft de gemeente op grond van artikel 5:2 BW het recht om de grond op te eisen. Privaatrechtelijke handhaving geschiedt aan de hand van het volgende stappenplan:

Stap 1. Constatering Er wordt een situatie van het oneigenlijk gebruik van gemeentegrond geconstateerd. Aan de hand van de geconstateerde situatie wordt bepaald: - wie de overtreder is; - wat gebruikt wordt; - waar de grond in gebruik is; - of er wellicht toezeggingen zijn gedaan of een oud contract aanwezig is die het gebruik toestaan; - hoeveel m2 gebruikt wordt; - waarom de grond gebruikt wordt; - sinds wanneer de grond wordt gebruikt. Stap 2. Legalisatieonderzoek

Er wordt een onderzoek gedaan of legalisatie mogelijk en wenselijk is. Indien dit het geval is, zal het perceel aan de gebruiker te koop of te huur worden aangeboden. Er moet gehandhaafd worden als er niet gelegaliseerd kan worden.

Stap 3. Voormelding De overtreder zal op een vriendelijke manier worden verzocht de oneigenlijke situatie zelf te wijzigen door de grond te ontruimen en niet meer te gebruiken. Er kan een afspraak worden gemaakt waarin het beleid wordt toegelicht.

Stap 4. Aanschrijven Wanneer de overtreder na het eerste verzoek om de grond te ontruimen geen gehoor heeft gegeven, wordt de overtreder nogmaals verzocht de grond te ontruimen. Indien de ontruiming na het tweede verzoek nog niet heeft plaatsgevonden, zal de gemeente Waterland bij de burgerlijke rechter een vordering indienen tot ontruiming van het perceel en de overtreder wordt gedagvaard. De kosten voor de ontruiming, het herstel in de oorspronkelijke toestand, bodemverontreiniging en overige schade komen voor rekening van de overtreder.

8 Onderhoud Nota Grondbeleid Er vinden steeds ontwikkelingen plaats op het gebied van grondbeleid, de regelgeving verandert voortdurend. Daarnaast worden er in de jurisprudentie regelmatig ingrijpende uitspraken gedaan en ook politiek gezien vinden er veranderingen plaats. Ten gevolge van deze veranderingen zou periodiek moeten worden bezien of de Nota Grondbeleid dient te worden geactualiseerd aan de hand van recente wetgeving en jurisprudentie. Vervolgens dient te worden onderzocht of beleidsdoelstellingen en de daarmee verband houdende inzet van grondbeleidsinstrumenten voor

ontwikkelingen aanpassing behoeft. Besloten is om deze nota voor een periode van vier jaar vast te stellen, gelijklopend met de vierjaarlijks vast te stellen Woonvisie. Op deze wijze wordt de Nota Grondbeleid blijvend vertaald naar een operationeel niveau.

9 Overzicht bijlagen Bijlage 1a Regeling plankosten exploitatieplan Bijlage 1b Omgevingsregeling, hoofdstuk 13 Kostenverhaal Bijlage 2

Grondprijzenbrief

Bijlage 3

Regels bij verzoek huur/koop gemeentegrond

Bijlage 4

Spelregels en richtlijnen voor groenadoptie

Bijlage 5

Rekenvoorbeeld aanschafwaarde bij eerste recht van koop

Bijlage 6

Beleidsstuk 30-30-40

Bijlage 1a Regeling plankosten exploitatieplan Klik hier voor de link naar bijlage 1a: exb-2023-39682

Bijlage 1b Omgevingsregeling, hoofdstuk 13 Kostenverhaal Klik hier voor de link naar bijlage 1b: exb-2023-39683

Bijlage 2 Grondprijzenbrief Grondprijzenbrief 2024

1.Inleiding Deze grondprijzenbrief is een uitwerking van de Nota Grondbeleid gemeente Waterland 2022 (hierna te noemen: nota grondbeleid), vastgesteld op 28 september 2023 en geeft een overzicht van de dan geldende grondprijzen en uitgiftemethodieken zoals eerder door het college vastgesteld. De grondprijzenbrief geldt voor de uitgifte van gemeentegrond in huidige staat met of zonder opstal. De vaste grondprijzen worden jaarlijks geïndexeerd conform de methodiek zoals opgenomen in de grondprijzenbrief. Uitgangspunt is dat de gemeente de gronden marktconform uitgeeft. Het college heeft de bevoegdheid gemotiveerd af te wijken van de vastgestelde grondprijzen en bepalingsmethoden. Aanleiding kan onder meer zijn: - eerder gemaakte afspraken; - lopende onderhandelingen; - bijzondere (markt)omstandigheden. 2.Grondprijzen verkoop of verhuur van grond/onroerende zaken

2.1Grondcategorieën

Bij de verkoop en verhuur van grond/onroerende zaken worden de volgende grondcategorieën gehanteerd: 1. Snippergroen 2. Bouwgrond 3. Grond voor sportbeoefening (sportvelden, etc.) 4. Erfpachtgrond 5. Landbouwgrond 6. Volkstuinen 7. Grond voor groenadoptie 8. Strategische grond (bijvoorbeeld grond voor (toekomstige) nieuwbouw).

Grondcategorie

Verkoop

Verhuur/pacht in

Erfpacht (canon in

in euro’s

euro’s

euro’s)

1. Snippergroen

€ 129,74

€ 129,74 € 12,56 per

n.v.t

(max.

€ 125,60

m2 per jaar

100 m2) 2. Bouwgrond

per m2 € 259,49

n.v.t.

Per geval bepalen

Conform Nota

€ 1,184 per jaar

€ 251,20 per m2 3. Grond voor

Taxatie

sportbeoefening 4. Erfpachtgrond

Sportaccommodaties Taxatie

n.v.t.

Rekenmethode uit hoofdstuk 7.6.1. nota grondbeleid

5. Landbouwgrond

Taxatie

€ 576,- per hectare per jaar (pachtnorm 2024)

n.v.t.

6. Volkstuinen

n.v.t.

€ 1,251 per m² per

n.v.t.

jaar 7. Groenadoptie

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

8. Strategische

Taxatie

Taxatie

Te bepalen

grond

a.d.h.v. Hoofdstuk 7.6.1. nota grondbeleid

2.1.1 Snippergroen Snippergroen is openbaar groen dat: - direct grenst aan particulier eigendom; - niet bijdraagt aan de functies van de openbare ruimte; - geen deel uitmaakt van de gemeentelijke groenstructuur. Openbaar groen betreft speelplaatsen, openbare tuinen, parken, openbare groenstroken en water,

De voorwaarden waaraan moet worden voldaan om deze gronden te kunnen verkopen of verhuren zijn opgenomen in de 'Voorwaarden bij verzoek koop/huur gemeentegrond', die als bijlage 4 bij de nota grondbeleid is opgenomen.

2.1.2 Bouwgrond Bouwgrond is openbare grond die: - direct grenst aan particulier eigendom; - niet bijdraagt aan de functies van de openbare ruimte; - geschikt is volgens het bestemmingsplan voor (woning)bouwwerken;

De voorwaarden waaraan moet worden voldaan om deze gronden te kunnen verkopen of verhuren zijn opgenomen in de 'Voorwaarden bij verzoek koop/huur gemeentegrond', die als bijlage 4 bij de nota grondbeleid is opgenomen.

2.1.3 Grond voor sportbeoefening (sportvelden, etc.) Voor grond die bestemd is voor sportbeoefening geldt dat deze in beginsel in erfpacht wordt uitgegeven. Als tegenprestatie geldt een canon van € 1,148 per jaar. Als de grond in aanmerking komt voor verhuur wordt de prijs vastgesteld aan de hand van de Nota Sportaccommodaties.

2.1.4 Grond voor erfpacht Voor de definitie van erfpacht wordt verwezen naar hoofdstuk 7.6.1. van de nota grondbeleid. Als er gronden in erfpacht worden uitgegeven dient de grond getaxeerd te worden door een daartoe gecertificeerde taxateur die plaatselijk bekend is. Op basis van deze waarde wordt een marktconforme erfpachtcanon vastgesteld op basis van de volgende formule:

erfpachtcanon = residuele grondwaarde x rentepercentage]

2.1.5 Landbouwgrond Er is sprake van pacht bij een overeenkomst waarbij de ene partij (de verpachter) zich verbindt aan de andere partij (de pachter), een onroerende zaak of een gedeelte daarvan in gebruik te verstrekken ter uitoefening van de landbouw en de pachter zich verbindt tot een tegenprestatie.

Conform de pachtnorm 1 juli 2024 geldt voor het pachtprijsgebied Waterland en Droogmakerijen voor nieuwe pachtovereenkomsten een maximale pachtprijs van € 576,- per hectare. Dit besluit wordt jaarlijks herzien.

2.1.6 Volkstuinen Zie hoofdstuk 7.7 van de nota grondbeleid voor meer informatie met betrekking tot dit onderwerp.

2.1.7 Grond voor groenadoptie Zie hoofdstuk 5.3.4 van de nota grondbeleid voor meer informatie met betrekking tot dit onderwerp.

2.1.8 Strategisch gelegen gronden Bij een afgewogen aan- en verkoop alsmede huur en verhuur van grond of onroerende zaken, aangewezen als strategisch gelegen grond of onroerende zaken (vallend onder categorie 8), wordt minimaal één taxatierapport van de marktwaarde opgevraagd bij een gecertificeerde taxateur. Een uitzondering op het voorgaande is de verhuur van sportterreinen, sporthallen, gymzalen en andere sportcomplexen. Hiervoor geldt de Nota Sportaccommodaties van de gemeente Waterland.

3.Voorwaarden en kosten

De gemeente houdt zich het recht voor om in bepaalde gevallen af te wijken van de hierboven genoemde prijzen. De gemeente kan tevens besluiten een taxateur in te schakelen om de waarde te bepalen. Indien (een gedeelte van) de te verkopen of verhuren grond reeds door de koper oneigenlijk in gebruik

is genomen, heeft het college de bevoegdheid de verkoop- en/of verhuurprijs te verhogen met maximaal 100%.

3.1Kosten Bij verkoop van grond wordt als uitgangspunt 'kosten koper' gehanteerd. Dit houdt in dat de overdrachtskosten (notariskosten, kosten kadaster en overdrachtsbelasting of BTW) voor rekeningen van de koper komen. De kosten voor het in behandeling nemen van een verzoek tot aankoop van gemeentegrond, zijn als volgt en worden bij de verkoopprijs opgeteld. - het in behandeling nemen van het verzoek tot aankoop/verhuur grond (à € 91,3494,35); - de KLIC-melding (à € 74,2376,68) 3.2Minimale verkoop- en/of verhuurprijs In verband met werkzaamheden die door de gemeente verricht dienen te worden bij verkoop van grond/onroerende zaken zal – ongeachte de grootte – bij: - verkoop een minimale totale verkoopprijs van zeshonderdachtenveertig euro en eenenzeventig cent (€ 648,71)zeshonderdzevenentwintig euro en negenennegentig cent (€ 627,99) worden aangehouden; - verhuur een minimale totale verhuurprijs van vierenzestig euro en zevenentachtig cent (€ 64,87) tweeënzestig euro en tachtig cent (€ 62,80) worden aangehouden. 3.3Indexatie De bedragen genoemd in dit grondprijzenbrief worden jaarlijks geïndexeerd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de maandprijsindexcijfers volgens de consumentenprijsindex (CPI, 2015=100), reeks alle huishoudens, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Bijlage 3 Regels bij verzoek huur/koop gemeentegrond 1) de gemeente dient eigenaar te zijn van de grond; 2) er rusten geen zakelijke rechten op de grond; 3) degene die grond wenst aan te kopen heeft grond (met daarop een opstal) in eigendom direct gelegen aan de gevraagde aan te kopen gemeentegrond; 4) uitgifte van gemeentegrond leidt niet tot het ontstaan van versnippering en het ontstaan van te kleine overgebleven percelen; 5) de grond is niet van strategische waarde voor de gemeente. Gronden zijn in ieder geval van strategische waarde als de volgende zaken gelden: a. de grond is potentiële bouwgrond; b. het betreft een locatie voor afvalinzameling; c. de grond is nodig voor beheer en onderhoud van sloten, beschoeiing, kunstwerken etc. d. de grond kan gebruikt gaan worden voor sportvelden of evenementen; 6) de grond staat niet op een erfgoedlijst en/of is geen gemeentelijk of rijksmonument; 7) de gemeente kan of wil geen onderhoud plegen aan de grond. Bijvoorbeeld vanwege de ligging; 8) de grond valt niet in de hoofdgroenstructuur; 9) toekomstig onderhoud of vervanging van een gemeentelijke damwand of schoeiing of talud (of een damwand of schoeiing van een ander overheidsorgaan) mag niet bemoeilijkt worden; 10)

stegen moeten voldoende breed blijven om achterlangs te kunnen;

11)

60 cm vrije ruimte langs fietspaden en wegen in verband met

obstakelvrije ruimte moet gewaarborgd worden;

12)

30 cm vrije ruimte langs trottoirs/voetpaden moet gewaarborgd

worden; 13)

er lopen geen (belangrijke) kabels en leidingen onder de grond;

14)

op de grond staat geen boom (of staan geen bomen), die eventueel

op de lijst van waardevolle bomen en/of lijst van monumentale bomen worden genoemd; 15)

de grond mag ook niet gelegen zijn op een belangrijke dijk en/of

waterkering; 16)

de gronduitgifte mag niet leiden tot nadelige gevolgen voor verkeer

en/of wegen: 17)

de grond ligt niet bij/aan speelterreinen/sportgelegenheden;

18)

het betreft gronden waar geen kans is op het aanleggen van hagen,

schuttingen en dus uitzicht belemmerend op verkeer/kruispunt/bocht etc. 19)

er mag geen straatmeubilair/openbare

verlichting/borden/brandkranen aanwezig zijn; 20)

er mogen geen onbereikbare stukken groen/openbare ruimte

overgehouden worden; 21)

de grond mag geen openbare parkeerplaats betreffen.

Bijlage 4 Spelregels en richtlijnen voor groenadoptie De belangrijkste spelregels voor groenadoptie zijn als volgt: - bij groenadoptie krijgt de aanvrager geen geld van de gemeente. Het is wel mogelijk om ondersteuning of advies te krijgen als de aanvrager vragen heeft over de beplanting; - het stuk grond dat de aanvrager adopteert moet groen en openbaar toegankelijk blijven (geen hek of verharding aanbrengen); - het betreffende groen moet duidelijk begrensd zijn, bijvoorbeeld door paden; - regels uit de omgevingsvergunning (flora en fauna, kapvergunning, bouwvergunning) gelden ook voor het geadopteerde groen;

- aanpassing van de beplanting of de inrichting wordt door de aanvrager in overleg met de gemeente uitgevoerd; - in het broedseizoen dient de aanvrager rekening te houden met broedende vogels; - de aanwezige bomen moeten blijven staan. Het beheer en het onderhoud van de bomen blijft bij de gemeente; - de gemeente behoudt het recht om werkzaamheden in het betreffende groen uit te (laten) voeren of de adoptie te beëindigen, bijvoorbeeld bij werkzaamheden aan kabels en leidingen of bij een eventuele herinrichting; - de gemeente kan het verzoek afwijzen (bijvoorbeeld wanneer de huidige kwaliteit van het groen voldoet en wijzigen als gevolg van groenadoptie geen meerwaarde heeft voor de omgeving); - indien de aanvrager een idee voor een initiatief heeft, dan dient de aanvrager eerst de buren te vragen of zij hiermee kunnen instemmen (de initiatiefnemer is verantwoordelijk voor het draagvlak); - wanneer de aanvrager verhuist dan vervalt ook de toestemming om het stuk grond te blijven gebruiken. De rechten die de aanvrager heeft op de grond gaan niet automatisch over op de volgende eigenaar/huurder. Dit betekent dat een eventuele nieuwe geïnteresseerde hiervoor zelf een nieuwe aanvraag tot adoptie kan indienen bij de gemeente.

Bijlage 5 Rekenvoorbeeld aanschafwaarde bij eerste recht van koop Wanneer de gemeente gebruikt maakt van haar eerste recht van koop wordt de waarde van de woning geïndexeerd via een koppeling met de ontwikkeling van de WOZ-waarde. De berekening is, aan de hand van onderstaand fictief voorbeeld, als volgt.

- Aankoopprijs € 165.000 met een WOZ-waarde van € 180.000

- WOZ-waarde bij verkoop is € 200.000 - Het verschil tussen de WOZ-waarden is € 20.000. Ten opzichte van de start WOZ-waarde is dit een stijging van 11,11%. - Dit maakt dat de gemeente de woning terugkoopt voor een maximale prijs van € 183.331,50. - Eventuele investeringen van eigenaar, komen voor rekening van eigenaar. - Mocht de woning in dit rekenvoorbeeld bijvoorbeeld een taxatiewaarde van € 200.000 hebben i.v.m. door de eigenaar gedane investeringen zoals bijvoorbeeld een keuken of badkamer, dan blijft alsnog de maximale verkoopprijs € 183.331,50

Bijlage 6 Beleidsstuk 30-30-40 Inleiding

In de gemeente Waterland is er, net als landelijk gezien, een groot tekort aan woningen en dan met name betaalbare woningen voor huishoudens met lage en middeninkomens. In het coalitieakkoord 2022-2026 van de gemeente Waterland is opgenomen dat ernaar wordt gestreefd om 2.000 woningen toe te voegen. Het uitgangspunt hierbij is dat zoveel mogelijk betaalbaar en duurzaam wordt gebouwd.

In het kader van betaalbaar bouwen en om doorstroom te bevorderen geldt voor alle te bouwen woningen als norm: minimaal 30% sociale huurwoningen, minimaal 30% middeldure huur- en betaalbare koopwoningen (hierna tezamen aangeduid als: ‘betaalbare woningen') en maximaal 40% vrije sectorwoningen.

In de volgende hoofdstukken worden de kaders van de verschillende typen woningen nader uitgewerkt, maar eerst zal worden ingegaan op de algemene regels die gelden bij het bouwen van nieuwe woningen.

Algemene kaders

Op basis van het beleid 30-30-40 en door sturing op het gehele bouwprogramma wordt bij nieuwe ontwikkelingen het gesprek aangegaan met marktpartijen en woningcorporaties. Projecten waarbij vijf of minder woningen worden gerealiseerd zijn uitgesloten van de kaders 30-30-40, omdat het niet haalbaar wordt geacht in deze kleinere projecten te werken met deze percentages. Voor projecten met zes woningen of meer geldt dat minimaal 30% sociale huur en minimaal 30% betaalbare woningen moeten worden gerealiseerd.

Afwijken van 30-30-40 is alleen mogelijk als blijkt dat dit beleid ruimtelijk, maatschappelijk of financieel niet haalbaar of wenselijk is. In die gevallen moet het tekort aan gerealiseerde sociale huurwoningen worden gecompenseerd door het betalen van een bijdrage van € 30.154,- per woning. Hieronder wordt uitgebreider ingegaan op deze compensatieregeling. De regeling kan niet worden gebruikt om af te wijken van de regel om 30% betaalbare woningen te realiseren.

Compensatieregeling10

10 De compensatieregeling met alle financiële voorwaarden wordt uiteindelijk

opgenomen in de Nota Gebiedsoverstijgende Kosten. Omdat deze nota naar verwachting eind 2023 gereed is en het nieuwe woonbeleid al eerder in

Voor sociale huurwoningen kan er financieel gecompenseerd worden als deze niet kunnen worden gerealiseerd binnen het project. De bedoeling van het beleid is dat er alleen in uiterste gevallen gewerkt kan worden met de compensatieregeling. Om hiervoor in aanmerking te komen moeten goed onderbouwde redenen worden aangedragen. Hieronder verstaan wij in ieder geval: 1. Het aantoonbaar niet kunnen rondkrijgen van de businesscase; 2. Het niet in beheer kunnen geven van sociale huurwoningen bij een woningcorporatie (woningcorporaties willen niet altijd kleine hoeveelheden sociale huurwoningen in beheer nemen); 3. Het is aantoonbaar ongewenst om op de specifieke locatie sociale huurwoningen te realiseren vanwege de invulling van het project. De compensatie wordt berekend aan de hand van de verschillen in grondprijzen tussen verkoop aan de vrije markt en de verkoopprijs van gronden bij het realiseren van een sociale huurwoning. Het verschil tussen deze bedragen is wat de gemeente als extra kosten zou maken voor het realiseren van een sociale huurwoning t.o.v. een reguliere woning. In de gemeente Waterland wordt €30.154,- per woning gehanteerd die te weinig wordt gerealiseerd. Jaarlijks zal worden gekeken of het genoemde bedrag nog steeds volstaat of dat het zal worden geïndexeerd of aangepast.

De gelden die worden ontvangen via de compensatieregeling worden gelabeld als 'compensatiegelden woningbouwprojecten' en worden gereserveerd via een eigen bestemmingsreserve. Deze gelden kan de gemeente gebruiken om te zorgen voor meer sociale huurwoningen in een project of voor een project waarin de gemeente zelf grond uitgeeft en meer

werking treedt, zijn de regels met betrekking tot de compensatieregeling tijdelijk in dit beleidsstuk opgenomen.

sociale woningen wenst te realiseren. De gelden zullen nooit rechtstreeks worden uitgekeerd aan ontwikkelaars, maar kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor het realiseren van de (aansluiting op) de openbare ruimte of door koop- en verkoop van gronden. De looptijd van de bestemmingsreserve is gelijk aan de looptijd van dit beleidsstuk en het aanhouden van de bestemmingsreserve wordt iedere keer bij aanpassing van dit beleidsstuk heroverwogen. De maximale hoogte van de bestemmingsreserve bedraagt 2 miljoen euro.

Schematisch ziet de werkwijze met het nieuwe beleid er als volgt uit:

Stroomschema woningbouw percentages 30-30-40

Stroomschema woningbouw percentages 30-30-40 1. Betreft het een project met meer dan 5 woningen? Ja

Nee

De regels van het woonbeleid

De regels van het woonbeleid 30-30-40

30-30-40 zijn wel van

zijn niet van toepassing.

toepassing.

Ga verder naar onderdeel 2

2. Is het haalbaar om 30% sociale huur te realiseren op deze locatie? Ja

Nee

Er zal worden ontwikkeld in de

Als blijkt dat het niet mogelijk is om 30%

verhouding 30-30-40.

sociale huur te realiseren kan dit worden opgelost door storting van compensatiegelden. Echter is dit een

Ga verder naar onderdeel 3

uiterst middel wat alleen ingezet wordt als het echt niet anders kan.

Zie de compensatieregeling 3. Bestaat er (bijvoorbeeld door compensatie) een mogelijkheid om meer dan 30% sociale huur te realiseren in het project? Ja

Nee

De gemeente kan mogelijk een

Het project zal worden gerealiseerd in de

bijdrage leveren uit de

verhouding 30-30-40 conform het

bestemmingsreserve om te

uitgangspunt van het beleid.

komen tot meer dan 30% sociale huurwoningen. Treed in overleg met de gemeente voor de mogelijkheden

Kaders sociale huurwoningen

Onderstaande kaders zijn uitgangspunten voor elk project met sociale huurwoningen:

1. Het maximumhuurbedrag is de liberalisatiegrens en is afhankelijk van het WWS-puntenaantal. Het woningwaarderingsstelsel (WWS), ook wel bekend als het puntensysteem, is een systeem om de maximale huurprijs vast te stellen voor een sociale huurwoning. Hoe meer punten een woning waard is, hoe hoger de huur mag zijn. De huur van een sociale huurwoning mag nooit hoger zijn dan de landelijk vastgestelde liberalisatiegrens. In 20235 is deze € 808,06900,07. 2. De woonruimteverdeling verloopt via Woningnet en Woonmatch en worden ‘passend toegewezen’ volgens de Woningwet. 3. De doelgroep voor sociale huurwoningen wordt bepaald door EUwetgeving en rijksregels. In 20253 bestaat de doelgroep uit mensen met een maximaal bruto jaarinkomen van: a. € 44.03549.669,- voor eenpersoonshuishoudens; en b. € 48.62554.847,- voor meerpersoonshuishoudens. 4. Sociale huurwoningen worden geëxploiteerd door een woningcorporatie. Deze zien toe op de juiste toewijzing van de woningen aan de juiste doelgroep. Ook gelden voor de woningcorporaties speciale overheidsregels en prestatieafspraken. 5. Uitponden en liberaliseren van sociale huurwoningen vindt plaats volgens de bestaande prestatieafspraken met woningcorporaties. Onder uitponden wordt verstaan het verkopen van een sociale huurwoning op het moment dat de huurder vertrekt en de woning leegkomt.

Onder liberaliseren wordt verstaan het verhogen van de huurprijs zodat deze boven de liberalisatiegrens uitkomt. In de prestatieafspraken is opgenomen hoeveel sociale huurwoningen per jaar per corporatie maximaal mogen worden uitgepond. Kaders betaalbare woningen

Het streven is om van alle nieuw te bouwen woningen, minimaal 30% betaalbare woningen te realiseren. Onder betaalbare woningen vallen middeldure huurwoningen en betaalbare koopwoningen. Er is binnen de 30% geen onderverdeling gemaakt tussen huur en koop. Hoe een ontwikkelaar deze 30% wil invullen staat dus vrij, zo lang aan onderstaande kaders wordt voldaan.

Kaders middeldure huur

Onderstaande kaders zijn uitgangspunten voor elk project met middeldure huurwoningen: 1. Het maximumhuurbedrag is afhankelijk van het WWS-puntenaantal. Hoe meer punten een woning waard is, hoe hoger de huur mag zijn. In 20253 is de maximale huurprijs voor middeldure huurwoningen circa € 1.000,- per maand. In 2024 is de maximale huurprijs naar verwachting €1.184,8200,- per maand. Dit komt overeen met de huurprijs voor huurwoningen van 1867 punten. Een middeldure huurwoning mag meer dan 1867 punten hebben, maar de huur mag nooit hoger zijn dan de huur die bij dit puntenaantal hoort. De minimale huurprijs voor een middeldure huurwoning is de liberalisatiegrens + € 0,01. In 20253 is de ondergrens €808,07900,08. 2. De doelgroep voor middeldure huurwoningen is huishoudens met een bruto jaarinkomen van: a. minimaal de bovengrens voor een sociale huurwoning. In 20253 €44.03549.669,- voor eenpersoonshuishoudens en €48.62554.847,- voor meerpersoonshuishoudens. b. maximaal 1,75 maal het modaal inkomen (zie hieronder onder punt 4.3). In 20235 bedraagt een modaal bruto jaarinkomen

€40.00046.500,-. 1,75 maal een modaal inkomen bedraagt €70.00081.375,3. De nieuw op te leveren woningen worden bij voorrang verhuurd aan huishoudens die een sociale huurwoning achterlaten. Bij het verhuren van een middeldure huurwoning, zowel een nieuw op te leveren woning als bij nieuwe verhuur na opzegging door de bestaande huurder, wordt de woning aangeboden aan iemand uit de onder punt 2 genoemde doelgroep. Personen die door middel van het overleggen van een huurcontract kunnen laten zien dat zij een sociale huurwoning achterlaten krijgen hierbij voorrang. Op deze manier wordt de doorstroom bevorderd. Indien binnen een termijn van 6 weken geen inschrijvers zich bij de woningcorporatie hebben gemeld, mag de verhuurder de woning aan een andere persoon of huishouden binnen de doelgroep verhuren. 4. De huren zijn inflatievolgend op basis van het Consumentenprijsindexcijfer of op basis van de rijksregels die per 1 januari 2024 gelden. Huurprijzen worden in ieder geval jaarlijks in januari geïndexeerd, voor het eerst in januari 2025, en de huurprijs mag nooit hoger zijn dan de onder punt 1 gestelde grens. 5. Middeldure huurwoningen moeten gedurende 15 jaar ter beschikking worden gesteld aan de onder punt 2 genoemde doelgroep. Een (nieuwe) huurder wordt op de onder punt 3 genoemde manier aangewezen.

Bij verkoop van een middeldure huurwoning binnen de termijn van 15 jaar dient te worden voldaan aan de bedragen en kaders zoals deze zijn opgenomen in de kaders voor betaalbare koop van dit woonbeleid. Tevens dient de grondeigenaar uiterlijk binnen vier weken na het tekenen van de koopovereenkomst een melding van de verkoop te maken aan het college van burgemeester en wethouders. Kaders betaalbare koop:

Onderstaande kaders zijn uitgangspunten voor elk project met betaalbare koopwoningen:

1. De maximale (ver)koopprijs bedraagt het maximaal te lenen hypotheekbedrag voor een bruto jaarinkomen van maximaal 1,75x modaal + het maximale bedrag van de starterslening. In 2023 komt dit neer op een maximale (ver)koopprijs van € 355405.000,2. De maximale (ver)koopprijs wordt in ieder geval jaarlijks in januari op basis van de onder punt 1 genoemde formule opnieuw vastgesteld door het college, voor het eerst in januari 2025. 3. De doelgroep voor betaalbare koopwoningen is huishoudens met een bruto jaarinkomen van maximaal 1,75 maal het modaal inkomen. In 2025 bedraagt een modaal bruto jaarinkomen € 46.500,-. 1,75 maal een modaal inkomen bedraagt € 81.375,-.: a. minimaal de bovengrens voor een sociale huurwoning. In 2023 €44.035,- voor eenpersoonshuishoudens en €48.625,- voor meerpersoonshuishoudens. b. maximaal 1,75 maal het modaal inkomen (zie hieronder onder punt 4.3). In 2023 bedraagt een modaal bruto jaarinkomen €40.000,-. 1,75 maal een modaal inkomen bedraagt €70.000,4. Op de betaalbare koopwoningen rust voor een periode van 105 jaar een anti-speculatiebeding en voor een periode van 15 jaar een zelfbewoningsplicht11en de woningen moeten gedurende 15 jaar ter beschikking worden gesteld aan de onder punt 3 genoemde doelgroep. Het staat de eigenaar-bewoner te allen tijde vrij om de woning te verkopen, ook binnen de termijn van 15 jaar.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Waterland&id=cb4a538c-becc-4cce-94cd-c832ecf95615