157-146 Bijlage 1a - Regeling plankosten exploitatieplan.pdf
Tekst van het document
STAATSCOURANT
Nr. 6470 6 februari 2017
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
Regeling van de Minister van Infrastructuur en Milieu van 30 januari 2017, nr. IENM/BSK-2016/303999, houdende regels met betrekking tot de hoogte en begrenzing van de plankosten in een exploitatieplan (Regeling plankosten exploitatieplan) De Minister van Infrastructuur en Milieu, Gelet op artikel 6.2.6 van het Besluit ruimtelijke ordening; BESLUIT: Artikel 1. Begripsomschrijvingen In deze regeling wordt verstaan onder: aanbrengtijd: periode voor het aanbrengen van voorbelasting of ophoging; Besluit: Besluit ruimtelijke ordening; bestek: omschrijving en tekeningen van een uit te voeren werk; binnenstedelijke locatie: exploitatiegebied, niet zijnde historisch gebied, binnen de bebouwde kom, waarin minder dan 70% van het grondoppervlak onbebouwd is; bebouwde kom: bebouwde kom als bedoeld in artikel 20a van de Wegenverkeerswet 1994; bodemgesteldheid: fysisch technische geschiktheid van de grond voor bouwplannen, in overwegende mate bepaald door de aanwezige grondsoort en bepalend voor de voorzieningen die op of in de grond getroffen worden; bouwperceel: aaneengesloten stuk grond waarop zelfstandige, bij elkaar behorende bebouwing is toegestaan; bovenwijkse infrastructurele voorziening: infrastructurele voorziening die ten dienste staat van het exploitatiegebied en een of meer andere exploitatiegebieden of bestaande bebouwing; civiele en cultuurtechniek: activiteiten als bedoeld in
de artikelen 6.2.3, onderdeel d, en 6.2.4, onderdelen b, met uitzondering van bodemsanering, en c, van het Besluit alsmede activiteiten als bedoeld in deze onderdelen, voor zover artikel 6.2.4, onderdeel e of f, van het Besluit op de kosten van die activiteiten betrekking heeft; complexiteitsfactor: percentage waarmee de kosten van in de bijlage specifiek aangeduide producten of activiteiten of onderdelen daarvan worden verlaagd of verhoogd als een exploitatieplan door een samenspel van kenmerken eenvoudiger of ingewikkelder is dan het exploitatieplan dat bij het opstellen van deze regeling als referentie is gebruikt; deelgebied: deel van het exploitatiegebied, waarin de werkzaamheden niet gelijktijdig met die in een aangrenzend deel van het exploitatiegebied plaatsvinden; exploitatiegebied: geheel van gronden waarop een exploitatieplan betrekking heeft; exploitatieopzet: exploitatieopzet als bedoeld in artikel 6.13, eerste lid, van de wet; exploitatieplan: exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12, eerste lid, van de wet; exploitatieperiode: in het exploitatieplan bepaalde periode van uitvoering van dat plan; goede bodemgesteldheid: bodem die zonder voorbelasten bebouwd kan worden; herstructureringsgebied: exploitatiegebied waarin voor meer dan 50% van het uitgeefbare grondoppervlak sprake is van functieverandering van de bestaande bebouwing, van sloop met vervangende
nieuwbouw of van ingrijpende renovatie van de bebouwing, waarbij ook de verkaveling en de openbare ruimte worden gewijzigd; historisch gebied: exploitatiegebied waarvan meer dan 10% van het grondoppervlak met monumenten is bebouwd of waarvan het grondoppervlak dat is gelegen in een beschermd stads- of dorpsgezicht dat is aangewezen op grond van artikel 35, eerste lid, van de Monumentenwet 1988, al dan niet tezamen met het grondoppervlak dat met monumenten is bebouwd, meer dan 50% bedraagt; inbreidingslocatie: exploitatiegebied, niet zijnde historisch gebied, binnen de bebouwde kom, waarin ten minste 70% van het grondoppervlak onbebouwd is; integraal ophogen: ophogen van meer dan 60% van het exploitatiegebied; invloedsfactor: percentage waarmee de kosten van in de bijlage specifiek aangeduide producten of activiteiten of onderdelen daarvan worden verlaagd of verhoogd als sprake is van een omstandigheid die leidt tot lagere of hogere plankosten dan bij het exploitatieplan dat bij het opstellen van de regeling als referentie is gebruikt; looptijd: periode van voorbereiding van het exploitatieplan tot en met het einde van de exploitatieperiode;
1
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan: omgevingsvergunning waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, onder 3°, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht wordt afgeweken van een bestemmingsplan, inpassingsplan of beheersverordening; partieel ophogen: ophogen van ten hoogste 60% van het exploitatiegebied; plankosten: kosten als bedoeld in artikel 6.2.4, onderdelen a en g tot en met j, van het Besluit; projectuitvoeringsbesluit: besluit als bedoeld in artikel 2.10 van de Crisis- en herstelwet; slechte bodemgesteldheid: veenbodem, klei op veen en bouwfysisch vergelijkbare bodemsoorten die worden voorbelast alvorens tot bouwen kan worden overgegaan; uitbreidingslocatie: exploitatiegebied, niet zijnde historisch gebied, buiten de bebouwde kom, waarin minder dan 70% van de gronden onbebouwd is; uitleglocatie: exploitatiegebied, niet zijnde historisch gebied, buiten de bebouwde kom, waarin ten minste 70% van het grondoppervlak onbebouwd is; uitwerkingsplan: uitwerking van een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onderdeel b, van de wet; verwijdertijd: periode waarin voorbelasting wordt verwijderd; voorbelasten: ophogen van gronden om het inklinken te versnellen; zettingstijd: periode tussen de start van het voorbelasten of ophogen en het moment waarop de eindzetting is bereikt. Artikel 2.
Uitgezonderde plankosten Deze regeling is niet van toepassing op plankosten voor: a. het verrichten van onderzoek als bedoeld in artikel 6.2.4, onderdeel a, van het Besluit met uitzondering van het verrichten van grondmechanisch onderzoek, b. het voorbereiden van en toezicht houden op de uitvoering van bodemsanering, c. vergoedingen voor prijsvragen en ontwerpcompetities, en d. bovenwijkse infrastructurele voorzieningen buiten het exploitatiegebied. Artikel 3. Berekening plankosten 1. Het bedrag aan plankosten dat ten hoogste kan worden verhaald, is een optelsom van de kosten van de in de bijlage genoemde producten of activiteiten, voor zover die bij het exploitatieplan van toepassing zijn. De ten hoogste te verhalen kosten per product of activiteit worden bepaald aan de hand van de bijlage. 2. Op de kosten, bedoeld in het tweede lid, is een in de bijlage opgenomen invloedsfactor of complexiteitsfactor van toepassing. 3. De van toepassing zijnde invloedsfactor wordt bepaald aan de hand van de kenmerken van het project. Als in de bijlage is aangegeven dat meerdere invloedsfactoren van toepassing zijn op één product of activiteit of onderdeel daarvan, wordt het gemiddelde van die invloedsfactoren gehanteerd. 4.
De van toepassing zijnde complexiteitsfactor is het gemiddelde van de in de laatste kolom van tabel 1 van de bijlage genoemde invloedsfactoren, voor zover die bij het exploitatieplan van toepassing zijn. 5. Voor de bepaling van de ten hoogste te verhalen plankosten worden de producten die worden gemaakt en de activiteiten die worden verricht gedurende de looptijd in aanmerking genomen, met dien verstande dat de periode van voorbereiding van het exploitatieplan wordt geacht te bedragen: a. twee jaar, als de complexiteitsfactor kleiner is dan 30%, b. drie jaar, als de complexiteitsfactor ten minste 30% en ten hoogste 50% is, of c. vier jaar, als de complexiteitsfactor groter is dan 50%. Artikel 4. Evenredige toedeling kosten ruimtelijk besluit bij groter gebied Plankosten voor producten en activiteiten als bedoeld in onderdeel 3.1, onder a en c, van tabel 1 van de bijlage die betrekking hebben op een groter gebied dan het exploitatiegebied, worden opgenomen naar evenredigheid van de oppervlakte van het exploitatiegebied ten opzichte van de oppervlakte van het totale gebied in de berekening van de ten hoogste te verhalen plankosten. Artikel 5. Plankosten kleine plannen 1. In afwijking van de artikelen 3 en 4 bedraagt het bedrag van de plankosten dat ten hoogste kan
2
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
worden verhaald, met uitzondering van de producten en activiteiten, genoemd in onderdeel 4.2 van tabel 1 van de bijlage: a. € 6.000,– bij een bouwplan voor de bouw van kassen met een bruto-vloeroppervlakte van niet meer dan 3.000 m2, b. € 8.000,– bij een bouwplan voor: 1°. de bouw van één woning, 2°. de bouw van één hoofdgebouw voor agrarische of bedrijfsdoeleinden met een brutovloeroppervlakte van niet meer dan 1.500 m2, met uitzondering van kantoor, horeca en detailhandel, of één bedrijfswoning op hetzelfde bouwperceel, 3°. een uitbreiding met niet meer dan 2.000 m2 bruto-vloeroppervlakte van een gebouw voor agrarische of bedrijfsdoeleinden, met uitzondering van kantoor, horeca en detailhandel, of een uitbreiding met niet meer één bedrijfswoning op hetzelfde bouwperceel, 4°. een uitbreiding van een ander gebouw dan bedoeld onder 1° tot en met 3° met niet meer dan 2.000 m2 bruto-vloeroppervlakte of met niet meer dan één woning, 5°. kassen met een bruto-vloeroppervlakte van ten minste 3.000 m2 en niet meer dan 10.000 m2, of 6°. een verbouwing als bedoeld in artikel 6.2.1, onderdeel d of e, van het Besluit, c. € 9.500,– bij een bouwplan voor de bouw van kassen met een bruto-vloeroppervlakte van ten minste 10.000 m2 en niet meer dan 30.000 m2. 2.
Ten aanzien van de ten hoogste te verhalen plankosten van de producten en activiteiten, genoemd in onderdeel 4.2 van tabel 1 in de bijlage, is artikel 3, eerste lid, tweede zin, tot en met vijfde lid, van toepassing. Artikel 6. Wijze van opnemen van de plankosten in de exploitatieopzet De plankosten worden in de exploitatieopzet opgenomen bij het jaar van vaststelling van het exploitatieplan. Artikel 7. Plankosten bij afrekening Bij de vaststelling van de afrekening van het exploitatieplan, bedoeld in artikel 6.20 van de wet, worden de ten hoogste te verhalen plankosten herberekend met toepassing van deze regeling. Artikel 8. Plankosten bij uitvoering activiteiten door aanvrager 1. Als de aanvrager van een omgevingsvergunning als bedoeld in de artikelen 2.1 of 2.2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht plankosten voor eigen rekening heeft genomen die op basis van de artikelen 6.19 en 6.22 van de wet in aanmerking komen voor respectievelijk een vermindering van de verschuldigde exploitatiebijdrage of vergoeding, wordt die berekend met toepassing van deze regeling. 2. De vermindering of vergoeding bedraagt ten hoogste: a. 60% van de met toepassing van deze regeling berekende ten hoogste te verhalen kosten voor producten en activiteiten in de onderdelen 3.1 en 3.2 van de bijlage, b.
80% van de met toepassing van deze regeling berekende ten hoogste te verhalen kosten voor producten en activiteiten in onderdeel 4 van de bijlage, en c. 90% van de met toepassing van deze regeling berekende ten hoogste te verhalen kosten voor de overige producten en activiteiten in de bijlage. Artikel 9. Jaarlijkse actualisatie De tarieven in tabel 2 in de bijlage worden jaarlijks geïndexeerd met de geldende salarisschalen van de collectieve arbeidsovereenkomst voor gemeenteambtenaren. Artikel 10. Evaluatiebepaling 1. De Minister van Infrastructuur en Milieu stelt binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze regeling een verslag op over de doeltreffendheid en de effecten van deze regeling in de praktijk. 2. In het verslag wordt in ieder geval aandacht besteed aan: a. de producten en activiteiten in de bijlage, b. de bij de producten en activiteiten behorende gegevens, c. de van toepassing verklaring van invloedsfactoren en complexiteitsfactoren, d. de hoogte van de invloedsfactoren, en e. de relatie tussen de invloedsfactoren en complexiteitsfactoren.
3
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Artikel 11. Overgangsrecht Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze regeling blijft van toepassing ten aanzien van een exploitatieplan waarvan het ontwerp voor dat tijdstip ter inzage is gelegd. Artikel 12. Inwerkingtreding Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 april 2017. Artikel 13. Citeertitel Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling plankosten exploitatieplan. Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Minister van Infrastructuur en Milieu, M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
4
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
BIJLAGE, BEHORENDE BIJ DE ARTIKELEN 1, 3, EERSTE TOT EN MET VIERDE LID, 4, 5, TWEEDE LID, 8, TWEEDE LID, 9 EN 10, TWEEDE LID, ONDER A, VAN DE REGELING PLANKOSTEN EXPLOITATIEPLAN Tabel 1. Producten en activiteiten en de berekeningswijze van ten hoogste te verhalen plankosten per exploitatieplan Product of activiteit
1.
Verwerving
1.1
Taxatie inbrengwaarde percelen
Onderdeel
Eerste taxatie inbrengwaarde
Jaarlijkse herziening taxatie inbrengwaarde
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
1.2
1.3
5
Taxatie en aankopen onroerende zaken
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
per onbebouwd perceel
1 uur
1
Nee
Nee
per bebouwd perceel
2 uur
ambtelijke begeleiding
16 uur
Ambtelijke begeleiding altijd in aanmerking nemen; in totaal minimaal 20 uur voor de eerste taxatie
1
Ambtelijke begeleiding altijd in aanmerking nemen
Nee
Nee
elke vijf jaar gedurende exploitatieperiode; de berekeningswijze van de eerste taxatie inbrengwaarde is van toepassing.
Nee
Nee
per onbebouwd perceel
24 uur
1
Nee
Nee
per woning
48 uur
per te ontbinden huurof pachtovereenkomst
48 uur
per (agrarisch) bedrijf/ winkel/kantoor
80 uur
per bijzonder object
80 uur
per (agrarisch) bedrijf/winkel/kantoor of bijzonder object in herstructureringsgebied
100 uur
per administratieve procedure
110 uur
1
Nee
Nee
per gerechtelijke procedure
50 uur
1
15% van de uren van de eerste taxatie inbrengwaarde van onbebouwde en bebouwde percelen ambtelijke begeleiding
Hertaxatie inbrengwaarde
Nadere bepalingen
4 uur
Onteigening van onroerende zaken
Onteigening
1.4
Toepassen Wet voorkeursrecht gemeenten
Vestigen voorkeursrecht
per voorkeursrecht
60 uur
1
Nee
Nee
2.
Stedenbouw
2.1
Programma van Eisen
Opstellen programma van eisen
Exploitatieplan met ruimtelijk programma zonder maatschappelijke functies
80 uur
2
Ja, invloedsfactoren type locatie (C) en programma (E)
Nee
Opslag bij exploitatieplan met maatschappelijke functies
40 uur
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Advocaatkosten à € 30.000,– per gerechtelijke procedure hierbij optellen
Product of activiteit
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
Nadere bepalingen
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
2.2
Prijsvraag
Organiseren prijsvraag
per prijsvraag
200 uur
2
Ja, invloedsfactoren type locatie (C) en programma (E)
Nee
2.3
Masterplan
Opstellen masterplan
per woning
1,5 uur
2
Nee
per 100 m2 uitgeefbare grond die niet bestemd is voor woningbouw
0,25 uur
Ja, invloedsfactoren A tot en met F
per woning
1 uur
2
Nee
Nee
2
Ja, invloedsfactoren type locatie (C) en programma (E)
Nee
2
Nee
Nee
2.4
2.5
2.6
6
Onderdeel
Beeldkwaliteitsplan
Stedenbouwkundig plan
Inrichtingsplan openbare ruimte
3.
Ruimtelijke ordening
3.1
Opstellen en procedure bestemmingsplan, omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan of projectuitvoeringsbesluit
Opstellen beeldkwaliteitsplan
Opstellen stedenbouwkundig plan
Ontwerpen inrichtingsplan
2
per 100 m uitgeefbare grond die niet bestemd is voor woningbouw
0,25 uur
per woning
2,5 uur
2
per 100 m uitgeefbare grond die niet bestemd is voor woningbouw
0,5 uur
opslag bij exploitatieplan met maatschappelijke functies
40 uur
per woning
1,5 uur
2
0,5 uur
per 100 m uitgeefbare grond die niet bestemd is voor woningbouw
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Product of activiteit
a
Opstellen en procedure bestemmingsplan, omgevingsvergunning of projectuitvoeringsbesluit
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
Nadere bepalingen
exploitatiegebied van < 0,5 ha
60 uur
3
Nee
Ja, invloedsfactoren B, C, E en F
exploitatiegebied van 0,5 tot 1 ha
120 uur
exploitatiegebied van 1 tot 3 ha
200 uur
exploitatiegebied van 3 tot 5 ha
300 uur
exploitatiegebied van 5 tot 10 ha
350 uur
exploitatiegebied van 10 tot 15 ha
400 uur
exploitatiegebied van 15 tot 20 ha
450 uur
exploitatiegebied van 20 tot 50 ha
500 uur
exploitatiegebied van ≥ 50 ha
550 uur
Nee
Nee
Nee
Ja, invloedsfactoren B, C, E en F
Nee
Nee
Opstellen en procedure uitwerkingsplan
per uitwerkingsplan
90 uur
3
c
Gedetailleerd bestemmingsplan
Opstellen en procedure bestemmingsplan
exploitatiegebied van < 0,5 ha
100 uur
3
exploitatiegebied van 0,5 tot 1 ha
200 uur
exploitatiegebied van 1 tot 3 ha
300 uur
exploitatiegebied van 3 tot 5 ha
400 uur
exploitatiegebied van 5 tot 10 ha
450 uur
exploitatiegebied van 10 tot 15 ha
500 uur
exploitatiegebied van 15 tot 20 ha
550 uur
exploitatiegebied van 20 tot 50 ha
600 uur
exploitatiegebied van ≥ 50 ha
700 uur
per wijzigingsplan
90 uur
Wijziging van een bestemmingsplan
Complexiteitsfactor van toepassing?
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Uitwerkingsplan
Opstellen en procedure wijzigingsplan
Invloedsfactor van toepassing?
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
b
3.2
7
Globaal, nader uit te werken bestemmingsplan, omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan of projectuitvoeringsbesluit
Onderdeel
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
3
Van dit product is uitsluitend sprake indien het bestemmingsplan geen uit te werken onderdelen bevat
Product of activiteit
3.3
Exploitatieplan
Onderdeel
Opstellen en procedure exploitatieplan
Actualisatie
8
4.
Civiele en cultuurtechniek
4.1
Planontwikkeling
4.2
Voorbereiding, directievoering, toezicht en uitvoering
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
Nadere bepalingen
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
exploitatiegebied van < 0,5 ha
25 uur
3
Nee
Ja, invloedsfactoren B, C, E en F
exploitatiegebied van 0,5 tot 1 ha
50 uur
exploitatiegebied van 1 tot 3 ha
75 uur
exploitatiegebied van 3 tot 5 ha
100 uur
exploitatiegebied van 5 tot 10 ha
115 uur
exploitatiegebied van 10 tot 15 ha
125 uur
exploitatiegebied van 15 tot 20 ha
200 uur
exploitatiegebied van 20 tot 50 ha
250 uur
exploitatiegebied van ≥ 50 ha
300 uur
15% van de uren van het opstellen en de procedure exploitatieplan
3
Nee
Ja, invloedsfactoren B, C, E en F
per week gedurende looptijd
4a
Ja, invloedsfactor bodemgesteldheid (G)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Staatscourant 2017 nr. 6470
2 uur
6 februari 2017
Product of activiteit
a
9
Slopen
Onderdeel
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
Nadere bepalingen
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Voorbereiding, aanbesteding en gunning
per bestek
12 uur
4d
Het aantal bestekken bedraagt 1,25 maal het aantal hectare
Ja, invloedsfactor wijze van aanbesteden (H)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Directievoering
per week gedurende uitvoeringstijd
1 uur
4f
Het aantal weken gedurende uitvoeringstijd bedraagt 1/1.500 van het aantal m3 te slopen vastgoed
Ja, invloedsfactoren wijze van aanbesteden (H), type te slopen onroerende zaak (I) en aanwezigheid van asbest (J)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Toezichthouden
per week gedurende uitvoeringstijd
4 uur
4g
Het aantal weken gedurende uitvoeringstijd bedraagt 1/1.500 van het aantal m3 te slopen vastgoed
Ja, invloedsfactoren wijze van aanbesteden (H), type te slopen onroerende zaak (I) en aanwezigheid van asbest (J)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Projectleiding: begeleiding en aanbesteding
per bestek
4 uur
4b
Het aantal bestekken bedraagt 1,25 maal het aantal hectare
Ja, invloedsfactoren wijze van aanbesteden (H), type te slopen onroerende zaak (I) en aanwezigheid van asbest (J)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Projectleiding: werkzaamheden tijdens de uitvoering
per week gedurende uitvoeringstijd
0,25 uur
4b
Het aantal weken gedurende uitvoeringstijd bedraagt 1/1.500 van het aantal m3 te slopen vastgoed
Ja, invloedsfactoren wijze van aanbesteden (H),type te slopen onroerende zaak (I) en aanwezigheid van asbest (J)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Product of activiteit
Onderdeel
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs) Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
b
10
Integraal ophogen en voorbelasten
Nadere bepalingen Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Bestek
zie tabel 4
Nee
Nee
Rapportage
zie tabel 4
Nee
Nee
Veldonderzoek en inmeten
per hectare
Directievoeren
per week aanbreng- en verwijdertijd
Toezichthouden
per week aanbreng- en verwijdertijd
Monitoren
per jaar zettingstijd per hectare
Staatscourant 2017 nr. 6470
€ 2.500,–
De ten hoogste te verhalen plankosten van veldonderzoek en inmeten bedragen minimaal € 5.000,–
Nee
Nee
4 uur
4f
Het aantal weken aanbreng- en verwijdertijd bedraagt 1/5.000 van het aantal m3 grond dat wordt opgebracht of verwijderd; de ten hoogste te verhalen plankosten bedragen minimaal € 1.000,– per week
Nee
Nee
4 uur
4g
Het aantal weken aanbreng- en verwijdertijd bedraagt 1/5.000 van het aantal m3 grond dat wordt opgebracht of verwijderd; de ten hoogste te verhalen plankosten bedragen minimaal € 1.000,– per week
Nee
Nee
€ 1.250,–
De ten hoogste te verhalen plankosten bedragen minimaal € 2.500,–
Nee
Nee
6 februari 2017
Product of activiteit
Onderdeel
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs) Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
c
11
Partieel ophogen en voorbelasten
Nadere bepalingen Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Bestek
150% van de kosten van bestek bij integraal ophogen en voorbelasten
Nee
Nee
Rapportage
100% van de kosten van rapportage bij integraal ophogen en voorbelasten
Nee
Nee
Veldonderzoek en inmeten
35% van de kosten van veldonderzoek en inmeten bij integraal ophogen en voorbelasten
De ten hoogste te verhalen plankosten van veldonderzoek en inmeten bedragen minimaal € 5.000,–
Nee
Nee
Directievoeren en toezichthouden
35% van de kosten van directievoeren en toezichthouden bij integraal ophogen en voorbelasten
De ten hoogste te verhalen plankosten van veldonderzoek en inmeten bedragen minimaal € 1.000,–
Nee
Nee
Monitoren
35% van de kosten van het monitoren bij integraal ophogen en voorbelasten
De ten hoogste te verhalen plankosten van veldonderzoek en inmeten bedragen minimaal € 2500,–
Nee
Nee
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Product of activiteit
d
12
Bouw- en woonrijpmaken
Onderdeel
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
Nadere bepalingen
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Opstellen voorlopig en definitief ontwerp
per ontwerp voor een deelgebied
160 uur
4c
Het voorlopig en definitief ontwerp worden samen als één ontwerp aangemerkt; het aantal deelgebieden bedraagt in beginsel 0,4 per hectare; bij meer dan 40% openbaar gebied wordt het aantal deelgebieden verhoogd met 1% per procentpunt dat het percentage grondoppervlak hoger is dan 40% met een maximum van 20%
Nee
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Opstellen rioleringsplan
per woningequivalent
0,25 uur
4c
Een woningequivalent is gelijk aan 100 m2 brutovloeroppervlak
Nee
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Aanbesteden en gunnen
per bestek
64 uur
4d
Het aantal bestekken bedraagt twee per deelgebied; het aantal deelgebieden bedraagt in beginsel 0,4 per hectare; bij meer dan 40% openbaar gebied wordt het aantal deelgebieden verhoogd met 1% per procentpunt dat het percentage grondoppervlak hoger is dan 40% met een maximum van 20%
Ja, invloedsfactor wijze van aanbesteden (H)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Directievoeren
per week uitvoeringstijd
5 uur
4f
Het aantal weken uitvoeringstijd bedraagt 24 weken per bestek en maximaal 8 weken extra in geval van bodemsanering; de nadere bepalingen bij aanbesteden en gunnen zijn van toepassing
Ja, invloedsfactor wijze van aanbesteden (H)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Projectleiding: toezicht houden
per week uitvoeringstijd
10 uur
4g
De nadere bepalingen bij directievoeren zijn van toepassing
Ja, invloedsfactor wijze van aanbesteden (H)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Product of activiteit
5.
Landmeten/ vastgoedinformatie
5.1
Kaartmateriaal
6.
Communicatie
7.
8.
Management
Planeconomie
Onderdeel
Berekeningswijze (hoeveelheid x prijs)
Nadere bepalingen
Invloedsfactor van toepassing?
Complexiteitsfactor van toepassing?
Aantallen eenheden en werkuren per exploitatieplan
Prijs (volgens tariefgroep, bedoeld in tabel 2, of vaste prijs) exclusief BTW
Projectleiding: Begeleiding ontwerp
per ontwerp
24 uur
4b
De nadere bepalingen bij opstellen voorlopig en definitief ontwerp zijn van toepassing
Nee
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Projectleiding: Begeleiding aanbesteding
per bestek
16 uur
4b
De nadere bepalingen bij directievoeren zijn van toepassing
Ja, invloedsfactor wijze van aanbesteden (H)
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
Projectleiding: Werkzaamheden tijdens uitvoering
per week uitvoeringstijd
1 uur
4b
De nadere bepalingen bij directievoeren zijn van toepassing
Nee
Ja, invloedsfactoren B tot en met F
per week looptijd
1 uur
5
Ja, invloedsfactor omvang exploitatiegebied (A)
Ja, invloedsfactoren A tot en met F
Omgevingsmanagement
per week looptijd
1 uur
6
Communicatie exploitatieplan met woningbouw
per jaar gedurende de looptijd
€ 5.000,–
Nee
Ja, gemiddelde invloedsfactoren A tot en met F
Communicatie exploitatieplan met bedrijvigheid en commerciële voorzieningen
per jaar gedurende de looptijd
€10.000,–
Nee
Ja, invloedsfactoren A tot en met F
Projectmanager
per week gedurende de looptijd
8 uur
7a
Ja, invloedsfactor omvang exploitatiegebied (A)
Ja, invloedsfactoren A tot en met F
Projectmanagementassistent
per week gedurende de looptijd
6 uur
7b
Ja, invloedsfactor omvang exploitatiegebied (A)
Ja, invloedsfactoren A tot en met F
Planeconoom
per week gedurende de looptijd
4 uur
8
Ja, invloedsfactor omvang exploitatiegebied (A)
Ja, invloedsfactoren A tot en met F
Alleen van toepassing bij projecten waarbij de complexiteitsfactor ten minste 30% is
Alleen van toepassing als de complexiteitsfactor ten minste 30% is
Tabel 2. Tarieven
13
€ per uur
Tariefgroep
Deskundigheid
1
Verwerving/juridisch
118
2
Stedenbouw
118
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
€ per uur
Tariefgroep
Deskundigheid
3
Ruimtelijke ordening
118
4a
Civiele en cultuurtechniek
118
4b
Civiel technisch projectleiden
118
4c
Civiel technisch ontwerpen
118
4d
Bestek schrijven/calculeren
92
4e
Tekenen
82
4f
Directievoeren
102
4g
Toezichthouden
82
5
Landmeten/vastgoedinformatie
92
6
Communicatie
102
7a
Projectmanagement
134
7b
Projectmanagementassistentie
92
8
Planeconomie
118
Tabel 3. Invloedsfactoren Invloedsfactor en onderscheidende kenmerken
Percentage
A Omvang exploitatiegebied 0 ha
- 90%
Meer dan 0 tot maximaal 15 ha
(0,06 x oppervlakte exploitatiegebied -0,9) x 100%
Meer dan 15 tot maximaal 50 ha
(0,014286 x oppervlakte exploitatiegebied -0,21429) x 100%
Meer dan 50 tot maximaal 70 ha
(0,0075 x oppervlakte exploitatiegebied +0,125) x 100%
Meer dan 70 tot maximaal 150 ha
(0,001875 x oppervlakte exploitatiegebied +0,51875) x 100%
Meer dan 150 ha
80%
B Ligging exploitatiegebied Uitleglocatie
0%
Inbreidingslocatie of uitbreidingslocatie
25%
Binnenstedelijke locatie
50%
Historisch gebied
100%
C Type opgave Geen herstructureringsgebied
0%
Herstructureringsgebied
150%
D Verwervingssituatie Geen gerechtelijke onteigening
0%
Gerechtelijke onteigening
10%
E Programma Uitsluitend bedrijvigheid
- 25%
Uitsluitend woningbouw
0%
Kantoor/detailhandel/dienstverlening/horeca1
10%
Maatschappelijk, zoals overheid, zorg, cultuur, onderwijs1
25%
Recreatie of sport1
10%
Bedrijvigheid of woningbouw samen met een of meer van de drie voornoemde functies
10% plus het percentage van de van de van toepassing zijnde functie(s)
F Onderzoeken Geen van de hierna genoemde onderzoeken
0%
Het hoogste van toepassing zijnde percentage van: Milieueffectrapportage
50%
Nader onderzoek luchtkwaliteit
40%
Nader archeologisch onderzoek
30%
Bodemsanering
20%
G Bodemgesteldheid Meer dan 33% van het exploitatiegebied heeft een slechte bodemgesteldheid
50%
Ten hoogste 33% van het exploitatiegebied heeft een slechte bodemgesteldheid en minder dan 67% van het exploitatiegebied heeft een goede bodemgesteldheid
25%
Ten minste 67% van het exploitatiegebied heeft een goede bodemgesteldheid
0%
H Wijze van aanbesteden
14
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Invloedsfactor en onderscheidende kenmerken
Percentage
Openbaar
25%
Onderhands
0%
Meervoudig onderhands
0%
Europees
100%
Design&control
300%
Turn key
300%
I Type te slopen onroerende zaak (Agrarisch) bedrijven/kassen
-100%
Overige onroerende zaken
0%
J. Aanwezigheid asbest Percentage asbest per m3 sloopafval 1
Gelijk aan het voormelde percentage
Deze percentages worden bij elkaar opgeteld als ze van toepassing zijn op het project.
Tabel 4. Bestek en rapportage bij integraal ophogen en voorbelasten Grootte van het op te hogen of voor te belasten gebied1
Bestek
Rapportage
Maximaal te verhalen plankosten per ha
1
15
De maximaal te Maximaal te verhalen plankos- verhalen plankosten ten bedragen ten per ha minste:
De maximaal te verhalen plankosten bedragen ten minste:
<10 ha
–
€ 10.000,–
–
€ 5.000,–
10 tot 15 ha
€ 900,–
€ 10.000,–
€ 450,–
€ 5.000,–
15 tot 50 ha
€ 750,–
€ 13.500,–
€ 375,–
€ 6.750,–
50 tot 100 ha
€ 500,–
€ 37.500,–
€ 250,–
€ 18.750,–
≥100 ha
–
€ 50.000,–
–
€ 25.000,–
Als sprake is van deelgebieden, wordt onder de grootte verstaan de gemiddelde grootte van de deelgebieden. Die wordt berekend door de totale oppervlakte van het exploitatiegebied te delen door het feitelijke aantal deelgebieden.
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
TOELICHTING ALGEMEEN DEEL 1. Inleiding en aanleiding De onderhavige Regeling plankosten exploitatieplan is de regeling met betrekking tot de hoogte en de begrenzing van de via een exploitatieplan verhaalbare plankosten als bedoeld in artikel 6.2.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Een exploitatieplan is een plan waarmee gemeenten de kosten van de aanleg van publieke voorzieningen kunnen verhalen als bouwplannen op particuliere gronden worden gerealiseerd. Plankosten betreffen een deel van de totale te verhalen kosten. Het gaat in hoofdzaak om de kosten van de voorbereiding van en het toezicht op de uitvoering van voorzieningen en werken, van het opstellen van gemeentelijke ruimtelijke plannen en van de overige gemeentelijke apparaatskosten voor het uitvoeren van het exploitatieplan. In het kader van deze regeling zijn voor de berekening van de plankosten de kostensoorten als bedoeld in artikel 6.2.4, onderdelen a en g tot en met j, van het Bro (zie paragraaf 2.2 van deze toelichting) zo ver als mogelijk is verder uitgewerkt. Deze regeling stelt een maximum aan bepaalde via het exploitatieplan te verhalen plankosten. De aanleiding voor deze regeling blijkt uit de nota van toelichting bij het Bro, waarin is beschreven dat het wenselijk is de hoogte van bepaalde kostenposten te begrenzen.
Voorkomen moet worden dat een gemeente te royaal gebruikmaakt van de mogelijkheden die de kostensoorten bieden voor het in rekening brengen van kosten. Tevens kan de begrenzing bijdragen aan een efficiënte inzet van gemeentelijke middelen.1 Er mogen via het exploitatieplan geen hogere bedragen bij aanvragers van een omgevingsvergunning in rekening worden gebracht dan dat de regeling toelaat. Er kunnen overigens wel lagere kosten worden berekend, bijvoorbeeld in gevallen waarin de daadwerkelijke kosten lager zijn dan het met toepassing van deze regeling bepaalde maximumbedrag en de gemeente een lager bedrag wenselijk of rechtvaardig acht. Er is echter geen verplichting om bij de eindafrekening van het exploitatieplan de daadwerkelijke kosten te berekenen en te vergelijken met het met toepassing van deze regeling bepaalde bedrag. De daadwerkelijke kosten kunnen immers niet altijd precies geadministreerd worden. Deze regeling werkt daarom met vooraf vastgestelde tarieven en prijzen. Bij de eindafrekening hoeft dan alleen te worden vastgesteld hoeveel van de in het exploitatieplan opgenomen producten en activiteiten daadwerkelijk zijn geleverd. Die hoeveelheid wordt met de vooraf vastgestelde tarieven en prijzen vermenigvuldigd.
Door de publicatie van de regeling komt een einde aan de relatieve onzekerheid die geleidelijk is ontstaan sinds de regeling in 2010 een internetconsultatie heeft doorlopen. Destijds was de verwachting dat de regeling kort na de internetconsultatie in werking zou treden. Naar aanleiding van de consultatiereacties bleek dat er meer tijd nodig was een breed gedragen methode te ontwikkelen om de plankosten van civieltechnische werken en werkzaamheden te bepalen. Uiteindelijk is overeenstemming bereikt met organisaties van gemeenten, ontwikkelaars en bouwers, zodat nu een actuele regeling en een actueel rekenmodel beschikbaar zijn die op basis van de wet in deze ministeriële regeling zijn vastgesteld. Dit concept en het bijbehorende spreadsheet – de zogenaamde plankostenscan – worden in de praktijk inmiddels met grote regelmaat toegepast. Deze regeling heeft uitsluitend betrekking op exploitatieplannen en geldt niet voor overeenkomsten over de grondexploitatie als bedoeld in artikel 6.17 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), de zogenaamde anterieure overeenkomsten. Die laatstgenoemde overeenkomsten zijn overeenkomsten tussen de gemeente en particuliere eigenaren waarin onder andere afspraken worden gemaakt over de kosten die de eigenaren voor hun rekening zullen nemen.
Als er ten tijde van het vaststellen van het bestemmingsplan een overeenkomst over de grondexploitatie is, hoeft de gemeente geen exploitatieplan vast te stellen en kan deze regeling buiten toepassing blijven.
2. Inhoud van de regeling 2.1 Uitgangspunten Uitgangspunt van de regeling is dat de gemeentelijke plankosten de optelsom zijn van de kosten van de door de gemeente te leveren producten en de daarvoor te verrichten werkzaamheden, waarbij rekening wordt gehouden met de complexiteit van de opgave. Van oudsher raamden gemeenten de plankosten als een percentage van de kosten van het bouw- en woonrijp maken van een gebied. Dat leidde tot onnauwkeurige uitkomsten omdat gebieden sterk van elkaar kunnen verschillen. De uitkomsten van de berekening waren bovendien slecht controleerbaar. Daarom zijn de plankosten in
1
16
Stb. 2008, nr. 145, p. 78.
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
de regeling uitgesplitst in producten, zoals een stedenbouwkundig plan, en activiteiten, zoals taxeren en projectmanagement. De kosten van producten en activiteiten worden doorgaans bepaald door een hoeveelheid met een prijs te vermenigvuldigen. De hoeveelheden en prijzen in deze regeling zijn gebaseerd op kengetallen. Kengetallen zijn algemeen gebruikte cijfers, gebaseerd op ervaringen bij eerdere, soortgelijke plannen. Voorbeelden van kengetallen zijn het aantal uren dat een taxateur nodig heeft voor het taxeren van een woning en het gemiddelde uurtarief voor taxatiewerkzaamheden. De kengetallen in deze regeling zijn gebaseerd op een referentieplan voor een uitleglocatie van vijftien hectare. Artikel 6.2.6 Bro bepaalt dat de maximaal te verhalen plankosten in de regeling kunnen worden onderscheiden naar type locatie, aard en omvang van een project. De plankosten van het referentieplan voor een uitleglocatie zullen in de praktijk verschillen van de plankosten van een plan voor bijvoorbeeld herstructurering of transformatie van een locatie in het bestaand stedelijk gebied. Daarom schrijft de regeling voor dat correcties moeten plaatsvinden als sprake is van een plan dat afwijkt van het referentieplan. In dat geval worden de uitkomsten van de berekeningen verhoogd met invloeds- of complexiteitsfactoren.
Beide, geen van beide of één van de twee kan van toepassing zijn op een product of activiteit of een onderdeel daarvan. Afhankelijk van de omstandigheden en kenmerken van het project leidt dat tot hogere of lagere plankosten ten opzichte van het referentieplan. Bij het berekenen van de plankosten tellen alleen de producten en activiteiten mee die de gemeente maakt en uitvoert gedurende de looptijd van het project. De looptijd omvat de periode van de voorbereiding en uitvoering van het exploitatieplan. De periode van planvoorbereiding is in de regeling op minimaal twee en maximaal vier jaar gesteld, afhankelijk van de complexiteit van het project. Uitgangspunt van de regeling is een efficiënt planproces. Historische kosten mogen daarom slechts beperkt worden meegenomen. Een te lange periode van planvoorbereiding is niet efficiënt, waardoor het niet wenselijk is dergelijke kosten in aanmerking te nemen, Daarnaast zal het door het tijdsverloop vaker voorkomen dat het steeds moeilijker wordt om aan te tonen dat kosten ten behoeve van het exploitatieplan zijn gemaakt. De uitkomst van de berekeningen op basis van de regeling is een gespecificeerd en genormeerd maximum totaalbedrag, exclusief BTW.
2.2 Reikwijdte van de regeling Onder plankosten als bedoeld in artikel 6.2.6, onderdelen a en g tot en met j, Bro vallen de volgende kosten: • de kosten van het verrichten van onderzoek, waaronder in ieder geval begrepen grondmechanisch en milieukundig bodemonderzoek, akoestisch onderzoek, ander milieukundig onderzoek, archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek, • de kosten van voorbereiding en toezicht op de uitvoering verband houdende met de aanleg van de voorzieningen en werken, bedoeld in de onderdelen a tot met f van artikel 6.2.4 Bro en de kosten genoemd in artikel 6.2.3, onderdelen c en d, Bro, • de kosten van het opstellen van ruimtelijke plannen ten behoeve van het exploitatiegebied, • de kosten van het opzetten en begeleiden van gemeentelijke ontwerpcompetities en prijsvragen voor het stedenbouwkundig ontwerp van de locaties, met inbegrip van de kosten van vergoedingen voor deelname aan de prijsvraag, en • de kosten van andere door het gemeentelijk apparaat of in opdracht van de gemeente te verrichten werkzaamheden, voor zover deze werkzaamheden rechtstreeks verband houden met de in het Bro bedoelde voorzieningen, werken, maatregelen en werkzaamheden (plankosten in enge zin, aldus de nota van toelichting bij het Bro2). Het is niet in alle gevallen mogelijk gebleken de plankosten te maximeren.
Dat komt in sommige gevallen doordat de kosten van plan tot plan sterk uiteenlopen. In andere gevallen (ontwerpcompetities) waren geen ervaringscijfers beschikbaar doordat het om betrekkelijk nieuwe kostenposten gaat. De betreffende kosten zijn daarom niet in de regeling opgenomen. In plaats daarvan is het de verantwoordelijkheid van gemeenten deze kosten afzonderlijk in het exploitatieplan te ramen. De afzonderlijk in het exploitatieplan te ramen kosten zijn opgenomen in artikel 2 van deze regeling en betreffen: • plankosten voor onderzoeken anders dan grondmechanische onderzoeken (artikel 6.2.4, onderdeel a, Bro); het gaat hierbij vooral om de milieueffectrapportage en onderzoeken naar bodemverontrei-
2
17
Stb. 2008, 145, p. 74–75.
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
• • •
niging en -sanering, geluidhinder, fijnstof, externe veiligheid, archeologie, flora en fauna, verkeer en de risicoanalyse voor planschade, plankosten voor bodemsanering (artikel 6.2.4, onderdeel b, Bro), plankosten van vergoedingen voor deelname aan een prijsvraag of ontwerpcompetitie voor het stedenbouwkundig ontwerp (artikel 6.2.4, onderdeel i, Bro), en plankosten voor bovenwijkse infrastructurele voorzieningen buiten het exploitatiegebied.
De plankosten als bedoeld in artikel 6.2.4, onderdelen h en j, Bro vereisen hier nog een nadere toelichting. De kosten van juridische procedures ná de vaststelling van het ruimtelijk besluit door de gemeenteraad zijn geen kosten die kunnen worden aangemerkt als kosten voor het opstellen van ruimtelijke plannen (artikel 6.2.4, onderdeel h, Bro). Daarom komen dergelijk kosten niet voor verhaal in aanmerking. Ook de kosten van het behandelen en beoordelen van planschadeverzoeken en van beroepen daartegen zijn om dezelfde reden niet verhaalbaar. Onder de overige gemeentelijke kosten (artikel 6.2.4, onderdeel j, Bro) vallen de betreffende apparaatskosten die in rechtstreeks verband staan met de voorzieningen, werken, werkzaamheden en maatregelen waarvoor plankosten kunnen worden verhaald. De gemeente is zelf het beste in staat te bepalen welke kosten dat precies zijn. Er zijn echter apparaatskosten die hier niet onder vallen en die daarom niet tot de te verhalen plankosten kunnen worden gerekend, zoals: • kosten voor het sluiten van overeenkomsten met partijen, zoals samenwerkingsovereenkomsten, • kosten in het kader van algemene beleidsontwikkeling (bijvoorbeeld structuurvisies voor de gehele gemeente of voor één aspect, zoals stadsvisies of kantorennota’s), en • kosten voor vastgoedpromotie.
2.3 Afwijkende regeling voor kleine exploitatieplannen Bij exploitatieplannen voor een aantal kleinere bouwplannen behoeft de in de regeling voorgeschreven berekening niet uitgevoerd te worden. Deze bouwplannen zijn aangewezen in artikel 5 van de regeling. Voor de plankosten gelden vaste bedragen die zijn vastgesteld op basis van ervaringscijfers. Daarvoor is gekozen omdat het bij kleine plannen te ver zou voeren om alle plankosten te berekenen. Daarom is het toepassen van de regeling ongeschikt bij kleine plannen. Overigens dient hier te worden opgemerkt dat voor kleine bouwplannen vaak geen exploitatieplan nodig zal zijn. Kleine plannen vallen in veel gevallen onder de kruimelgevallen van artikel 6.12, tweede lid, Wro in samenhang met artikel 6.2.1a Bro, waarvoor de gemeenteraad een vrijstelling van het kostenverhaal kan verlenen. In dat geval zijn alleen de gebruikelijke leges verschuldigd.
3. Toepassing van de regeling 3.1 Toepassing van de regeling bij het exploitatieplan Bij elk exploitatieplan moeten de plankosten worden berekend in overeenstemming met de (reken)stappen die zijn voorgeschreven in de onderhavige regeling. Maximaal dat bedrag wordt in de exploitatieopzet opgenomen bij het jaar van vaststelling van het exploitatieplan (zie artikel 6). De plankosten worden dus niet uitgezet in de tijd, maar worden eenmalig opgenomen in de exploitatieopzet. Dat spaart werk en kosten. Er is een rekenmodel (spreadsheet) ontwikkeld dat het gemakkelijk maakt om de regeling toe te passen en de maximaal te verhalen plankosten te bepalen. Het model maakt geen onderdeel uit van deze regeling. Het is echter wel aan te bevelen om het model te gebruiken en om een kopie van het ingevulde model, de ingevulde vragenlijst, de productenlijst en het resultaatoverzicht bij het exploitatieplan te voegen. Daarmee kunnen de te verhalen plankosten op een inzichtelijke manier worden gerechtvaardigd. Het model is te downloaden vanaf www.rijksoverheid.nl. Bij het model hoort ook een toelichting.
3.2 Toepassing bij herziening van het exploitatieplan Bij elke herziening van het exploitatieplan (jaarlijks op grond van artikel 6.15, eerste lid, Wro) worden de plankosten opnieuw berekend, in beginsel op basis van de dan geldende regeling en de dan bekende kenmerken van het project. De regeling wordt jaarlijks geactualiseerd en wordt binnen vijf jaar geëvalueerd. Bij de jaarlijkse actualisering worden de uurtarieven van de verschillende deskundigen (tabel 2) waar nodig aangepast. Zie hierover verder paragraaf 6 van deze toelichting. Bij een ingrijpende wijziging van deze regeling die verder gaat dan de jaarlijkse actualisatie van tarieven, zal worden bezien of overgangsrecht ten aanzien van bestaande exploitatieplannen nodig is.
18
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
3.3 Toepassing bij de berekening van de exploitatiebijdrage bij de omgevingsvergunning voor bouwen Soms zullen vergunningaanvragers zelf delen van de voorzieningen in een gebied realiseren. Artikel 6.19 Wro bepaalt dat de kosten die zij in dat geval maken in mindering worden gebracht op de te betalen exploitatiebijdrage. Volgens het artikel is de kostenraming in het exploitatieplan daarvoor de maatstaf. Wat de plankosten betreft, kan die raming nooit hoger zijn dan het bedrag dat aan de hand van deze regeling is bepaald. Daarmee stelt de regeling ook een maximum aan het op de exploitatiebijdrage in mindering te brengen bedrag. De gemeente zal ook bij voorzieningen die door een particuliere eigenaar worden gerealiseerd nog plankosten ter begeleiding maken. Hierin is voorzien door te bepalen dat niet het gehele bedrag voor vermindering of vergoeding in aanmerking komt (zie artikel 8). De in rekening te brengen plankosten worden van de vermindering of vergoeding afgetrokken, oftewel er vindt een verrekening plaats. De grondslag daarvoor is neergelegd in artikel 6.2.6 Bro, aangezien op grond van dat artikel met betrekking tot plankosten de hoogte en de begrenzing van de via het exploitatieplan verhaalbare kosten kan worden vastgesteld.
De hoogte van die plankosten is dus ook vastgesteld voor het geval dat een particulier zelf activiteiten verricht, namelijk als percentage van de te verminderen of vergoeden kosten waarop de particulier op grond van artikel 6.19 Wro recht heeft. Deze regels moeten ook bij een posterieure overeenkomst in acht worden genomen. Posterieure overeenkomsten mogen immers niet afwijken van het exploitatieplan (artikel 6.24, tweede lid, Wro). Het exploitatieplan moet op zijn beurt in overeenstemming zijn met deze regeling.
3.4 Toepassing bij afrekening op basis van het exploitatieplan Ook bij de eindafrekening van het exploitatieplan wordt deze regeling toegepast. Dat de eindafrekening van het exploitatieplan plaatsvindt met toepassing van het deze regeling, betekent dat slechts een beperkte nacalculatie hoeft plaats te vinden. Er hoeft alleen te worden bepaald of de producten en activiteiten die waren vermeld in het exploitatieplan op basis waarvan de exploitatiebijdrage is berekend ook daadwerkelijk zijn geleverd en uitgevoerd. Als bijvoorbeeld meer of minder onteigeningen zijn gedaan dan bij het opstellen van het exploitatieplan was voorzien, wordt dat aantal bij de afrekening gecorrigeerd. Echter, als het bedrag aan plankosten hoger wordt, kan dat niet extra in rekening worden gebracht. Het risico van hogere kosten is voor de gemeente, zo vloeit voort uit de Wro. Een en ander betekent dat de eindafrekening plaatsvindt op basis van de kentallen voor uren, tarieven en vaste bedragen van het exploitatieplan. Daaraan is via deze regeling een maximum gesteld. In het geval de gemeente deze maxima in het exploitatieplan heeft overgenomen, vindt de eindafrekening dus plaats op basis van de kentallen van deze regeling. Het staat gemeenten echter vrij om minder dan het maximum van de plankosten te verhalen. Rente en inflatie worden niet in de berekening van de plankosten betrokken.
In artikel 6 van de onderhavige regeling is bepaald dat de plankosten eenmalig in de exploitatieopzet worden opgenomen bij het jaar van vaststellen van het exploitatieplan. Bij de jaarlijkse herziening van het exploitatieplan zijn de plankosten daarom reeds gemaakte, onveranderlijke kosten. De plankosten tellen uiteraard wel mee in het exploitatieresultaat en zolang er een exploitatietekort is, wordt daarover rente betaald. Doordat de plankosten niet worden uitgezet in de tijd, is echter niet te bepalen welke rentelasten aan de plankosten moeten worden toegerekend.
4. Effecten van deze regeling 4.1 Effecten op privaatrechtelijke overeenkomsten Deze regeling is niet van toepassing op anterieure overeenkomsten (grondexploitatieovereenkomsten gesloten voor de vaststelling van een exploitatieplan), maar kan daarbij worden gebruikt bij wijze van indicatie. Immers, duidelijk is welk bedrag aan plankosten maximaal in rekening gebracht zou kunnen worden als een exploitatieplan zou worden gemaakt en deze regeling zou worden toegepast. Wel geldt deze regeling voor posterieure overeenkomsten, omdat daarop het exploitatieplan van toepassing is (zie ook artikel 6.24, tweede lid, Wro).
4.2 Effecten voor het bedrijfsleven en burgers Het bedrijfsleven en burgers profiteren van deze regeling, omdat de berekening van de plankosten transparant en eenvoudig controleerbaar is. Voorts is er geen beroep mogelijk tegen de kostensoorten en de hoogte daarvan, aangezien die in deze regeling, een algemeen verbindend voorschrift, zijn vastgelegd. Er is enkel een exceptieve toetsing van deze kostensoorten mogelijk als er tegen een specifiek exploitatieplan en de daarin opgenomen te verhalen plankosten beroep wordt ingesteld. Dankzij deze regeling wordt het exploitatieplan transparanter en meer voorspelbaar, zodat particuliere
19
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
eigenaren daarop beter kunnen anticiperen. Als de regeling goed wordt gebruikt, zullen de totale kosten die via een exploitatieplan kunnen worden omgeslagen over de particuliere eigenaren, niet stijgen. Overigens zijn er geen administratieve lasten voor burgers en bedrijven. Deze regeling richt zich primair tot gemeenten.
4.3 Bestuurslasten en lasten rechterlijke macht Naar verwachting zullen de bestuurlijke lasten door toepassing van deze regeling dalen. De toepassing van een uniform rekenmodel vergt veel minder werk dan het per project opstellen van een kostenraming, het bijhouden van de kosten gedurende de looptijd van een project, het jaarlijks bijstellen van die kostenraming en het opstellen van een eindafrekening op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten. De lasten door geschilprocedures met betrekking tot verhaalde plankosten zullen eveneens dalen doordat de regeling naar verwachting een aantal mogelijke geschilpunten oplost en lastige bewijsproblemen voorkomt. Als gemeenten de regeling toepassen met behulp van het nieuwe rekenmodel wordt duidelijk tot welke hoogte bepaalde plankosten kunnen worden verhaald zonder dat de hoogte van de kosten aangetoond hoeft te worden.
5. Advisering en consultatie Het eerste concept van de ministeriële regeling heeft in 2010 een internetconsultatie doorlopen.3 Tegelijkertijd is het bijbehorende rekenmodel – de zogenaamde plankostenscan – op het internet gepubliceerd. Dat bood gemeenten en andere geïnteresseerden de gelegenheid om de ministeriële regeling in de praktijk testen. De internetconsultatie heeft 34 reacties opgeleverd. De reacties richtten zich vooral op de wijze van ramen van de kosten van voorbereiding, uitvoering en toezicht (VTU) en de tarieven voor de inzet van deskundigen. Het commentaar was dat de methode voor het ramen van de VTU-kosten te grof was. De VTU-kosten waren geraamd als een percentage van de totale kosten. Ook waren de tarieven van de in te zetten deskundigen te hoog. De tarieven dateerden van vóór de crisis in de bouw en de gebiedsontwikkeling, toen er nog substantiële schaarsteopslagen voor verschillende deskundigen golden. In vervolg op de internetconsultatie is een methode ontwikkeld om de VTU-kosten meer precies te ramen en zijn de tarieven aangepast. Dat is gebeurd in nauw overleg met organisaties van gemeenten, ontwikkelaars en bouwers.
Specifiek waren daar de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Vereniging van Grondbedrijven (VvG), de Vereniging voor ontwikkelaar & bouwondernemers (NVB) en de Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen (NEPROM) bij betrokken. De VTU-kosten zijn uitgesplitst in een groot aantal afzonderlijk te berekenen kostenposten. Daarnaast zijn de tarieven aangepast aan de actuele marktomstandigheden. Tot slot is het definitieve concept voorgelegd aan de organisaties die ook bij de ontwikkeling van de rekenmethodiek betrokken zijn geweest. Eind 2016 is deze regeling geconsulteerd bij de VNG, de VvG, de NVB en de NEPROM. Naar aanleiding daarvan zijn nog enkele verfijningen aangebracht. Alle partijen zijn er voorstander van om de regeling zo snel mogelijk in werking te laten treden.
6. Herziening en evaluatie Deze regeling zal na de inwerkingtreding jaarlijks worden geactualiseerd in die zin dat de tarieven worden geïndexeerd. Vijf jaar na inwerkingtreding of eerder, indien dat nodig wordt geacht in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet of vanwege andere dringende omstandigheden, zal een evaluatie plaatsvinden. Bij de jaarlijkse actualisatie zullen de uurtarieven in tabel 2 worden geïndexeerd conform dan geldende collectieve arbeidsovereenkomst voor gemeenteambtenaren (CAR-UWO), om te zorgen dat de in deze regeling vermelde tarieven zo veel mogelijk blijven aansluiten bij de werkelijkheid. Bij de vijfjaarlijkse evaluatie zal onderzoek plaatsvinden naar de effectiviteit en efficiëntie van de regeling in de praktijk, inclusief het gebruik van het rekenmodel. Daarnaast zal worden nagegaan of en in hoeverre de volgende aspecten van de regeling aanpassing behoeven: • de lijst van producten en activiteiten, • de kengetallen bij de producten en activiteiten, en • de correcties door middel van invloeds- en complexiteitsfactoren. Wat de invloeds- en complexiteitsfactoren betreft, zal vooral ook worden onderzocht of de correcties voldoende zijn om de plankosten van binnenstedelijke plannen te bepalen.
3
20
Van 17 januari tot 17 juli 2010, zie https://www.internetconsultatie.nl/plankosten.
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
7. Omgevingswet De strekking van de onderhavige regeling zal worden gehandhaafd onder de Omgevingswet. Daarvoor is een grondslag in artikel 12.6, vijfde lid, van de Omgevingswet opgenomen.
ARTIKELSGEWIJS DEEL Artikel 1. Begripsomschrijvingen In artikel 1 zijn de in de regeling gebruikte begrippen omschreven. Hier worden de begripsbepalingen die een nadere toelichting behoeven, behandeld.
Binnenstedelijke locatie, historisch gebied, inbreidingslocatie, uitbreidingslocatie en uitleglocatie De ligging van een gebied is van invloed op de plankosten. De regeling bepaalt daarom dat in een aantal gebieden een opslag op de plankosten geldt, de zogenaamde invloedsfactor. De desbetreffende gebieden worden in artikel 1 gedefinieerd. De percentages van de invloedsfactor zijn te vinden in de bijlage. Bij het opstellen van de regeling heeft voor de maximering van de plankosten in een exploitatieplan de bouw op een uitleglocatie als referentie gediend. Voor een exploitatieplan dat ziet op een dergelijk gebied is de invloedsfactor 0. Bij de overige typen gebieden worden de plankosten verhoogd met het percentage van de invloedsfactor ‘ligging van het exploitatiegebied’ dat in tabel 3 onder B is te vinden. Die overige typen gebieden zijn binnenstedelijke locaties, inbreidingslocaties, uitbreidingslocaties en historische gebieden. Relevante variabelen om te bepalen van welk type gebied sprake is, zijn de ligging binnen of buiten de bebouwde kom en het percentage van de grond dat onbebouwd is. Voor het begrip bebouwde kom is aangesloten bij de omschrijving van bebouwde kom in de Wegenverkeerswet 1994. Voor de bepaling van het percentage bebouwde grond worden kassen aangemerkt als bebouwd gebied.
De verschillende gebiedstypen kunnen als volgt worden verdeeld in een matrix: Binnen de bebouwde kom
Buiten de bebouwde kom
Minder dan 70% onbebouwd
Binnenstedelijke locatie
Uitbreidingslocatie
Meer dan 70% onbebouwd
Inbreidingslocatie
Uitleglocatie
Een bijzonder, vijfde gebiedstype dat zich kan voordoen bij uitsluiting van één van de andere typen, is het historisch gebied. Bij de omschrijving van historisch gebied wordt opgemerkt dat voor de berekening beide typen grondoppervlaktes (voor monumenten en voor beschermd stads- of dorpsgezicht) bij elkaar kunnen worden opgeteld, voor zover ze niet overlappen. Er kan in drie gevallen sprake zijn van een historisch gebied: als op meer dan 10% van het grondoppervlak monumenten zijn gebouwd, als meer dan 50% van het grondoppervlak in beschermd stads- of dorpsgezicht is gelegen of als meer dan 50% van het grondoppervlak wordt beslagen door monumenten en beschermd stadsen dorpsgezicht tezamen (maar afzonderlijk de eerdergenoemde drempels niet halen).
Bodemgesteldheid In gebieden met bodems die moeilijk zijn te bebouwen, zijn de plankosten hoger dan elders. Ook hier geldt daarom een opslag op de plankosten volgens een invloedsfactor. In dit geval is dat de invloedsfactor bodemgesteldheid (tabel 3, onder G). Het begrip bodemgesteldheid heeft in het kader van deze regeling uitsluitend betrekking op de fysieke gesteldheid van de bodem. Er wordt dus niet gedoeld op bodemvervuiling of (de noodzaak van) bodemsanering. Er wordt wat betreft de kwaliteit van de bodem onderscheid gemaakt in: • slecht, wanneer sprake is van bouwen op veenbodem of op klei op veenbodem, • goed, wanneer gebouwd wordt op een zandbodem en er geen maatregelen nodig zijn op het gebied van voorbelasten, • normaal, wanneer de bodemgesteldheid niet valt onder goed of slecht en er dus sprake is van een ander bodemtype. Normale bodemgesteldheid is in artikel 1 niet expliciet gedefinieerd, omdat het vanzelfsprekend is dat daarvan sprake is als niet kan worden gesproken van slechte of goede bodemgesteldheid. Bij een slechte bodemgesteldheid mag worden aangenomen dat er eerst voorbelast moet worden alvorens tot bouwen overgegaan kan worden. Ook andere dan de genoemde bouwfysisch vergelijkbare bodemsoorten vallen in de categorie slechte bodemgesteldheid, zoals moerassige gronden.
21
Staatscourant 2017 nr. 6470
6 februari 2017
Bouwpercelen en deelgebieden Het maakt voor de plankosten verschil of het exploitatieplan één project betreft of meerdere deelprojecten en of werken en werkzaamheden in het exploitatiegebied als geheel of alleen in een deel daarvan worden uitgevoerd. Hiervoor zijn ook enkele begripsbepalingen nodig. Een exploitatiegebied kan uit meerdere deelgebieden bestaan. Een deelgebied is een gedeelte van een exploitatiegebied dat in één fase ontwikkeld en bebouwd wordt. Een deelgebied valt vaak samen met een uitwerkingsplan. Binnen een deelgebied liggen één of meer bouwpercelen: aaneengesloten stukken grond waarop zelfstandige, bij elkaar horende bebouwing is toegestaan. Voor sommige gevallen is voor het aantal deelgebieden binnen het project een fictie in het leven geroepen (zie de bijlage bij de regeling).
Civiele en cultuurtechniek De plankosten van civiele en cultuurtechnische werken en werkzaamheden zijn in deze regeling onderverdeeld in een aantal producten en activiteiten, die weer verdeeld zijn in onderdelen. Dat maakt het noodzakelijk de betreffende werken en werkzaamheden ook te definiëren (ophogen, bouw- en woonrijp maken enzovoorts). Daarbij is aangesloten bij de gebruikelijke uitleg van die begrippen.
Herstructureringsgebied Er is sprake van herstructureringsgebied indien ingrijpende wijzigingen in de (steden)bouwkundige structuur van het gebied aangebracht worden. Dat is het geval als in een exploitatiegebied voor meer dan 50% van de uitgeefbare gronden sprake is van vernieuwing van bestaande bebouwing of van sloop met vervangende nieuwbouw. Het gaat vaak om stedelijke vernieuwing van verouderde wijken met een complex aan problemen (fysiek, economisch, sociaal) en om de aanpak van de openbare ruimte en sloop en vervangende nieuwbouw van vastgoed. Het betreft een integrale aanpak om een kwalitatieve impuls aan een stuk stad te geven, waardoor het gebied in een nieuwe fase van de levenscyclus terechtkomt.
Integraal en partieel ophogen en voorbelasten, aanbrengtijd, zettingstijd en verwijdertijd In de regeling wordt verder onderscheid gemaakt tussen integraal en partieel ophogen en voorbelasten. Door middel van een definitiebepaling is duidelijk gemaakt waar de grens tussen partieel en integraal ligt: als meer dan 60% van het exploitatiegebied opgehoogd of voorbelast wordt, is sprake van integraal ophogen of voorbelasten. Het voorbelasten volgt een vast proces, waarin een aanbrengtijd, een zettingstijd en een verwijdertijd worden doorlopen. De aanbrengtijd is een in de grondexploitatie gebruikelijk begrip. Dat is de tijd die het kost om de handeling van het (ophogen of) voorbelasten uit te voeren. De zettingstijd is de tijd die nodig is om de voorbelasting haar werk te laten doen en de bodem te laten inklinken. De verwijdertijd is dan de tijd die het kost om de voorbelastende laag weer te verwijderen.