raadsvoorstel Transitievisie Warmte 1.0 (definitief).docx

VOORBLAD

Voorstel aan de Raad

Registratienummer: Datum collegebesluit: Datum commissievergadering: Datum raadsvergadering:

Z/18/024693/269331 12 oktober 2021 1 november 2021 16 november 2021

Soort Voorstel: Onderwerp: Portefeuillehouder: Programma:

Adviesnota Vaststelling transitievisie warmte 1.0 Wethouder Bloemendaal 7 Volksgezondheid en milieu; taakveld 7.4 Milieubeheer

Kernboodschap:

In dit plan, de transitievisie warmte, beschrijft de gemeente Wassenaar haar visie op de warmtetransitie. Dat is het geleidelijk overstappen van de verwarming van huizen en andere gebouwen met aardgas naar verwarming via een duurzame warmtebron. De eerste grote stap daarin is het opstellen van een transitievisie warmte, een opdracht vanuit het Rijk. Die geeft een eerste beeld van de route naar aardgasvrij en de beschikbare voorkeurswarmte-alternatieven per buurt in Wassenaar. Ook geeft de visie aan of er buurten zijn waar maatregelen (handelingsperspectief) vóór 2030 genomen kunnen worden.

Bijlagen:

Bijlage 1: Transitievisie warmte 1.0 Bijlage 2: Rapportage Technisch-economische analyse Bijlage 3: Rapportage participatietraject Bijlage 4: Begrotingswijziging

Stukken ter inzage: Beslispunten:

Nee 1. De transitievisie warmte vast te stellen 2. De raming van het programma 7 volksgezondheid en milieu met een bedrag van € 125.000 incidenteel in 2022 te verhogen 3. De verhoging voor 2022 te dekken door de baten op de algemene uitkering (taakveld 0.7) voor 2022 te verhogen met € 125.000. Hiermee wordt geanticipeerd op de verwachte verhoging bij de decembercirculaire 2021; 4. De structurele financiële gevolgen van de transitievisie warmte te betrekken bij de kadernota 2023; 5. De programmabegroting 2022 te wijzigen conform de bij dit besluit behorende begrotingswijziging;

Relatie met:

Agendapunt: Toezegging: Amendement/motie: Schriftelijke vragen:

Adviesnota aan de Raad Onderwerp Vaststellen transitievisie warmte Samenvatting In 2050 wil Nederland geen aardgas meer gebruiken bij het verwarmen van woningen en andere gebouwen. Verbranding van aardgas zorgt namelijk voor veel CO2-uitstoot, en daarmee voor klimaatverandering. Op dit moment worden veruit de meeste huizen verwarmd met aardgas. Dit betekent dat de warmtetransitie, de overstap van fossiel naar duurzaam verwarmen, voor vrijwel iedereen gevolgen zal hebben. Hoewel 2050 nog ver weg lijkt, gaat de gemeente nu al aan de slag om in 2050 aardgasvrij te zijn. Wassenaar stapt dus over op duurzame warmte. De eerste grote stap hierin is het opstellen van de transitievisie warmte: het document dat nu voor besluit voor u ligt. De transitievisie warmte geeft een eerste beeld van de beschikbare route en voorkeurswarmte-alternatieven per buurt in Wassenaar. Ook geeft de visie aan of er buurten zijn waar maatregelen (handelingsperspectief) vóór 2030 genomen kunnen worden. Hieronder wordt eerst de landelijke en lokale context geschetst die aan de transitievisie warmte ten grondslag ligt, waarna dieper wordt ingegaan op de visie zelf en de opbouw daarvan. Landelijke ambities Vrijwel alle landen ter wereld sloten in 2015 het Klimaatakkoord van Parijs.

Hierin staat dat de opwarming van de aarde niet verder mag oplopen dan 2 °C vergeleken met het pre-industriële tijdperk, en dat de temperatuurstijging als gevolg van broeikasgassen bij voorkeur onder de 1,5 °C gehouden moet worden. Nederland werkte de afspraken van Parijs uit in een eigen Klimaatakkoord, dat onderdeel is van het Nederlandse klimaatbeleid. Het belangrijkste doel van dit Klimaatakkoord is dat de CO2-uitstoot in 2030 49 procent minder moet zijn ten opzichte van 1990. Daarnaast moet in 2050 de uitstoot van broeikasgassen 95 procent verminderd zijn, dus bijna helemaal gestopt. Om dit te bereiken hebben de overheid, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties in het Klimaatakkoord afspraken gemaakt over de industrie, mobiliteit, de gebouwde omgeving, elektriciteit, landbouw en landgebruik. Volgens het Klimaatakkoord zijn gemeenten de regisseurs van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. De transitievisie warmte komt daarmee voort uit het landelijke Klimaatakkoord. Lokale ambities De gemeente Wassenaar heeft, net als alle andere gemeenten, een belangrijke rol in de uitvoering van het Klimaatakkoord. De gemeente heeft zichzelf als doel gesteld om in 2050 CO2-neutraal te zijn. Hiertoe heeft de gemeente het team Lokale Energiestrategie Wassenaar opgezet, waarbinnen alle inspanningen op het gebied van de energietransitie samenkomen.

Zo heeft de gemeente Wassenaar samen met de andere gemeenten binnen de metropoolregio Rotterdam – Den Haag (MRDH) een eerste regionale energiestrategie (RES 1.0) opgesteld. Eén van de afspraken in het Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Daarnaast wordt in regionaal verband onderzocht of warmte voor de gebouwde omgeving kan worden uitgewisseld. Of welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas afkunnen. Waar is ruimte en hoeveel? Zijn de plekken maatschappelijk gezien acceptabel en financieel haalbaar? Tot slot is ook de productie en toepassing van hernieuwbaar gas onderdeel van de RES. In een Regionale Energiestrategie (RES) beschrijft elke energieregio zijn eigen keuzes. Op 14 juni is de RES vastgesteld door de gemeenteraad van Wassenaar. Ook de warmtetransitie is een belangrijk onderdeel van de RES en van de gemeentelijke Lokale Energiestrategie Wassenaar. De transitievisie warmte zal vanuit de verschillende programma’s en projecten leidend zijn. In de transitievisie warmte beschrijft een gemeente hoe de route tot 2050 eruitziet als de gebouwde omgeving helemaal aardgasvrij is en dus CO2-neutraal. Ook staat er in deze visie welke kansen er zijn tot aan 2030.

Die kansen gaat Wassenaar, samen met de inwoners, na vaststelling van de visie, uitwerken in een routekaart. De routekaart geeft richting aan welke wijk wat wanneer kan doen richting CO2-neutraal. In buurtplannen werken we die kaart gemeente

en inwoners gedetailleerd uit per buurt. Vervolgens start de realisatiefase in die buurten waar nu mogelijkheden zijn om aan de slag te gaan. De lessen die de komende jaren worden geleerd nemen we mee in de herziening van de transitievisie warmte over vijf jaar, net als de technische ontwikkelingen en maatregelen van het Rijk de komende jaren. Beoogd effect Een breed gedragen transitievisie warmte voor de gebouwde omgeving, gedeeld met de inwoners en op een integrale wijze tot stand gekomen. Beslispunten 1. 2. 3. 4. 5.

De transitievisie warmte vast te stellen De raming van het programma 7 volksgezondheid en milieu met een bedrag van € 125.000 incidenteel in 2022 te verhogen De verhoging voor 2022 te dekken door de baten op de algemene uitkering (taakveld 0.7) voor 2022 te verhogen met € 125.000. Hiermee wordt geanticipeerd op de verwachte verhoging bij de decembercirculaire 2021; De structurele financiële gevolgen van de transitievisie warmte te betrekken bij de kadernota 2023; De programmabegroting 2022 te wijzigen conform de bij dit besluit behorende begrotingswijziging;

Argumenten 1.1 Het voorstel past in het landelijke beleid. Met de uitvoering van de transitievisie warmte werkt de gemeente aan het landelijke beleid, zoals omschreven in het Klimaatakkoord om de gebouwde omgeving aardgasvrij te verwarmen in 2050. 1.2 Het voorstel past in het gemeentelijke beleid Met de uitvoering van de transitievisie warmte wordt gewerkt aan CO2-reductie zoals bepaald is in de Lokale Energie Strategie en het coalitieakkoord. 1.3 De gemeente betrekt de samenleving De gemeente heeft bij het opstellen van deze visie een intensief de inwoners en gebouweigenaren betrokken middels een participatietraject. Dit traject heeft waardevolle informatie over de wensen en behoeften uit de samenleving ten aanzien van de opgave van de warmtetransitie opgeleverd. Die is verwerkt in de visie. 1.4 Met dit voorstel krijgt de gemeente meer inzicht De gemeente krijgt met de visie inzicht in de warmtetransitie en route naar 2050. Op basis van deze visie kan gestart worden aan het vervolg beschreven in het uitvoeringprogramma voor de komende vijf jaar. 1.5. Met deze visie informeren we onze inwoners en gebouweigenaren over het treffen van verduurzamingsmogelijkheden. Deze transitievisie warmte bevat handelingsperspectief. Welke maatregelen kunnen inwoners en gebouweigenaren nu al nemen om bij te dragen aan de warmtetransitie en CO2-reductie.

Inwoners en gebouweigenaren krijgen waardevolle informatie over het treffen van verduurzamingsmogelijkheden, zoals bijvoorbeeld isoleren. Deze informatie is beschikbaar op de website www.wassenaar.nl/wassenaar-aardgasvrij. 2-5.1 De activiteiten worden uitgevoerd met de klimaatmiddelen die beschikbaar gesteld worden vanuit de Rijksoverheid. De gemeente hoeft daarmee geen extra middelen ter beschikking te stellen voor de uitvoering. Kanttekeningen 1.1 De transitievisie warmte is nog geen uitvoerings- of realisatieplan De transitievisie warmte beschrijft voor de warmtetransitie een route om in 2050 CO2-neutraal te zijn. Daarnaast zijn kansen geïdentificeerd waar inwoners en gebouweigenaren nu al mee aan de slag kunnen om bij te dragen door middel van te nemen maatregelen aan de reductie van CO2uitstoot. Na vaststelling van deze visie kan de gemeente verder met het voorgestelde

uitvoeringsprogramma. Dit programma omvat verschillende projecten die bijdragen aan het opstellen van het uitvoerings- en realisatieplan. Doel is om de betrokken belanghebbenden (waaronder de inwoners en gebouweigenaren) hierin intensief te betrekken. 1.2 De transitievisie warmte wordt voor vijf jaar vastgesteld voor de periode 2021 – 2026 De visie is een eerste stap in de warmtetransitie. In de komende jaren worden nieuwe ontwikkelingen, technologische innovaties, prijsontwikkelingen en meekoppelkansen verwacht. Daarom zal de transitievisie warmte minstens elke vijf jaar herzien worden. In het handelingsperspectief worden alleen maatregelen genoemd waar achteraf geen spijt van gekregen wordt. 1.3 Bij de uitvoering en realisatie zijn wij grotendeels afhankelijk van het Rijk De gemeente is aangesteld als regisseur van de warmtetransitie. Om de warmtetransitie mogelijk te maken en te voldoen aan gestelde voorwaarden (onder andere tegen de laagste nationale kosten en woonlastenneutraal) zal het Rijk met gepaste maatregelen moeten komen. Communicatie en inwonersparticipatie Bij vaststelling van het raadsvoorstel zal er over dit besluit op de volgende manieren gecommuniceerd worden: • • • •

Het besluit over de transitievisie warmte is openbaar en zal via de gangbare besluitenlijsten bekend gemaakt worden Op de website van de gemeente Wassenaar www.wassenaar.nl/wassenaar-aardgasvrij zal via een nieuwsbericht kenbaar gemaakt worden dat dit besluit in aangenomen. Via een nieuwsbrief aan alle betrokkenen aan het participatietraject. Via de nieuwsbrief van de LES.

Na vaststelling van de transitievisie warmte zal er in het eerste kwartaal van 2022 een raadsvoorstel over inwonerparticipatie voor de buurtplannen aan de raad voorgelegd worden. Doel hierbij is om inzicht te krijgen in welke wijze de inwonerparticipatie vormgegeven wordt. Financiën De lasten van dit voorstel bedragen vooralsnog €125.000 incidenteel en zijn niet binnen de begroting 2022 gedekt. Vanuit het Rijk is in de miljoenennota bekend gemaakt dat er voor 2022 in totaal 73 miljoen euro beschikbaar gesteld wordt voor gemeenten voor uitvoering van het klimaatakkoord. Het is nog niet duidelijk hoe deze gelden verdeeld gaan worden onder de gemeenten en hoeveel beschikbaar is voor Wassenaar. Er wordt verwacht dat voor Wassenaar tussen de 100.000 en 150.000 euro beschikbaar komt met de decembercirculaire. Vanaf 2023 is de verwachting dat de gemeenten via de algemene uitkering (AU) structurele middelen ontvangen voor uitvoering van het klimaatakkoord. De lasten van dit voorstel kunnen niet meer bedragen dan hetgeen via de AU uit het Gemeentefonds voor de transitievisie warmte wordt ontvangen. Uitstel van de uitvoering van dit voorstel achten wij niet mogelijk, vanwege de verplichtingen uit het klimaatakkoord om voor 2030 een bijdrage te kunnen leveren aan de CO2-reductie van de gebouwde omgeving.

Wij stellen voor de lasten voor 2022 te dekken door de baten op de algemene uitkering (taakveld 0.7) voor 2022 te verhogen met € 125.000 en de structurele financiële gevolgen van de transitievisie warmte te betrekken bij de kadernota 2023. Risico’s De gebouweigenaren hebben de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid om de gewenste maatregelen te nemen die bijdragen aan de warmtetransitie en het doel om in 2050 CO2-neutraal te zijn. Bij het opstellen van de buurtgerichte routekaarten zullen deze gebouweigenaren dus ook intensief betrokken worden. Daarbij zijn we als gemeente ook afhankelijk van landelijke maatregelen. De gemeente is aangesteld als regisseur van de warmtetransitie. Om de warmtetransitie mogelijk te maken en te voldoen aan gestelde voorwaarden (onder andere tegen de laagste nationale kosten en woonlastenneutraal) zal het Rijk met gepaste maatregelen moeten komen om de doelstellingen te kunnen behalen.

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

H.I.P. Oppatja, gemeentesecretaris

Drs. L.A. de Lange, burgemeester