Raadsvoorstel Lokale Energiestrategie 2023-2026

VOORBLAD

Voorstel aan de Raad

Zaaknummer:

Z/23/072959/334329

Datum collegebesluit:

dinsdag 24 januari 2023

Datum commissievergadering:

maandag 20 maart 2023

Datum raadsvergadering:

dinsdag 4 april 2023

Soort Voorstel:

Adviesnota

Onderwerp:

Lokale Energiestrategie 2023-2026

Portefeuillehouder:

Wethouder van Sloten

Programma:

5. Natuur, Klimaat en Mobiliteit

Kernboodschap:

De Lokale Energie Strategie 2023-2026 is de weergave van de activiteiten van de gemeente die bijdragen aan de vermindering van CO₂-emissies door de Wassenaarse samenleving. Het voorstel richt zich op het vaststellen van de koers van de gemeente voor de komende 4 jaren om te werken aan de ambitie om in 2050 CO₂-neutraal te zijn.

Bijlagen:

Ja Bijlage 1: Lokale Energiestrategie 2023-2026 Bijlage 2: Begrotingswijziging 6 Lokale Energiestrategie 20232026

Stukken ter inzage:

Nee

Beslispunten:

1.

Pagina 1 van 7

De Lokale Energiestrategie 2023-2026 vast te stellen.

2.

De uitvoeringskosten van de lokale energiestrategie te bepalen op € 992.000 voor 2023, € 804.700 voor 2024, € 705.000 voor 2025 en € 780.000 voor 2026.

3.

De uitvoeringskosten te dekken uit de in de MJB2023-2026 opgenomen middelen en de nog niet begrote specifieke uitkering uitvoering klimaat- en energiebeleid 2023-2025, die vanaf 2026 wordt verstrekt via de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

4.

Met het beschikbare budget over te gaan tot structurele uitbreiding van de personeelsformatie met 3,5 fte.

5.

De eerder voor 2023 beschikbaar gestelde middelen voor de energiestrategie van € 110.000 terug te storten in de vrije bestedingsruimte van de algemene reserve.

6.

De resterende middelen voor 2023 (€ 244.400) te doteren aan de reserve volkshuisvesting en duurzaamheid om de geprognosticeerde tekorten voor 2024 (€ 125.600), 2025 (€ 21.900) en 2026 (€ 96.900) uit deze reserve te kunnen dekken.

7.

De programmabegroting 2023-2026 te wijzigen conform de bij dit besluit behorende begrotingswijziging.

Relatie met:

Agendapunt: Toezegging: Amendement/motie: Schriftelijke vragen:

Adviesnota aan de Raad Onderwerp Lokale Energiestrategie 2023-2026

Inleiding De gemeente Wassenaar heeft, net als alle andere gemeenten, een belangrijke rol in de uitvoering van het Klimaatakkoord. Dit is het kader waarbinnen in Nederland gewerkt wordt aan 49% CO₂ reductie. De Nederlands doelstellingen uit het klimaatakkoord zijn gebaseerd op het klimaatakkoord van Parijs, dat moet zorgen voor maximaal 2 graden opwarming. De gemeente heeft zichzelf als doel gesteld om in 2050 CO₂ -neutraal te zijn. Hiertoe heeft de gemeente het programma Lokale Energiestrategie Wassenaar in 2019 vastgesteld, waarbinnen alle inspanningen op het gebied van de energietransitie samenkomen. Dit programma is op zijn eind gekomen en daarom vindt u hierbij een update van dit programma en de invulling ervan tot aan 2026. U zult in dit programma veel oude bekenden tegenkomen, zoals de transitievisie warmte, de Regionale Pagina 2 van 7

Energiestrategie en de Klimaattafel. Dit zijn de hoofdprojecten waarop de Lokale Energiestrategie steunt. De projecten worden met dit nieuwe programma gecontinueerd. Dit programma is een weergave van de aankomende inspanningen en de hierbij achterliggende gedachten en doelstellingen. Met dit programma borgt de gemeente Wassenaar voor de komende vier jaar dat er op gestructureerde wijze, met heldere doelstellingen, integraal toegewerkt kan worden naar het einddoel van een CO₂ neutrale gemeente in 2050. Beoogd effect Met het uitvoeren van de Lokale Energiestrategie werkt de gemeente aan de doelstelling om in 2050 CO₂ -neutraal te zijn. Argumenten 1.1 Het voorstel past in het landelijke beleid. Met de uitvoering van de Lokale Energiestrategie volgt de gemeente het landelijke beleid, zoals omschreven in het Klimaatakkoord om 49% CO₂ reductie te halen in 2030 en 95% reductie in 2050. 1.2 Het voorstel past in het gemeentelijke beleid Met de uitvoering van de Lokale Energiestrategie wordt gewerkt aan CO2-reductie richting de gemeentelijke doelstelling om CO₂ -neutraal te zijn in 2050. 1.3 Met dit voorstel werkt de gemeente intensief samen aan de doelstellingen De gemeente heeft alle partners nodig in het halen van de doelstellingen, zoals woningeigenaren, woningcorporaties, ondernemers en maatschappelijke instellingen.

2.1 De activiteiten worden uitgevoerd met de klimaatmiddelen die beschikbaar gesteld worden vanuit de Rijksoverheid. De gemeente hoeft daarmee geen extra middelen meer ter beschikking te stellen voor de uitvoering. 3.1 De specifieke uitkering van het rijk is bedoeld voor uitvoering van de afspraken uit het Klimaatakkoord. Deze uitkering is gebaseerd op het onderzoek Raad voor het Openbaar Bestuur over de uitvoeringslasten Klimaatakkoord waarin een inschatting is gemaakt welke structurele lasten op gemeenten rusten om de opgave uitgevoerd te krijgen. De bedragen zijn gespecificeerd in de brief van de minister Klimaat en Energie van 25 oktober 2022. 3.2 De algemene uitkering van het Rijk is bedoeld voor uitvoering van de afspraken uit het Klimaatakkoord. Deze uitkering is gebaseerd op de brief van de minister Klimaat en Energie van 25 oktober 2022. 4.1 De Rijksmiddelen zijn bedoeld voor structurele formatie-uitbreiding.

Pagina 3 van 7

Met dit voorstel wordt 3,5 FTE geborgd, zodat invulling wordt gegeven aan de gewenste structurele inzet vanuit het Rijk en komen we tegemoet aan het aangenomen amendement J van 8/9 november 2022 (#142) over structurele uitbreiding FTE. 5.1 Hiermee wordt het eerdere beslag op de algemene middelen dat was gedaan in afwachting van de klimaatmiddelen van het Rijk weer teruggestort.

6.1 Hiermee worden de hogere inkomsten van 2023 ingezet voor de volledige duur van het programma. 7.1 Een wijziging van de programmabegroting 2023-2026 is nodig om de lasten en baten te legitimeren. De middelen die we ontvangen voor de specifieke uitkering (SPUK) uitvoering klimaat- en energiebeleid zijn niet in de programmabegroting 2023-2026 opgenomen. Dat geldt ook voor de lasten die hieruit kunnen worden bekostigd. Met het vaststellen van de begrotingswijziging wordt geformaliseerd dat het budget rechtmatig tot besteding kan komen. Kanttekeningen 1.1 Het voorstel richt zich niet op uitvoering van alle CO2-reductie. Met de uitvoering van de Lokale Energiestrategie werkt de gemeente selectief aan de belangrijkste opgaven om de doelstellingen te halen. CO₂ reductie is vooral gericht op de gebouwde omgeving. Verduurzaming van andere sectoren zoals verkeer vinden elders plaats. 1.2 Uitvoering moet worden gedaan door Wassenaarders zelf. De gemeente kan alleen faciliteren en stimuleren. De gemeente is afhankelijk van de wil van mensen om zelf maatregelen te treffen en aansluitend beleid en subsidies van het Rijk. 2.1 De gemeente is afhankelijk van de klimaatmiddelen die beschikbaar gesteld worden vanuit de Rijksoverheid.

De gemeente hoeft daarmee geen extra middelen ter beschikking te stellen voor de uitvoering, echter zal het eerste deel van de uitvoering nog plaatsvinden met incidentele middelen via een SPUK. 5.1 Vanaf 2026 zal de dekking niet meer via een SPUK verlopen, maar via de algemene uitkering. Deze middelen zijn echter nog niet concreet. Uitvoering: Financiën Voor het leggen van een fundament is voor 2023 een inzet benodigd van € 315.000. Dit is goed voor een capaciteit van 3,5 FTE structurele formatie-uitbreiding. Hiermee kan een basis worden gelegd voor een groot deel van de (hoofd)projecten binnen de lokale energiestrategie. Een belangrijk deel hiervan is bestemd voor communicatie.

Pagina 4 van 7

Voor de uitvoering van de warmtetransitieplannen is ca. € 160.000 per jaar. Hierin zit tevens een 0,5 FTE projectleiding. Hiermee kunnen de eerste buurtclusters worden aangepakt, waarin met bewoners specifiek naar oplossingen voor hun woningen wordt gezocht. Speciale aandacht gaat hierin uit naar de vooroorlogse woningen. Voor de uitvoering van de klimaattafel en de dorpsactivatie is € 60.000 begroot. Hierbinnen is ca. 0,25 FTE opgenomen voor capaciteit. Hierin is circa € 30.000 gereserveerd om specifieke initiatieven op het gebied van de CO₂ -reductie te kunnen ondersteunen. Voor het opstellen van de RES 2.0 en de uitvoering van de doelstellingen van de RES 1.0 wordt € 50.000 begroot voor ca. 0,25 FTE. Voor het verduurzamen van erfgoed waaronder beschermd dorpsgezicht en monumenten wordt €50.000 per jaar begroot. Gezien het grote aantal vooroorlogse gebouwen met monumentale status is deskundigheid nodig. Hiermee kan in de uitvoering van de warmtetransitie en het te bieden handelingsperspectief voor het dorp specifiek kennis opgenomen worden om de ambities te halen op zowel het gebied van verduurzamen van deze gebouwen als de wettelijke zorgplicht de instandhouding daarvan in de toekomst beter te borgen. Voor inzet op verduurzaming scholen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed wordt €50.000 begroot voor ca. 0,3 FTE.

Voor de dekking wordt uitgegaan van de volgende middelen: Vrijval huidige budgetten meerjarenbegroting 2023 €425.400 voor 2023 en €163.100 voor de jaren 2024-2026. Structurele rijksmiddelen uitvoering klimaatakkoord €510.994, €515.629 en €520.265 voor de jaren 2023, 2024 en 2025 via een Specifieke Uitkering (SPUK). Structurele rijksmiddelen van €520.000 voor 2026 en verder via de Algemene Uitkering. Aanpak ‘Nationaal Isolatieprogramma 2022’: Gelijktijdig met de SPUK energiearmoede heeft de gemeente in 2022 €150.000 beschikbaar gekregen voor uitvoering van het nationaal isolatieprogramma. Deze middelen zijn nog niet tot besteding gekomen en worden ingezet vanaf 2023. Aanvraag aanpak 'Nationaal Isolatieprogramma 2023': Voor het uitvoeringsprogramma warmtetransitie zal de gemeente Wassenaar een aanvraag doen voor een bijdrage vanuit de Rijksmiddelen. Gemeenten kunnen hiervoor vanaf maart een meerjarig plan indienen, die aansluiten bij de transitievisies warmte en bewonersinitiatieven. Op basis van de conceptregeling gaan we uit van een aanvraag van €150.000. In de onderstaande tabel is een samenvatting gegeven van de beschikbare middelen en de programmabegroting.

Pagina 5 van 7

Begroting Lokale Energiestrategie Wassenaar 2023-2026 Nr.

Omschrijving

2023

2024

2025

2026

98.000 98.000 34.000 85.000 315.000

98.000 98.000 34.000 85.000 315.000

98.000 98.000 34.000 85.000 315.000

98.000 98.000 34.000 85.000 315.000

Kosten 1.0

Programmamanager Beleidsadviser Energie Projectondersteuner Communicatie

1,0 fte RRO 1,0 fte RRO 0,5 fte ROS-Ond 1,0 fte ROS-RR

2.1

Isolatieplan buurten

164.000

164.000

169.000

94.000

2.2a

Handelingsperspectief dorp

190.000

119.700

15.000

15.000

2.2b

Transitievisie Warmte (TVW 2.0)

-

150.000

2.3

Klimaattafels (participatie)

61.000

66.000

66.000

66.000

2.4

Regionale Energie Strategie (RES)

52.000

40.000

40.000

40.000

2.5

Duurzaam erfgoed. Extra hulp voor scholen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed

100.000

100.000

100.000

100.000

Dotatie in algemene reserve

110.000 804.700

705.000

780.000

163.100

Totaal lasten

3.281.700

992.000

Dekking Nationaal Isolatie Programma 2022 Nationaal Isolatie Programma 2023

150.000 150.000

Vrijval huidige budgetten MJB2023

425.400

163.100

163.100

Specifieke uitkering uitvoering klimaat- en energiebeleid

511.000

516.000

520.000

Algemene uitkering (ipv. SPUK) Subtotaal dekking

520.000 3.281.700

Reservemutatie VHV en duurzaamheid (-/- is dotatie (storting), +/+ is onttrekking) Totaal dekking

-

3.281.700

1.236.400

679.100

683.100

683.100

-244.400

125.600

21.900

96.900

992.000

804.700

705.000

780.000

Uitvoering: Communicatie en Inwonersparticipatie Om de doelstellingen te kunnen bereiken is goede communicatie cruciaal. Communicatie en participatie hebben daarom hun eigen strategie en doelstellingen die onderdeel zijn van het uitvoeringsprogramma. Bij het opstellen van de eerste Lokale Energiestrategie heeft de gemeente een communicatiestrategie uitgevoerd dat zeer succesvol bleek en waarmee heel goede ervaringen zijn opgedaan. De gemeente heeft veel informatie bij de inwoners opgehaald en zal dit blijven doen: hoe denken Wassenaarders over de overstap naar duurzame energie. Wat vinden zij belangrijk, waar maken ze zich zorgen over, wat zien zij zelf als oplossingen. Tegelijk heeft de gemeente veel Pagina 6 van 7

informatie gegeven aan de inwoners. Over de warmtevisie, maar ook de RES en individuele voorlichting over energiebesparende maatregelen via het Duurzaam Bouwloket en een inkoopactie. In de fase van het uitvoeringsprogramma blijft communicatie heel belangrijk en zal participatie continu plaatsvinden. Dat betekent goed informeren (wat kun je nu al doen, wat zijn de mogelijkheden) en in gesprek gaan en blijven (waar zijn zorgen en waar kansen). Het in gesprek gaan is dan niet alleen tussen de gemeente en de inwoners maar vooral ook tussen inwoners onderling die elkaar kunnen helpen en enthousiasmeren. De gemeente heeft bij dit laatste een faciliterende rol, in de zin van ondersteuning bij praktische zaken zoals het beschikbaar stellen van ruimte voor samenkomsten en voorzien in inhoudelijke kennis over de onderwerpen die aan de orde zijn. De gemeente blijft werken aan goed informatievoorzieningen via haar website, socialmedia en de krant. Daarnaast wordt de samenwerking met het Duurzaam Bouwloket geïntensiveerd en wordt specifiek gezocht naar doelgroep gestuurde communicatie. In alle projecten neemt communicatie een prominente rol in. Afstemming vindt plaats op strategisch niveau en het aantal berichten en communicatie-uitingen blijft gehandhaafd. Speciale aandacht gaat uit naar participatie, waarop per project(fase) wordt gekeken welk niveau gewenst is.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

drs. K.D. Handstede,

drs. L.A. de Lange,

gemeentesecretaris

burgemeester

Pagina 7 van 7