Raadsvoorstel Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie Wassenaar 2026

VOORBLAD

Voorstel aan de Raad

Zaaknummer:

Z/25/105016

Datum collegebesluit:

13 januari 2026

Datum commissievergadering:

4 februari 2026

Datum raadsvergadering:

24 februari 2026

Soort Voorstel:

Adviesnota

Onderwerp:

Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie Wassenaar 2026.

Portefeuillehouder:

Wethouder Bloemendaal

Programma:

Wonen en zorg

Kernboodschap:

Om ervoor te zorgen dat inwoners met een zorg- of ondersteuningsbehoefte prettig, veilig en zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen, stelt de raad de Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 vast. Deze visie geeft richting aan het realiseren van voldoende passende en levensloopbestendige woningen, een goede spreiding van zorgen welzijnsvoorzieningen en een sterke samenwerking tussen woningcorporaties, zorgaanbieders en maatschappelijke organisaties. Daarmee wordt ingespeeld op de groeiende vergrijzing, veranderende zorgvraag en de wens om inwoners langer thuis te laten wonen, zodat de woonomgeving toekomstbestendig en inclusief blijft.

Bijlagen:

1. Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 2. Advies Adviesraad Sociaal Domein Wassenaar 3. Reactie van het college aan de Adviesraad Sociaal Domein Wassenaar

Stukken ter inzage:

Nee

Beslispunten:

1. De Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 vast te stellen.

Pagina 1 van 7

Relatie met:

Agendapunt: Toezegging: 836 en 837 Amendement/motie: Schriftelijke vragen:

Adviesnota aan de Raad Onderwerp Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 Inleiding Sinds de hervorming van de langdurige zorg in 2015 blijven onder andere ouderen vaker thuis wonen. Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 verantwoordelijk voor ondersteuning, zoals huishoudelijke hulp en woningaanpassingen. Tegelijkertijd zijn gemeenten met de invoering van de Jeugdwet verantwoordelijk geworden voor de organisatie en uitvoering van de jeugdhulp. Met de invoering van deze twee wetten is de gemeente verantwoordelijk geworden voor het faciliteren en coördineren van de uitstroom van inwoners uit verblijfsvoorzieningen, beschermd wonen en jeugdzorg met verblijf. Verzorgingshuizen zijn verdwenen en het aantal verpleeghuisbedden is sinds 2023 bevroren, waardoor alleen mensen met zware zorgbehoefte nog een plek krijgen. Deze ontwikkelingen maken een lokale woonzorgvisie noodzakelijk. De gemeente kent de lokale situatie en kan met een integrale aanpak van wonen, zorg en welzijn tijdig inspelen op de behoeften van inwoners. Op 22 september 2025 stelde de gemeenteraad van Wassenaar de Startnotitie Lokale Woonzorgvisie vast, met acht uitgangspunten voor wonen, zorg en welzijn.

Deze vormen de basis voor de beleidsnota Lokale Woonzorgvisie Wassenaar 2026, die richting geeft aan wonen met zorg en aansluit bij bestaand beleid, zoals de Beleidsnota Wonen gemeente Wassenaar 2025, de Woonvisie 2021-2025, het Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar 2024 en het Ouderenbeleid Wassenaar 2025. Hiermee wordt een belangrijke verbinding gelegd tussen het ruimtelijk en sociaal domein. Samen met woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties werkt het college langs drie sporen aan een toekomstbestendig aanbod van wonen en zorg. De visie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, woningbouwcorporaties, zorgaanbieders en belangenorganisaties. Daarnaast sluit zij aan op de Regionale Woonzorgvisie Haaglanden 2025-2030. Wonen met zorg is een belangrijk vraagstuk binnen onze gemeente, dat de komende jaren alleen maar groter wordt. Met deze woonzorgvisie voldoet Wassenaar bovendien aan nieuwe wet- en regelgeving en legt de gemeente een stevige basis voor de toekomst.

Pagina 2 van 7

Beoogd effect Met dit besluit wil het college bereiken dat Wassenaar in 2026 beschikt over een breed gedragen lokale woonzorgvisie. Deze visie geeft richting aan het beleid voor wonen, zorg en welzijn en vormt de basis voor een inclusieve, levensloopbestendige woonomgeving. Het doel is dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen, met passende zorg en ondersteuning, of kunnen doorstromen binnen hun vertrouwde omgeving. Daarmee draagt deze ambitie bij aan de Sustainable Development Goals, in het bijzonder aan Goede gezondheid en welzijn (SDG 3) en Duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11). Argumenten 1.1 De lokale woonzorgvisie zorgt voor regie en geeft richting aan op het thema wonen met zorg De lokale woonzorgvisie geeft richting aan het beleid voor wonen in combinatie met zorg en ondersteuning en zorgt voor duidelijke regie op dit thema. De visie richt zich op inwoners met zowel een woonbehoefte als een zorg- of begeleidingsvraag, zoals kwetsbare ouderen, mensen met een beperking en mantelzorgers. Daarnaast bereidt de visie de gemeente voor op toekomstige verplichtingen uit de Wet versterking regie op de volkshuisvesting en waarborgt zij beleidscontinuïteit door verankering in het Omgevingsplan.

1.2 De lokale woonzorgvisie is gebaseerd op de uitgangspunten van de Startnotitie Door uitgangspunten te formuleren in de Startnotitie lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2025 heeft de raad richting gegeven aan de invulling van de beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026. Deze vormt een strategisch kader voor het realiseren van passende woon- en zorgvoorzieningen voor alle doelgroepen, met bijzondere aandacht voor ouderen en kwetsbare inwoners. De raad heeft hiermee niet alleen richting gegeven, maar ook kaders gesteld voor de uitvoering en monitoring. 1.3 Deze visie bereidt voor op de verplichting uit de Wet versterking regie volkshuisvesting De lokale woonzorgvisie sluit aan op bestaand landelijk en gemeentelijk beleid. Tegelijkertijd anticipeert de visie op toekomstige wetgeving, waaronder de Wet versterking regie op de volkshuisvesting (Wvrv). Deze wet ligt momenteel ter behandeling in de Eerste Kamer en zal gemeenten verplichten om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen waarin wonen en zorg integraal worden beschreven. Uiteindelijk zal de lokale woonzorgvisie dan ook geïntegreerd worden in het Volkshuisvestelijk programma, onderdeel van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan van de gemeente Wassenaar.

1.4 De visie heeft draagvlak en is uitvoerbaar dankzij betrokkenheid van relevante partijen De lokale woonzorgvisie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met maatschappelijke partners, waaronder woningcorporaties, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, de Adviesraad Sociaal Domein Wassenaar en inwoners van Wassenaar. Deze brede betrokkenheid zorgt niet alleen voor draagvlak, maar versterkt ook de uitvoeringskracht van het beleid. Omdat de woonzorgopgave zowel het woningaanbod als de organisatie van zorg raakt, is samenwerking met woningcorporaties en zorg- en welzijnsinstellingen cruciaal. Alleen door gezamenlijk op te trekken kunnen woningen aansluiten bij de zorgbehoefte van bewoners en kan ondersteuning tijdig worden Pagina 3 van 7

geboden. Vroegtijdige betrokkenheid voorkomt vertragingen en extra kosten, en leidt tot duurzame afspraken die daadwerkelijk in de praktijk worden uitgevoerd. Bovendien vergroot breed draagvlak het vertrouwen in haalbare plannen en versterkt het de maatschappelijke acceptatie. 1.5 De lokale woonzorgvisie is gebaseerd op een grondige analyse. De lokale woonzorgvisie is gestoeld op een grondige analyse van de demografische ontwikkelingen, woonbehoeften en zorgvragen binnen de gemeente Wassenaar. De Woonzorganalyse van onderzoeksbureau Companen (zie bijlage 4 bij de Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026) biedt waardevol inzichten in zowel de huidige situatie als de toekomstige opgaven, waardoor de visie niet alleen realistisch, maar ook toekomstbestendig is. 1.6 De lokale woonzorgvisie is in lijn met de regionale woonzorgvisie Naast deze lokale visie wordt binnen de regio Haaglanden ook een regionale woonzorgvisie ontwikkeld. De regiogemeenten werken samen om gezamenlijke afwegingen te maken over de doelgroepen zoals beschreven in de voorgenomen. De lokale en regionale Woonzorgvisies worden zoveel mogelijk op elkaar afgestemd, wat de processen wederzijds beïnvloedt.

1.7 De lokale woonzorgvisie verbindt het sociale domein met het fysieke domein De woonzorgvisie sluit aan op bestaande beleidsdocumenten, zoals de Woonvisie Wassenaar 2021– 2025, het Beleidsplan Sociaal Domein Wassenaar 2024, de beleidsnota Ouderenbeleid Wassenaar 2024, de nota Woonbeleid gemeente Wassenaar 2025, het uitvoeringsprogramma Lokale Inclusieagenda 2025, de Beleidsnota Lokaal Jeugdbeleid gemeente Wassenaar 2026 en de verordening Maatschappelijke ondersteuning gemeente Wassenaar 2026. Dit laatste document ligt tegelijkertijd voor vaststelling bij de raad. Deze consistentie zorgt voor samenhang en continuïteit. De visie kiest voor een integrale aanpak waarin het fysieke en sociale domein worden verbonden. Zo ontstaat een beleidskader dat aansluit bij de leefwereld van inwoners en effectief inspeelt op hun gecombineerde woon- en zorgbehoeften met maatwerk. 1.8 In de beleidsnota zijn de toezeggingen 836 en 837 verwerkt In de vergadering van de commissie Mens & Maatschappij d.d. 10 september 2025 heeft het college toezeggingen gedaan bij de behandeling van de Startnotitie Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2025. Deze toezeggingen zijn geregistreerd onder nummer 836 en 837. Deze toezeggingen zijn uitgewerkt in de voor u liggende beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026.

1.9 Passende woonvormen zorgen voor doorstroming op de woningmarkt Passende woonvormen voor inwoners met een (toekomstige) hulpvraag zijn niet alleen van belang vanuit zorg- en welzijnsperspectief, maar leveren ook een bijdrage aan de beschikbare woningvoorraad. Dit geldt zowel voor doorstroming vanuit reguliere woningen als voor uitstroom uit verblijfsvoorzieningen, zoals beschermd wonen en jeugdzorg met verblijf, naar zelfstandige of begeleide woonvormen. Doorstroming vanuit reguliere woningen naar passende woonvormen zorgt Pagina 4 van 7

ervoor dat deze reguliere woningen opnieuw beschikbaar komen en daarmee onderdeel worden van de woningbouwopgave. Kanttekeningen 1.1 Alleen richting geven is niet genoeg; uitvoering vraagt om regie op concrete maatregelen en samenwerking Een belangrijke kanttekening bij de lokale woonzorgvisie is dat richting alleen niet voldoende is. Zonder een uitvoeringsprogramma zoals Wonen met Zorg, zoals genoemd in paragraaf 4.1 van de beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026, blijft de visie kwetsbaar en bestaat het risico dat ambities niet worden omgezet in concrete resultaten. Dit programma is geen gemeentelijk plan, maar een gezamenlijk actieplan waarin afspraken over acties, verantwoordelijkheden en monitoring worden vastgelegd. Juist de samenwerking met woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties is hierbij essentieel: het realiseren van een toekomstbestendig woonzorgaanbod vraagt om meer dan goede intenties, namelijk structurele samenwerking, gedeelde verantwoordelijkheid en duidelijke afspraken over planning en investeringen.

1.2 Draagvlak kan onder druk komen te staan; blijvende samenwerking is cruciaal voor uitvoerbaarheid Hoewel er momenteel breed draagvlak is voor de lokale woonzorgvisie, kan dit tijdens de uitvoering onder druk komen te staan door veranderende omstandigheden, uiteenlopende belangen en de noodzaak om schaarse middelen doelgericht in te zetten. Dit kan leiden tot beleidskeuzes die van invloed zijn op de drie sporen zoals benoemd in hoofdstuk 3 en die het fundament van deze lokale woonzorgvisie zijn. Effectieve uitvoering vraagt daarom om structurele samenwerking en afstemming tussen alle betrokken partijen. In het uitvoeringsprogramma Wonen met Zorg worden vaste overlegmomenten met partners en inwoners geborgd, zodat signalen uit de praktijk tijdig worden meegenomen en de uitvoeringskracht behouden blijft. 1.3 Een veranderende context kan invloed hebben op het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie Hoewel de Woonzorgvisie is gebaseerd op een grondige analyse van demografische ontwikkelingen, woonbehoeften en zorgvragen, blijft de context dynamisch. Beleidswijzigingen op rijksniveau, migratie of onverwachte maatschappelijke ontwikkelingen, zoals pandemieën, kunnen de uitgangspunten beïnvloeden. Daarnaast is vooruitkijken altijd een inschatting: toekomstige wetgeving en technologische ontwikkelingen zijn onzeker qua inhoud en tijdsplanning.

Dit vraagt om flexibiliteit in het uitvoeringsprogramma, zodat tijdig kan worden bijgestuurd bij nieuwe inzichten of veranderende omstandigheden. 1.4 Inclusie van verschillende doelgroepen vraagt blijvende aandacht van betrokken partijen De visie zet in op een inclusieve samenleving, maar het realiseren hiervan vraagt voortdurende aandacht voor groepen die moeilijk bereikt worden of specifieke ondersteuning nodig hebben. Belangrijke punten zijn monitoring van de effecten en het actief betrekken van kwetsbare doelgroepen bij de evaluatie en bijstelling van het beleid. Pagina 5 van 7

1.5 Voortdurende afstemming tussen beleidsterreinen en domeinen blijft noodzakelijk Hoewel de visie beleidsmatig goed aansluit op bestaande beleidsdocumenten, vereist het voorkomen van versnippering blijvende afstemming tussen domeinen en beleidsterreinen. Zonder actieve coördinatie en regie van de gemeente kan een samenhangende uitvoering van wonen, zorg en welzijn alsnog onder druk komen te staan. Uitvoering: Financiën De Beleidsnota Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2026 is uitgewerkt binnen de contouren van de begroting en de uitvoering van de drie sporen van deze lokale woonzorgvisie vindt plaats binnen de beschikbare middelen. De programmabegroting vormt hiervoor het financiële kader, met een meerjarenperspectief in programma 2 (Mens en Maatschappij) en programma 4 (Fysieke leefomgeving). Ambities waarvoor aanvullende middelen nodig zijn, worden afzonderlijk uitgewerkt en, indien noodzakelijk, via de reguliere P&C-cyclus ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Naast rijksmiddelen zet de gemeente samen met partners actief in op aanvullende financiering, zoals subsidies en fondsen. Transparantie is hierbij essentieel: iedere partner maakt inzichtelijk welke middelen beschikbaar zijn en welke bijdrage hij kan leveren.

Er blijft sprake van financiële onzekerheid door de afhankelijkheid van incidentele rijksmiddelen (zoals GALA, IZA en AZWA) en de verwachte daling van het Gemeentefonds vanaf 2028. Dit vraagt om voortdurende monitoring en flexibiliteit in de uitvoering. Uitvoering: Juridisch kader -

Artikel 147, lid 2, van de Gemeentewet

-

Woningwet

-

Omgevingswet

-

Jeugdwet

-

Wet versterking regie op de volkshuisvesting

-

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)

Uitvoering: Communicatie, Bekendmaking en Inwonersparticipatie Tijdens het opstellen van de Woonzorgvisie zijn diverse participatiemomenten georganiseerd, waarbij inwoners en andere belanghebbenden actief hebben meegedacht over de toekomst van wonen met zorg in Wassenaar. Een thema-avond voor commissie- en raadsleden heeft daarnaast bijgedragen aan een breder inzicht in de uitgangspunten en de analyse van de huidige en toekomstige situatie. Belanghebbenden hebben aangegeven ook bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma betrokken te willen blijven. Door integrale samenwerking met het sociaal domein, woningcorporaties, zorgaanbieders en inwoners ontstaat een breed gedragen uitvoeringsprogramma dat aansluit bij relevante beleidsvelden zoals ouderenzorg, jeugd, dementievriendelijkheid en maatschappelijke ondersteuning.

Pagina 6 van 7

Er is daarnaast ook formeel advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein Wassenaar. De ASD heeft advies gegeven op een conceptversie van oktober 2025. Het advies van de ASD is als bijlage 2 bij dit voorstel opgenomen. De beantwoording van de reactie van de ASD is te vinden in bijlage 3 en is reeds verzonden naar de ASD.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

drs. A.P.A. Oostermeijer,

drs. L.A. de Lange,

gemeentesecretaris

burgemeester

Pagina 7 van 7