Raadsvoorstel Beheervisie Openbare Ruimte (gewijzigd na commissie)

VOORBLAD

Voorstel aan de Raad

Zaaknummer:

Z/23/076704/350896

Datum collegebesluit:

22-08-2023

Datum commissievergadering:

4-9-2023

Datum raadsvergadering:

dinsdag 19-09-2023

Soort Voorstel:

Adviesnota

Onderwerp:

Onderhoud van de openbare ruimte te brengen op niveau B en vervolgens in stand te houden waarbij de uitgangspunten in de Beheervisie openbare ruimte 2024-2028 als onderlegger dienen.

Portefeuillehouder:

Wethouder Koetsier

Programma:

5

Kernboodschap:

Op basis van de beheervisie openbare ruimte 2024-2028 kunnen er instandhoudingsplannen worden opgesteld waardoor het openbare gebied op en goede en financieel verantwoorde wijze onderhouden kan worden.

Bijlagen:

Ja 1.

Beheervisie openbare ruimte 2024-2028

Stukken ter inzage: Beslispunten:

1.De beheervisie openbare ruimte 2024-2028 vast te stellen. 2.De openbare ruimte te onderhouden volgens de uitgangspunten in de Beheervisie openbare ruimte 2024-2028 op niveau B op basis van schoon, heel en veilig.

Relatie met:

Agendapunt: Toezegging: Amendement/motie: Schriftelijke vragen:

Pagina 1 van 7

Adviesnota aan de Raad Onderwerp Onderhoud van de openbare ruimte te brengen op niveau B en vervolgens in stand te houden waarbij de uitgangspunten in de Beheervisie openbare ruimte 2024-2028 als onderlegger dienen.

Inleiding De openbare ruimte wordt door de gemeente ingericht en onderhouden. Deze zal zich de komende jaren verder ontwikkelen in een meer groene, duurzame, inclusieve en klimaatbestendige leefomgeving. Het huidige beleidskader voor het beheer is vastgelegd in de structuurvisie uit 2017. De huidige plannen zijn erop gericht om de huidige situatie te houden zoals het is met daarbij een aangegeven kwaliteitsniveau. Het onderhouden van de openbare ruimte kan op verschillende niveaus.

Onderhoudsniveau omschrijving

toelichting

A+

Uitstekend/ nieuw

geen gebreken Functioneel uitstekend

A

goed

incidenteel beginnende veroudering Functioneel prima

B

redelijk

plaatselijk zichtbare veroudering Functioneel nog goed

C

matig

verouderd kans op storingen in het functioneren

D

slecht

Veroudering onomkeerbaar. Functioneren in gevaar

Al deze verschillende niveaus hebben hun eigen mate van aandacht en onderhoud nodig. Zo heeft het niveau A+ de meeste aandacht nodig om het niveau te handhaven. Bij niveau D is het nodig om vervanging uit te voeren. Landelijk is niveau B het meest gehanteerde onderhoudsniveau. De gemeente Wassenaar is een mooie groene gemeente. De inwoners willen kunnen genieten van een goed onderhouden gemeente. De inwoners hebben aangegeven dat zij groen heel belangrijk vinden en daarvan willen blijven genieten. Naast het groen zijn het dorpse karakter, historische charme, beweegvriendelijkheid en ontmoeten belangrijke punten. Een goed ingerichte openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente. Als gemeente streven wij daarom naar onderhoudsniveau B. De openbare ruimte is van ons allemaal waarbij schoon, heel en veilig een gemeenschappelijke deler is. Ook de inwoners kunnen hierbij helpen en zullen initiatieven vanuit buurten ondersteund worden door de gemeente. Beheervisie openbare ruimte 2024-2028 Binnen de gemeente zijn er voor de verschillende beheersgebieden voorzieningen. Om deze voorzieningen (financieel) in stand te houden wordt er door de accountant getoetst op de aanwezigheid van geldende beheer- of instandhoudingsplannen. Dit is geheel volgens de regelgeving van het Besluit begroting en verantwoording gemeenten en provincies (BBV).

De beheervisie openbare ruimte 20204 – 2028 geeft richting aan de toekomstige instandhoudingsplannen met het daarbij behorende ambitieniveau en financiële verplichtingen. Pagina 2 van 7

In deze visie worden de volgende drie ambities aangegeven: -

dorpskarakter;

-

uitnodigend karakter

-

duurzame buitenruimte

De beheervisie openbare ruimte 2024-2028 biedt een samenhangend plan, dat helpt om duurzaamheid en continuïteit over de jaren te waarborgen. Het dient als een ontwerp om de natuurlijke schoonheid en leefbaarheid van de gemeente te behouden, terwijl tegelijkertijd wordt voldaan aan de behoeften van de gemeenschap. Dit maakt deze beheervisie openbare ruimte 2024-2028 onmisbaar voor het behouden van het groene karakter van de gemeente op de lange termijn. Gemeentelijk beheer gaat ook verder dan alleen het beheer van het groen, het gaat om het beheren van het gehele gemeenteareaal. Wassenaar is qua inwonertal een kleine gemeente, maar qua oppervlak ongeveer even groot als de gemeente Den Haag. Het areaal dat in Wassenaar door de gemeente wordt beheerd is divers en beslaat een groot oppervlakte. In onderstaand plaatje zijn de gegeven van het Wassenaarse areaal weergegeven.

Beoogd effect Het resultaat van een goede up-to-date beheervisie openbare ruimte 2024-2028 voor het inrichten van de openbare ruimte is dat bestaand beleid kan worden aangevuld met nieuwe inzichten en hedendaags beleid. Vervolgens worden vanuit de nieuwe beheervisie openbare ruimte 2024-2028 instandhoudingsplannen voor de openbare ruimte opgesteld met bijbehorende financiële plaatjes..

Argumenten

Pagina 3 van 7

1.1.Het onderhoud van de openbare ruimte te baseren op de beheervisie openbare ruimte 20242028. Vanuit de beheervisie openbare ruimte 2024-2028 is een onderbouwing voor de keuze van het onderhoud te maken. 1.2.Goed onderhouden openbare ruimte. De openbare ruimte blijft schoon, heel en veilig, dit is belangrijk voor de Wassenaarse burger, dit is waarom ze in Wassenaar zijn komen wonen. Onze inwoners kunnen op een prettige manier verblijven in de openbare ruimte waar zij zich, omgeven door groen, op hun gemak voelen. Niveau B geeft hier een goede en juiste invulling aan. 1.3.Voldoen aan de financiële verantwoording. Om het groene karakter van een gemeente te behouden, is het van essentieel belang om de juiste voorzieningen in stand te houden. Dit vereist een goed doordachte onderlegger, de beheervisie openbare ruimte 2024 - 2028. Door een solide beheervisie openbare ruimte 2024 2028 te hebben, kunnen gemeentelijke instanties en beleidsmakers beter verantwoording afleggen over hun beslissingen met betrekking tot investeringen in de openbare ruimte. 2.1.Juiste verhouding onderhoudsniveau en kosten. Elk gewenst onderhoudsniveau is mogelijk; op voorwaarde dat het wel veilig moet zijn. Onderhoudsniveau B ligt daarbij het meest in lijn met de wensen en is het meest kostenefficiënt. De openbare ruimte blijft veilig, nodigt uit tot bezoeken en heeft een nette uitstraling.

Ook op de lange termijn is niveau B te onderhouden tegen maatschappelijke aanvaardbare kosten. 2.2.Met beheer bijdragen aan ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. De openbare ruimte heeft verschillende functies: ontmoeten, recreëren en verplaatsen. Verder speelt de openbare ruimte een belangrijke rol bij de klimaatadaptatie en veranderende maatschappelijke opgaven. Door inrichting en het onderhoud kan hier invulling aan gegeven worden. 2.3.Vooruitkijken en combineren van werkzaamheden. Door bestuurlijke ambities te vertalen naar beheer en onderhoud kunnen er slimme combinaties gemaakt worden van projecten of kunnen er werkzaamheden op een andere manier uitgevoerd worden. Dit kan minder overlast voor de inwoners opleveren en zorgt voor (financiële) efficiëntie.

Kanttekeningen

Pagina 4 van 7

2.1.Ander onderhoudsniveau Het is mogelijk om een ander onderhoudsniveau te kiezen. Dit kan lager zijn (C) of hoger (A). Beide varianten hebben invloed op de kosten voor het onderhoud, alsmede op de kwaliteit van de leefomgeving. Door een lager onderhoudsniveau (C) te kiezen zullen in eerste instantie de kosten lager zijn, echter op de lange termijn zal eerder overgegaan moeten worden tot vervanging of volledige renovatie. Ook het tussentijds opwaarderen zal een grote financiële impact hebben. Door een hoger onderhoudsniveau na te streven (A) zullen er hogere onderhoudskosten zijn. Het verlengen van de levensduur zal echter niet opwegen tegen de hogere onderhoudskosten. 2.2.Afzonderlijke instandhoudingsplannen Door afzonderlijke instandhoudingsplannen te maken kan de voorziening volgens het BBV verantwoord worden. De integraliteit van de werkzaamheden en of onderhoudsplannen zullen echter niet bereikt worden. Dit zal kostenverhogend werken. Uitvoering: Financiën De beheervisie openbare ruimte 2024 – 2028 geeft een doorkijk naar de kosten welke nodig zijn om de openbare ruimte te onderhouden op het niveau (B). Deze is gebaseerd op de huidige beleidskeuzes.

In onderstaande tabel(1) staat aangegeven wat Planterra (adviesbureau) heeft berekend en wat de benodigde budgetten zijn voor onderhoud op niveau B voor de verschillende onderdelen, welke budgetten er hiervoor nu beschikbaar zijn en wat de verschillen zijn.

Tabel 1 (bedragenx1000)

Uit bovenstaande tabel komt naar voren dat er voor alle onderdelen samen ongeveer € 663.000 extra nodig is. Dit wordt vooral veroorzaakt door de onderhoudsgroep Groen, wat het grootste onderdeel is van de openbare ruimte in Wassenaar. Bij Groen worden de meeste werkzaamheden in eigen beheer uitgevoerd. De personeelskosten hiervoor bedragen € 1.226.000. Deze zijn door Planterra in bovenstaande tabel verwerkt in het Pagina 5 van 7

beschikbare budget. Hierna resteert bij Groen nog een extra benodigd budget van € 580.000 wat nodig zal zijn om het gehele areaal te kunnen onderhouden. Deze extra benodigde impuls is het gevolg van een groot areaal en stijgende kosten (loon, materialen, etc.) voor het onderhoud. In de afgelopen jaren zijn er werkzaamheden niet of minimaal uitgevoerd om binnen budget te blijven. Met het opplussen van de begroting zal er meer recht gedaan worden aan het daadwerkelijk beheren op basis van wat noodzakelijk is Deze cijfers zijn berekend door Planterra op basis van areaalgegevens en kosten kentallen welke in Nederland gehanteerd worden. Situatie beheervisie openbare ruimte 2024-2028 en begroting 2023 gemeente Wassenaar Om de kostenstijging van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte te beheersen is er intern gekeken naar de verschillende voorzieningen, de uitputting van de afgelopen jaren en de begroting 2023. Het beeld wat daarbij ontstaat is dat de voorzieningen goed gevuld zijn (totaal € 5.4 miljoen) en er minder (€ 200.000,-) gedoteerd kan gaan worden aan de voorziening. Dit zal geen nadelige gevolgen hebben voor het gehanteerde onderhoudsniveau B. Ook is gebleken dat er verschillen zijn in de gehanteerde cijfers. Bij de beschikbare budgetten geeft de begroting 2023 een ander beeld dan de gepresenteerde cijfers uit de rapportage.

De werkelijk beschikbare budgetten die zijn opgenomen in de begroting 2023 zijn € 215.000 hoger dan de budgetten waar Planterra van uitging. Hierdoor beperkt de kostenstijging zich tot € 248.000 (tabel 2). Dit is de basis om het huidige areaal in stand te houden.

Het resultaat van deze aanpassingen komt naar voren in de onderstaande tabel.

Tabel 2 (bedragenx1000)

Kort samengevat :

Pagina 6 van 7

Tabel 3

Uitvoering: Juridisch kader Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) artikel 12 (onderhoud kapitaalgoederen wegen, riolering, water en groen). Wegenverkeerswet artikel 16 waarin is bepaald dat de gemeente moet zorgen dat openbare wegen “verkeren in goeden staat” als deze niet worden onderhouden door een waterschap, de provincie of het Rijk. Het voorkomen van schuldaansprakelijkheid (artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek) en het voorkomen van risicoaansprakelijkheid voor opstallen, waaronder wegen (artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek).

Uitvoering: Communicatie en Inwonersparticipatie Om de beheervisie openbare ruimte 2024-2028 te maken is er op verschillende manieren gecommuniceerd en heeft er ook participatie plaatsgevonden. Er zijn op verschillende plaatsen in het dorp (markt, Langstraat en Stadhoudersplein) inwoners geïnterviewd, eveneens is er een Facebook-enquête uitgezet onder de inwoners en zijn de buurtverenigingen benaderd met een vragenlijst. Als er in de openbare ruimte onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd gaan worden zal daar op de gebruikelijke wijze (bewonersbrief en/of informatieavonden, social media en website) met de inwoners gecommuniceerd worden. Zoals eerder aangegeven is de openbare ruimte is van ons allemaal. Indien inwoners en of buurtverenigingen initiatieven hebben om hun buurt te onderhouden zal er vanuit de gemeente medewerking gegeven worden door materieel beschikbaar te stellen.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

drs. K.D. Handstede,

drs. L.A. de Lange,

gemeentesecretaris

burgemeester

Pagina 7 van 7