Raadsinformatiebrief 095 Bijlage 2. Opdrachtgeversrapportage Wassenaar 2024

1

Kernprestaties gemeente Wassenaar 2024 ten opzichte van 2023 Totaal ingezameld afval

Scheidingspercentage*

VANG doelstelling 100 kilo per jaar

-1,5%.

-1,7% 13.270 ton

+3,9 kilo

€169.925 onder DVO

205,3 kilo Per inwoner

58,1 %

€4.091.461

*fijn, grof en bouw & sloop

*Grondstoffen vs. Rest fijn en grof en bouw & sloop

Beïnvloedbare Meldingen*

Realisatie in €

Restafval *

VANG doelstelling 75%

Bezoeken milieustraat +111%

Illegaal gedumpt afval

-13,2%

595 meldingen

24.213 bezoeken

*Niet geleegde/volle containers

Grof restafval*

Fijn restafval

+3% 5.045 ton

-6,6% 520 ton

-6,3% 1.144 ton

-3% 1.110 ton

Textiel

GFT

PMD

OPK

-12,9% 2.725 ton

Glas +3,2%

88 ton

Overig +9,5%

609 ton

+6,7% 2.030 ton

2 *Inclusief bouw & sloop

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 2. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 5.1 5.2 6.1

Managementsamenvatting Faciliteren gemeentelijk afval/grondstoffenbeleid​ Efficiënte en effectieve dienstverlening Circulaire impact (inter)nationale ontwikkelingen Toelichting op de financiële resultaat t.o.v. DVO 2023 Offerte overzicht Klachten Inwoners & Huisaansluitingen Afvalstromen: Totaal Afvalstromen: Inzameling Minicontainers Afvalstromen: Inzameling Onderlossende containers Afvalstromen: Inzameling Rolcontainers Afvalstromen: Inzameling Grof huishoudelijk afval HaH Afvalstromen: Overige diensten Afvalstromen: Milieustraten Afvalstromen: Inzameling per fractie Afvalstromen: Scheidingsresultaten Afvalstromen: Herverdeling MIX Bezoekers: Milieustraten Bezoekers: top 10 Milieustraat Bezoekers Klant Contact Centrum

4-5 6-7 8 9 10,11 12 13 13 15 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27

3

Voor u ligt de opdrachtgeversrapportage van de gemeente Wassenaar over de periode januari t/m december van 2024. Doelstelling is om een actueel inzicht te geven in de realisatie ten opzichte van de DVO 2024. Ook worden de uitkomsten afgezet tegenover de resultaten van 2023 om ontwikkelingen/trends zichtbaar te maken die input kunnen bieden voor het beleid van de gemeenten​​.​ In onderstaande paragrafen leest u hoe de realisatie van de dienstverlening (1.2) heeft plaatsgevonden, hoe Avalex het gemeentelijk afval/grondstoffenbeleid heeft kunnen faciliteren (1.3) en welke stappen er zijn gezet richting een efficiëntere en effectievere dienstverlening (1.4). Daarna volgt er een blik op de landelijke en internationale ontwikkelingen (1.5). Vervolgens krijgt u een toelichting op financiële resultaten (1.6), een overzicht van de afgenomen diensten buiten de DVO (1.7) en het overzicht van het aantal gegronde klachten (1.8). Realisatie dienstverlening In vergelijking met de T1 en T2-rapportage van 2024 blijft het beeld van zowel de ingezamelde tonnen als de dienstverlening consistent. Hoewel de totale hoeveelheid ingezameld afval nagenoeg gelijk is ten opzichte van vorige jaar, heeft het lagere scheidingspercentage geleid tot een toename van het aantal kilo’s restafval per inwoner en een daling in het aantal ingezamelde tonnen van de meeste grondstoffen.

Net als in de T1 en T2-rapportage ligt het aantal beïnvloedbare meldingen hoger ten opzichte van vorig jaar. In 2024 is de invloed merkbaar van het beleid om het aantal gratis bezoeken aan de milieustraat te maximaliseren. Bewoners plannen hun bezoeken efficiënter en brengen per bezoek grotere hoeveelheden afval. Bovendien zijn er geen grote overschrijdingen meer in bezoekersaantallen van vermoedelijk bedrijven die bedrijfsafval brengen. Wat betreft de financiële realisatie heeft de gemeente Wassenaar in totaal €8169.925,- minder uitgegeven dan begroot in de DVO. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan de lagere hoeveelheid GFT dan verwacht en hogere opbrengsten OPK en metalen. Realisatie VANG-doelstellingen Afgelopen jaren zijn er stappen gezet om te komen tot de landelijke VANG doelstellingen. We zien dat er in 2024 geen daling was van het aantal kilo restafval per inwoner (fijn, grof en bouw & sloop) Met 205,3 kg restafval per inwoner en een scheidingspercentage van 58,1% hebben de inwoners in verhouding een lagere bijdrage geleverd aan de doelstellingen van de gemeenten. Nieuwe VANG recycledoelstelling Naast de bovengenoemde VANG doelstellingen is er sinds 2024 een nieuwe doelstelling bijgekomen. Veel gemeenten in Nederland hebben de afgelopen jaren mooie stappen gezet in het natreven van de doelstelling van 100 kilo restafval per inwoner.

Helaas blijkt niet al het gescheiden afval geschikt voor recycling, waardoor een deel nog steeds verbrand wordt. Bovendien stelt Europa nu een nieuwe norm: in 2035 moet 65 procent van al ons afval gerecycled worden. Kijkend naar deze nieuwe doelstelling, realiseren de Avalex gemeenten op dit moment gemiddeld een recyclepercentage van 50,1%. Milieustraten Het aantal bezoeken aan de milieustraat is sterk gedaald met 13,2% (-3.676 bezoeken) ten opzichte van 2023. Naast de sluiting van de milieustraat in Nootdorp zien we bij alle drie de milieustraten van Avalex een daling. Als we kijken naar de gebrachte tonnen bij de milieustraten zien we een stijging van 6,3%. Hier uit kunnen we concluderen dat er meer afval/ grondstoffen gebracht zijn in minder bezoeken. Sinds dit jaar mogen inwoners 12x per jaar gratis gebruik maken van de milieustaat en moeten ze vanaf het 13e bezoek betalen. Deze beleidsmaatregel is ingevoerd om bedrijfsmatig afval zoveel mogelijk te weren. Het lijkt erop dat inwoners nu ook efficiënter gebruik maken van hun bezoek, door meer te brengen per keer.

4

Kwaliteit grondstoffen De kwaliteit van het ingezamelde GFT blijft net als in 2023 goed. Er is geen afkeur.

Beinvloedbare meldingen De stijging van het aantal meldingen is in de tweede helft van 2024 afgevlakt, maar nog wel hoger dan in 2023. Genomen interventies lijken effect te hebben, maar worden ook deels tenietgedaan doordat we met enige regelmaat gebrek hebben aan personele capaciteit. Desalniettemin gaat Avalex verder met interventies om het aantal meldingen verder te verlagen. We zijn o.a. in gesprek met de leverancier van de vulgraadsensoren over afwijkende vulgraadgegevens, oplossen van problemen en signaleren van afwijkingen. Inmiddels zijn hierdoor al ruim 100 sensoren vervangen en is de verwachting dat er nog een aantal zal volgen. De leverancier gebruikt een ticketsysteem voor afwijkingen wat ons niet altijd van gewenste informatie voorziet. De leverancier heeft aangegeven een ander ticketsysteem te willen introduceren, wat ze ook al met een andere klant oppakken. Tot slot is gebleken dat problemen met sensoren niet altijd geïdentificeerd worden door de leverancier. Dit leidt ertoe dat wij in nauwe samenwerking, op basis van analyse van onze data, informatie leveren aan de leverancier om dit beter op te kunnen pakken. Verder blijft Avalex uiteraard scherp op andere oorzaken van gestegen meldingen en gaan we door met reeds genomen interventies. Avalex heeft in 2024 211.959 containers geleegd, waardoor we kunnen stellen dat 98.35% in één keer goed is gegaan.

5

1.2. Faciliteren gemeentelijk afval/grondstoffenbeleid Implementatie van gemeentelijk afvalbeleid De afgelopen jaren zijn er verschillende maatregelen ingevoerd om de afvalscheiding te verbeteren en het restafval te verminderen, vooral door de invoering van Het Nieuwe Inzamelen (HNI). Om de VANG-doelstellingen (Van Afval Naar Grondstoffen) te behalen, moeten gemeenten niet alleen meer inzetten op gedragsverandering bij inwoners, maar ook zorgvuldig nadenken over de vervolgstappen in het afvalbeleid. De gemeente Rijswijk heeft eind 2023 besloten om volledig over te schakelen op nascheiding van PMD (plastic, metalen en drankenkartons) en tegelijkertijd HNI in een afgeslankte vorm door te voeren. Avalex heeft voor de gemeente een onderzoek afgerond om de huidige situatie te analyseren voor het nieuwe grondstoffenbeleid. Dit onderzoek omvatte een gebiedsanalyse van 16 wijken in Rijswijk, gevolgd door een prioritering van deze gebieden in samenwerking met de gemeente. Eind 2024 is het nieuwe beleid in de eerste gebieden ingevoerd. Van de hoogbouw aansluitingen is 53% al overgeschakeld naar het nieuwe beleid, terwijl van de laagbouw aansluitingen 4% is overgegaan. Dit betekent dat eind 2024 in totaal 38% van alle huishoudens in Rijswijk het nieuwe beleid omarmd heeft.

In de vijf andere gemeenten die onder Avalex vallen, vonden gesprekken plaats ter voorbereiding op nieuw afvalbeleid of ter aanvulling van het bestaande beleid, met een focus op thema’s zoals afvalpreventie. Advisering over innovatie van gemeentelijk grondstoffenbeleid In 2024 hebben verschillende Avalex-gemeenten bewoners- en raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd over het nieuwe gemeentelijke afvalbeleid. Het document Gezamenlijke basis voor nieuw afval- en grondstoffenbeleid Avalex-Gemeenten 2022-2030, dat in samenwerking tussen Avalex en de gemeenten is opgesteld, vormt de basis voor de dialoog over de gewenste koers in de afvalinzameling binnen de Avalex-gemeenten. Avalex heeft deze bijeenkomsten ondersteund. In het opdrachtgeversoverleg was het nieuwe gemeentelijke afvalbeleid een terugkerend thema. Avalex heeft verder actief bijgedragen aan de ontwikkeling en onderbouwing van nieuwe beleidsplannen, zoals in de gemeente Pijnacker-Nootdorp met de Notitie Doorontwikkeling Afvalbeleid, in Wassenaar met het Plan Reductie Restafval, en in Delft met het Afvalbeleid Grip op Delfts Afval. Op basis van de bestuurlijke opdracht van 20 april 2023 heeft Avalex onderzoek gedaan naar de invoering van dienstverlening op basis van een tariefprikkel.

De opdracht was om de impact van een mogelijke keuze voor nieuw gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid voor zowel Avalex als de gemeenten in kaart te brengen. In vijf deelonderzoeken zijn verschillende aspecten van de invoering van nieuwe dienstverlening onderzocht. Zo is een vergelijkend onderzoek uitgevoerd naar de invoering van tariefprikkels op restafval binnen de gemeenten Gouda, Helmond en Lansingerland, en de uitvoerende organisaties Omrin, HVC en Cyclus. Ook zijn de systemen van Avalex geëvalueerd op hun geschiktheid voor deze dienstverlening en de mogelijkheden voor systeemoptimalisatie. Daarnaast is de communicatiestrategie en de politieke betrokkenheid onderzocht, evenals privacy- en juridische aandachtspunten. Een onderdeel van het adviesrapport is het benoemen van een gezamenlijke naam voor de tariefdifferentiatie. Een uniforme naam is belangrijk wanneer de Avalex-gemeenten in de toekomst een tariefdifferentiatiesysteem bij hun inwoners gaan introduceren. Intensieve voorlichting zal nodig zijn om het systeem uit te leggen en eventuele weerstand bij inwoners weg te nemen, bijvoorbeeld door middel van een uitgebreide communicatiecampagne. De gekozen naam moet begrijpelijk zijn voor bewoners en een duidelijke boodschap bevatten. Samen met beleidsadviseurs en communicatiemedewerkers van alle Avalex-gemeenten is de term Restafvaltarief geselecteerd.

Deze term is collectief geadopteerd door de Avalex-gemeenten en zal worden gebruikt in communicatie naar inwoners, maar ook in gemeentelijke documenten en notities. Dit voorkomt het gebruik van verschillende termen binnen het Avalex-gebied. Avalex werkt er actief aan zich voor te bereiden op het scenario waarin zij per 2026 minimaal één van haar zes gemeenten dienstverlening op basis van het Restafvaltarief kan bieden. Een programmateam, bestaande uit diverse disciplines vanuit Avalex en de gemeenten, zal de brug moeten slaan tussen de reeds onderzochte aandachtspunten en een praktisch uitvoerbaar implementatieplan. Daarnaast zal het team zich richten op de verdieping van financiële spelregels rondom kostenverdeling en de opstelling van een PDC-procesbeschrijving van de dienstverlening. De Avalex-gemeenten hebben gezamenlijk de term Restafvaltarief aangenomen, zodat er eenduidig met deze naam wordt gecommuniceerd naar inwoners. Dit voorkomt verwarring6door het gebruik van verschillende termen binnen het Avalex-gebied. Ook is besproken wie zitting zal nemen in de stuurgroep.

1.2. Faciliteren gemeentelijk afval/grondstoffenbeleid Aanpak lachgascilinders In het Avalex-gebied worden veel illegale lachgascilinders in het restafval aangetroffen. Volgens gegevens van HVC heeft ons restafval het hoogste aandeel van deze cilinders. Om een oplossing te vinden, hebben we samen met beleidsmedewerkers, handhavers en collega’s van buurtbeheer een lokale aanpak ontwikkeld in de vorm van een toolkit tegen lachgascilinders. Een kerngroep, bestaande uit vertegenwoordigers van alle Avalex-gemeenten en Avalex, heeft enkele praktische maatregelen uitgewerkt. Zo zijn risicovolle containers bestickerd, zijn er speciale posters ontwikkeld en opgehangen bij onder andere buurthuizen, scholen en verenigingen. In 2024 zijn in totaal 3.541 lachgascilinders ingezameld bij Avalex waarvan 3.138 stuks ingeleverd bij de milieustraten en 403 cilinders zijn onderschept in ons overlaadstation. De kosten voor het verwerken van een cilinder bedragen €36,25 per srtuk. De totale verwerkingskosten komen hiermee uit op zo’n €128.000. Ook bij afvalverwerker HVC worden cilinders uit het restafval gehaald. Tot en met week 30 zijn de Avalex-vrachten apart gecontroleerd en zijn in die periode 1.882 lachgascilinders uit het restafval gehaald.

Sinds week 30 worden door HVC nog steeds cilinders uit het restafval van Avalex en andere gemeenten gesorteerd, maar is het niet meer precies te herleiden uit welke partij ze afkomstig zijn. De verwerking van deze ‘gevonden’ cilinders wordt tot nu toe (nog) niet doorbelast aan Avalex. Omdat de kosten die voortvloeien uit het landelijk ingestelde verbod niet worden vergoed, heeft Avalex zich aangesloten bij een door de VNG en NVRD gestarte schadevergoedingsprocedure tegen het Rijk. Avalex lachgascilinders (LGC) uit restafval gehaald - OVS Delft Jaar

LGC op overslag onderschept

totaal 2024 403

Lachgascilinders (LGC) gebracht naar milieustraat Jaar Delft Rijswijk Leidschendam-Voorburg Pijnacker-Nootdorp Midden-Delfland Wassenaar Voorschoten totaal LGC naar milieustraten gebracht

totaal 2024 668 300 1354 327 90 311 88 3138

LGC door HVC uit restafval gehaald Totaal (2024 - specifieke Avalex registratie tot week 30)

1882

7

1.3 Efficiënte en effectieve dienstverlening Zijbelading Na Midden-Delfland in voorgaande jaren, heeft ook Wassenaar de opdracht gegeven om over te schakelen naar inzameling door voertuigen met zijbelading. Naast de invoering van dit nieuwe inzamelsysteem, worden alle aanbiedlocaties voor de minicontainers officieel vastgelegd via een collegebesluit. Eind juli 2024 is de eerste fase van de invoering gestart in een deel van Wassenaar. Op het gebied van instructies en routeoptimalisatie zijn er nog verbeteringen gepland. De voorbereiding van de tweede fase, die in september 2024 van start ging, is in volle gang en deze zal naar verwachting in de loop van 2025 worden ingevoerd. De laatste fase wordt verwacht in 2026, waarna de verwachting is dat alle minicontainers met een zijlader worden ingezameld. Na de evaluatie van de eerste fase is het proces aangepast. De routes worden nu eerst door Avalex goed voorbereid, waarna de zienswijzeprocedure wordt gestart. Dit was in de eerste fase omgekeerd, wat heeft geleid tot enkele knelpunten in de uitvoering. Voorlichting/educatie Eén van de instrumenten om de afvalscheidingsdoelstellingen te realiseren is het verzorgen van voorlichting op scholen. Er zijn in 2024 in totaal 35 voorlichtingslessen op verschillende basisscholenverzorgd door Avalex.

Ook hebben de volgende activiteiten met onderwijsinstellingen plaatsgevonden: • Samenwerking met het Christelijk Lyceum Delft (Technasium): Voor het derde jaar op rij werkten we mee aan het Technasium-vak. Tweedejaars leerlingen presenteerden creatieve oplossingen voor Avalex, zoals een circulaire vuilniszak van fruitschillen, gps-chips in lachgascilinders en een bolderkar. • Rondleiding op milieustraat: Begin juli ontving Avalex 100 leerlingen van het Christelijk Lyceum Delft en het Stanislas College Rijswijk voor een presentatie en rondleiding op onze milieustraat en op het overslagstation in Delft. • Excursie met Inholland Delft: Studenten Landschap en Milieumanagement bezochten de vestiging in Delft. Tijdens de excursie onderzochten de studenten afvalstromen, logistiek en verwerkings-processen, met als eindopdracht het maken van een informatieve factsheet. • Workshops met Delft Science Centre: Avalex ondersteunde het Science Centre on Tour met een inzamelactie voor oude apparaten. Kinderen van 8-12 jaar leerden in interactieve workshops over het repareren van goederen en het belang van hergebruik. • Project met TU Delft (Industrieel Ontwerpen): Studenten presenteerden vernieuwende concepten om de milieustraat te verbeteren. Hoogtepunten waren een fietsaanhanger voor grofvuil, circulaire aanwijsborden en een machine die bezoekers helpt de juiste container te vinden.

Elektrificeren van het wagenpark In 2024 zijn zes inzamelvoertuigen in het wagenpark vervangen door elektrische varianten. Dit brengt het totaal aantal inzamelvoertuigen op acht. De komende jaren zal dit aantal verder worden uitgebreid, in lijn met het brandstofconvenant van Avalex.

8

1.3 Efficiënte en effectieve dienstverlening Innovatieve dienstverlening: Onderzoek impact ‘restafvaltarief’ Op basis van de bestuurlijke opdracht van 20 april 2023 heeft Avalex onderzoek gedaan naar het invoeren van dienstverlening op basis van een tariefprikkel. De bestuurlijke opdracht was om de impact van een eventuele keuze voor nieuw gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid voor zowel Avalex als de gemeenten in beeld te hebben. In vijf deelonderzoeken zijn verschillende aspecten van de invoering van nieuwe dienstverlening belicht. Zo is een vergelijkend onderzoek uitgevoerd op de invoering van tariefprikkels op restafval binnen de gemeenten Gouda, Helmond en Lansingerland en de uitvoerende organisaties Omrin, HVC en Cyclus. Verder zijn de systemen van Avalex bekeken op geschiktheid voor de dienstverlening en kansen voor systeem optimalisatie. De communicatiestrategie en politieke betrokkenheid is onderzocht. In het laatste onderzoek worden privacy en juridische aandachtspunten belicht. Onderdeel van het adviesrapport is een gezamenlijk te hanteren naam voor tariefdifferentiatie te benoemen. Een gezamenlijke naam richting bewoners is van belang als straks Avalexgemeenten een tariefdifferentiatiesysteem bij haar inwoners gaan introduceren.

Intensieve voorlichting is nodig om het systeem uit te leggen en mogelijke weerstand bij inwoners weg te nemen, bijvoorbeeld door inzet van een uitgebreide communicatiecampagne. De gezamenlijk gekozen naam moet begrijpelijk zijn voor bewoners met hierin ook een duidelijke boodschap. Samen met beleidsadviseurs en communicatiemedewerkers van alle Avalex-gemeenten hebben we gekozen voor de term Restafvaltarief. De Avalex-gemeenten hebben collectief de term Restafvaltarief geadopteerd waarmee richting inwoners gecommuniceerd gaat worden, maar ook in de stukken en notities van gemeenten. Dit om te voorkomen dat binnen het Avalex gebied met verschillende termen gewerkt gaat worden. Avalex zet zich in om voorbereid te zijn op het scenario dat zij per 2026 minimaal voor één van haar zes gemeenten dienstverlening op basis van Restafvaltarief kan bieden. Een programmateam Restafvaltarief bestaande uit diverse disciplines vanuit Avalex en gemeenten zal een brug moeten slaan tussen de reeds onderzochte aandachtspunten en een praktisch uitvoerbaar implementatieplan en een verdieping van financiële spelregels rondom kostenverdeling en een PDC-procesbeschrijving van de dienstverlening.

Mobiele milieustraat Pijnacker-Nootdorp Begin 2024 werd in de gemeente Pijnacker-Nootdorp een mobiele milieustraat in gebruik genomen, als compensatie voor de sluiting van de Avalex-milieustraat in die gemeente. In 2024 was de mobiele milieustraat 32 keer beschikbaar voor de inwoners van Pijnacker-Nootdorp, die in totaal 3.426 keer gebruik maakten van de voorziening. Gedurende deze periode hebben de bezoekers gezamenlijk 21 ton aan gescheiden grondstoffen en afval ingeleverd. In 2025 wordt de mobiele milieustraat opnieuw ingezet, niet alleen in Pijnacker-Nootdorp, maar ook in Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. Momenteel wordt de mobiele milieustraat gehuurd van Cyclus, maar Avalex onderzoekt of het kostenefficiënter zou zijn om zelf een mobiele milieustraat aan te schaffen. Een eigen milieustraat zou breder en flexibeler inzetbaar zijn in het Avalex-gebied. De behoefte hiervoor zal nog worden geïnventariseerd.

9

1.4 Circulaire impact Optimalisatie milieustraten/ inzameling grofvuil Vier van zes Avalex gemeenten hebben het betalen voor het ophalen van grofvuil aan huis ingevoerd. Sinds januari van dit jaar is dit ook in de gemeente Midden-Delfland ingevoerd. De Gemeente Midden-Delfland is dan ook de enige Avalex gemeente waarvan de bezoekersaantallen aan de milieustraat gestegen zijn en het aantal afspraken aan huis is gedaald met 74%. Dit is een positieve verschuiving, waardoor de milieustraten optimaler benut worden en het afval beter gescheiden wordt. Vanaf 1 februari 2024 is de nieuwe gratis digitale Avalex-pas beschikbaar. Deze vernieuwde pas biedt niet alleen meer gemak, maar ook een hoger beveiligingsniveau tegen misbruik. Privacy is een belangrijk aspect in het ontwerp meegenomen. Met de nieuwe digitale pas kunnen inwoners veilig 12 keer per jaar gratis toegang krijgen tot de milieustraten van Avalex. Het aantal bezoeken wordt geregistreerd op het adres van de bewoner via de (digitale) Avalex-pas. Vanaf het dertiende bezoek geldt een vast tarief per bezoek. Door het aantal gratis bezoeken te maximaliseren, wil Avalex oneigenlijk gebruik voorkomen. Tegelijkertijd worden er initiatieven ontwikkeld om, in samenwerking met de TU Delft, de 'circulaire klantreis' op de Avalex-milieustraat in Delft te verbeteren.

Studenten van het vak Advanced Concept Design hebben verschillende concepten uitgewerkt en gepresenteerd. Avalex zal de haalbaarheid van drie van deze concepten verder onderzoeken: een bakfiets of fietsaanhanger waarmee bewoners zonder auto hun spullen naar de milieustraat kunnen brengen; borden op de milieustraat gemaakt van gerecycled materiaal; en een interactieve pilaar met informatie over de milieustraat en de reis die grondstofstromen maken nadat ze door inwoners zijn afgegeven. Daarnaast werkt Avalex samen met de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft om meer aandacht te geven aan preventie, als onderdeel van de koers. We willen ontwerpers van de producten van de toekomst meer bewust maken van hoe producten eruitzien in de afvalfase en hen stimuleren om producten te ontwerpen die makkelijker repareerbaar en/of langer bruikbaar zijn. Project Sturen op kwaliteit grondstoffen Bij het herijken van de VANG-doelstellingen is extra aandacht gevraagd voor de kwaliteit van ingezamelde grondstoffen. Om hier invulling aan te geven is in 2022 het project ‘Sturen op kwaliteit grondstoffen’ gestart. Met dit project is een stap gezet in het realiseren van de reductie van de afkeur van afval/grondstoffen. Dit effect ziet Avalex goed terug bij de minicontainers. Het traject voor verzamelcontainers bij hoogbouw is echter een traject met een lange adem.

Vorig jaar is de kwaliteit van de verzamelcontainers verslechterd en is Avalex op verzoek van de gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp en Midden-Delfland is Avalex in wijken met veel vervuiling in de ondergrondse grondstoffen containers een buurtgerichte aanpak gestart. In de vier gemeenten zijn - in geselecteerde buurten - diverse maatregelen toegepast; duidelijke communicatie op de containers en brieven met flyers naar bewoners. Maar ook technische interventies zoals een trommel verkleiner op GFT containers en toegangscontrole. Verder werken we in Delft samen met de Hogeschool van Amsterdam met aanvullende gedragsinterventies om meer bewustzijn voor schone grondstoffen te creëren bij bewoners. De kwaliteit van de grondstoffen in deze specifieke buurten wordt door de grondstofcoaches van Avalex nauwlettend gecontroleerd en de eerste resultaten zijn hoopgevend. Om op buurtniveau de kwaliteit van het PMD in de ondergrondse containers te verbeteren is vanuit Verpact subsidie ontvangen voor dekking van de toegepaste interventies.

10

1.5 (inter)nationale ontwikkelingen Circulair ambachtsnetwerk/ Regiodeal In samenwerking met gemeente Delft, kringlooporganisaties en stichting Stunt heeft Avalex de mogelijkheid van een circulair ambachtsnetwerk onderzocht, gericht op afvalpreventie en bewustwording. In november 2023 zijn we op de milieustraat in Delft gestart met de inzameling voor kringlooporganisaties en Stichting Stunt. Het doel is om hoogwaardig hergebruik van huishoudelijk afval te realiseren en de circulaire economie te stimuleren. Voor de kringlooporganisaties worden onder andere boeken, kleine meubels en textiel ingezameld en voor Stichting Stunt wordt er hout ingezameld. De organisaties geven aan dat de goederen van hoge kwaliteit zijn en hierdoor goed hergebruikt kunnen worden. Om de goederen te beoordelen heeft Avalex een werkplek gecreëerd. De samenwerking heeft geleidt in het opzetten van WINNEN! De naam verwijst niet alleen naar het terugwinnen van grondstoffen, maar óók naar een succesvolle transitie naar een circulaire economie en meer inclusieve samenleving. De naam is toe te spitsen op het Delftse ambachtsnetwerk: WINNEN! in Delft, maar is bij regionale opschaling breed inzetbaar. Meer informatie over WINNEN! is ook te vinden op www.winnenindelft.nl.

Vanuit de Regiodeal heeft de gemeente Delft subsidie gekregen die voor een deel ingezet wordt om de uitbouw van het Circulaire Ambachtsnetwerk de komende vier jaar uit te bouwen. Dit zal onder andere worden ingezet om de mogelijkheid te onderzoeken om samen met Werkse! een leerwerkplek op de milieustraat op te zetten voor de kwetsbare doelgroep. Komende tijd gaan we door met het hoogwaardig afbuigen van goederen voor de kringlooporganisaties en Stichting Stunt. Daarnaast zullen we verder gaan met het door ontwikkelen en vormgeven van de het circulaire netwerk WINNEN! Met de geleerde lessen gaan we ook de komende tijd verdere regionale uitbreiding verkennen. Bedoeling is dat meer partners gaan aansluiten bij het netwerk en er meer stromen hoogwaardig afgebogen kunnen worden. Ontwikkelingen verpakkingsdossier Gemeenten willen forse herziening van de Ketenovereenkomst. Verbeteringen van de afspraken in de Ketenovereenkomst Verpakkingen zijn volgens gemeenten nodig om te voorkomen dat ze geconfronteerd (blijven) worden met kosten, die bijvoorbeeld voortvloeien uit calamiteiten bij de sortering en (na)scheiding van verpakkingen. Maar ook melden diverse gemeenten dat geldende vergoedingen voor verpakkingsafval niet altijd kostendekkend zijn en dat er bij afkeur geen vergoeding wordt uitgekeerd. Daarom heeft de VNG de Ketenovereenkomst Verpakkingen met Verpact opgezegd.

Dat betekent dat nieuwe landelijke afspraken gemaakt moeten worden over de kwaliteitscriteria en vergoedingenstructuur rondom verpakkingsafval. Afspraken die vanaf 2025 zullen gelden en die van invloed zullen zijn op inkomsten die gemeenten ontvangen voor het inzamelen van PMD. Gemeenten zijn op 30 april jl. in een brief van de VNG omtrent “Nieuwe afspraken inzake verpakkingsafval” geïnformeerd. Ook de NVRD heeft haar leden in een mail op 30 april hierover geïnformeerd. En op 2 mei jl. heeft het bestuur Avalex de colleges van de Avalex-gemeenten per brief de context en impact hiervan op de deelnemende Avalex-gemeenten aangegeven. VNG, namens de gemeenten, en Verpact, namens het verpakkend bedrijfsleven zijn dit najaar om de tafel gegaan om tot nieuwe afspraken te komen. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft hiervoor een onafhankelijke procesbegeleider aangesteld. VNG laat zich in de gesprekken bijstaan door de NVRD. Omdat eind 2024 de onderhandeling nog niet was afgerond zijn partijen alsnog tot een tijdelijke verlenging van de huidige ketenovereenkomst gekomen. Onderdeel van de verlenging is ook een uitbreiding van het budget voor kwaliteitsverbetering. Daarmee is de continuïteit voor 2025 geborgd en is er duidelijkheid met betrekking tot de vergoedingen voor 2025. Lachgascilinders Vanaf 1 januari 2023 valt lachgas onder de Opiumwet.

De lachgascilinders vallen daarmee niet meer onder een statiegeld-retoursysteem. In heel Nederland wordt ervaren dat ze nu worden gedumpt in de openbare ruimte of bij het restafval. Dit leidt tot grote veiligheidsrisico’s en tot schade bij de afvalinzameling en -verwerking. Overleg met ministeries door de branchevereniging heeft niet geleid tot een oplossing. De NVRD en VNG zijn namens haar leden overgegaan tot een juridische ‘bodemprocedure’ tegen de Rijksoverheid aangezien 11 deze geen financiële tegemoetkoming geeft bij de gestegen kosten vanwege het verwerken van lachgascilinders. Vanuit Avalex is input geleverd voor deze procedure

1.5 (inter)nationale ontwikkelingen UPV Textiel Sinds 1 juli 2023 zijn producenten onder de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor textiel verantwoordelijk voor de volledige levenscyclus van hun producten. De doelen worden pas in 2025 van kracht, waardoor er in de praktijk nog weinig is veranderd, behalve dan dat er onderhandelingen lopen. De Stichting UPV Textiel, de uitvoeringsorganisatie van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid Textiel, werkt aan een verzoek voor een algemeen verbindend verklaring (AVV). Deze AVV beschrijft onder meer de textielbeheerstructuur, waaronder de inname-, sorteer- en verwerkingsketen voor textiel. Na de indiening van dit verzoek volgt een internetconsultatie. Het doel van de Stichting UPV Textiel is collectief de UPV-doelstellingen te realiseren. Dit betekent onder meer zorgen voor een passend innamesysteem, dat kosteloos is voor de inwoners. Het voornemen is om daarbij zo veel mogelijk gebruik te maken van de bestaande infrastructuur, waaronder de textiel inzamelbakken die al in iedere gemeente staan. Nu wordt zo’n 35% hergebruikt en gerecycled, maar belandt meer dan 50% van het textiel bij het huishoudelijk restafval. Dit komt onder meer omdat burgers niet weten dat kapotte kleding, knuffels, schoenen en gordijnen ook in de textielcontainer mogen. Doelen van de UPV Textiel zijn o.a.

het realiseren van 50% hergebruik en recycling in 2025 oplopend naar 75% in 2030. Textiel inzamelen straks zinloos? De afzet van ingezameld textiel staat bijna stil. Drie brancheorganisaties (NVRD, BKN en VHT) roepen staatssecretaris Jansen op om in te grijpen, aangezien overvolle magazijnen en mondiale verstoringen, zoals de oorlog in Oekraïne en opkomst van ultra-fast fashion in Afrika, leiden tot stagnatie. Hierdoor dreigt ingezameld textiel te worden verbrand. De organisaties pleiten voor maatregelen, zoals een verplicht percentage gerecycled materiaal in nieuw textiel, lagere btw op textielreparaties, en financiële prikkels voor innovatie. Zonder actie dreigt de crisis te verergeren en het draagvlak voor gescheiden inzameling af te nemen. Ook pleiten ze voor een landelijke campagne voor duurzame kledingkeuzes, om consumenten te informeren over de impact van (ultra)fast-fashion en de voordelen van duurzame kleding Afvalpreventie Afvalpreventie is een absolute noodzaak voor een circulaire economie. In het kader van de herziening van de EU-Kaderrichtlijn afvalstoffen pleiten milieuorganisaties o.a. voor adequate kwantitatieve doelstellingen die er voor moeten ervoor zorgen dat producenten verantwoordelijk worden gehouden voor de enorme hoeveelheid materialen, goederen en stoffen die zij op de markt brengen.

Afvalpreventie is daarom ook één van de strategische speerpunten binnen de koers van Avalex. Het samen werken met gemeente Delft, kringlooporganisaties en stichting Stunt naar het onderzoeken en opzetten van een circulair ambachtsnetwerk is hier een goed voorbeeld van. Marktontwikkeling grondstofprijzen De markt voor het verwerken van afvalstoffen/grondstoffen is continu in beweging. Algemeen beeld is dat zowel de kosten voor het verwerken en verbranden van het huishoudelijk afval als de opbrengsten voor grondstoffen toenemen. In 2024 heeft Avalex de opbrengsten van papier zien stijgen en die van hout zien dalen tot een ‘kostenstroom’.

12

1.6 DVO resultaat 2024

Gemeenten Wassenaar

Verwerkingskosten en opbrengst grondstoffen voordeel

83.530

Milieustraten voordeel

92.873 nadeel

Overlaad 6.478

DVO nacalculatie t/m december-2024 voordeel

169.925

Toelichting De gemeente Wassenaar heeft bij elkaar 170.000,- minder afgenomen vergeleken met de DVO van 2024. Dit wordt veroorzaakt door de volgende componenten; Verwerking en opbrengst grondstoffen De verwerkingskosten incl. afvalstoffenbelasting is lager (€11.000) vergeleken met de DVO veroorzaakt door; • Het verwerken van restafval inclusief bijbehorende afvalstoffenbelasting is in 2024 € 46.000 hoger uitgekomen dan opgenomen in de DVO. De ingezamelde hoeveelheid restafval is 6% hoger vergeleken met de DVO. De reductiedoelstelling zoals opgenomen in de DVO bedroeg 8%. • Verwerking van drukhouders is tevens hoger uitgekomen (€22.000) dan opgenomen in de DVO hoofzakelijk veroorzaakt door hoge kosten m.b.t. lachgascilinders • Stijging in tonnage grof huishoudelijk afval resulteert tevens in hogere verwerkingskosten dan opgenomen in de DVO (€21.000,-) • De verwerkingskosten van GFT is fors lager in vergelijk met de DVO (€98.000,-) als gevolg van minder volume vergeleken met de DVO (23%). De beoogde scheidingsdoelstellingen, die tevens vertaald zijn richting de DVO zijn niet gerealiseerd. De beoogde reductie van restafval heeft tegelijkertijd een positieve opwaartse effect op de grondstoffen zoals GFT.

Opbrengst van de diverse grondstoffen is hoger uitgekomen (€73.000) vergeleken met de DVO hoofdzakelijk veroorzaakt door onderstaande stromen; • Opbrengst van papier is in 2024 €50.000 hoger uitgekomen veroorzaakt door een hoger tarief (€111,- realisatie vs €55,- DVO). • Opbrengst metalen hoger uitgekomen (€22.000) als gevolg van hoger tarief (€226 realisatie vs €100,- DVO). • Opbrengst tarief voor textiel is de 2e helft van 2024 ingestort door een dalende vraag vanuit de markt resulterend in verwerkingskosten in plaats van een opbrengst. Verschil bedraagt €8.000. Milieustraten • De kosten van de milieustraten zijn lager ( € 93.000,- ) uitgevallen vergeleken met de DVO. Dit wordt hoofdzakelijke veroorzaakt door minder bezoekersaantallen (7.787, 24,3%) op de milieustraten vergeleken met de DVO. De pinopbrengsten op de milieustraten zijn tevens lager uitgevallen ( € 10.000,- ) Overlaad • De kosten van het overlaadstation zijn hoger ( € 6.000,-) uitgevallen dan opgenomen in de DVO door verschil in tonnages restafval (355 ton, 6,1%).

13

1.7 Offerte overzicht Offerte #

Gemeente

Onderwerp

Bedrag

202410

Wassenaar

Plaatsen 40m3 en ophalen Wit en bruingoed, metalen en matrassen st Willibrordus project vergroening daken

€

202415 202418

Wassenaar Wassenaar

462,75

Plaatsen 40m3 en ophalen WitBruingoed, metalen en matrassen st Willibrordus project complex € 3 462,75 Vervolg implementatie zij-belading gemeente Wassenaar € 24.003,00

1.8 Klachten In 2024 hebben we geen klachten ontvangen vanuit de gemeente Wassenaar.

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

Top 10 bezoekers​

Aantal bezoeken jan-dec 2024

Jagerslaan, Wassenaar

36

Hyacinthstraat, Wassenaar

35

Laan van Haagvliet, Voorburg

35

Operatie Mannahof, Nootdorp

35

Ricardishof, Delft

35

Rijksstraatweg, Wassenaar

34

Blauwe Zegge, Rijswijk

33

De Colignystraat, Delft

32

Johan David Zocherstraat, Voorburg

32

Steenlaan, Rijswijk

32

28

29