Notulen raadsvergadering 3 november 2026 (Concept)
Tekst van het document
1 Notulen van de vergadering van de raad van de gemeente Wassenaar, op dinsdag 3 novem- ber 2026, gehouden in de tijdelijke raadzaal, Hofcampweg 102, aanvang 16.00 uur -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Aanwezig zijn: - dhr. L.A. de Lange, voorzitter; - mw. M.M. Bellekom-Vogels, mw. A.M.M. Cabout, dhr. H.D. Eleveld, dhr. J.M. Gankema (later), mw. S. Hibbert, mw. F.A.M. van Leeuwen-Geelen, dhr. P.T.H. de Man, mw. I. van der Marel, dhr. M.J.C.T. Meijer, mw. L.C.S. Nieukerke, dhr. J. van Pareren, dhr. B.G. Paulides, mw. L.J. van Schouwenburg, dhr. H. van Smirren, dhr. G.J.M. Spaanjaars, dhr. M.C. Stekelenburg, dhr. S.D. Tacx, mw. K. Vierwind, dhr. E. Visser, mw. P.A. van Vliet-van Dijk, leden van de raad; - mw. R.D. Baart, dhr. L.N.M. van Doeveren, mw. W.M. Frigge, mw. P. Struik, wethouders - dhr. J. Kleinhesselink, raadsgriffier Verhinderd: dhr. H.J.M. Hendrickx, lid van de raad 1. Opening vergadering en mededelingen De voorzitter: Hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Wassenaar. Goedemiddag allemaal, fijn dat u hier vanmiddag allemaal bent want we hebben een bijzondere vergadering, na- melijk de vergadering over de begroting die voorligt en daarom starten we al op dit tijdstip, 16.00 uur. Fijn, alle aanwezige leden.
Ik heb één afmelding ontvangen, de heer Hendrickx is vandaag niet aanwezig bij de vergadering en verder heb ik begrepen dat de heer Gankema iets later bij de ver- gadering zal aanschuiven, maar die komt wel, dus we hebben vandaag twintig raadsleden aanwe- zig. Bij binnenkomst heeft u ongetwijfeld gezien dat er inmiddels een hele mooie fotowand is opge- hangen en het is te danken aan onze bodes, Patrick, Dylan, en Martijn van de griffie dat deze wand tot stand is gekomen. Dus grote dank voor het prachtige precisiewerk dat er is gekomen. Het spreekgestoelte is nu overigens ook helemaal mooi met ook het wapen van Wassenaar daarop. Dus vanaf heden kan iedereen die er in deze zaal komt zien wie hier gemeenteraadslid is en wie in het college van burgemeester en wethouders zit. Dus dank voor het mooie werk. Dan verder natuurlijk iedereen aanwezig op de publieke tribune hartelijk welkom. Om het CO2-gehalte goed te houden, hebben we die wel beperkt gehouden en mensen kunnen ook op de gang aanschuiven om het te volgen. Ook welkom aan iedereen van de ambtelijke organisatie. Er is een aantal hier live aanwezig en er zit ook een grote groep collega's op het gemeentekantoor te kijken en dit overleg te volgen zodat het college maximaal kan worden ondersteund bij de beantwoording van de vragen die u vandaag gaat stellen.
Dus fijn dat iedereen er vandaag is, er zijn een heleboel mensen van de ge- meentelijke organisatie in touw. Dat bij de zaken vooraf. Dan kijk ik even, zijn er nog mededelin- gen aan de zijde van de raad? Dat is niet het geval. Dan kijk ik even of er een mededeling is aan de zijde van het college. Dat is ook niet het geval. Ik zal om 22.15 uur de balans opmaken over waar we op de agenda zijn en of we de vergadering afmaken of dat we de vergadering op 4 no- vember a.s. om 19.30 uur moeten voortzetten want er is een tijdschema gemaakt, maar daar ko- men we zo meteen bij de vaststelling van de agenda op. 2. Vaststelling agenda De voorzitter: Daar zijn we nu want we zijn bij agendapunt 2, de vaststelling van de agenda. Daarbij ga ik ervan uit dat u bij de beraadslagingen over de begroting ook de beraadslagingen over de onderliggende belastingverordeningen doet, dus dat die als het ware in één keer worden mee- genomen. Ik ga ervan uit dat u daarmee kunt instemmen. Dat is het geval. Ja en dan hebben we spreektijden, de spreektijdenregeling geldt. Het enige is dat onder lid 3 van onze spreektijdenrege- ling staat dat we in bijzondere gevallen de spreektijden kunnen vaststellen en dat die van de nor- male reguliere spreektijdenregeling kunnen afwijken. Dat is het geval.
Dit is voorbesproken met de fractievoorzitters en daar is het voorstel uit gekomen om voor vandaag voor de eerste termijn acht minuten per fractie en per raadszetel twee minuten extra en voor de tweede termijn vier minuten en per raadszetel één minuut extra vast te stellen. Verder is het net als bij een reguliere vergade- ring dat alles in de spreektijd zit, dus interrupties incluis. Kunt u instemmen met de voorliggende spreektijden? Dat is het geval. Dan gaan we dat zo doen en verder de volgorde. We gaan vandaag beginnen met de fractie van Hart voor Wassenaar, daarna de fractie van de VVD, dan PRO, D66, Forum voor Democratie, Lokaal Wassenaar!, DLW en dan het CDA. Dat is de volgorde zoals we hem gaan doen. De verwachting is dat het na de eerste termijn aan de zijde van de raad tegen 18.00 uur is en dan wordt u uitgenodigd om naar het gemeentekantoor te komen, daar staat het eten klaar en daar staan ook alle ruimtes klaar waar u ook fractieoverleggen kunt houden. Om 19.30 uur komen wij hier terug voor de voortzetting van de vergadering. Dan gaat de eerste 2 termijn van de beantwoording van het college plaatsvinden en daarna gaan we naar de tweede ter- mijn en de stemmingen. Dat is de orde van vandaag. 3. Begroting 2027 De voorzitter: Dan gaan we beginnen en geef ik graag het woord aan mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter.
Een begroting gaat niet over hoe mooi we onze ambi- ties kunnen presenteren, die gaat over wat we daadwerkelijk voor Wassenaar bereiken, wat dat kost en of we dat ook morgen nog kunnen betalen. Het college-uitvoeringsprogramma ziet er gelikt uit, meer dan honderd acties en grote koppen als 'Levendig, 'Bruisend' en 'Daadkrachtig', maar als we verder lezen, ontdekken we vooral bestaande projecten, wettelijke verplichtingen en heel veel onderzoeken en verkenningen. Een warmteprogramma en een Omgevingsvisie moet de gemeente sowieso opstellen, de renovatie van De Paauw en de scholenbouw zijn geen nieuwe vondsten van dit college. Natuurlijk zitten er goede voorstellen tussen, wij steunen van harte de bouw en de ver- duurzaming van onze schoolgebouwen, veilige schoolroutes, sport voor jongeren en meer zichtbare handhaving maar bij veel andere ambities vragen we ons af, waar ligt nu werkelijk de prioriteit? Een erfgoedloket, nieuwe activiteiten voor internationale inwoners, weer een onderzoek, misschien allemaal heel nuttig maar welke problemen lossen we daarmee op? Mooie woorden, maar geen meetbare vooruitgang. Voorzitter, dat gebrek aan concreetheid wordt zorgelijk bij de financiën. Wassenaar heeft buffers, maar voor 2027 resteert een begrotingssaldo van amper € 11.000,00 en vanaf 2029 dreigen tekorten.
Het structurele saldo is gunstig, maar onze financiële toekomst vraagt meer dan één sluitend jaar. De liquiditeitsprognose voorziet € 35 miljoen aan financiering en als dat bedrag volledig is geleend, is dat bij 3% rente ruim € 1 miljoen aan rente per jaar. Tege- lijk veronderstelt de prognose na 2032 geen nieuwe leningen, jarenlang gelijkblijvende afschrijvin- gen en in 2050 bijna € 38 miljoen positief op de rekening-courant. Voorzitter, is ons dorp dan af, zijn de scholen, de wegen en de gemeentelijke gebouwen dan voorgoed klaar? We hebben dan ook een vraag, hoe geeft het college de raad een realistisch beeld van toekomstige investeringen, fi- nanciering en risico's? Om dat te onderstrepen, dienen wij motie M08, zoals die bij ons heet, in, geef de raad één samenhangend financieel toekomstbeeld met investeringen, schulden, rente, af- lossingen en risico's. Met de indiening van motie 09 zoals die bij ons heet, vragen wij om vergelijk- bare begrotingen en vaste indicatoren, een eenvoudigere P&C-cyclus mag niet minder inzicht bete- kenen. Het samenwerkingsakkoord reserveert de helft van de jaarrekeningoverschotten voor schuldafbouw. Prima, maar een boekhoudkundig overschot is niet automatisch liquide geld, een re- serve is geen afgeloste lening en ook verplichtingen en leningsvoorwaarden tellen mee.
Minder nieuw lenen kan verstandiger zijn dan vervroegd aflossen, daarover een vraag. Hoe wordt die af- spraak omgezet in aantoonbaar minder schuld, hoe rapporteert het college daar jaarlijks over? De ozb alleen met inflatie verhogen klinkt aantrekkelijk maar andere woonlasten, waaronder de afval- stoffenheffing die al enorm hoog is, stijgen. Financieel bestuur is vooruitzien en juist die regie mis- sen we. Ook de organisatie groeit, vooral ruimtelijke ontwikkeling, vergunningverlening en vast- goed krijgen extra capaciteit en tegelijk wil het college minder externe inhuur terwijl die in 2025 nog ruim 25% bedroeg. Voor deregulering wordt € 125.000,00 uitgetrokken waarbij een externe projectleider voor de uitwerking van de startnotitie wordt ingezet terwijl ervoor wordt gepleit om minder externe inhuur in te zetten. De vraag is: hoeveel fte komt erbij, welke inhuur wordt afge- bouwd en wat verbetert er daarmee aantoonbaar voor de bewoners? De voorzitter: Mevrouw Van Vliet, nog even voor de administratie. U had de motie 'Financiën, geef de raad één helder totaalplaatje' net ingediend hè? Mevrouw Van Vliet: Ja. De voorzitter: Dus die geven we dan het nummer 1. Mevrouw Van Vliet: 'Helder totaalplaatje' is al ingediend en ook motie 9, 'Vergelijkbare begroting' is al ingediend. De voorzitter: Oké, dan geven we die nummer 2. Mevrouw Van Vliet: Hetzelfde geldt voor ons eigen vastgoed.
De Paauw, het gemeentekantoor, de werf, het klantcontactcentrum, sportaccommodaties en verduurzaming staan overal als losse pos- ten. Vraag is dan ook, wanneer ontvangt de raad nu eindelijk een integraal vastgoedplan, inclusief de levensduurkosten en verduurzaming? Ook de energietransitie blijft vaag. Programma 3 reser- veert € 944.000,00 aan CDOKE-middelen waarvan € 429.000,00 als aanvullend budget en kondigt een warmteprogramma en buurtuitvoeringsplannen aan, maar wat levert dat op? Wij vroegen in 3 2023 al om CO2-uitstoot als effectenindicator, een actueel reductiepad ontbreekt nog steeds in deze begroting. We willen toch weten of we op koers liggen. De vraag is dan ook, wanneer komen de jaarlijkse CO2-cijfers en concrete duurzaamheidsdoelen voor Wassenaar en ons eigen vastgoed? Voorzitter, het college belooft een betere openbare ruimte maar bezuinigt jaarlijks € 75.000,00 op klein straatwerkonderhoud en trekt wel € 85.000,00 uit voor centrumactiviteiten. Wij kiezen eerst voor veilige stoepen. Ons amendement A01 is samengevoegd met het voorstel van DLW en wij on- dersteunen dat gezamenlijke voorstel. We dienen deze nog niet in en wachten eerst even af of DLW dat amendement gaat indienen.
Motie M04 dienen we wel in, we vragen in navolging van een andere locatie om een toegankelijk openbaar toilet bij de speel- en skateplek aan de Hofcampweg in het kader van inclusie, bij dezen dus ingediend. De voorzitter: En krijgt hij 3. Mevrouw Van Vliet: Sportverenigingen verdienen concrete steun. In programma 2 verhoogt het college de jeugdledensubsidie met 50%, wil het nieuwe onderhoudsafspraken maken en onder- zoekt het een huisvestingsplan voor sportaccommodaties. Juist bij die investeringen moeten we landelijke regelingen benutten. Vraag is dan ook, hoe ondersteunt Wassenaar verenigingen bij BOSA-aanvragen en hoe bereidt de gemeente zich voor op de nieuwe SPUK Stimulering Sport voor 2027-2029? Wij zouden graag zien welke rijksmiddelen benut kunnen worden voordat we extra middelen inzetten. Bij de zorg zegt het college preventie belangrijk te vinden, maar het bezuinigt op Kanslokaal, jeugd, gezondheidszorg en later jongerenwerk. Motie M01, bij ons, verlangt eerst inzicht in de gevolgen en motie M02 vraagt dat het eerdere aangenomen amendement over Veilig Thuis eindelijk leidt tot kortere wachttijden en tijdige hulp. Bij dezen beide ingediend, M01 en M02. De voorzitter: Ja, dan is de motie 'Preventie, weet wat we weghalen' 4 en 'Veilig Thuis, tijdige hulp moet mogelijk blijven' 5.
Mevrouw Van Vliet: Voorzitter, ook bij woningbouw is het verschil tussen ambitie en werkelijkheid groot, het uitvoeringsprogramma noemt 1096 woningen maar de begroting voorziet tot en met 2030 slechts in 358 netto extra woningen ten opzichte van 2024. De Gemeentewerf staat voor 120 woningen in de lijst, de Rijksstraatweg 334, eerder in beeld als het gemeentekantoor, nu voor 69. Waar gaat het gemeentekantoor nu naartoe en een woning op papier is nog geen thuis. Wij willen passende woningen voor starters, senioren en gezinnen en niet groei vanwege grondopbrengsten of extra inwoners. Daarvoor dienen wij motie M07,'Geen groen voor poen' in. De voorzitter: Dan is de motie 'Geen groen voor poen, kijk verder dan de opbrengst' ingediend en die krijgt 6. Mevrouw Van Vliet: De versnippering wordt vooral zichtbaar in de Noordrand. Er ligt een pro- gramma Noordrand, maar daarnaast lopen Maaldrift III, Hoge Klei, de Gemeentewerf, verkeers- maatregelen rondom het Rozenplein, de Amerikaanse School en het mobilisatiecomplex.
Voor Maaldrift was al € 100.000,00 bestemd in de voorjaarsnota, nu wordt € 90.000,00 voor onderzoek gevraagd en in 2028 tot en met 2030 wordt jaarlijks € 89.500,00 bestemd voor programmama- nagement en € 100.000,00 voor een onderzoek naar woningbouw op de Hoge Klei terwijl de raad op 3 juni 2025 unaniem vastlegde dat functiewijziging van agrarisch naar wonen in de Groene Zone niet aanvaardbaar is. Vorige week kwam er € 1,5 miljoen krediet voor grondaankoop bij en volgende week bespreekt de commissie bovendien een voorgestelde gemeentelijke bijdrage van ruim € 1,2 miljoen aan de uitvoering van het Programma Noordrand. De vraag is: we geven er mil- joenen aan uit maar waar is de integrale afweging van nut, noodzaak, groen, verkeer, kosten en het eindbeeld? Motie 3, M03, hierbij ingediend, vraagt eerst samenhang en kaders en met amende- ment A02 en A03, ze zullen een andere nummering krijgen, schrappen wij de nieuwe ontwikkel- budgetten voor Hoge Klei en Maaldrift inclusief reserveontwikkelingen tot de raad richting heeft ge- kozen. Bij dezen ingediend. De voorzitter: Prima dan krijgt de motie 'Noordrand, eerst het totaalplaatje dan nieuwe stappen' 7. Dan gaan we nu naar de eerste amendementen. Dat is het amendement 'Hoge Klei, geen geld vastleggen voor een totaalkeuze', A, en het amendement 'Maaldrift, geen nieuwe ontwikkeluitgave zonder totaalbeeld', B.
Mevrouw Van Vliet: Dan gaan we van de Noordrand naar de Zuidrand. De vraag. We wachten al jaren op een integrale gebiedsuitwerking die ook in diverse eerdere begrotingen stond en ondanks een aangenomen amendement dat hier ook toe aanzet. Juridische procedures rondom Duindigt mogen wat ons betreft de bescherming van onze zuidelijke groene buffer niet blijven blokkeren en daarvoor dienen wij motie M06 in. 4 De voorzitter: Dan maakt nu ook de motie 'Zuidrand, maak eindelijk af wat is bedoeld' onderdeel uit van beraadslaging en krijgt een 8. Mevrouw Van Vliet: Dan Duinrell. De opvangovereenkomst voor het azc loopt in maart 2028 af en voor ons vormen maximaal 150 plaatsen en de dan geldende wettelijke opgave het vertrekpunt voor nieuwe afspraken. Volgens de meicirculaire leveren 880 ingeschreven asielzoekers circa € 1,2 miljoen extra Gemeentefondsinkomsten per jaar op en dat is geen netto-opbrengst, in de ra- ming vervallen deze inkomsten na 2028. De vraag is dan ook, wat kosten en leveren alternatieven met kleinere opvang werkelijk op? Motie M05, bij dezen ingediend. De voorzitter: Dan is de motie 'Azc na 2028, 150 plaatsen als vertrekpunt' ingediend, 9. Mevrouw Van Vliet: Daarin vragen we om een volledig financieel beeld en betrokkenheid van de raad voordat nieuwe afspraken worden aangegaan.
Niet inkomsten, maar wettelijke verplichtingen en de leefbaarheid van ons dorp moeten leidend zijn. Voorzitter, dit is de rode draad in onze negen moties en drie amendementen. Niet nog meer losse plannetjes maar samenhang, niet alleen mooie ambities maar meetbare resultaten en niet alleen vandaag de begroting sluitend krijgen maar ook verantwoordelijkheid nemen voor morgen. Wij willen een gemeente die financieel robuust en zelf- standig blijft, ons groen beschermt, haar voorzieningen onderhoudt en haar bewoners serieus neemt. Wassenaar heeft geen behoefte aan mooie verzamelingen voornemens, het heeft behoefte aan een bestuur dat vooruitkijkt, keuzes durft te maken en daadwerkelijk levert. Bescherm wat waardevol is, onderhoud wat we hebben en ontwikkel alleen wat aantoonbaar nodig, zorgvuldig en betaalbaar is en wat bijdraagt aan de leefbaarheid van ons mooie dorp. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, dank u wel. Vandaag is het een bijzondere dag. Natuurlijk om- dat er een begroting voor ons ligt die uitvoering geeft aan het samenwerkingsakkoord, maar ook omdat mijn schoonmoeder vandaag haar zeventigste verjaardag viert. Helaas kan ik daar van- avond niet bij zijn, ik moet hier immers de lovende woorden en felicitaties van de oppositie in ont- vangst nemen.
Gelukkig hebben we een compromis gevonden, de online-uitzending van ons staat de hele dag aan en de hele familie kijkt thuis mee naar deze begrotingsraad. Wie mijn schoonmoe- der een beetje kent, en daar zijn er een aantal van hier, weet dat het een pittige tante is en ze ver- wacht dus wel wat vuurwerk vanavond. Voorzitter, laten we er daarom een mooi, vurig en vooral inhoudelijk debat van maken, ik heb er zin in. Voorzitter, en dan trap ik u nu echt af, dus de tijd mag nu echt gaan lopen. Wassenaar heeft alles in zich om een dorp te blijven waar mensen graag wonen, werken en ondernemen, maar dat gaat niet vanzelf. Daarvoor zijn keuzes nodig en de moed om ook die keuzes te maken. De Wassenaarse VVD kiest voor een dorp dat bouwt, inves- teert en vooruitgaat, waar woningen niet alleen worden besproken maar ook echt worden ge- bouwd, waar ondernemers ruimte krijgen, kinderen goed onderwijs krijgen en onze verenigingen kunnen bruisen. We koesteren het bijzondere karakter van ons dorp, juist daarom moeten we blij- ven investeren in de toekomst want wie het karakter wil behouden, moet ook durven vernieuwen.
Voorzitter, stilstand is geen beleid, stilstand is uiteindelijk achteruitgang en Wassenaarders hebben gekozen voor vooruitgang want in maart 2026 hebben Wassenaarders hun stem uitgebracht en de verkiezingen lieten zien dat er draagvlak is voor partijen die vooruit willen met ons dorp, partijen die niet alleen op de winkel willen passen maar die ook een positieve investeringsagenda hebben. Dat is precies waar de Wassenaarse VVD voor staat, niet alleen kijken naar wat iets kost, maar ook naar wat het ons dorp oplevert. Niet alleen beheren wat we hebben, maar verbeteren wat beter kan. Wassenaar staat er financieel sterk voor, onze reserves zijn op orde en ons weerstandsver- mogen is uitstekend. Dat is geen reden om achterover te leunen maar juist een basis om verant- woord te investeren. Zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld blijft vanzelfsprekend, maar al- leen geld opzij zetten terwijl voorzieningen achteruitgaan is uiteindelijk niet verstandig. Het gaat om de juiste balans, financieel verantwoord besturen en tegelijkertijd werken aan de toekomst van Wassenaar. Voorzitter, samen bouwen aan Wassenaar. Die ambitie staat ook centraal in het sa- menwerkingsakkoord dat we samen met D66 en Lokaal Wassenaar! hebben gesloten.
De Wasse- naarse VVD staat daar vol overtuiging achter, we willen samen verantwoordelijkheid nemen en concrete resultaten boeken die Wassenaarders in het dagelijks leven merken. We hebben vertrou- wen in de kundige en enthousiaste ploeg die nu aan de slag is. Onze burgemeester, de wethouders en laten we niet vergeten al die betrokken, hardwerkende en kundige ambtenaren die zich dage- lijks inzetten voor ons dorp. Dat mag ook wel eens gezegd worden. Tegelijkertijd zullen wij het col- lege constructief maar ook kritisch blijven volgen, het gaat uiteindelijk niet om mooie woorden in een akkoord maar om wat daarvan in de praktijk echt terechtkomt. Voorzitter, laat daar geen mis- verstand over bestaan, de samenwerking tussen onze drie partijen betekent niet dat wij als drie 5 fracties gefuseerd zijn. Gelukkig maar, zou ik bijna willen zeggen. We hebben alle drie onze eigen ideeën, accenten en verantwoordelijkheid tegenover onze kiezers. Bovendien staat lang niet alles in het samenwerkingsakkoord, er is dus ook volop ruimte om met alle negen fracties in de raad sa- men te werken. Een goed voorstel wordt immers niet minder goed als het van een andere partij komt. De Wassenaarse VVD steekt daarom nadrukkelijk de hand uit naar alle partijen die construc- tief willen samenwerken. Investeren in een dorp dat vooruitgaat voorzitter, voorzitter waar hebben we het dan concreet over.
Om te beginnen woningbouw. Een van de belangrijkste opdrachten voor deze bestuursperiode is het bouwen van 1000 woningen, passend bij het karakter van ons dorp. Als we de cijfers in deze begroting optellen, mevrouw Van Vliet deed het ook al in haar bijdrage, dan komen we met de huidige plannen netto op ongeveer 358 woningen uit. Dat is geen reden om de ambitie bij te stellen, maar juist om het tempo te verhogen. Een week is lang in de politiek, maar vier jaar is kort als je 1000 woningen wilt bouwen. Het gaat daarbij niet om de aantallen al- leen, het gaat om starters die graag in Wassenaar willen blijven wonen, jonge gezinnen die hier hun kinderen willen laten opgroeien en senioren die een woning zoeken die beter bij hun levens- fase past. We kennen allemaal Wassenaarders die graag een volgende stap willen zetten, maar geen geschikte woning kunnen vinden. Dan moeten we niet alleen praten over de verdeling van schaarse woningen, maar moeten we vooral zorgen dat er meer woningen bij komen. De Wasse- naarse VVD wil daarom vaart maken met locaties als de Gemeentewerf, Kerkehout, ANWB en de St. Jozefschool, met de Hoge Klei als ambitie.
Mooi dat Den Deijl in 2027 wordt opgeleverd, dat noemen wij echt resultaat en onze vraag aan het college is: liggen we op koers om in deze be- stuursperiode daadwerkelijk 1000 woningen in de steigers te zetten en wanneer kan de raad een gedetailleerd overzicht van de belangrijkste projecten met planning en tussenstappen verwachten? Daarnaast vraag ik namens mijn fractie aandacht voor de vijf locaties. De voormalige DNB-locatie, graag zouden wij meer achtergrond hebben bij de planvorming om hier 69 woningen in 2030 te re- aliseren. De St. Jozefschool, kunnen de sloop en bouw starten zodra die school in de tweede helft van 2028 is verhuisd? De begroting, het college-uitvoeringsprogramma, ik zal het voortaan CUP noemen, en de beschikbare middelen lijken hier verschillende momenten in te noemen. Kunnen we hier, mede gezien de extra capaciteit die hiervoor is ingeboekt, daadkrachtig in handelen? Waarom is er in 2027 geen geld voor de Gemeentewerf gereserveerd terwijl het CUP wel uitgaat van be- sluitvorming in 2027? Kloosterland, betrekt het college bij het lopende onderzoek ook de mogelijk- heden voor woningbouw? De St. Jan Baptistschool, klopt onze aanname dat deze bestuursperiode geen stappen voor woningbouw mogelijk zijn omdat deze school als wisselschool gebruikt zal wor- den? We willen niet alleen plannen maken, we willen ook bouwen.
Daarom moeten procedures voorspelbaarder en sneller worden, minder onnodige regels, meer duidelijkheid vooraf en meer ruimte voor goede ideeën. Een vergunning die sneller wordt verleend, betekent immers dat plan- nen eerder werkelijkheid kunnen worden. Wanneer kan de raad een concreet voorstel verwachten om regels te vereenvoudigen en te dereguleren en ook welke evenementenvergunningen meerjarig verstrekt kunnen worden? Dat zijn belangrijke ambities uit het samenwerkingsakkoord. Ook onze lokale economie verdient ruimte, ondernemers zorgen voor banen, levendigheid en voorzieningen en dragen bij aan het karakter van ons dorp. Zij verdienen een gemeente die meedenkt en kansen mogelijk maakt. De overheid heeft soms de neiging om het zo te doen: als het beweegt, belast het, blijft het bewegen, reguleer het en staat het stil, subsidieer het. Wij kiezen liever voor een an- dere volgorde, ruimte geven en meedenken. Het vernieuwde centrum biedt een prachtige basis. Nu is het zaak om dat bruisende karakter vast te houden met aantrekkelijke winkels, horeca, evene- menten en een openbare ruimte waar mensen graag verblijven. Ook de Economische Visie en de Strandvisie moeten leiden tot concrete resultaten.
Welke stappen kunnen ondernemers en Wasse- naarders in 2027 verwachten en wanneer verwacht het college de uitkomst van het onderzoek naar een jaarronde openstelling van de strandpaviljoens? We willen de Wassenaarse Slag toekomstbe- stendig maken met behoud van het kleinschalige karakter dat ons familiestrand zo geliefd maakt. Tot slot de weekmarkt. De kostendekkingsgraad ligt nu op nog geen 60%. Van ons hoeft die markt niet weg maar hoelang vindt het college dit financieel verantwoord, ook in relatie tot de ondersteu- ning van andere winkelgebieden? Voorzitter, investeren betekent ook dat we bestaande voorzienin- gen op orde houden. De Warenar is een belangrijke ontmoetingsplek voor cultuur, verenigingen en evenementen en raadhuis De Paauw hoort bij Wassenaar. We willen beide voorzieningen voor toe- komstige generaties behouden en daarbij zorgvuldig omgaan met ons erfgoed en gemeentelijk vastgoed. Dat geldt ook voor onze sportverenigingen. Zij brengen mensen samen, zorgen dat kin- deren bewegen en dragen bij aan gezondheid, sociale contacten en vrijwilligerswerk. De Wasse- naarse VVD wil blijven investeren in goede sportaccommodaties en verenigingen ondersteunen, ook de jeugdledensubsidies verdienen daarbij de aandacht.
Hoe zorgt het college ervoor, vraag ik aan het college, voorzitter, dat onze sportverenigingen de komende jaren voldoende ruimte, goede accommodaties en ondersteuning hebben en wanneer verwacht het college de uitkomsten van het onderzoek naar de ambitie om tussen Blauw-Zwart, Kieviten, Rozenstein een soort sportcampus te ontwikkelen, inclusief ontsluiting op de Katwijkseweg. In het CUP lees ik 2029, maar waarom pas in 2029? Zijn er zaken in de uitvoering van de eerder door de raad aangenomen Sportvisie die in 6 de weg staan, bijvoorbeeld op het gebied van vastgoed of contracten? Graag zien we een antwoord van het college. Ook goed onderwijs vraagt om investeringen, kinderen verdienen een prettige en gezonde plek om te leren. Goed onderhouden schoolgebouwen zijn een kerntaak van onze ge- meente. Wij zijn daarom blij dat in de begroting volledige uitvoering wordt gegeven aan het eerder door de raad aangenomen Integraal Huisvestingsplan. Wie investeert in de jeugd moet ook oog hebben voor de omgeving waarin de jeugd opgroeit. De Wassenaarse VVD wil een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is voor alle Wassenaarders, in iedere buurt of in iedere wijk. We willen per buurt de vijf belangrijkste verbeteringen aanpakken, denk aan groenonderhoud, stoepen, we- gen, verlichting en verkeersveiligheid.
Soms zijn het kleine ingrepen, maar voor mensen die er da- gelijks mee te maken hebben, maken ze een groot verschil. De extra wijk-boa is precies een goede stap want zichtbare handhaving is precies wat Wassenaarders vragen. Kan het college toewerken naar een concrete aanpak per buurt waarin duidelijk staat welke verbeteringen uitgevoerd worden en wanneer kunnen we een plan van aanpak verwachten dat gebaseerd is op de inbreng van Was- senaarders? De voorzitter: Er is een interruptie, mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Ja, ik was benieuwd wat de VVD-fractie vindt van de bezuiniging van € 75.000,00 op klein straatwerk in relatie tot, wat ik hoor zeggen, de ambitie om juist de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Voelt u er wellicht iets voor om onze motie te steunen? De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter. Ik zou daar graag een antwoord van het college op hebben, dus die vraag ook gelijk doorgeleiden want zoals wij de begroting hebben gelezen en ook in de toe- lichting op de tafeltjesavond hebben begrepen, is het geen bezuiniging maar is het een efficiency- slag. Het is namelijk een inbesteding in plaats van een..., het is nu uitbesteed. Het wordt inbesteed en dat levert een kostenvoordeel van € 75.000,00 op en dat is wat ons betreft geen bezuiniging. De voorzitter: Oké, gaat u verder.
De heer Stekelenburg: Voorzitter. Daarnaast vragen we aandacht voor de veiligheid van vrouwen en kwetsbare groepen. Hoe zorgt het college ervoor dat zij veilig over straat kunnen, welke con- crete maatregelen en aanpak stelt het college voor? Daarbij hoort ook een verkeersveilig dorp, we blijven aandacht vragen voor veilige fietsroutes naar scholen en sportverenigingen en een goede bereikbaarheid. Ook vinden we dat de invoering van 30 km per uur eerlijk moet worden geëvalu- eerd zodat duidelijk wordt wat werkt en waar aanpassingen nodig zijn. De afgelopen jaren hebben we samen met onder andere Lokaal Wassenaar! aandacht gevraagd voor de fietsveiligheid op de Dr. Mansveltkade. Daar staat nu geld voor gereserveerd, maar voor kinderen die daar dagelijks fietsen is vooral van belang wanneer dat werk daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Ik vraag het hierbij aan het college en ik zou daar graag een concreet antwoord op krijgen. Ook onze natuur, het groen, de riolering en het waterbeheer vragen om structurele aandacht. Achterstallig onderhoud voorkomen is uiteindelijk beter en goedkoper. Er is zelden een feestelijke opening van een gerepa- reerde stoep, maar vraag het de Wassenaarder die er dagelijks overheen fietst of loopt, het doet ertoe. Financieel gezond met oog op de toekomst. Voorzitter, al deze ambities vragen om geld en daarom moeten we ook eerlijk zijn over de financiële kant.
De Wassenaarse VVD wil een financieel robuuste gemeente met een sluitende begroting, beheersbare risico's en lokale lasten die niet on- nodig stijgen. Ons uitgangspunt is helder, gemeentelijke belastingen corrigeren we in beginsel al- leen met inflatie, ozb stijgt alleen met inflatie en waar andere heffingen harder stijgen, zoals bij af- val, verwachten we echt een goede onderbouwing. We moeten zorgvuldig afwegen wat we uitge- ven, welke investeringen nodig zijn en wat we eventueel doorschuiven, maar financieel gezond be- leid betekent niet dat iedere investering moet wachten tot er volledige zekerheid is over alle toe- komstige ontwikkelingen want uitstel is immers niet altijd goedkoper, voorzitter. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Ja, ik vind de ambities prachtig maar ik vraag me af hoe realistisch die zijn. Als ik kijk naar de meerjarenbegroting dan zie ik dat ze vanaf 2029 niet meer sluitend zijn en dat we daarnaast kijkend naar de liquiditeitsprognose toch forse leningen moeten aangaan. Hoe houdbaar is dan uw belofte dat u de ozb niet met meer dan de inflatie wil gaan verhogen? De voorzitter: De heer Stekelenburg. 7 De heer Stekelenburg: Ja, voorzitter.
Het omgekeerde is waar, als we nu het college zouden vra- gen om die begroting structureel sluitend te maken dan zou het college nu opdracht geven tot al- lerlei misschien in de toekomst onnodig blijkende lastenverhogingen, grote ozb-verhogingen, grote bezuinigingen. Nu allerlei maatregelen treffen die misschien in de toekomst niet eens mogelijk zijn omdat straks door nieuwe ontwikkelingen vanuit het rijk, het Gemeentefonds en andere resultaten in de begroting blijkt dat het helemaal niet nodig is. Dus wij zijn er geen voorstander van om nu al die jaren dicht te maken. Wij zeggen, 2027 en 2028 zijn structureel dicht en dat is mooi, die zijn sluitend, maar laten we niet 2029 en 2030 nu al onnodig dicht gaan maken want dan zou u eigen- lijk zeggen 'laten we nu de ozb of andere lasten maar flink gaan verhogen omdat we dat lek nu al willen dichten'. Dat lijkt me niet verstandig. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Ja, dank u wel voorzitter. Nee, ik zeg niet dat we dat nu allemaal al fors moe- ten gaan verhogen. Ik hoor u een heleboel mooie ambities noemen en ik steun die allemaal van harte, maar ik vraag me af hoe realistisch die zijn.
U wil het allemaal snel, u wil het allemaal mor- gen, u wil het allemaal veel, u wil het allemaal meer, maar hoe gaan we dat betalen? Als ik dan kijk naar de meerjarenprognose dan vraag ik me toch zeer af of wat u hier staat te vertellen reëel is. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja, dank voorzitter. De meerjarenprognose laat zien dat het gewoon kan. Het is netjes onderbouwd in de begroting, dus ik heb er eigenlijk weinig aan toe te voegen. Voor- zitter, ik ga verder met mijn betoog en ik ben bij… Even kijken waar ik was. We moeten zorgvul- dig... Ja, we moeten zorgvuldig afwegen wat we uitgeven en wat we doorschuiven. We zien dat de meerjarenbegroting vanaf 2029, en dan kom ik ook op het punt van mevrouw Van Vliet, een tekort laat zien en dat de gemeente ook gaat lenen en daar moeten we eerlijk over zijn. We vragen het college wel om bij de Kadernota 2028 een structurele oplossing te bieden. Graag een reactie van het college daarop. Daarnaast lezen we in de begroting niets over de invoering van kostendek- kende huren voor gemeentelijk vastgoed, zoals afgesproken in het samenwerkingsakkoord. Hoe gaat het college hier uitvoering aan geven? Ook die vraag stel ik hier bij dezen.
Over de verkoop van gemeentelijk vastgoed; de afspraak is dat we alleen vastgoed behouden als dat nodig is van- wege een maatschappelijke functie en dat we de rest bij gelegenheid verkopen. Kan het college dit bevestigen? Voorzitter, bij belangrijke investeringen willen we inzicht in kosten, planning, risico's en resultaten, zo kan de raad zijn controlerende rol goed vervullen en tegelijkertijd de uitvoering mogelijk maken. Hoe zorgt het college ervoor dat de Investeringsagenda financieel beheersbaar blijft zonder dat noodzakelijke projecten constant vertraging oplopen en hoe wordt de raad perio- diek geïnformeerd over de voortgang van eventuele financiële afwijkingen? Tot slot het Sociaal Do- mein. Goede zorg moet beschikbaar zijn voor iedereen die dat nodig heeft. Tegelijkertijd blijven de kosten van bijvoorbeeld jeugdzorg oplopen. Hoe heeft Wassenaar de aanpak verbeterd en welke positieve resultaten daarvan zijn al zichtbaar of nog te verwachten? Voor de Wassenaarse VVD is preventie daarbij belangrijk, hoe eerder problemen worden herkend, hoe eerder passende hulp kan worden geboden. Dat is beter voor kinderen, gezinnen en andere inwoners en dat kan voorkomen dat problemen groter en dan ook duurder worden.
Welke verschuiving maakt het college in deze begroting van zorg achteraf naar preventie vooraf, hoe zorgen we ervoor dat inwoners langer ge- zond, zelfstandig en actief kunnen blijven en de druk op zorgvoorzieningen en gemeentelijke uitga- ven afneemt en hoe verhoudt die aanpak zich tot de beperkte bezuinigingen op Kanslokaal en de jeugdgezondheidszorg? Voorzitter, we hoeven niet te kiezen tussen een financieel gezonde ge- meente en een dorp dat vooruitgaat, we moeten juist zorgen dat die twee elkaar versterken, sa- men resultaten boeken. Voorzitter, ik kom tot een afronding. De komende jaren liggen er mooie kansen voor Wassenaar, we kunnen woningen bouwen, ons centrum laten bruisen, ondernemers versterken, sportverenigingen ondersteunen en de openbare ruimte verbeteren, we kunnen inves- teren in de Warenar, de bouw, onze scholen en de groene omgeving maar dat gebeurt niet vanzelf, daarvoor zijn visie, financiële discipline en daadkracht nodig en vooral, en ik kijk rond, samenwer- king. De Wassenaarse VVD wil daar graag aan bijdragen, met onze coalitiepartners, het college, alle andere fracties in deze raad en met alle Wassenaarders. We steunen het college waar het goede stappen zet, we stellen ze vragen als zaken onduidelijk zijn, maar we sturen ook bij waar dat nodig is en niet om besturen moeilijker te maken, maar om samen betere resultaten te boe- ken.
De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. 8 Mevrouw Van Vliet: Dank u wel voorzitter. Ja, kan de heer Stekelenburg uitdiepen wat hij precies met die financiële discipline bedoelt? De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, als het om financiële discipline gaat, gaat het om dat wij schul- den niet als een probleem zien, zolang deze worden ingezet voor zinvolle en duurzame investerin- gen. Wel vinden wij dat lenen alleen moet plaatsvinden binnen duidelijke financiële kaders en een verantwoord schuldenbeleid. Vanaf 2027 zal de gemeente voor het eerst langlopende schulden aangaan en de VVD wil daarom heldere kaders aangaan en te beheren leningen in de financiële verordening opnemen. Ons streven is om deze kaders in het eerste kwartaal van 2027 vast te stel- len en we roepen alle partijen op om hier een bijdrage aan te leveren via de P&C-commissie die binnenkort weer van start gaat, volgens mij is uw fractie daar ook in vertegenwoordigd. De voorzitter: Mevrouw Van Vliet. Mevrouw Van Vliet: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, zeker is onze fractie daar ook vertegenwoordigd. Dan heb ik nog een vervolgvraag aan de heer Stekelenburg.
Is de heer Stekelenburg het met mij eens dat we binnenkort als gemeente vanwege toch onze schuldenpositie meer keuzes moeten gaan maken over welke investeringen we wel gaan doen en welke investeringen we niet gaan doen om onze schulden ook op de langere termijn houdbaar en betaalbaar te houden? De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Voorzitter, het antwoord is 'nee'. De liquiditeitsprognose laat zien dat onze bankstand daalt en dat we gaan lenen, ik zei het net ook al. Dat klinkt alarmerend en dat signaal probeert mevrouw Van Vliet denk ik nu ook over te brengen, maar dat hoeft ze wat ons betreft niet te doen, dat mag ze wel doen. Dat is eigenlijk precies wat je verwacht van een gemeente die in- vesteert want we investeren de komende jaren fors in schoolgebouwen, in onze eigen gebouwen en in de openbare ruimte en dan verandert het geld op de bank eigenlijk in stenen, het vermogen verdwijnt niet maar het krijgt een andere vorm. Lenen voor investeringen is gezond. Een school gaat veertig jaar mee en dan is het logisch dat inwoners van nu die over twintig jaar samen, dat nu betalen. Zo werkt het ook bij gezinnen met een hypotheek en zo werkt het ook bij heel veel andere gemeenten. Lenen voor lopende uitgaven is iets heel anders en daar is de VVD tegen.
De cijfers laten zien dat we daar ruim binnen blijven, in 2030 is onze schuld ongeveer een derde van onze jaarlijkse inkomsten. Volgens de landelijke norm van de VNG is alles onder de 90% gezond. Ruim de helft van onze bezitting is betaald met eigen geld, maar voorzitter, wij zijn niet naïef. Lenen kost rente, die loopt natuurlijk op en die rente moeten we betalen en daarom vraagt de VVD het college om scherp te sturen, realistisch te plannen, de rentelasten te volgen en elk jaar te laten zien hoe die schuld zich ontwikkelt. Voorzitter, ik ga verder met mijn betoog. Uiteindelijk worden we niet afgerekend op het aantal vergaderingen of de hoeveelheid papier die we hier met elkaar produceren, we worden afgerekend op wat we voor ons dorp voor elkaar krijgen, meetbaar en zichtbaar voor Wassenaarders. Laten we daarom met vertrouwen en ambitie aan de slag gaan, sa- men bouwen aan een Wassenaar dat niet alleen mooi is om in te wonen, maar ook klaar is voor de toekomst want, voorzitter, stilstand is geen beleid. We moeten vooruit, niet achteruit, een levendig en leefbaar dorp nu en in de toekomst. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Hibbert. Mevrouw Hibbert: Dank voorzitter. Het coalitieakkoord toont weinig lef en vermomt dit in ron- kende bewoordingen, zo ook de bijbehorende begroting die vandaag voorligt.
Wat ons betreft zijn wij vandaag daarom even snel klaar als een paar maanden geleden tijdens het debat over het coa- litieakkoord. De meerderheid tekent bij het kruisje en de minderheid wordt er moedeloos van, voorzitter. Bij deze begroting komen wij niet eens toe aan politieke moedeloosheid over het onvol- doende terugzien van onze groene en sociale waarden terwijl een begrotingsraad immers een alge- mene beschouwing, een politieke waardenstrijd, hoort te zijn. Nee, vandaag doemt bij ons een an- der soort moedeloosheid op, een moedeloosheid die gaat over een gebrek aan logica en een ge- brek aan kwantitatief en kwalitatief inzicht over oorzaak en effect, bijzonder weinig telt namelijk op en sluit aan in deze begroting. Eén voorbeeld en voorzitter, dit is één voorbeeld, de hele begroting staat vol van dit soort aansluitingsperikelen. Op plek A staat 'wij gaan meer met eigen ambtenaren doen want onze inhuurkosten rijzen de pan uit. Daarom gaan wij taken aan eigen beleidsambtena- ren overdragen en op externe inhuur besparen' en op plek B staat dat 25,1% van onze totale loon- som, en voorzitter dat is dus meer dan een kwart, bestaat uit inhuur. Alsof dat nog niet erg genoeg is, staat op plek C dat wij meer dan € 162.000,00 gaan uittrekken voor een externe projectleider 9 Deregulering die de Startnotitie Deregulering uit 2021 verder gaat uitwerken.
Hoe je een ding van vijf jaar oud in vredesnaam nog een startnotitie durft te noemen, vragen wij ons ook af maar dat terzijde. Waar het bij ons hier om draait is dat het college A stelt, het tegenovergestelde doet en deze tegenstrijdigheden in ronkende bewoordingen verkondigt. Voorzitter, dat is toch één grote struikelexercitie over uw eigen voeten, hoe moeten wij hier in vredesnaam een logische politieke beschouwing over geven? U verblindt ons met uw tachtig pagina's lange tegenstrijdige geblaat. Af en toe loopt het geblaat zodanig uit de hand dat er nog net doorheen te prikken is. Zo vertelt u net nadat u heeft gesteld dat onze dienstverlening sneller moet worden en wij regels moeten vermin- deren dat u een erfgoedloket gaat openen. Onze gemeente kennende gaat u dit erfgoedloket be- mensen met een dure externe en vervolgens vullen met slecht te doorgronden informatie over on- zinnige lokaal bedachte regels. Voorzitter, ons aandeel in hernieuwbare energie is nog steeds maar 20%, ten opzichte van 49% gemiddeld in de rest van het land. Dat is niet omdat Wassenaarders niet willen verduurzamen of omdat zij niet snappen hoe zij monumenten en ander erfgoed met be- houd van uitstraling en functie kunnen verduurzamen, het is omdat wij ze in de weg zitten met on- nodig lokaal bedachte stroperige regels en procedures. Houd daar simpelweg mee op, kost niets.
Met andere woorden, verbeter uw dienstverlening door deregulering en niet door nog een onzinnig loket te openen waar niemand op zit te wachten en bedenk en voer deze deregulering uit met ei- gen ambtenaren zodat de kennis hiervan ook beklijft in onze organisatie en wij over een aantal jaar niet opnieuw moeten beginnen. Doorbreek dit perpetuum mobile van uw afhankelijkheid van ex- terne adviseurs, dereguleer, verschuif van beleid naar uitvoering en breng eindelijk eens focus aan, een focus die in lijn ligt met onze maatschappelijke opgave, knip uw beleidsinfuus door. Het meest grappige voorbeeld van uw beleidsverslaving is de zinsnede 'verkenning mogelijkheid extra groen in wijken met veel woningen'. U gaat ter bevordering van de sociale cohesie een verkennend on- derzoek houden naar de mogelijkheid van vergroening van wijken met veel woningen. Serieus en dat eindigt in een of andere startnotitie die vervolgens vijf jaar in een la blijft liggen? Ga in vredes- naam samen met die buurten tegels wippen en daar mooi en functioneel groen voor in de plaats brengen, doe iets. Zo ook in het Bibob-dossier. Goed dat de functie van Bibob-coördinator structu- reel geborgd wordt maar tegelijkertijd maken wij ons grote zorgen over de focus in dat dossier.
Er schijnt te veel focus op kleine vergunningaanvragen te zijn terwijl wij het herhaaldelijk hebben ge- had over het belang van het terugdringen van zorgfraude. Het OM schat dat er landelijk nog steeds voor 10%, oftewel voor € 10 miljard, gefraudeerd wordt. Voor Wassenaar betekent dit dat er min- stens € 1 miljoen uit onze begroting weglekt naar zorgfraudeurs. Het lijkt ons dat daar, bij de aan- bestedingsposten met grote impact op het welzijn van onze inwoners en onze begroting, de aan- dacht hoort te liggen en niet op relatief kleine vergunningaanvragen. Binnen het Sociaal Domein zien wij vooral het lijdelijk volgen van regionale initiatieven en het herhalen van oud en groten- deels achterhaald nieuws. U rept met geen woord over de weer oplopende wachtlijsten binnen de WMO en bazelt verder over het achterhaalde idee van het delen van scootmobielen. Wij zien uit naar de evaluatie van het beleidsplan Sociaal Domein, dat loopt immers af in 2028. Zo mogen we ervan uitgaan dat de evaluatie in 2027 begint en wij hopen dat u dan met betere plannen komt om de vereenzaming, de dubbele vergrijzing en de sociale weerbaarheid in ons dorp aan te pakken. Samengevat, wij missen een samenhang tussen onderwerpen en urgentie om ons dorp op belang- rijke onderwerpen een stuk verder te brengen. Wij lezen veel losse kreten en zien los gestrooi met geld richting onderzoeken en inzet van externen.
Combineer dit met onzinnige bezuinigingen en ombuigingen op uitvoeringsterreinen zoals het klein straatonderhoud, net al genoemd, en onder- steuning van onze kwetsbare inwoners en wij zien een dorp dat mede door uw toedoen steeds min- der weerbaar wordt terwijl u ons toeroept 'weerbaarheid, maar dat is iets van de Veiligheidsregio'. Voorzitter, wij worden er moedeloos van. Dank u. De voorzitter: Ik dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Van Schouwenburg. Mevrouw Van Schouwenburg: Dank u wel voorzitter. Voor ik van wal steek, wil ik graag het col- lege en de ambtelijke staf bedanken voor al hun werk in aanloop naar deze begrotingsbehandeling en ook een nadrukkelijk dankwoord voor de griffie die altijd klaarstaat om ons te helpen. Dit is mijn eerste begrotingsbehandeling en ik vind dat een bijzonder moment. Het is al ongeveer een jaar geleden dat ik besloot mij kandidaat te stellen voor de gemeenteraadsverkiezingen en in aan- loop naar die verkiezingen, en ook sinds ik onderdeel uit mag maken van deze gemeenteraad, heb ik veel gesprekken gevoerd met inwoners en natuurlijk liepen de wensen van mensen uiteen maar één ding viel mij steeds op, hoe betrokken mensen in dit dorp zijn en hoe graag ze daar ook aan bijdragen.
Wassenaar kent ontzettend veel vrijwilligers en initiatiefnemers, inwoners die boomspie- gels aanleggen, de bermbrigade, de Voedselbank, vrijwilligers bij het azc, de bij-Bus en zo kan ik nog wel even doorgaan. Dat is niet vanzelfsprekend, het laat zien hoeveel kracht er in onze ge- meenschap zit. De vraag is hoe we die kracht de komende jaren kunnen benutten. Voor D66 gaat dat over drie dingen, inwoners de ruimte geven om mee te doen, kansen mogelijk maken voor jong en oud en werken aan een gezonde en weerbare leefomgeving. Allereerst ruimte geven aan 10 inwoners. In deze begroting zien we veel aandacht voor wijk- en buurtinitiatieven, deregulering en het betrekken van inwoners bij plannen voor hun buurt. Dat sluit aan bij onze inzet, inwoners eer- der betrekken en het makkelijker maken om ideeën in te dienen en ook uit te voeren. Niet alleen omdat het meedoen op zichzelf al waardevol is, maar ook omdat oplossingen die samen met de buurt ontstaan vaak beter aansluiten bij wat daar nodig is. We moeten ook oppassen dat we initia- tieven niet onnodig ingewikkeld maken en inwoners afhaken. In de begroting zien wij verschillende budgetten en verschillende regelingen voor sociale samenhang, vergroening en het verbeteren van de openbare ruimte. Voor inwoners kan het dan onduidelijk zijn waar ze met een idee terechtkun- nen en welk potje daarbij hoort.
Kan het college zorgen voor één herkenbaar aanspreekpunt voor buurtinitiatieven waar inwoners terechtkunnen voor financiële ondersteuning en iemand die met ze meedenkt? We willen daarnaast weten hoe de Participatieverordening uit 2021 wordt uitgevoerd. Daarin staan verschillende vormen van participatie, meeweten, meedenken, meewerken en mee- bepalen. We hebben de indruk dat het vaak bij informeren en meepraten blijft terwijl wij het be- langrijk vinden dat inwoners ook daadwerkelijk kunnen meewerken en meebeslissen. Kan het col- lege de raad een overzicht sturen van hoe de verordening de afgelopen jaren is toegepast langs de lijnen van het Participatiekompas? Dat hoeft geen uitgebreide rapportage te worden en zeker geen externe inhuur, maar gewoon inzicht geven in hoe het in de praktijk wordt uitgevoerd. Ruimte ge- ven betekent nadrukkelijk ook jongeren betrekken. Wij pleiten voor structurele betrokkenheid van jongeren en niet pas als de plannen klaar zijn, maar juist aan de voorkant. Wat gaat het college doen om deze jongeren beter bij de besluitvorming te betrekken? Naast ruimte geven willen wij kansen mogelijk maken. Geld is in het openbaar bestuur geen doel op zich, het is een middel om ervoor te zorgen dat mensen kunnen meedoen, prettig en gezond kunnen wonen en kinderen zich kunnen ontwikkelen. Daarom kijken we ook naar de financiële basis.
Voor 2027 is de begroting sluitend en ook voor 2028 is het saldo positief. We vinden het goed te zien dat het college heeft geanticipeerd op de financiële onzekerheid vanuit het rijk. De belastingdruk voor onze inwoners is al hoog, dus zijn we tevreden dat deze begroting niet kiest voor verdere lastenverzwaring voor in- woners. Ondanks de financiële krapte is er ruimte gevonden voor keuzes die kansen vergroten en ik noem er drie. Ten eerste wonen. D66 Wassenaar heeft steeds gepleit voor meer passende wo- ningen en een onderzoek naar de Hoge Klei. Die lijn zien we terug in de plannen en dat is belang- rijk want voor starters, gezinnen en ouderen is een passende woning niet vanzelfsprekend. Kan de woningbouwprogrammering gemonitord worden en de raad iedere zes maanden worden geïnfor- meerd over de voortgang? Ten tweede onderwijs. Wij hebben steeds ingezet op goede toekomstbe- stendige schoolgebouwen en gelijke kansen voor iedereen. Recent heeft de raad hier krediet voor de bouw van een nieuwe school in Wassenaar-Noord vrijgegeven, wat ons betreft een geweldige stap vooruit. We zien in de begroting investeringen voor vernieuwing en verduurzaming van de schoolgebouwen en aandacht voor de uitvoering van de Lokale Educatieve Agenda. Daarmee wil ik graag ook een compliment geven aan het vorige college, de schoolbesturen en de kinderopvang die hiervoor samen de basis hebben gelegd.
Een schoolgebouw is immers meer dan stenen en lokalen, het is een plek waar kinderen zich ontwikkelen en onderwijs, opvang en buurt elkaar versterken. Ook de aandacht voor verkeersveiligheid rondom scholen waarderen we zeer. Ten derde sport en bewegen. De verhoging van de jeugdledensubsidie voor sport, denksport en scouting met 50% is een mooi concreet voorstel. Zo wordt deelname voor meer jongeren bereikbaar en versterken we het verenigingsleven, sport brengt mensen samen en draagt bij aan gezondheid. Naast ruimte ge- ven en kansen mogelijk maken, pleiten we ook voor voorzieningen gericht op een gezonde en weerbare leefomgeving. Daarom zijn we blij met de aandacht in de begroting voor vergroening, speel- en beweegmogelijkheden en de wijkscan voor zorgzame buurten, maar we willen ook nog voor een aantal dingen aandacht vragen. Als eerste voor mensen die bewegen zonder lid te zijn van een vereniging. Fit in Wassenaar zien we niet direct terug in de begroting en de SPUK-gelden daarvoor houden op. Hoeveel geld wordt in 2027 gereserveerd voor bewegen in de buitenruimte en hoe zorgt het college ervoor dat ook niet-leden kunnen blijven sporten en bewegen? Ten tweede verduurzaming. Ook dat moet voor inwoners begrijpelijk en toegankelijk zijn.
Er zijn verschillende loketten en informatiepunten, voor monumenten, voor particulieren, voor ondernemers, en dan hebben we ook nog internationale inwoners die hierin hun weg moeten kunnen vinden. Kan er niet één loket komen waarmee je belt en dat je een keuzemenu krijgt, allereerst of je in het Nederlands of in het Engels informatie wilt en vervolgens of je een inwoner bent die graag zijn huis wil ver- duurzamen of dat je een ondernemer bent die hulp nodig heeft. Ten derde willen we ook weten hoe de gemeente zelf het goede voorbeeld geeft. In de jaarrekening 2025 lazen we dat de CO2-presta- tieladder zou worden afgeschaft. Wat komt daarvoor in de plaats, hoe werkt de gemeente zelf toe naar minder uitstoot en meer circulariteit? Tot slot de klimaatadaptatie. Wij zullen hier de komende periode meer en meer aandacht voor vragen. Dat is namelijk niet alleen een maatschappelijke op- gave, maar ook een financiële. In een recent artikel in de ESB, het economische vakblad, wordt er- voor gewaarschuwd dat klimaatverandering grote financiële risico's voor gemeenten meebrengt. Preventieve maatregelen zoals vergroening en waterberging vragen nu om investeringen, niets doen kan later leiden tot hogere kosten voor herstel, bijvoorbeeld van de openbare ruimte en onze 11 infrastructuur.
De Rekenkamer WVOLV onderzoekt momenteel het klimaatadaptatiebeleid van Wassenaar en D66 hoopt dat het college die uitkomsten serieus oppakt en daar bestuurlijke aan- dacht aan zal geven. Ook maatschappelijke weerbaarheid hoort daar in onze ogen bij. Hoe zorgen we dat inwoners bij extreme hitte of andere soorten crises informatie, opvang en waar nodig medi- sche ondersteuning kunnen vinden? Voorzitter, ik begon met de betrokkenheid van inwoners en daar wil ik ook mee eindigen. Wassenaar heeft veel mensen die willen bijdragen en de gemeente kan die kracht benutten door inwoners ruimte te geven, kansen mogelijk te maken en te werken aan een gezonde en weerbare leefomgeving. In deze begroting zien we daarvoor goede aankno- pingspunten, er is een sluitende begroting voor 2027, geen extra lastenverzwaring en aandacht voor wonen, onderwijs, sport en buurtinitiatieven. Tegelijkertijd blijft D66 kritisch volgen hoe inwo- ners en jongeren echt invloed krijgen, hoe bewegen toegankelijk blijft voor iedereen en hoe ver- duurzaming en klimaatadaptatie vorm krijgen, want een begroting is geen eindpunt, het is een plan voor wat we de komende jaren samen willen bereiken. D66 wil werken aan een dorp waar ie- dereen kan meedoen, prettig en gezond kan wonen en zelf aan de buurt kan bijdragen. Om die re- denen steunen wij deze begroting. Dank u wel. De voorzitter: Ik dank u wel.
Dan is nu het woord aan de heer Van Pareren. Als u die microfoon aanzet dan gaat iedereen u horen. De heer Van Pareren: Dat is gewoon nog even een extra minuutje erbij. Nee, het is een begroting die ik heb gezien. Ik vond het wel opvallend overigens, ik weet niet of dat de anderen is opgeval- len, dat hier een foto van een van de drie zoekwinkels die wij in Wassenaar hebben wordt afge- drukt. Ik weet niet of dat de € 10 miljoen waard is voor de renovatie van het winkelgebied, maar ik zou zeggen, er zijn mooiere dingen van Wassenaar te tonen dan dit stuk. Een ander punt is, en het is al door een aantal collega's gezegd, ook door de collega van de VVD, dat wij van Forum voor De- mocratie vinden dat er heel veel werk vanuit de ambtelijke organisatie, de wethouders en anderen die daaraan hebben meegewerkt in dit hele begrotingsstuk zit, maar we missen gewoon een stukje doelstellingen, activiteiten, resultaten, wat kost het dan en een risicoanalyse. Nou word ik een beetje dwarsgezeten door, gelijktijdig dat ik het meerjarenplan krijg, het 2027-plan van het Water- schap Rijnland. Dat is een goed voorbeeld en dat zou ook de wethouder eens kunnen bekijken. Je ziet in dit boek gewoon wat voor het geld en delen van het geld wordt gedaan.
Dat zou ik ook graag hier willen zien en vandaar dat ik ook zeg, het is eigenlijk een ontbrekend, in het bedrijfsle- ven noem je dat businessplan, je kunt hier niet mensen mee aan het werk zetten. Er zijn heel veel goede en mooie voornemens, er zijn ook heel veel zaken die voortborduren op wat al geweest is. Dat is allemaal heel goed, je moet er geen breekpunt in hebben, maar het kan scherper en het kan gedegener en duidelijker zijn en niet alleen voor mij als raadslid dat een controlerende functie heeft want ik moet kunnen controleren wat er gebeurt en dat is niet alleen maar een verhaal, maar ik wil ook de cijfers daarbij zien. We praten toch over echt een gigantisch budget, als je het even uitrekent dan wordt er in deze begroting in 2027 elke dag bijna € 300.000,00, € 300.000,00 per dag, uitgegeven. Dan komen de cijfers nog even voor Simon, de heer Tacx. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, ik maak je gelukkig. Dat is € 8.000,00 per jaar voor een huishouden en € 4.000,00 per jaar belastinggeld voor een inwoner en we hebben er 28.000 plus nog een aantal erbij. Er gebeurt veel in Wassenaar, maar die begroting is natuurlijk ook een belangrijk stuk aan geld en ik begrijp niet zo goed dat wordt gesproken over een relatief kleine verhoging ten opzichte van 2026. Ik zie een verhoging van bijna 8%, dus dan wilde ik even wat duidelijkheid hebben.
Ik ben gewoon gaan voortborduren op de cijfers over de begroting die in dit boekje aangeleverd zijn en die we ook in de vragenronde, waarvoor ook nog dank aan de ambtelijke organisatie, konden doorlopen. Daarbij kreeg ik toch niet veel houvast op dat gebied en ik ben daar nieuwsgierig naar. Er gebeurt veel in Wassenaar. Wat mij recentelijk erg raakte, is het cancelen van een artiest door de Warenar, de Warenar die wij ruim subsidiëren en die dan vindt dat we een… Ik wist niet eens dat hij optrad, maar ik vind het wel heel jammer dat dit gebeurt, ik vind het zelfs ernstig dat het gebeurt en ik kom dadelijk ook met een motie daarover. We zien meer dingen in Wassenaar. We hebben in 2026 die moordaanslag gehad en we hebben natuurlijk ook het hele vervelende geval van de kinderkringloop, waar het nu de omgekeerde wereld is, ze worden beroofd en dan wordt in- eens een actie naar die vrijwilligers ingezet. Als we als gemeente zien dat dit soort dingen gebeurt dan vind ik dat het bestuur daar ook aandacht aan moet geven en dat we dan ook meelevend zijn in verband met wat er gebeurt, daarom haal ik deze zaken er even uit. Dat is voor mij ook voor de gemeenschap en daar zijn wij als bestuur van en voor. Ik heb een beetje een gek gevoel gekregen bij de insteek van de terugbouw van het azc van 930...
Ik ben er vanmorgen op bezoek geweest, een fantastisch verhelderend en mooi bezoek, dank daarvoor via deze microfoon. De afbouw zou zijn naar 150 asielzoekers en nu krijgen we een heel verhaal over het uitwisselen van statushou- ders en dat soort dingen. Ik vind het een prachtig verhaal, maar wij als Wassenaar moeten in onze kracht zitten, in onze kracht dat wij op een gegeven moment echt durven te onderhandelen over 12 de statushouders, moeten wij die nog huizen geven, moeten wij zo veel asielzoekers hebben? Ik zie een interruptie. De voorzitter: Dat is hem. De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter, toch om even de feiten erbij te houden want ik wil u graag helpen, ook in uw vraagstelling met betrekking tot het azc. We hebben daar natuurlijk vorige week ook in de raad over gesproken. Ik heb het samenwerkingsakkoord hier voor me liggen, het is een uitgeprinte versie en niet van een waterschap, het is echt ons eigen akkoord. Ik citeer voorzitter, daar staat in 'meer opvang is bespreekbaar als we daarmee onze taakstelling voor huisvesting sta- tushouders kunnen verminderen door afspraken te maken met andere gemeenten. Zo kunnen meer Wassenaarders op een wachtlijst voor een sociale huurwoningen een thuis vinden.
Dat ver- groot de sociale samenhang, het rechtvaardigheidsgevoel van eerlijke behandeling en voor ieder- een vermindert het de druk op de sociale huursector'. Kortom, die tekst die staat in het samenwer- kingsakkoord. Natuurlijk staat erin dat de inzet 150 is, maar meer is dus bespreekbaar. Ik merk toch… Dat kan gebeuren hoor voorzitter want we zijn allemaal mensen. Is er dan iets in de inter- pretatie waar misschien bij u wat zit mijnheer Van Pareren, zeg ik via u voorzitter. De voorzitter: De heer Van Pareren. De heer Van Pareren: Ja, dank voorzitter. Ik begrijp de tekst die u leest, ik breng alleen de pers- conferentie in juni jl., ik weet de datum niet meer, waarin uw coalitie het samenwerkingsakkoord heeft gepresenteerd in herinnering. Daarin werd prat gegaan op en niet als bijzinnen erbij ge- noemd die u nu wel noemt en die ik ook recentelijk al heb gezien, daar heb ik ook op gereageerd. Dus daar werd goede sier gemaakt met voor ons een hele goede stap die gezet zou worden. Nu is dat later aangepast maar daar heb ik toch mijn bemerking over, vandaar. De voorzitter: De heer Stekelenburg. De heer Stekelenburg: Ja voorzitter.