Document · PDF

IWKP Bijlage 2

Commissie Fysieke Leefomgeving Wassenaar 11 maart 2024, gemeente wassenaarBij agendapunt: Aanvullende informatie5.971 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Onderzoek Risico's Droogtestress Voorschoten en Wassenaar: 19 november 2018

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Verantwoording Titel

Onderzoek Risico's Droogtestress Voorschoten en Wassenaar:

Opdrachtgever

Gemeente Voorschoten

Projectleider

Jan-Kees de Vries

Auteur(s)

Liesbeth Wilschut MSc

Tweede lezer

Jacob Luijendijk

Uitvoering meet- en inspectiewerk

Projectnummer

1266146

Aantal pagina’s

Datum

19 november 2018

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon Tauw bv Zekeringstraat 43g Postbus 20748 1001 NS Amsterdam T +31 20 60 63 222 E info.amsterdam@tauw.com

2/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Inhoud 1

Inleiding ..................................................................................................................................... 4 1.1

Droogte .............................................................................................................................. 4

1.2

Leeswijzer .......................................................................................................................... 4

Methode..................................................................................................................................... 5 2.1

Toekomstscenario klimaatverandering .............................................................................. 6

2.2

Gebiedsafbakening ............................................................................................................ 6

Analyseresultaten en risicobeoordeling ..................................................................................... 7 3.1

Huidige situatie: gebiedskenmerken .................................................................................. 7

3.2

Toekomstige situatie: verwachte klimaateffecten............................................................... 9

3.3

Toekomstige situatie: Schaderisico.................................................................................. 11

Conclusie en aanbevelingen ................................................................................................... 13

Bijlage 1

Mindmap werksessie

Bijlage 2

Basisgegevens geanalyseerde buurten en gebiedskenmerken huidige situatie

Bijlage 3

Kaart Risico voor Vegetatie

Bijlage 4

Kaart Risico Oppervlaktewater

Bijlage 5

Kaart Risico voor Bebouwing

Bijlage 6

Risico Totaal

3/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

1 Inleiding In 2020 zijn gemeenten verplicht klimaatbestendig te handelen. Om dit gericht te kunnen doen is het van belang de gevolgen van klimaatverandering helder voor het vizier te hebben. De gemeente voert daarom stresstesten voor wateroverlast, overstroming, hitte en droogte uit.

1.1

Droogte

Wat is droogte? Droogte ontstaat als er meer verdampt dan er neerslag bijkomt. Per dag verdampt er in de zomer gemiddeld ongeveer 5 mm. In de zomer ontstaat er in Nederland vaak een neerslagtekort van zo’n 100 mm, omdat er meer verdamping en minder neerslag is. Maar in de afgelopen zomer van 2018 liep het neerslagtekort in Nederland gemiddeld op tot wel 300 mm.

1.2

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt de onderzoeksmethode van de droogtestresstest besproken, bestaande uit een literatuurstudie, een knelpuntenanalyse en de inventarisatie van praktijkervaringen met de effecten van droogte aan de hand van een werksessie met gebiedsdeskundigen. In hoofdstuk 3 worden de analyseresultaten besproken en de beoordeling van het risico van droogtestress per buurt voor de thema’s oppervlaktewater(kwaliteit), vegetatie (stedelijk groen en natuur) en bebouwing. In hoofdstuk 4 wordt afgesloten met conclusies en aanbevelingen.

4/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

2 Methode Er zijn al veel (model)studies gedaan naar de gevolgen van droogte. De relevante literatuur voor Voorschoten en Wassenaar staat weergegeven in tabel 1. Er zijn een aantal lokale gebiedskenmerken die de kans op droogte beïnvloeden. Dit zijn bodemtype, maaiveldhoogte, (laagste en hoogste) grondwaterstanden en of er sprake is van grondwaterregulering. Ook speelt een rol of er kwel optreedt en of er sprake is van (natuurlijke) bodemdaling. Daarnaast zijn er een aantal kenmerken die maken of een gebied kwetsbaarder is als er droogte zou optreden. Deze risicofactoren zijn bijvoorbeeld het voorkomen van (bepaalde soorten) stedelijk groen, de aanwezigheid van paalfunderingen en het voorkomen van bepaalde typen bos (vanwege bosbranden). Voor elk van deze kenmerken en factoren is een inventarisatie gemaakt in hoeverre deze een rol spelen in de gemeente Voorschoten en Wassenaar. Vervolgens zijn aan al deze kenmerken waardes toegekend. Op deze manier is het mogelijk om een totaalinschatting van de kwetsbaarheid voor droogte per buurt te maken. Tabel 1. Gebruikte bronnen Nr.

Titel

Soort bron

Klimaateffectatlas Zuid-Holland

Website

Klimaateffectatlas

Website

Bodem Informatie Systeem

Website

Digitale legger Hoogheemraadschap van Rijnland

Website

Boomregister

Website

Landgoed & Buitenplaats Zuid-Holland

Website

Over de Horsten

Website

Landgoedwandelen ZH

Website

Landgoederen gemeente Wassenaar

Website

Tauw, 2006

Grondwater in de peiling (Voorschoten) Onderzoek naar grondwateroverlast in de wijk Noord-Hofland in Voorschoten

PROGRAMMA BODEMDALING PZH, 2016-2019

Provincie Zuid-Holland, 2016

DALENDE BODEMS, STIJGENDE KOSTEN

Planbureau voor de Leefomgeving, 2016

Beheerkaarten ROR

Hoogheemraadschap van Rijnland, 2015

Zomermonitor 2018 nr.1 t/m 9 Modelrapportage berekeningen KNMI'14 scenario's met het NHI

Hoogheemraadschap van Rijnland, 2018

Watergebiedsplan Zuidgeest Actualisatie areaal en ligging van de veengronden in Rijnland, polder Zuidgeest

Hoogheemraadschap van Rijnland, 2010

Hoogheemraadschap van Rijnland, 2004

Waterhuishoudkundige problemen in de duinstreek Onderzoek naar fluctuaties in de grondwaterstand in relatie tot gebouwschade

Klimaatatlas Rijnland

Website (rijnland.klimaatatlas.net)

16 17 18 19

Tauw, 2017

Deltares, 2014

Alterra, 2007

Deltares, 2017

5/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Werksessie Na een literatuurstudie en systeemanalyse is een werksessie gehouden met medewerkers van de gemeente Voorschoten/Wassenaar om kennis op te halen van problemen die in het veld werden ervaren als gevolg van de droogte in 2018. De resultaten hiervan zijn meegenomen in de inschatting van de huidige situatie en de risicofactoren voor droogte. Een verslag van deze sessie is al mindmap toegevoegd in bijlage 1.

2.1

Toekomstscenario klimaatverandering

Het is lastig te voorspellen of er in de toekomst in Nederland meer en langere periodes van droogte op zullen treden. De reden dat dit lastig te voorspellen is, is dat het optreden van droogte afhangt van veel factoren. Verdamping is bijvoorbeeld lastig te modelleren, omdat dit afhangt van hoeveel zonlicht er door de wolken wordt tegen gehouden. Of hoe nat de grond is. Ook het luchtvochtigheidsgehalte en de hoeveelheid wind beïnvloedt hoeveel er verdampt wordt (bron: www.knmi.nl). De afgelopen 112 jaar is er geen trend in Nederland gesignaleerd van afnemende neerslag in de zomer. Er is echter zeker wel een kans dat het in de toekomst in Nederland droger wordt. In twee van de 4 scenario’s van het KNMI wordt meer droogte verwacht. Het KNMI heeft vier scenario’s uitgewerkt voor Nederland, waarvan het W H scenario het meest extreme is. De ‘W’ staat voor Warm en slaat op de verandering van de temperatuur. Bij het W H scenario wordt uitgegaan van een temperatuurstijging van 2 graden in 2050. De ‘H’ staat voor hoog: er wordt in dit scenario rekening gehouden met een grote verandering van het luchtstromingspatroon. Voor de prognose van het voorkomen en de kwetsbaarheid voor droogte in 2050 gaan wij uit van het W H-scenario beschreven door het KNMI (KNMI, 2015). Dit is het scenario waarmee wij werken voor alle stresstesten. Dit is ook het scenario waarmee klimaateffectatlas.nl werkt.

Het voordeel van het baseren van de stresstesten op dit scenario is dat dit een beeld geeft van een worst-case scenario. Het opstellen van een (klimaat)strategie voor de buitenruimte is in onze optiek handiger met een beeld van het meest negatieve scenario. Met betrekking tot het thema droogte is de prognose van het W H-scenario dat het in de zomer minder gaat regenen: een afname van 13 %. De verdamping neemt toe met 11 %. Het gemiddelde neerslagtekort neemt in dit scenario toe met 30 %.

2.2

Gebiedsafbakening

Voor deze stresstest beschouwen wij de bebouwde kom van Voorschoten en Wassenaar en de zeven landgoederen in de omgeving van Wassenaar. Het duingebied en het buitengebied tussen Voorschoten en Wassenaar vallen buiten deze stresstest.

6/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

3 Analyseresultaten en risicobeoordeling In bijlage 2 zijn de basisgegevens van de geanalyseerde buurten weergegeven. Er zijn 33 buurten geanalyseerd.

3.1

Huidige situatie: gebiedskenmerken

In bijlage 2 staan een aantal gebiedskenmerken van de huidige situatie. Bodem, maaiveldhoogte en bodemdaling De maaiveldhoogtes variëren van -1.5 m NAP in het veengebied tussen Voorschoten en Wassenaar tot circa +20 m NAP in het duingebied. Deze waardes zijn relevant in verband met mogelijke bodemdaling. Het bodemtype is van belang voor de kans op bodemdaling en ook van belang in hoeverre de bodem water kan vasthouden bij droogte. Dit beïnvloedt dan in hoeverre de vegetatie droogtestress kan ondervinden. Een kleibodem houdt water beter vast dan een zandbodem. De bodemopbouw van de buurten bestaat uit een driedeling van klei (Voorschoten), zand (Wassenaar) en veengronden (zone tussen beide dorpen). Waterhuishouding De gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) en gemiddelde laagste grondwaterstand (GLG) geven informatie over hoe bereikbaar het grondwater is voor de vegetatie. De grondwaterstanden in de bebouwde kom liggen relatief diep onder maaiveld (0.8-2 m). In het tussenliggende veengebied zijn de grondwaterstanden ondiep (0.2-1 m). Beide dorpen wateren via een boezemsysteem af in noordoostelijke richting op de Oude Rijn. Voorthuizen is grotendeels peilbeheerst door middel van kleine polders (behalve het centrum), de bebouwde kom van Wassenaar is niet peilbeheerst. In het grootste gedeelte van Wassenaar is sprake van wegzijging.

In Voorschoten is er in een aantal buurten, voornamelijk langs de randen van de bebouwde kom, sprake van kwel. Ook in het relatief laag gelegen buitengebied tussen Voorschoten en Wassenaar is overwegend sprake van kwel.

7/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Figuur 1: Verdeling kwel en wegzijging (groen/blauw) Bron: Watergebiedsplan Zuidgeest

Waterkwaliteit Eén van de factoren voor waterkwaliteit is de temperatuur. De watertemperatuur hangt af van de diepte, mate van doorstroming, mate van kwel, de hoeveelheid schaduw en of het water zich in stedelijk gebied bevindt. Een indicator voor de kans op verslechtering van de waterkwaliteit is het aantal aaneengesloten dagen dat het water in de zomer warmer dan 20 graden is. In de huidige situatie is dat voor het oppervlaktewater in de meerderheid van de buurten 10 tot 30 dagen per jaar. In een aantal buurten, Oud-Wassenaar, Eikenhorst en Raaphorst is dat iets langer: 20 tot 30 dagen per jaar. Dit verhoogt het risico op een slechte waterkwaliteit. In de huidige situatie zijn er waterkwaliteitsproblemen in Noord-Hofland en Krimwijk. Over het algemeen is de waterkwaliteit in het oppervlaktewater matig, omdat de lozing richting de afwaterzuivering lastig is. Daarnaast is bijv. de waterkwaliteit van de Vliet matig, omdat deze zich benedenstrooms bevindt en er bovenstrooms al veel nutriënten van bijv. landbouw in het water terecht zijn gekomen. Hoewel bovenstroomse gebieden zich ook aan bepaalde normen moeten houden, stapelt dit zich op, waardoor een water als de Vliet met waterkwaliteitsproblemen kampt. Ook is er nog een oude vervuiling vanuit de zilverfabriek, waar vandaan er verspreiding van grondwatervervuiling is opgetreden.

Bebouwing Het type bebouwing bepaalt hoe kwetsbaar de bebouwing is voor droogte. Voornamelijk houten paalfunderingen zijn kwetsbaar, omdat deze kunnen gaan rotten als gevolg van fluctuerende (lagere) grondwaterstanden. Deze zijn dus extra kwetsbaar als gevolg van een periode van droogte. Volgens de kaart met het verwachte risico van paalrot (Figuur 2, bron: Klimaateffectatlas) zijn er 7 buurten met een schaderisico.

8/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Uit de werksessie blijkt echter dat alleen er alleen een paar woningen aan de Leidseweg-Noord bekend zijn die op houten palen staan. Verder zijn er wijken waar geen zand aanwezig is (gedeelte van Adegeest, Noord-Hofland en wellicht Starrenburg en Krimwijk) waar op betonnen palen is gebouwd. Op zandruggen is vaak een staalfundering.

Figuur 2: Gebieden met groot risico paalrot (bron: klimaateffectatlas)

Stedelijk groen Per buurt is de fractie groen (0-1) aangegeven en is aangegeven of zich een groot park in deze buurt bevindt. De fractie groen varieert van heel weinig (0,01/0,02 Bloemenwijk, De Deijl), tot hoog (0,8/0,9 Verspreide huizen Raaphorst en de Horsten). Meer stedelijk groen en de aanwezigheid van bomen maakt een gebied kwetsbaarder voor schade aan stedelijk groen en de kans op bosbranden. Voornamelijk stedelijk groen is kwetsbaar voor (korte) periode van droogte. Dit is omdat de verharding rondom dit groen zorgt voor extra opwarming. Bovendien heeft dit stedelijk groen, bijv. bomen, weinig ruimte in de ondergrond vergeleken met de ruimte die bomen hebben in een park of landgoed. Daardoor kunnen de wortels ook minder makkelijk bij het bodemvocht of bij het grondwater.

3.2

Toekomstige situatie: verwachte klimaateffecten

Per buurt zijn wij nagegaan wat het effect is van klimaatverandering onder een W H-scenario voor 2050 op de waterhuishouding, bebouwing en natuur. Deze effecten zijn gebruikt voor een beoordeling van het risico op droogtestress.

9/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Klimaateffecten Waterhuishouding De waterhuishoudkundige klimaateffecten zijn GLG-verlaging, verandering in de mate van kwel en wegzijging en een verandering in de afvoer met kans op droogval van waterlopen. In 8 buurten is de verwachte GLG-verlaging bij het klimaatscenario Wh 10-25 cm, respectievelijk in en rond het centrum van Voorschoten en in een van Wassenaar tot Duindigt ten noorden van N44. Het effect op kwel/wegzijging is wisselend maar is vrij gering. Het effect op waterafvoer en droogval is naar verwachting klein in dit peilbeheerste gebied met wateraanvoer. In de werksessie kwamen er geen knelpunten wat betreft droogval naar voren. Klimaateffecten Waterkwaliteit Door toenemende hitte warmt het oppervlaktewater op in de zomer. Dit kan een daling van het zuurstof tot gevolg hebben. Het gevolg is een afnemende waterkwaliteit. Met klimaatverandering kan het aantal aaneengesloten dagen met water warmer dan 20 graden toenemen tot 40. Het risico hierop is het hoogst in Oud-Wassenaar en in Eikenhorst, waar het aantal dagen toeneemt tot 30-40 dagen per jaar. In 2018 ontstonden er enkele problemen met de oppervlaktewaterkwaliteit, zo bleek uit de werksessie. Er was sprake van dode vissen, meer kroos en meer groene algen. Dit was deels het gevolg van het inlaten van meer water vanuit de Vliet. De dode vissen waren wellicht ook het gevolg van het maaien voor het baggeren.

Klimaateffecten Natuur Met klimaatverandering wordt er in warme zomers een toenemende verdamping verwacht. Het zou daarnaast kunnen dat het type vegetatie verandert naar meer hitte en droogtebestendige vegetatie. De kans op natuurbranden neemt toe in het geval van droogte. Dit is omdat de bodem en de strooisel laag op de bodem uitdrogen. Het uiteindelijke natuurbrandrisico is afhankelijk van het soort begroeiing (heide, naaldbos), het aantal en type gebruikers (wandelaars, kampeerders) en de weersomstandigheden (droogte, wind). Begroeiing die zeer brandbaar is, is bijvoorbeeld heide, naaldbos, duindoorn en rododendron. Loofbos is nauwelijks brandbaar. De meeste natuurbranden ontstaan door menselijke onvoorzichtigheid. Soms is er sprake van natuurinvloeden zoals blikseminslag. In het geval van de buurten in Voorschoten en Wassenaar is er volgens klimaateffectatlas geen verhoogd risico op grote natuurbranden. Klimaateffecten bebouwing Met name in het veengebied wordt tot 2050 een grote natuurlijke bodemdaling verwacht (20-60 cm) maar ook in enkele buurten van Voorschoten een daling van 10-40 cm. Als gevolg van droogte en de daardoor lagere grondwaterstanden (GLG) kan de bodemdaling tot 2050 nog circa 25 % (10 tot 15 cm) toenemen.

10/13

Kenmerk

3.3

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Toekomstige situatie: Schaderisico

Op basis van de klimaateffecten maakten wij een inschatting per buurt van het schaderisico voor vegetatie (stedelijk groen en natuur), oppervlaktewater(kwaliteit) en bebouwing. Wij schaalden deze risico’s van 1 ( laag risico) tot 10 (hoog risico). Vervolgens maakten wij ook een inschatting van het totale schaderisico als gevolg van droogte per buurt. Schaderisico voor vegetatie (stedelijk groen en natuur) Het schaderisico voor de vegetatie (verdeeld in drie klassen: laag, beperkt en hoog) hangt af van de aanwezigheid van groen, de aanwezigheid van parken, de gemiddelde GLG, het klimaateffect op de GLG en de kans op bosbranden. Deze factoren schaalden wij van 0-10. Vervolgens werden deze gesommeerd om een totaal schaderisico voor vegetatie te bepalen. Zie bijlage 3 voor de kaart van het risico voor vegetatie. Als het gaat om de invloed van grondwater op schade aan de natuur, spelen op hoofdlijnen twee processen een rol: 1) een daling van de grondwaterstand waardoor de capillaire nalevering van grondwater voor verdamping afneemt en mogelijk wordt onderbroken; dit effect is relatief groot bij een vrij ondiepe GLG en/of een beperkte worteldiepte; diep wortelende bomen zijn relatief minder gevoelig voor een verlaagde grondwaterstand dan ondiep wortelende lage 2)

begroeiing voor gebieden met van nature zeer diepe grondwaterstanden (bijv. de duinen en de Veluwe) speelt de GLG-verlaging geen rol en is vegetatie afhankelijk van achtergebleven

hangwater uit neerslag in de onverzadigde zone; hier kan echter ook droogtestress optreden bij langdurige droogte (zoals in 2018 bijvoorbeeld) De vegetatie is het meest gevoelig voor het eerste proces. Voor buurten met een relatief ondiepe GLG en een GLG-verlaging door klimaatverandering is het schaderisico dan ook hoger. Het risico voor droogteschade aan de vegetatie is het hoogst (namelijk: beperkt) in 7 buurten in Wassenaar (Drie-Papagaaien, Oud-Wassenaar, Nieuw-Wassenaar, Verspreide huizen Eikenhorst, de Paauw, en de Deijl) en 2 buurten in Voorschoten (centrum, Nassauwijk en Bloemenwijk). Het risico voor schade aan bomen zal van straat tot straat verschillen, afhankelijk van de hoeveelheid ruimte in de ondergrond bomen hebben, het type bomen en de hoeveelheid instraling van de zon (veel of weinig schaduw). Schaderisico voor oppervlaktewater(kwaliteit) Het schaderisico voor oppervlaktewater (verdeeld in drie klassen: laag, beperkt en hoog) is bepaald aan de hand van het aantal dagen waarop het water aaneengesloten warmer is dan 20 graden en het effect van klimaatverandering op de waterafvoer. Ook zijn de aanwezigheid van veel oppervlaktewater in een wijk (%) en de huidige waterkwaliteit in de afweging meegenomen.

11/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Drie buurten (respectievelijk Noord-Hofland, Krimwijk en Weteringpark) vallen in de categorie beperkt risico vanwege de relatief slechte huidige waterkwaliteit of het relatief grote areaal oppervlaktewater. Het effect van temperatuurstijging is voor elke buurt hetzelfde ingeschat. Zie bijlage 4 voor de kaart van het risico voor oppervlaktewater. Schaderisico voor bebouwing Het schaderisico voor bebouwing (verdeeld in drie klassen: laag, beperkt en hoog) hangt af van de aanwezigheid van paalfunderingen, het klimaateffect op de GLG en de maaiveldzetting. Deze factoren schaalden wij van 0-10. Vervolgens werden deze gesommeerd om een totaal schaderisico voor bebouwing te bepalen. Het schaderisico voor bebouwing is het grootst in de buurten Nassauwijk en Bloemenwijk van Voorschoten (bijlage 2). Zie bijlage 5 voor de kaart van het risico voor bebouwing. De reden dat deze twee weken het hoogste risico hebben is omdat de Nassauwijk een verwachte relatief grote maaiveldzetting heeft, eveneens als een relatief grote GLG-verlaging. Voor de Bloemenwijk schat klimaateffectatlas in dat hier een risico is op paalrot, en eveneens speelt hier de relatief grote GLG-verlaging. Totaal risico door droogte per buurt Het totale schaderisico door droogte is bepaald door optelling van de scores per thema (vegetatie, oppervlaktewater en bebouwing).

De totaalscore laat zien dat er samengevat geen ernstige risico’s voor droogtestress tot en met 2050 te verwachten zijn (bijlage 6). In gemeente Wassenaar speelt het risico voor vegetatie in de buurten met meer verharding. In het noorden van Voorschoten is er een verhoogd risico op problemen met de waterkwaliteit; dit komt voor een groot deel door de uitgangswaterkwaliteit. Het risico op schade aan de bebouwing is ook klein, omdat fundering op houten palen weinig voorkomt.

12/13

Kenmerk

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

4 Conclusie en aanbevelingen In het algemeen zijn er geen ernstige risico’s voor toekomstige droogtestress te verwachten in Voorschoten en Wassenaar. Wel zijn er bepaalde aandachtspunten voor buurten. Hieronder een opsomming hiervan. Vegetatie en natuur De vegetatie in verharding is kwetsbaar. Dit speelt voornamelijk in buurten met veel verharding, waardoor er ook veel opwarming plaatsvindt. Het is dan ook aan te bevelen om in een klimaatstrategie ook op te nemen dat bestaande bomen (en wortels) meer de ruimte krijgen. Ook is een ontwikkelde voedingsbodem natuurlijk van belang. Ook kan er meer beheer nodig zijn (en zullen de beheerskosten wellicht groeien). Waterkwaliteit De uitgangswaterkwaliteit in de gemeente Voorschoten/Wassenaar is niet erg goed. Dit maakt het oppervlaktewater kwetsbaarder voor droogte en hoge temperaturen. Dit is van belang, want met toenemende warmte zal ook de behoefte van de mens om te recreëren op en in water groter worden. Bebouwing Het risico van schade aan bebouwing door aantasting van houten paalfunderingen is waarschijnlijk gering maar wordt mogelijk onderschat. Volgens de literatuurstudie (Klimaateffectatlas) zijn er meerdere risicobuurten met kans op paalrot, die niet geverifieerd konden worden tijdens de werksessie.

Aanbevolen wordt om de huidige funderingswijze van de bebouwing in Voorschoten en Wassenaar en daarmee de risico’s goed in kaart te brengen.

13/13

Kenmerk

Bijlage 1

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Mindmap werksessie

Kenmerk

R001-1266146LIW-V01-lhl-NL

Kenmerk

Bijlage 2

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Basisgegevens geanalyseerde buurten en gebiedskenmerken huidige situatie

Kenmerk

R001-1266146LIW-V01-lhl-NL

HUIDIGE SITUATIE MAAIVELD

20-60

extra wegz 10 tot 40 extra wegz 30-40 extra wegz 10 tot 40 geen 10 tot 40 geen 10 tot 40 extra kwel 10 tot 40 geen geen extra kwel 30-40 extra wegz 0->40 geen 10 tot 40 geen 10 tot 40 geen geen 10 tot 40 geen 10 tot 40 geen 10 tot 40 geen 10 tot 40 geen 10 tot 40 extra kwel 20-30 extra wegz 10 tot 40 geen 10 tot 40

niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet

nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? gering

x 5-15 X X

EFF.DROOGTESTRESS

x x

EFF.BRAND

10-40

AGRARISCH

EFF.PARK

10-40

?? ??

0-10

NATUUR

EFF.STED.GROEN

10-40

niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet niet

MVZETTING

bomen

10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40 10 tot 40

geen geen geen geen geen geen geen geen 10-25 geen 10-25 geen 10-25 extra kwel

EFF.PAALROT

0,23 0,43 0,33 0,26 0,25 0,22 0,13 0,24 0,03 0,26 0,01 0,82

EFF.DROOGVAL

bomen bomen

BEBOUWING

EFF.WATERKWALITEIT

EFF KENW

10-40

EFF.GLG

10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30

PARKEN

W W K W W K K K W K W K

FGROEN

1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.0-1.5 1.5-2.0 1.5-2.0 0.6-1.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 0.4-0.8

STED.GROEN

WATKWAL

0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.4-0.8 0.8-1.5 0.8-1.5 0.4-0.8 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.2-0.4

PAALFUND

KWEL/WEGZ

ja ja ja ja ja ja ja ja

KLIMAATEFFFECTEN 2050 WH WATERHUISHOUDING

NATUUR

BODEMDL2050

GLG

n-hoflandchepolder n-hoflandschpolder oranjepolder binnenpolder binnenpolder starrenburgerpolder oranjepolder z-hoflandschepolder x oranjepolder x papenwegsepolder

GHG

1,0 klei 0,5 klei (+veen) 1,0 klei 0,5 klei 0,5 klei 0,5 klei 0,0 zand 0,5 klei 1,0 klei 0,5 klei 0,5 klei 0,5 veen (+zand)

BEBOUWING

WAV

-1,0 -1,0 0,0 -1,0 -1,0 -1,5 -0,5 -1,0 0,0 -0,5 0,0 -1,5

POLDER

3 1 2 6 4 6 4 7 0 4 0 4

BODEMTYPE

3 1 1 2 2 5 1 4 0 2 0 19

MAX

117 118 57 34 49 72 22 51 13 48 23 511

MIN

120 119 59 36 51 77 23 55 13 50 23 530

Perc_water

5545 2600 1560 1630 3820 2845 240 2265 635 2205 1730 215

OPP_WATER

OPP_LAND

Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten

OPP_TOT

GM_NAAM

WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600

AANT_INW

WK_CODE

BUURTNAAM VOORSCHOTEN Noord-Hofland Adegeest Boschgeest Bijdorp Vlietwijk Starrenburg Dobbewijk Krimwijk Centrum Nassauwijk Bloemenwijk Buitengebied WASSENAAR Drie Papegaaien Oud-Wassenaar Nieuw-Wassenaar Duindigt met Groenendaal Oud-Clingendaal De Kieviet Kerkehout Klingenbosch Verspreide huizen Eikenhorst Verspreide huizen Meijendel De Paauw Dorp Wassenaar Oostdorp Zijlwatering en haven De Deijl Groot Deijleroord en Ter Weer Rijksdorp met De Pan Maaldrift Verspreide huizen Raaphorst en in poldergebied Verspreide huizen Duinrell Wassenaarse Slag Weteringpark

WATERHUISHOUDING

0-10 5-15

X 5-15

WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901

Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar Wassenaar

860 120 114 630 127 123 1350 118 118 230 249 236 705 174 171 1320 288 285 1065 29 29 515 35 35 35 459 445 25 1604 1515 1415 62 59 2690 45 45 1930 27 26 4420 64 62 1835 31 31 5105 101 100 300 103 101 130 49 48 375 780 758 485 809 791 590 22 20

6 4 0 13 3 2 0 0 14 89 3 0 0 2 0 0 2 0 23 17 2

5 3 0 5 2 1 0 0 3 6 5 0 0 3 0 0 2 0 3 2 9

0,0 0,0 0,5 0,0 -0,5 0,5 0,0 0,5 -1,0 0,0 0,0 0,0 0,5 0,0 0,0 0,0 -0,5 0,0 -1,0 0,5 0,0

5,0 zand 3,5 zand 5,0 zand 4,0 zand 3,0 zand 20,0 zand 2,5 zand 3,0 zand 3,0 veen 20,0 zand 1,0 zand 3,0 zand 1,0 zand 2,0 zand 2,0 zand 1,0 zand 20,0 zand 1,0 zand 2,0 klei/veen 20,0 zand 2,0 zand

x x x x x inmaling duinrand x inmaling duinrand Dvpolder x landgoed de paauw x x x x x lentevreugd x kokshoornpolder etc inmaling duinrel, klip x

ja ja

ja ja ja

0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.2-0.8 1.5-2.0 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.8-1.5 0.4-0.8 1.5-2.0 0.8-1.5

1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 0.4-1.0 >2 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 1.5-2.0 0.4-1.0 >2 1.5-2.0

W W W W W W W W K W W W W W W W W W K W W

10 tot 30 20-30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 20-30 20-60 0-10 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 10 tot 30 20-30 0-40 10 tot 30 10 tot 30

bomen

bomen ?? ??

bomen

0,57 backershagen 10-25 0,67 rust en vreugd 10-25 0,55 de wittenburg 10-25 0,66 clingendael 0,64 0,56 voorlinden 0,43 0,31 0,90 de horsten 0,23 0,30 de paauw 10-25 0,13 0,03 0,10 0,02 10-25 0,16 0,51 0,35 0,83 0,23 0,47

x x x x x

5-15

x x

X X

x 0-10

nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? noordoostzijde nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt? nvt?

Kenmerk

R001-1266146LIW-V01-lhl-NL

RISICOFACTOREN NATUUR

4,6 4,8 4,6 2,8 1,8 2,6 1,4 1,2 4,4 0,4 4,2 1,4 1,2 1,2 3,2 1,4 2,2 1,8 3,4 0,4 1,4

0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 5 5 0 0 0 0 5 0 0 0

10 10 10 0 0 0 0 0 0 0 10 0 0 0 10 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 10 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 0 0

3,3 3,3 3,3 0,0 0,0 1,7 0,0 0,0 3,3 0,0 3,3 1,7 1,7 0,0 3,3 0,0 0,0 1,7 1,7 0,0 0,0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -

5 3 0 5 2 1 0 0 3 6 5 0 0 3 0 0 2 0 3 2 9

5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 -

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

RISICO_TOTAAL

10 10 10 0 0 0 0 0 0 0 10 0 0 0 10 0 0 0 0 0 0

3 1 2 6 4 6 4 7 0 4 0 4

RISICO_WATER

3 3 3 3 3 3 3 3 9 0 3 3 3 3 3 3 3 3 9 0 3

10 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

SCHADE TOTAAL

EFF.TEMP

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 3 3 3 3 3 3 0 0 0

3,3 0,0 0,0 0,0 0,0 3,3 1,7 3,3 3,3 6,7 5,0

EFF.WAV.

5 5 5 5 0 5 0 0 5 0 5 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

5 0 0 0 0 10 0 5 0 10 0

FOppervlaktewater

5 6 5 6 6 5 4 3 8 2 3 1 0 0 0 1 5 3 8 2 4

0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10

H.WKWAL

5 3 0 5 2 1 0 0 3 6 5 0 0 3 0 0 2 0 3 2 9

5 0 0 0 0 0 5 5 0 0 5

RISICO_BEBOUWING

6 4 0 13 3 2 0 0 14 89 3 0 0 2 0 0 2 0 23 17 2

1,6 2,0 1,8 1,6 2,2 1,6 1,4 2,8 3,2 3,6 3,2

SCHADE DROOGVAL/WAT.KWAL.

EFF.MVZETTING

0 0 0 0 0 0 0 0 10 10 10

RF.EFF.GLG

3 3 3 3 6 3 3 9 3 3 3

RF.PAALFUND

WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062900 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901 WK062901

3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3

RISICO_NATUUR

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

RF.EFF.GLG

2 4 3 2 2 2 1 2 0 2 0

RF.GLG

3 1 2 6 4 6 4 7 0 4 0 4

F.STEDELIJKGROEN

3 1 1 2 2 5 1 4 0 2 0 19

RF.PARKEN

117 118 57 34 49 72 22 51 13 48 23 511

RF.FGROEN

120 119 59 36 51 77 23 55 13 50 23 530

Perc_water

5545 2600 1560 1630 3820 2845 240 2265 635 2205 1730 215

OPP_WATER

OPP_LAND

Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten Voorschoten

OPP_TOT

GM_NAAM

WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600 WK062600

AANT_INW

WK_CODE

SCHADE BEBOUWING

4,4 1,5 1,7 2,6 2,2 2,9 2,3 3,1 1,3 2,3 1,3

3,1 1,2 1,2 1,4 1,5 2,6 1,8 3,1 2,6 4,2 3,2

2,5 2,0 1,3 2,6 1,7 1,4 1,3 1,3 2,0 2,6 2,5 1,3 1,3 2,0 1,3 1,3 1,7 1,3 2,0 1,8 3,5

3,5 3,4 3,1 1,8 1,2 1,9 0,9 0,8 3,2 1,0 3,3 1,4 1,4 1,1 2,6 0,9 1,3 1,6 2,4 0,7 1,6

5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

Kenmerk

Bijlage 3

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Kaart Risico voor Vegetatie

Risico vegetatie

Legendvegetatie Risico Risico vegetatie

Laag Laag

Beperkt Beperkt Hoog Hoog

1.000

2.000 m

Opdrachtgever

Schaal

Gemeente Voorschoten

Status

1:45000

Project

Formaat

Projectnummer

Onderdeel

Datum 08-11-18 11:48

Tekeningnummer

Voorschoten en Wassenaar - Droogtestres

Get.

Gec.

FLN #

1266146

Zekeringstraat 43 g 1014 BV Amsterdam Telefoon (020) 606 32 22 Fax (020) 684 89 21

Esri Nederland & Community Maps Contributors 1266146_10002M.MXD

Kenmerk

Bijlage 4

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Kaart Risico Oppervlaktewater

Risico Oppervlaktewaterkwaliteit

Risico Oppervlaktewaterkwaliteit Laag

Beperkt

Legend Hoog

1.000

2.000 m

Opdrachtgever

Schaal

Gemeente Voorschoten

Status

1:45000

Project

Formaat

Projectnummer

Onderdeel

Datum 08-11-18 11:48

Tekeningnummer

Voorschoten en Wassenaar - Droogtestres

Get.

Gec.

FLN #

1266146

Zekeringstraat 43 g 1014 BV Amsterdam Telefoon (020) 606 32 22 Fax (020) 684 89 21

Esri Nederland & Community Maps Contributors 1266146_10002M.MXD

Kenmerk

Bijlage 5

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Kaart Risico voor Bebouwing

Risico bebouwing

Legendbebouwing Risico Risico bebouwing

Laag Laag

Beperkt Beperkt Hoog Hoog

1.100

Opdrachtgever

2.200 m

Schaal

Gemeente Voorschoten

Status

1:45000

Project

Formaat

Projectnummer

Onderdeel

Datum 08-11-18 11:31

Tekeningnummer

Voorschoten en Wassenaar - Droogtestres

Get.

Gec.

FLN #

1266146

Zekeringstraat 43 g 1014 BV Amsterdam Telefoon (020) 606 32 22 Fax (020) 684 89 21

Esri Nederland & Community Maps Contributors 1266146_10002M.MXD

Kenmerk

Bijlage 6

R001-1266146KTP-V01-lhl-NL

Risico Totaal

Legendtotaal Risico Risico totaal

Laag Laag

Beperkt Beperkt Hoog Hoog

1.000

2.000 m

Opdrachtgever

Schaal

Gemeente Voorschoten

Status

1:45000

Project

Formaat

Projectnummer

Onderdeel

Datum 08-11-18 11:48

Tekeningnummer

Voorschoten en Wassenaar - Droogtestres

Get.

Gec.

FLN #

1266146

Zekeringstraat 43 g 1014 BV Amsterdam Telefoon (020) 606 32 22 Fax (020) 684 89 21

Esri Nederland & Community Maps Contributors 1266146_10002M.MXD

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duivenvoorde&id=176cfa46-cbed-4fd0-b309-788b98f2a775