Informatiebrief 090 - Bijlage 1. Aanpak bestrijding energiearmoede Wassenaar

Bijlage 1. Aanpak bestrijding energiearmoede Zaaknummer: Documentnummer: Datum: Portefeuillehouders Onderwerp: Bijlage(n):

Z/22/069816 321187 18 oktober 2022 Wethouder Aart van Sloten Wethouder Caroline Klaver-Bouman Aanpak bestrijding energiearmoede -

In deze bijlage staat opgenomen welke regelingen en trajecten al lopen binnen de gemeente die direct en indirect bijdragen aan de bestrijding van de energiearmoede. Ook staan de maatregelen vanuit het Rijk toegelicht. Wat doet Wassenaar al? Regelingen en trajecten vanuit energietransitie Het verduurzamen van woningen en energiebesparend gedrag stimuleren zijn de belangrijkste maatregelen om energie te besparen. De gemeente heeft hierbij een stimulerende en faciliterende rol. Er lopen verschillende regelingen en trajecten in de gemeente die direct en indirect bijdragen aan het bestrijden van energiearmoede, welke hieronder zijn weergegeven. Voor de volledigheid worden ook enkele reeds beëindigde acties toegevoegd. •

Inwoners en bedrijven voorzien van kleine energiebesparende maatregelen (afgerond) In 2019 heeft de gemeente voor de Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) gelden ontvangen van het Rijk om huiseigenaren te helpen hun energiekosten te verlagen en woningcomfort te vergroten. De uitvoerende partij ‘Winst uit je Woning’ (WujW) heeft hiervoor vouchers verstrekt waarmee huiseigenaren kleine energiebesparende maatregelen (zoals ledlampen) konden aanschaffen. Een vergelijkbare regeling (de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen; RREW) is opgestart in 2021 en is enkele maanden geleden succesvol afgerond.

•

Acties buurtteams (afgerond) In Wassenaar zijn, samen met de partij Buurkracht, enkele duurzame buurtteams opgezet. Samen met deze buurtteams zijn in het verleden verschillende acties opgezet: o Inkoopacties voor zonnepanelen (2019-2020) o Inkoopactie voor isolatiemiddelen

•

Klimaattafel (lopend) De Klimaattafel van Wassenaar is een platform waar inwoners en gemeente (vier keer per jaar) samenkomen om te werken aan de verduurzaming van het dorp. Uit dit platform zijn al enkele concrete initiatieven voortgekomen, zoals de Wassenaarse Energie Coöperatie (WEC). De Klimaattafel kan als platform voor kennisdeling en initiatiefvorming een bijdrage leveren aan energiearmoede.

•

Inwoners voorzien van energieadvies (lopend) Voor alle energie-gerelateerde vragen heeft Wassenaar de uitvoerende partij Duurzaam Bouwloket in de hand genomen. Dit energieloket voorziet alle inwoners van Wassenaar van gratis advies over hun energie-gerelateerde vragen.

•

Nationale Duurzame Huizenroute (lopend) Gemeente Wassenaar is aangesloten bij de Nationale Duurzame Huizenroute. Op dit platform stellen inwoners hun verduurzaamde woning open voor andere dorpsgenoten om inspiratie op te doen voor het verduurzamen van een eigen woning. Zo kunnen inwoners in energiearmoede potentieel kennis opdoen om thuis energie te besparen.

Pagina 1 van 3

•

Warmtetransitie (lopend) Uit de Transitievisie Warmte is inwoners reeds een handelingsperspectief aangereikt voor het verduurzamen van de woning. Voor de periode tot 2030 gaat het dan hoofdzakelijk over reductie van aardgas door isolatie, hybride warmtepompen en lagetemperatuurverwarming en eventueel energiezuinige technische installaties.

Wat doet de gemeente voor huishoudens met (energie)armoede – sociaal domein Binnen de gemeente zijn heel veel partijen, professionals en vrijwilligers actief als het gaat om het ondersteunen van inwoners die te maken hebben met (energie)armoede. Zij bieden met elkaar een vangnet voor inwoners en zorgen er met elkaar voor dat mensen gepaste hulp krijgen. Hieronder zijn een aantal zaken uitgelicht. •

Vroegsignalering van schulden – Eerste Hulp Bij Geldzorgen (EHBG) Vroegsignalering is het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld krijgen van inwoners met financiële problemen. Op basis van signalen van zorgverzekeraars, energiebedrijven, woningverhuurders en drinkwaterbedrijven (de vaste lasten partners) benadert het team van EHBG inwoners met betaalachterstanden proactief om hen hulp aan te bieden. Hiermee wordt voorkomen dat achterstanden verder oplopen en zich ontwikkelen tot een problematische schuldsituatie.

•

Schuldhulpverlening (problematisch) voor particulieren en ondernemers Inwoners met problematische schulden kunnen terecht bij Kredietbank Nederland. Ondernemers bij Zuidweg & Partners. Hierbij gaat het om het oplossen van problematische schulden. De verwachting is dat meer huishoudens en ondernemers een beroep zullen doen op de gemeentelijke schuldhulpverlening. Gemeenten krijgen daarom aanvullende middelen om meer mensen schuldhulpverlening te kunnen aanbieden (Prinsjesdag, koopkrachtreparatie).

•

Schuldhulpverlening bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR) / Geldfit.nl Wassenaar is aangesloten bij de Nederlands Schuldhulproute (NSR) / Geldfit.nl Geldfit is dé plek voor tips en informatie over geld en wordt gemaakt door Stichting NSR. De route is een samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en schuldhulporganisaties. De gemeente probeert inwoners in een vroeg stadium te bereiken en hen te activeren om op Geldfit.nl een eenvoudige test te doen. Na het invullen van de test krijgen inwoners een advies op maat. Afhankelijk van het testresultaat wordt alleen hulpaanbod getoond dat het best bij iemand past. Om mensen bij passende hulp uit te laten komen, werkt de NSR met vier afslagen: van online zelfhulp, een digitale vrijwilliger (‘buddy’), een lokale vrijwilliger van bijvoorbeeld SchuldHulpMaatje of schuldhulpverlening via de gemeente. Naast het invullen van de test op Geldfit.nl of Geldfit Zakelijk kunnen mensen telefonisch contact zoeken met 08008115. De mensen aan de telefoon luisteren, adviseren en wijzen de hulpvrager rechtstreeks door naar de juiste hulp. Op geldfit.nl/energie kunnen inwoners snel en overzichtelijk informatie vinden hoe zij om kunnen gaan met de gestegen energieprijzen.

•

Extra inzet sociaal raadsvrouw (wens is meegenomen in de begroting) Het doel van sociaal raadswerk is dat alle inwoners van Wassenaar laagdrempelig, dichtbij en kosteloos toegang hebben tot recht. De sociaal raadsvrouw biedt inwoners praktische ondersteuning en onafhankelijk sociaaljuridisch advies over wetten, regelingen en voorzieningen. Er wordt nauw samengewerkt met andere partners in Wassenaar.

•

Continueren armoederegisseur (wens is meegenomen in de begroting) De armoederegisseur neemt regie op het aanbod voor armoedebestrijding en zorgt dat dit goed op elkaar wordt afgestemd. Ze stimuleert de samenwerking in het veld en is nauw betrokken bij de vroegsignalering.

Maatregelen vanuit het Rijk Het Rijk heeft een pakket aan maatregelen genomen – of in voorbereiding – om te voorkomen dat huishoudens in onoverkomelijke financiële problemen terechtkomen. Hieronder een korte opsomming van deze maatregelen: 1. Het verlagen van belastingtarieven op energie, benzine en diesel. Vanaf 1 april 2022 heeft het kabinet de belasting voor benzine, diesel en LPG verlaagd om de stijging van de energieprijzen te vergoeden. De belastingverlaging wordt verlengd tot en met 30 juni 2023. In de tweede helft van 2023 gaat het tarief weer langzaam omhoog.

Pagina 2 van 3

Daarnaast is het btw-tarief voor energie tijdelijk verlaagd. In de periode van 1 juli 2022 tot en met december 2022 geldt tijdelijk het 9% tarief voor energie. 2. De energietoeslag Een eenmalige uitkering van 1300 euro (in eerste instantie 800 euro en per 1 juli 2022 verhoogd met 500 euro). Mensen die een inkomen ontvangen tot 120% van het sociaal minimum komen in aanmerking voor de toeslag. In Wassenaar hebben tot nu toe 380 huishoudens de toeslag op basis van ambtshalve uitbetaling automatisch ontvangen. Daarnaast zijn er 553 aanvragen binnengekomen, waarvan er 411 zijn afgehandeld en 273 zijn toegekend en uitbetaald. Daarnaast komt er geld in 2023 beschikbaar om aan huishoudens die leven van 120% van het minimumloon nogmaals 1300 euro uit te keren. Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, wordt gemeenten de mogelijkheid geboden om 500 euro hiervan al in 2022 uit te keren. Het kabinet stelt een bedrag van 35 miljoen beschikbaar in 2022 voor individuele studenten die als gevolg van de energieprijzen in ernstige financiële problemen komen. De wijze van toekenning, gestelde voorwaarden en de verdeling van de middelen wordt nog verder uitgewerkt. Over deze uitwerking worden gemeenten nader geïnformeerd door de minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen in samenspraak met de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

De nadere uitwerking en informatie wordt nauwlettend gevolgd en indien de uitwerking daar aanleiding toe geeft, zal worden bezien of een aanpassing van het beleid noodzakelijk is. Op dit moment biedt het beleid van de energietoeslag ruimte om via de hardheidsclausule op basis van individuele omstandigheden de toeslag toe te kennen aan studenten. 3. Tweemaal de Specifieke Uitkering Energiearmoede (SPUK) en gelden voor het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Met de twee SPUK middelen samengenomen heeft Wassenaar € 370.874,- ontvangen. Deze middelen zijn bedoeld om energiearmoede te bestrijden, maar mogen niet direct aan de inwoners worden uitgekeerd. Naast de SPUK middelen zijn ook gelden van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) door het Rijk toegekend. Deze kunnen eveneens aan de aanpak energiearmoede besteed worden. Afgaand op de voorlopige begroting lijken de SPUK middelen echter voldoende voor de bekostiging van de aanpak energiearmoede. Voornemens is daarom de middelen vanuit het NIP (€ 148.615,-) aan te wenden voor meer substantiële verduurzamingsmaatregelen bij inwoners. Hieronder kunnen duurdere isolatiemaatregelen vallen waardoor grotere sprongen in energielabels bij woningeigenaren gemaakt kunnen worden. Met een dergelijke ondersteuning zijn woningeigenaren meer geholpen en sluit dit eveneens aan bij de CO2reductiedoelstellingen van de gemeente. 4.

Het tijdelijke prijsplafond energie. Vanaf 1 januari 2023 geldt een prijsplafond op energie voor alle huishoudens en andere kleinverbruikers. Voor gas wordt het maximale tarief € 1,45 per kuub tot een verbruik van 1.200 kuub. Voor elektriciteit wordt het maximale tarief verlaagd tot € 0,40 per KWh en het maximale verbruik verhoogd tot 2.900 kWh. Voor het energieverbruik boven het plafond betalen huishoudens en andere kleinverbruikers het tarief zoals opgenomen in het energiecontract. Om huishoudens begin deze winter al te helpen ontvangen huishoudens en andere kleinverbruikers in november en december een vaste korting van € 190 per maand op de energierekening. Deze compensatie wordt verrekend via de energieleveranciers. 5. Noodfonds Rijksoverheid en energieleveranciers. Er een gezamenlijk noodfonds van de overheid en energieleveranciers waarmee moet worden voorkomen dat kwetsbare huishoudens met een betalingsachterstand te grote schulden opbouwen. Mensen moeten perspectief houden op een schuldenvrije toekomst. Daarom moet de gemeentelijke schuldhulpverlening hen hulp kunnen (blijven) bieden. Het kabinet wil zoveel mogelijk voorkomen dat schuldregelingen worden opgezegd wanneer mensen niet langer aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen.

Pagina 3 van 3