Bijlage 3. Onderzoek Toekomst Weekmarkt Wassenaar
Tekst van het document
Onderzoek weekmarkt Wassenaar Onderdeel van de Economische Visie 2025
Inhoud INLEIDING ......................................................................................................................... 3 HUIDIGE STATUS ................................................................................................................ 4 VERBETERINGEN WEEKMARKT .............................................................................................. 5 Sociale cohesie stimuleren ................................................................................................. 5 Marktverordening/marktgeldenverordening Wassenaar 2015.................................................. 5 Faciliteiten ....................................................................................................................... 6 Promotie ......................................................................................................................... 7 Palen: afsluiting en veiligheid ............................................................................................. 7 Parkeren.......................................................................................................................... 8 Parkeerverbodsborden.......................................................................................................
9 ENQUÊTE .......................................................................................................................... 10 Voorstellen ........................................................................................................................ 13 BIJLAGE ............................................................................................................................ 14 OVERZICHT WEEKMARKT ................................................................................................. 14 OVERZICHT EVENEMENTEN .............................................................................................. 15
INLEIDING De weekmarkt in Wassenaar wordt georganiseerd op het parkeerterrein aan de Kerkhoflaan en vindt elke dinsdag plaats van 9.00 tot 16.00 uur. De weekmarkt wordt voornamelijk bezocht door ouderen die de markt ook als sociale ontmoetingsplek zien. De marktlocatie is gelegen tussen de bomen, heeft een mooie uitstraling en wordt ook bezocht door inwoners uit de regio. Daarnaast voorziet de markt in bepaalde producten en de kooplieden hebben deskundigheid over deze producten die je minder snel in de winkel ziet. Daarom is het een goede zaak om de weekmarkt te behouden. De gemeente Wassenaar wil dan ook samen met de marktkooplieden en de inwoners een visie voor de weekmarkt opzetten om deze weekmarkt op deze locatie ook de komende jaren te kunnen garanderen. De vraag is “hoe kan de weekmarkt van Wassenaar ook de komende 10 tot 15 jaar op deze plek blijven functioneren als weekmarkt, rekening houdend met de ontwikkelingen in de maatschappij in de komende jaren”?”. Eerst wordt de huidige status van de weekmarkt omschreven en wordt verder gekeken naar hoe de markt in de meest ruime vorm nog verder verbeterd kan worden. De visie voor de weekmarkt zal als basis dienen voor het nemen van besluiten. Het is een startpunt om de weekmarkt meer toekomstbestendig te maken.
Om een indruk te krijgen van de sfeer en beleving van de markt zijn in de bijlage foto’s van een aantal individuele marktkooplieden gevoegd. De evenementen die ook van het terrein gebruik maken staan ook in de bijlage.
1. Locatie markt Kerkhoflaan Door omstandigheden zoals corona en de afwezigheid van de (inhuur)marktmeester is er weinig aandacht geweest voor en geïnvesteerd in de markt: helaas is er ook sprake van een terugloop in het aantal kooplieden, met name het aanbod van non-foodproducten loopt terug. Hoe kun je ervoor zorgen dat de weekmarkt in ieder geval stabiel blijft? Er wordt eerst gekeken naar de status van de markt en daarna wat de gemeente kan doen om de weekmarkt verder in stand te houden en zelfs te verbeteren.
HUIDIGE STATUS Op dit moment zijn er 21 kooplieden met de volgende producten, te verdelen onder de volgende branches.
Branche
Aantal
AGF
3
Kleding
3
Bloemen planten
2
Kaas
2
Noten, zuidvruchten, delicatessen
2
Loempia’s
1
Koffie/thee
1
Poelierwaren
1
Vis
1
Vlees
1
Brood
1
Sieraden
1
Het totale aantal m1 verkoop is 142 m1 en het aantal beschikbare plaatsen (uitgaande van een kraan van 4 meter) is 44 stuks. Er is een sterke terugval van het aantal non-foodproducten waarneembaar, dit is voornamelijk te wijten aan het feit dat meer mensen online bestellen. Marktkraamverhuurder Robert Bol plaatst zo’n 15 tot 20 kramen en het eigen materiaal (verkoopwagens) bedraagt 10.
VERBETERINGEN WEEKMARKT Met de volgende (kleine) verbeteringen wordt verwacht dat zij de weekmarkt toekomstbestendiger zal maken.
Sociale cohesie stimuleren De steeds veranderende behoeften van mensen vragen aanpassing aan de weekmarkt. De weekmarkt heeft onder andere als kenmerk dat het een ontmoetingsplaats is voor veel mensen. Er zijn kwalitatief goede producten te vinden. Mensen komen naar de markt voor een praatje, ontmoeten elkaar en zorgen zo voor meer samenhang in het dorp. Het zou een verlies zijn als dit in de toekomst verdwijnt. De weekmarkt is niet alleen een plek waar men producten koopt, maar is ook een plek waar men elkaar ontmoet. Door het toestaan en vanuit de gemeente stimuleren van terrassen op de markt zal deze aantrekkelijker worden omdat bezoekers (met name de ouderen) hier even kunnen zitten met een kopje koffie. Het voorstel is de verordening hierop aan te passen.
Marktverordening/marktgeldenverordening Wassenaar 2015 De gemeente heeft twee verordeningen die van toepassing zijn op de weekmarkt, te weten de Marktverordening plus het bijbehorende inrichtingsplan (beiden 2015) en de Verordening op de heffing en de invordering van marktgeld gemeente Wassenaar 2025. Bij de verordening hoort een inrichtingsplan op basis waarvan de indeling van de kramen plaatsvindt en wordt bepaald hoeveel standplaatsen van een bepaalde branche beschikbaar zijn. Hiermee ontstaat een gevarieerd aanbod en wordt (te grote) concurrentie onderling voorkomen. Het inrichtingsplan uit 2015 is gebaseerd op 87 plaatsen, door de trend (waarbij er meer via internet gekocht wordt en de coronaperiode ook een rol heeft gespeeld) is het aantal plaatsen afgenomen naar 44 waardoor de branchering ook naar verhouding moet worden aangepast. De branchering zelf is ook verouderd, er zijn immers trendgevoelige producten tegenwoordig en er zijn bepaalde producten “uit de markt” verdwenen. Opvallend genoeg blijft de food zoals brood, kaas, vlees etc. goed in de markt liggen, maar het aanbod van non-foodproducten wordt telkens minder. Als er een plaats vrijkomt, wordt aan de hand van de wachtlijst gekeken naar wie er volgens de brancheringslijst in aanmerking komt voor dezelfde branche.
De brancheringslijst sluit niet meer aan op de praktijk, waardoor er juridisch gezien een afwijking ontstaat. Het is nodig om het tij te keren en de weekmarkt aantrekkelijk de houden voor zowel de bezoeker als de huidige en hopelijk ook toekomstige marktlieden. Het voorstel is om te onderzoeken of in de marktgeldenverordening een regel opgenomen kan worden waarbij nieuwe marktlieden bijvoorbeeld een instaptarief of een korting kunnen krijgen op hun marktgelden. Een gemeente die dit al doet is Bodegraven- Reeuwijk, waar de weekmarkt ook op dinsdag is: -
Nieuwe ondernemersregeling: alleen voor nieuwe ondernemers op de markt is er een nieuwe ondernemersregeling ‘3 maanden = 2 maanden’. In afwijking van artikel 7 wordt het marktgeld bij vooruitbetaling betaald. Er vindt geen restitutie van het marktgeld plaats als gedurende de startperiode van 3 maanden geen standplaats wordt ingenomen. (bron Bodegraven- Reeuwijk)
De huidige situatie vraagt om meer flexibiliteit zodat er ingespeeld kan worden op verschil in seizoenen en veranderingen/trends in de weekmarktbranche. Het voorstel is om de beide verordeningen en het inrichtingsplan indien nodig te actualiseren.
Faciliteiten Voor de weekmarkt en de kooplieden zijn de volgende faciliteiten beschikbaar: •
Een marktmeester
•
Electrakasten die met een app (stroomkast) gebruikt kunnen worden
•
Een keetwagen inclusief toiletvoorzieningen en onderkomen marktmeester. De marktmeester ontvangt hier de kooplieden voor een praatje en doet hier de administratie
•
Watervoorziening
De keetwagen moet vervangen worden. Voor 2025 staat een (algemene) openbare toiletvoorziening in de planning. De marktkooplieden en bezoekers aan de markt kunnen hier gebruik van maken. Omdat de marktmeester ook een onderkomen nodig heeft is een offerte opgevraagd voor de aanschaf van een nieuwe keetwagen (zonder toiletvoorziening). De offerte bedraagt op dit moment € 10.584,-. Dit wordt door APV meegenomen in de Voorjaarsnota 2025. De voorzieningen, zoals de keetwagen, de electrakasten en de watervoorziening worden ook gebruikt voor evenementen die op het terrein plaatsvinden. De bedoeling is dat het terrein als evenementenlocatie in het evenementenbeleid wordt opgenomen. Zo kan de nieuwe keetwagen ook gebruikt worden als onderkomen voor de EHBO’ers voor evenementen. Ook de inzet van de wagen, die verplaatsbaar is, voor evenementen op andere locaties wordt onderzocht. De keetwagen is van groot belang voor de markt en voor de evenementen. Voor de electrakasten geldt dat het middenterrein niet voldoende wordt voorzien van elektra, hier staan geen kasten. Voorstel: Onderzoeken of het mogelijk is daar een electrakast te plaatsen t.b.v. het middenterrein. Dit wordt door de beheerder VRI/OV van Beheer en Vastgoed uitgezocht.
2. Huidige marktkeet doet dienst als onderkomen marktmeester en toiletvoorziening, maar is sterk verouderd
3. Eén van de electrakasten op het terrein met aan de buitenzijde elektra-aansluitingen
Promotie Op dit moment wordt de weekmarkt nu ruim een jaar (bijna) wekelijks gepromoot via de digitale gemeentelijke borden. Dit wordt door de kooplieden gewaardeerd. Het voorstel is om dit verder uit te breiden door vaste borden rond het terrein te plaatsen met de tekst dat er op dinsdag weekmarkt is. De voorkeur heeft het plaatsen van een aantal verwijzingsborden. Op die manier wordt verwacht dat er meer bezoekers naar de markt zullen komen. Het voorstel is om dit verder te onderzoeken en hierbij de samenwerking met de kooplieden te zoeken. Daarnaast wordt onderzocht of de promotie van de weekmarkt op een andere manier kan worden gedaan, al dan niet in samenwerking met het Centrummanagement en hoe dit gefinancierd kan worden.
Palen: afsluiting en veiligheid Het terrein waarop de weekmarkt wordt gehouden is een parkeerterrein voor zogenaamd langparkeren voor met name de centrumbezoekers. De toegangsweg bij de Kerkhoflaan wordt op maandagmiddag opengezet door het verwijderen van de twee palen zodat de kooplieden het terrein vroeg in de ochtend op dinsdag kunnen bereiken. Dinsdagmiddag na de markt worden de palen teruggeplaatst. De palen voldoen echter op dit moment niet; met name het verwijderen van de palen is geen makkelijke opgave en verwijderde palen “verdwijnen”. Het plaatsen van inzinkbare palen zou dit kunnen oplossen. In verband met de veiligheid van de markt en evenementen zou men kunnen denken aan het rondom plaatsen van inzinkbare palen die omhooggaan als er activiteiten op het terrein zijn. Bij een veranderde maatschappij waarbij ook Nederland te maken krijgt met dreiging het terrein wordt afgesloten om te voorkomen dat kwaadwillende het terrein oprijden. Eerder is dit gebeurd met voertuigen (kindervrijmarkt Koningsdag).
Het voorstel is om het plaatsen van inzinkbare palen verder te onderzoeken en de noodzakelijkheid van het rondom plaatsen van de palen hierin mee te nemen.
Parkeren Voldoende parkeerplekken voor de bezoekers en kooplieden van de markt is van groot belang. Op dit moment wordt er geparkeerd op het Berkheiveld, maar ook in de berm van de Kerkhoflaan. Dit is in strijd met de gemeentelijke regels. Het Berkheiveld heeft namelijk niet de bestemming parkeren en ligt in Beschermd Dorpsgezicht. Parkeren past hier niet in. Er is dus sprake van een gedoogconstructie. Het advies van team Economische Zaken luidt: “Als we deze gedoogconstructie stoppen betekent dit dat tijdens marktdagen dat zowel bezoekers als wellicht ook marktkraamhouders hun voertuig er niet mee kunnen parkeren. Dat maakt de markt voor zowel bezoekers als kraamhouders minder aantrekkelijk en “Daarom zou mijn advies zijn om de gedoogconstructie niet op te heffen maar te laten bestaan en waar mogelijk zelfs te formaliseren. Als ik mij niet vergis is de mogelijkheid om op het grasveld te parkeren meegenomen in de evenementennota die in de maak is. Stoppen we hiermee dan moeten we de conceptevenementennota aanpassen. Uiteraard is dat geen reden om (niet) te stoppen met de gedoogconstructie. De gevolgen voor de markt, voor evenementorganisatoren èn omwonenden wel”. Naast het Berkheiveld ligt een parkeerplaats waar de blauwe zone geldt (zie foto). Hier kan ook door bezoekers aan de markt worden geparkeerd. Een probleem is dat hier ook (langdurig) wordt geparkeerd (zgn.
doordraaien) waardoor het gebruik voor bezoekers aan de markt beperkt is.
4. Parkeerterrein bij Berkheiveld “blauwe zone”. Het voorstel is te onderzoeken of het parkeren op het Berkheiveld geformaliseerd kan worden. Daarbij kan bijv. een deel worden verstevigd met groentegels. Het voorstel is om de berm bij de toegangsweg af te bakenen zodat hier parkeren wordt voorkomen. Het parkeren op het parkeerterrein naast het Berkheiveld moet geïnventariseerd worden op “doordraaien”, zo nodig moet hier worden gehandhaafd.
Parkeerverbodsborden De parkeerverbodsborden waren tot half februari 2025 onvolledig. Daarna is de tekst aangepast met “in verband met weekmarkt op dinsdag” daardoor is het nu duidelijk dat men niet mag parkeren omdat er markt is. Mooie bijkomstigheid is dat de markt op deze manier ook wordt gepromoot.
5. Parkeerverbodsbord
ENQUÊTE Tussen 14 januari en 31 januari hebben de standhouders van de weekmarkt een enquête ingevuld. Van de 20 standhouders hebben er 12 de vragenlijst ingevuld.
1. Hoeveel jaar staat u al op de weekmarkt
2. Hoeveel jaar verwacht u nog op de markt in Wassenaar te staan?
De antwoorden bij de categorie anders betroffen standhouders die langer dan 10 jaar op de weekmarkt in Wassenaar verwachten te blijven staan. Degene die nog maar twee tot vijf jaar op de markt verwachten te staan gaven als reden op dat hij/zij de pensioengerechtigde leeftijd nadert (2) en één gaf aan dat de lage omzet de reden is om te overwegen niet meer op deze markt te staan.
3. Welk cijfer zou u de omzet in op de marktdag in Wassenaar geven? 4
3
3
2
2
1
1
2
2
1
1
0 4
5
5,5
6
7
8
Overig
Gemiddeld geven de standhouders de omzet op de markt van Wassenaar een 6,2. Uit het onderzoek is niet naar voren gekomen of er een verschil zit tussen de food en non-food kramen.
4. Mist u producten of branches op deze markt? Sokken, ondergoed, non-food en snoep worden gemist. Toch geven 5 standhouders aan dat ze niks missen en ze geven aan dat de markt al gevarieerd genoeg is.
5. De markt heeft een vaste indeling. Hoe tevreden bent u over deze indeling? 8 van de 11 standhouders vindt de marktindeling goed zoals deze is. Een aantal opmerkingen: Ik vind de indeling prettig. Iedereen heeft een vaste plek waardoor klanten je makkelijk kunnen vinden. Het is netjes verdeeld. Beiden kanten hebben van alles wat.
Prima, zeker als iedereen er is Nee we hadden een paar jaar geleden een nieuwe opstelling gemaakt dat de markt wat smaller werd en als er een van de kooplui niet was dat we wat konden inschuiven dat het gezelliger oogde. Maar dat is toen weer teruggedraaid omdat de stormputten van een kraam niet goed zat en er een kraam omwaaide. Maar zag er toen wel veel gezelliger uit. Want er wil nog wel eens een aantal van de non-food niet aanwezig zijn. Ivm met slecht weer of een ziekte.
.
6. Als de markt opnieuw ingedeeld zou worden, wat zou u dan anders willen? 10 van de 12 standhouders hebben deze vraag beantwoord, waarvan er 6 aangeven dat er niks veranderd hoeft te worden. Degene die wel veranderingen willen geven het volgende aan: -
Der marktkooplieden die altijd komen bij elkaar zetten. Iets compacter. Een ruimere toegang tot mijn marktkraam zou heel fijn zijn. Nu moet ik al om 7.15 op de markt gaan anders kom ik niet bij mijn kraam Veel dichter op elkaar en geen tussenruimte, misschien in een rondje.
7. Op dit moment wordt de markt niet gepromoot. Moet de markt meer gepromoot worden (digitaal, in de krant)? Alle standhouders willen graag dat de markt meer gepromoot wordt. Zowel in de krant als op social media. Ook wordt er geopperd om bijvoorbeeld in de krant van Katwijk en Noordwijk te adverteren. Een gezamenlijke facebook of ander social media worden ook geopperd. Een eigen facebook of social mediakanaal hebben slechts 2 standhouders. De andere doen op dit moment geen actieve promotie.
8. Tips en/of opmerkingen
-
-
-
De markt tot 16.00 uur, zoals het een paar jaar geleden was. Niet voor 15.00 uur wegrijden met de verkoopwagens. De plek van de markt is dusdanig gelegen dat het afgelegen is en de mensen dus speciaal voor de markt naar deze plek toe komen. Als de markt op een plek wordt gehouden waar zowel winkels en de markt zijn is het een extra trekker waardoor de mensen naar de markt gaan en naar de winkeliers komen. Het betekent nu dus dat er een hoop mensen misgelopen worden en dat er voor beide geen versterkende werking is. Op mijn overige markten zie ik altijd de winkels gecombineerd met de markt en dat levert veel meer stabiliteit op. Markt verplaatsen naar centrum. Misschien andere locatie, meer in het centrum. Om misschien meer kooplui aan te trekken een advertentie plaatsen in de koopman. Het vakblad van de ambulante handel. Met bijvoorbeeld het eerste half/heel jaar gratis staan. En dan wel regeltjes opstellen dat ze wel altijd aanwezig moeten zijn op vakantie en ziekte of iets dergelijks. Probeer de markt te verplaatsen naar de Luifelbaan.
Voorstellen Wat Verordening actualiseren
Inhoud Toestaan en stimuleren van terrassen op de markt
Verordening Marktgelden
Onderzoeken of in de marktgeldenverordening een regel opgenomen kan worden waarbij nieuwe marktlieden bijvoorbeeld een korting kunnen krijgen op hun marktgelden.
APV en JZ
Markt verordening
De verordening indien nodig aanpassen en inrichtingsplan incl. branchering actualiseren Nieuwe keetwagen (zonder toiletvoorziening).
APV, JZ en EZ
Faciliteiten
Faciliteiten
Budget
€ 10.584 Dit wordt reeds meengenomen in de Voorjaarsnota
Actiehouder EZ APV betrokken
APV
Onderzoeken of het mogelijk is een Electra kast te plaatsen t.b.v. het middenterrein. Promotie verder te onderzoeken en hierbij de samenwerking met de kooplieden en het centrummanagement te zoeken.
Beheer en Vastgoed => Beheerder VRI/OV
Palen, afsluiting en Veiligheid
Het voorstel is om het plaatsen van inzinkbare palen verder te onderzoeken en de noodzakelijkheid van het rondom plaatsen van de palen hierin mee te nemen.
APV en Beheer openbare ruimte
Parkeren
Onderzoeken of het parkeren op het Berkheiveld geformaliseerd kan worden. Daarbij kan bijv. een deel worden verstevigd met groentegels. Het voorstel is om de berm bij de toegangsweg af te bakenen zodat hier parkeren wordt voorkomen. Het parkeren op het parkeerterrein naast het Berkheiveld moet geïnventariseerd worden op “doordraaien”, zo nodig moet hier worden gehandhaafd.
APV – Handhaving en Verkeer en Beheer & Vastgoed
Promotie
APV, EZ en Communicatie
BIJLAGE OVERZICHT WEEKMARKT
OVERZICHT EVENEMENTEN
Berkheifestival 2023
Koningsdag 2023