Bijlage 3 - Knoppen A-N 3.0

Bijlage 3 Knoppen A-N Thema 1 Toegang en instroom A. Join US Naam knop Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering

Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Join US Nieuw Opzetten van 2 groepen voor jongeren met chronische eenzaamheid, ter voorkoming van ergere problematiek (bijv. verslaving of depressie) en versterken weerbaarheid, i.s.m. Join Us en het jongerenwerk. Totaal bereik is circa 40 jongeren per jaar. Vanaf 2022  € 9.500 per jaar voor opleiding jongerenwerkers en licenties e.d.  8 uur per week inzet jongerenwerk, dit kan binnen de huidige subsidie maar betekent wel dat er andere prioriteiten aangegeven moeten worden, kosten 0.25 fte jongeren werk zijn ongeveer €15.000 Voor 2021 is subsidie toegekend door het ministerie van VWS. Er wordt een besparing verwacht door:  Minder instroom in jeugdhulp door snelle signalering en preventieve hulp  Kortere jeugdhulp trajecten omdat professionals die jongeren al onder begeleiding hebben hen eerder durven los te laten  Sterkere, meer weerbare burgers met een goed sociaal netwerk op latere leeftijd minder aanspraak op sociale voorzieningen maken  Jongerenwerkers breder worden opgeleid en kunnen deze kennis en vaardigheden ook in hun werk met andere jongeren toepassen. 2021 De eenzaamheid van de jongere wordt gesignaleerd en opgevangen binnen het project, de sociale redzaamheid neemt toe en de eenzaamheid neemt af. Jongere zal beter functioneren binnen het gezin. Meer gelukkige, zelfredzame burgers, minder schooluitval, minder of kortere aanspraak op jeugdhulp.

B. Jeugdledensubsidie Naam knop Bestaande maatregel Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Beëindiging jeugdledensubsidie De gemeente Wassenaar verstrekt een subsidie voor het aantal jeugdleden dat een sportclub of vereniging heeft. De verenigingen en sportclubs ontvangen extra middelen per jeugdlid om zo de doelgroep jeugd te kunnen bedienen. € 30.000 Stop Beëindigen jeugdledensubsidie € 30.000 2022 Wanneer hierdoor de contributie omhoog gaat kan dit leiden tot minder sportende jongeren, want niet goed is voor de gezondheid. Het activiteitenniveau voor jeugdigen daalt mogelijk bij deze verenigingen. Het activiteitenniveau voor jeugdigen daalt mogelijk bij deze verenigingen.

1

C. Diensten schooladviesdienst door onderwijs laten financieren Naam knop Bestaande maatregel

Doel bestaande maatregel

Huidige kosten Type knop Omschrijving knop

Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Diensten schooladviesdienst door onderwijs laten financieren De School Advies Dienst (SAD) Wassenaar biedt ondersteuning bij onderwijsgerichte problematiek in de ontwikkeling van de leerling. De SAD is uniek in Nederland en biedt goede resultaten in de aansluiting en afbakening onderwijs en jeugdhulp in Wassenaar. Vanuit de Tweede Kamer is interesse in het concept van de SAD. De SAD heeft een sterke positie in het lokale jeugdhulpveld, waardoor onderwijs en jeugdhulp goed op elkaar aansluiten.  Leerlingen worden door inzet van de SAD tijdig en vakkundig geholpen bij achterstanden in de (schoolse) ontwikkeling  Leerkrachten ontvangen ondersteuning waar zij dat nodig hebben. Bijvoorbeeld over hoe om te gaan met leerlingen met ontwikkelingsproblematiek, zodat deze niet hoeven uit te wijken naar speciaal onderwijs, maar ook biedt de SAD remedial teaching en ondersteunt zowel leerling als school bij dyslexie. €350.000,Minder Onderzoeken welke werkzaamheden ook onder het onderwijs zouden kunnen vallen en daarmee niet langer onder jeugdzorg gefinancierd hoeven te worden. € 55.000 2022 Bij het wegvallen van een deel van de werkzaamheden van de SAD is de prognose dat meer jeugdigen gebruik zullen maken van tweedelijns jeugdhulp en er veel expertise verloren gaat, waardoor de kans toeneemt dat onderwijsgerichte ondersteuning vanuit jeugdhulp geboden wordt.

De relatie met de SAD en onderwijs kan een klap oplopen omdat zij net een convenant hebben afgesloten met de gemeente. Doordat de SAD heel veel expertise in huis heeft kan deze makkelijk worden ingezet en hoeft nu juist niet uitgeweken te worden naar de duurdere professionals binnen de jeugdhulp. Idem als effect jeugdige en gezin Idem als effect jeugdige en gezin Nog niet bekend.

D. Besparen op jongerenwerk Naam knop Bestaande maatregel

Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop

Pagina 2 van 12

Besparen op jeugdwerk Het jongerenwerk signaleert hangjongeren in de wijken, biedt voorlichting, organiseert activiteiten, coacht, zorgt voor een preventief aanbod, gericht op talentontwikkeling voor alle jongeren van Wassenaar en voorkomen van criminaliteit. Tot en met het derde kwartaal van 2020 heeft jongerenwerk, ondanks corona:  21 jongeren individueel gecoacht  300 jongeren op scholen bereikt met voorlichting  300 jongeren gesproken (ambulant contact)  18 meiden bereikt met het meidenwerk  Signaalfunctie  Voorkomen criminaliteit €290.000,Minder

Omschrijving knop Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Verlagen van het bedrag met € 100.000 en daarmee het herprioriteren van activiteiten. € 100.000 Afhankelijk van mogelijkheden doorbreken huidige subsidie Minder laagdrempelige aanspreekpunten voor jongeren met vragen, hierdoor zullen problemen verergeren voordat er hulp gezocht wordt. (Meer) uitval van jongeren op school. Vanuit jeugdhulpprofessionals wordt momenteel al behoefte aan meer inzet van jongerenwerk gesignaleerd. Druk op de openbare orde en veiligheid (overlast op straat), meer gebruikmaking van andere voorzieningen op korte termijn zoals jeugdhulp, jeugdreclassering en op langere termijn op participatiewetgeving (wegens hogere uitval van onderwijs). Door het verminderen van het preventieve aanbod kunnen de kosten op lange termijn oplopen. Onbekend.

E. Besparing op Halt Naam knop Bestaande maatregel Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Besparing op halt Halt levert drugs- en criminaliteitspreventie op scholen Preventie en vroegsignalering €15.000,- (o.v.b. omdat onderzocht moet worden of de haltafdoeningen daadwerkelijk gestopt kunnen worden). Stop Stoppen subsidie halt € 15.000 Afhankelijk van mogelijkheden doorbreken huidige subsidie Er zijn geen alternatieve afdoeningen voor kinderen die te maken hebben met politie. De bezuiniging heeft mogelijk nadelig effect op preventie en andere terreinen, zoals de openbare orde en veiligheid. Zie effecten Onbekend

F. Gebruik van afwegingskader voor zorginzet intensiveren Let op: in bijlage 1, punt 5 wordt specifiek voor het onderwijs ingegaan op dit thema. Onderstaande maatregel richt zich op het brede jeugdveld. Naam knop Bestaande maatregel

Doel bestaande maatregel

Pagina 3 van 12

Gebruik van afwegingskader voor zorginzet. Dit hangt samen met normalisering/manifest van Delft van wat netwerk kan opvangen Uit de Jeugdwet volgt dat een gemeente geen jeugdhulp hoeft te verstrekken voor zover de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige of zijn ouder(s) toereikend zijn (artikel 2.3 lid 1 Jeugdwet). Hieronder valt ook de gebruikelijke zorg: zorg die verwacht mag worden van de ouders/verzorgers. Op dit moment zijn de basis-afwegingen zoals genoemd in de Jeugdwet opgenomen in de verordening en de beleidsregels. Van de lokale toegang (inclusief huisartsen en GI’s) wordt verwacht dat op basis van hun eigen beroepsnormen minimaal deze afwegingen worden toegepast. Het gebruik van een afwegingskader kan medewerkers in de toegang helpen om te bepalen wat de jeugdige en het gezin zelf kunnen doen (gebruikelijke

Huidige kosten Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij Risico’s

hulp, inzet netwerk) en wat er noodzakelijk is om vanuit jeugdhulp te bieden (vrij toegankelijke en geïndiceerde jeugdzorg). Uitvoeringskosten Meer In samenwerking met alle verwijzers (toegang lokaal, huisartsen, GI, scholen) wordt een afwegingskader voor Wassenaar opgesteld. Doel is om alle verwijzers met dit kader te laten werken om zo uniform mogelijk een afweging te kunnen maken voor het al dan niet inzetten van jeugdhulp. Met andere woorden: of de jeugdige nu aanklopt bij de huisarts, de SAD, het CJG of de gemeente: iedereen wordt op gelijke wijze beoordeeld. Door de uniforme werkwijze worden kinderen minder verwezen naar geïndiceerde jeugdzorg en er wordt meer ingezet op lichtere, minder kostbare voorzieningen en/of lichtere trajecten binnen de geïndiceerde zorg. Bijvangst is ook dat de samenwerking tussen alle partijen verbeterd kan worden (“kennen en gekend worden”). Inzet ambtenaren en daarmee het maken van keuzes in de prioriteiten. Zolang er nog ruimte zit in het verbeteren van de lokale toegang, kan een afwegingskader bijdragen aan het voorkomen en verlagen van de instroom in de geïndiceerde jeugdhulp en daarmee het verlagen van de kosten. Het percentage van het aantal kinderen in zorg neemt op deze manier af.

Direct Alle verwijzers werken op dezelfde wijze en bij iedere jeugdige en zijn gezin wordt een goede beoordeling gemaakt van de eigen kracht, de mogelijkheden van het inzetten van eigen familie en vrienden en het nut en de noodzaak om eventueel geïndiceerde jeugdzorg in te zetten. Waar nodig wordt ondersteuning geboden om de jeugdige en zijn gezin te helpen bij het inzetten van de eigen kracht. Zie effect jeugdige en gezin AEF stelt dat de instroom in de jeugdhulp verlaagd kan worden en daarmee kosten bespaard kunnen worden met een goed werkend afwegingskader. In het onderzoek bleek dat een afwegingskader alleen goed werkt wanneer er voldoende is ingezet op het versterken van de kwaliteit van de toegang. Tegelijkertijd bleek echter dat wanneer de kwaliteit van de toegang hoog genoeg is, een afwegingskader niet tot extra scherpe afwegingen leidt.

G. Versobering maatwerk binnen jeugdwet Naam knop Type knop Omschrijving knop

Versobering maatwerk binnen jeugdwet Minder In het beleid en de uitvoering komt nadruk te liggen op de eigen verantwoordelijkheid van de gezinnen, waarbij zij eerst zelf aan zet zijn om oplossingen te vinden i.s.m. hun netwerk. Daarna zijn bijvoorbeeld het CJG en het onderwijs aan zet en pas als laatste optie (sluitstuk) de geïndiceerde 2e lijns jeugdhulp. Binnen deze 2e lijns jeugdhulp wordt vervolgens streng gekeken naar de benodigde inzet en wordt ingezet op de gecontracteerde zorg. Dit betekent dat: -

Pagina 4 van 12

Gezinnen alleen bij uitzondering gebruik kunnen maken van een niet-gecontracteerde aanbieder. Gezinnen alleen een PGB toegekend krijgen als dit inhoudelijk noodzakelijk is.

Hiermee wordt voorkomen dat de bestedingsruimte (zie bijlage 1 maatregel 3) omzeild wordt middels maatwerk- en PGB en alsnog meer wordt uitgegeven dan begroot. Daarnaast wordt altijd gekozen voor de meest dichtbij zijnde, passende zorgaanbieder/locatie. Wenst het gezin gebruik te maken van een aanbieder/locatie die verder weg gelegen is terwijl er een passende locatie dichtbij is? Dan zijn zij zelf verantwoordelijk voor het vervoer. N.B. De productencatalogus staat op de website van het Servicebureau. De gemeente is verantwoordelijk voor de inkoop van alle soorten benodigde Jeugdzorg. Er kan gekozen worden voor het verwijderen van een product, al betekent dit dat in de praktijk dit product op een andere manier door de gemeente moet worden ingekocht. De zorg zelf is namelijk wel nodig, er kan bovendien wettelijk gezien niet gezegd worden ‘we kopen geen verblijf meer in’ o.i.d. De gemeente (jeugdconsulenten) geeft uiteindelijk zelf toestemming voor het in te zetten product en aantal uren.

Gevraagde investering Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Pagina 5 van 12

N.B. 2 Als hulp niet goed is of niet werkt verwachten we dat de aanbieder bijstuurt en waar nodig de klant verwijst naar een andere zorgvorm of aanbieder. Alleen de geleverde zorg mag gedeclareerd worden. Het is niet altijd mogelijk om van tevoren te bepalen welke hulp effectief zal zijn. Bovendien kan het door externe omstandigheden voor komen dat de hulp niet werkt, bijvoorbeeld wanneer ouders in scheiding liggen, er sprake is van stress in het gezin etc. De consulenten kunnen met de aanbieder in gesprek gaan op het moment van wijziging of verlenging: is het zinvol om de hulp voort te zetten? Is de klant op zijn plek, zijn andere acties nodig? Hiermee wordt gestuurd op de Q (omvang). Geen andere dan voldoende toegangscapaciteit. De toegang moet hierop getraind worden en het beleid moet aangepast worden. Het is lastig in te schatten welke besparingen er kunnen plaatsvinden door het beleid en afwegingskader strakker toe te passen. De besparing zal veelal op casusniveau plaatsvinden en niet structureel binnen een product. Stel dat een gezin met een vraag om individuele begeleiding voor een 1 uur per week minder begeleiding nodig heeft door de inzet van een vrijwilliger of het eigen netwerk, dan is de besparing op jaarbasis € 3.800. Als een dergelijke besparing voor 10 gezinnen zou gelden, loopt de besparing op tot € 38.000.

Daarentegen zullen er mogelijk meer kosten zijn voor het in de kracht zetten van het gezin door bijvoorbeeld het CJG. Voorstel besparing: inschatting tussen de € 25.000 en € 50.000 Vanaf 2021, afhankelijk van de duur van de huidige indicaties Wanneer de bestedingsruimte vol raakt zullen gezinnen proberen uit te wijken naar een PGB of maatwerkvoorziening waar wel plek is. Als dit wordt tegengehouden moet het gezin langer wachten. Als de maatregel ‘dichtbij + passend’ gehanteerd wordt zullen gezinnen niet altijd gebruik kunnen maken van de aanbieder/locatie van voorkeur of zelf de kosten voor vervoer moeten dragen. Dit kan een tweedeling meebrengen tussen ouders die dit kunnen betalen en ouders die dit niet kunnen betalen. De maatregel zou inhoudelijk gezien geen gevolgen moeten hebben want de passend staat voorop. Zoals ook genoemd in de maatregel bestedingsruimte (bijlage 1 maatregel 3) kan langer moeten wachten leiden tot verzwaring van de zorgvraag maar mogelijk ook tot het oplossen hiervan.

Risico’s

Verwachte meerkosten op termijn

Bij een zeer strenge toegang kan he gebeuren dat veel burgers pas hulp krijgen als hun problemen hoog zijn opgelopen en dat hulpvragers geheel van de radar verdwijnen of juist als ‘draaideurcliënten’ steeds opnieuw aan de poort kloppen. Verhoging van de administratieve lasten doordat er meer maatwerk en PGB vragen komen om wachtlijsten te omzeilen. Ook kunnen er meer conflicten ontstaan omdat vaker het gesprek aangegaan moet worden welke locatie passend is en of de gemeente het vervoer moet financieren of niet. Zoals ook genoemd in de maatregel bestedingsruimte kan langer moeten wachten leiden tot verzwaring van de zorgvraag en daarmee de kosten. -

H. Niet langer financieren Nidos in het kader van jeugd Naam knop Huidige kosten

Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Pagina 6 van 12

Niet langer financieren Nidos in het kader van jeugd Per jaar, afhankelijk van de instroom, circa € 25.000. Verwachting is dat de kosten zullen toenemen wanneer de huidige groep AMA’s 18 wordt en gezinshereniging op zich kan laten wachten. Stop Alleenstaande minderjarige asielzoekers/vluchtelingen met een verblijfsstatus worden tot hun 18e opgevangen door het COA of Nidos. Bij Nidos worden zij in een opvanggezin geplaatst met affiniteit met de doelgroep. Als de jeugdige 18 wordt stopt de financiering door en begeleiding van Nidos. De jeugdige zou dan op eigen benen moeten staan maar is daar nog niet altijd aan toe. Een verlenging van het verblijf bij het opvanggezin en de begeleiding van Nidos wordt dan op basis van maatwerk binnen het budget jeugd gefinancierd. Er wordt verlengd totdat de jongere op eigen benen kan staan of gezinshereniging plaatsvindt. Niet afdwingbare voorwaarde is wel dat de jongere geen uitkering aanvraagt omdat zijn kosten voor levensonderhoud al betaald worden door de gemeente à la de pleegzorgvergoeding. Het betreft geen verlengde pleegzorg zoals bedoeld in de jeugdwet. Er kan voor gekozen worden om de begeleiding en opvang niet langer te financieren. Geen in het kader van de jeugdwet. De kosten zijn op dit moment circa € 25.000 per jaar.

Afhankelijk van de duur van de huidige indicaties maar vanaf 2021 Wanneer het opvanggezin niet bereid is de jongere op te vangen zonder vergoeding, moet de jongere z.s.m. een woning toegewezen krijgen + uitkering als hij/zij nog niet kan werken. Begeleiding kan vanuit de Wmo geboden worden, mogelijk ook door Nidos als zij hiervoor een contract afsluiten. Risico is dat de jongere te vroeg op eigen benen moet staan en door het missen van een gezinsomgeving problematiek ontwikkeld of dat bestaande problematiek verzwaart.  Mogelijk kosten uitkering  Mogelijk kosten scheefwonen: veel jongeren gaan na gezinshereniging bij hun familie wonen, zij moeten dus of direct een gezinswoning krijgen waar zij tijdelijk alleen wonen of doorverhuizen na gezinshereniging  Kosten Wmo Zie effecten Onbekend

I. ACT team Thema Naam voorziening/maatregel Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: korte neutrale omschrijving

Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: doel huidige maatregel/voorziening Huidige kosten Type knoppen

Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering

Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij

Risico’s

Verwachte meerkosten op termijn

Aanvullende opmerkingen Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Pagina 7 van 12

Toegang en instroom Inzet ACT-team (adviseren, coördineren en transformeren) Het ACT-team biedt adviseert en coördineert in multiproblem- casuïstiek en opereert op het snijvlak van zorg en veiligheid. Het ACT-team is in meerdere domeinen operatief: In jeugdzaken, in volwassenzaken en in situaties waarin inwoners overlast plegen aan bestuurders, hiervoor hebben de ACT’ers een kort lijntje met het college en de politie. Daarnaast hebben de ACT’ers een actieve en coördinerende rol t.a.v. Veilig Thuis meldingen en zitten het Veilig Verder Team Wassenaar voor. Als procesregisseur is de ACT’er de coördinator van het veiligheidsplan en brengt alle partijen die van belang zijn in het ondersteunen van het gezin bij elkaar. Het ACT-team activeert de juiste partijen in multiproblematiek en stemt hulpverlening op elkaar af, waardoor multiproblematiek efficiënter wordt aangepakt en het aantal cases daardoor kan afnemen. De ACT’ers houden (potentiële) overlastplegers op afstand van de bestuurders. €118.000,- voor 1,27fte inzet. Stoppen, minder en nieuw

Stoppen Per juli 2021 het contract voor het ACT team laten verlopen. Het stoppen van de contracten an sich vraagt niet om investering, maar het gat dat valt in het lokale veld wel; er zal geïnvesteerd moeten worden in het opvullen van het gat dat ontstaat. Meer taken zullen bij andere professionals (Wmo, jeugd en politie) komen te liggen. Voor deze taken zijn fte’s en expertise nodig. €118.000,- per jaar op de korte termijn Nihil, gezien er een gat ontstaat dat opgevuld moet worden. De ingezette hulpverlening is minder of niet op elkaar afgestemd, waardoor trajecten langer kunnen gaan duren en meer kunnen gaan kosten. Er is geen coördinatie op de aanpak multiproblematiek en veiligheidszaken. Er zullen meer overlastplegers in de wijk zijn, zorgmijders worden niet bereikt en er is geen vangnet voor inwoners die bestuurders lastigvallen. Dit zorgt voor druk op de openbare orde en veiligheid. Toename en ernstiger worden van kostbare multiproblematiek. Stoppen Veilig Verder Team, coördinatie op zorgmeldingen verslechtert. Overlastgevers bereiken bestuurders eenvoudiger, hier zijn bestuurders veel tijd aan kwijt. In achtneming van bovenstaande risico’s en effecten zal het opheffen van het ACT-team zonder het te vervangen door een team van gelijkwaardige professionals de nodige kosten met zich meebrengen. Hoe hoog deze kosten zijn is vooraf moeilijk in te schatten.

De meerkosten liggen op het gebied van jeugdhulp en volwassenzorg vanwege langere en inefficiëntere trajecten en het op andere wijze tegengaan van toename van overlastgevers en zorgmijders, bijvoorbeeld vanuit openbare orde en veiligheid. Geen Minder Halveren inzet ACT-team Geen €59.000,- op de korte termijn. geen Er zal een prioritering gemaakt moeten worden in de taken van ACT, gezien de caseload nu al erg hoog is. Taken ten opzichte van overlastgevers zullen dan minder prioriteit hebben dan die van de veiligheid van jeugdigen in schrijnende casuïstiek. Het ACT-team behoudt een uitgedunde coördinerende rol in het Veilig Verder Team en overige taken, zoals die gericht op multiproblematiek en overlastgevers, zullen komen te vervallen.

Effect maatschappij Risico’s

Verwachte meerkosten op termijn Aanvullende opmerkingen Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij Risico’s Verwachte meerkosten op termijn

Meer zorgmijders en overlastgevers op straat en richting bestuurders, dit zorgt voor extra druk op de openbare orde en veiligheid. Het ACT-team is de spilfunctie op het snijvlak van zorg en veiligheid en zorgt daardoor voor de nodige korte lijntjes tussen jeugdhulp, WMO en OOV. De samenhang tussen deze domeinen zal vervagen. De kans op toename van overlast en multiproblematiek. Hogere kosten aan hulpverleningstrajecten binnen multiproblemhuishoudens en aan overlastgevers. Geen Nieuw Inhuur van ACT-team vervangen door aanstellen procesregisseurs Max. +/- €105.000,- (bij 1,27fte, schaal 10) €13.000,Procesregie wordt een vaste functie binnen de toegang. De procesregisseur voert ongeveer dezelfde taken uit als het huidige ACT-team, maar de functie wordt gebruikt voor het realiseren van grip op de instroom bij de nieuwe toegangsorganisatie. De functie richt zich met name op het regisseren van multiproblemcasuïstiek (combi jeugd en Wmo), er is en kort lijntje met OOV en de procesregisseur houdt overlastgevers op afstand van bestuurders. De procesregisseur zorgt voor netwerkbijeenkomsten en zorgt voor eenduidige communicatie tussen verschillende op het gezin betrokken partijen. De gemeente is verantwoordelijk voor de taakomschrijving en krijgt zo meer grip op de uitvoering van haar beleid.

Door het in dienst nemen van de medewerkers in plaats van op detacheringsbasis het ACT-team in te huren, zijn de kosten daarbij lager. De functie van de procesregisseur is meer afgestemd met de (wettelijke) taken van de gemeente die voortvloeien uit het beleidsplan sociaal domein. Inwoners kunnen hierdoor efficiënter geholpen worden. Wegvallen van lijn met moederorganisaties van het huidige ACT-team en daarmee kennis en expertise. De procesregisseurs zullen gebruik moeten maken van het kennis- en opleidingsaanbod van de gemeente. Geen.

Thema 2 Uitvoering en zorglevering geïndiceerde zorg J. Interdisciplinaire afwegingen voor de duurste gezinnen Naam knop Bestaande maatregel

Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop Gevraagde investering

Pagina 8 van 12

Interdisciplinaire afwegingen voor de duurste gezinnen In het actieplan is als knop opgenomen om de top 20 meest complexe jeugdigen te screenen op integrale en meest passende hulp. Uit analyse blijkt dat deze jeugdigen vaak gebruik maken van intensieve hulp, meerdere vormen van hulp door verschillende organisaties en gedwongen hulp. Inschatting is dat er binnen het gezin sprake is van multi-problematiek. Verbeteren van de hulpverlening aan deze 20 gezinnen en het leren van lessen die toegepast kunnen worden op het beleid. Geen Meer We stellen voor om de maatregel, zoals ook omschreven in het actieplan, uit te voeren. Hier is tot nu toe gezien de capaciteit geen ruimte voor geweest. De kosten zullen vooral bestaan uit de inzet van de jeugdconsulenten en kwaliteitsmedewerker om de gezinnen te screenen en vervolgens met alle betrokken in gesprek te gaan over de in te zetten hulp. Vanuit beleid en kwaliteit van de verschillende domeinen zal een proces en richtlijn opgesteld moeten worden. Gezien de beperkte capaciteit op dit moment is mogelijk uitbreiding nodig binnen de gemeente.

Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin

Effect maatschappij

Risico’s

Het prioriteren en aanpakken van achterliggende oorzaken kan betekenen dat er meer vanuit hulp vanuit andere wettelijke kaders nodig is en minder vanuit de Jeugdwet. Naar verwachting zal er in eerste instantie meer kosten worden gemaakt in andere domeinen. Een effectieve aanpak van achterliggende problemen kan op termijn leiden tot minder kosten in de desbetreffende domeinen. - Het noodzakelijke casusoverleg met diverse (specialistische) professionals zal echter ook kosten met zich meebrengen. Voor de maatregel is het in beginsel niet nodig dat elke casus die interdisciplinair afgewogen wordt tot een besparing leidt. Er zijn echter weinig gegevens van de totale effecten als gedurende langere periode structureel de casussen die voldoen aan de criteria Interdisciplinaire afweging. 2022 en verder Verwacht effect is dat de hulp integraler en effectiever kan worden ingezet. Gezinnen krijgen passendere ondersteuning geboden en niet-passende hulp wordt sneller stopgezet. In bepaalde gevallen wordt zware hulp onnodig (lang) geboden, terwijl er eerder afgeschaald zou kunnen worden naar lichtere of alternatieve hulp, of wordt er te vaak met hulp ‘gestapeld’ zonder vorm van evaluatie. Door een interdisciplinaire afweging kan dit eerder gesignaleerd worden.

Een bekend voorbeeld is dat wetenschappelijk bepaald is dat als gezinnen met armoede en schulden te maken hebben, er veel stress is en minder goede keuzes worden gemaakt. Dit heeft ook effect op het kind: trajecten zijn minder succesvol omdat ouders teveel andere problemen hebben, die eerst opgelost moeten worden zodat er lucht en ruimte komt voor het aan de slag van met opvoedproblematiek. En vice versa. Naar verwachting zal er in eerste instantie meer kosten worden gemaakt in andere domeinen.

K. Resultaatgericht financieren per traject Naam knop Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: korte neutrale omschrijving

Resultaatgericht financieren per traject Bij resultaatgericht financieren krijgen aanbieders betaald aan de hand van het behaalde resultaat. Bij resultaatgericht financieren spreken toegang en jeugdhulpaanbieder aan het begin van een traject met de jeugdige en gezin af welk resultaat zij samen willen behalen. Het budget dat een aanbieder voor het traject krijgt, wordt aan het begin vastgesteld aan de hand van enkele standaard prijzen. Het budget is op cliëntniveau dan ook vaak niet passend. Gemiddeld over een groter aantal cliënten zou dat wel zo moeten zijn. Over het algemeen hebben aanbieders binnen een bepaald profiel een aannameverplichting voor een kind. Eén aanbieder is voor het integrale eindresultaat verantwoordelijk. Voordeel daarvan is dat de aanbieder om duurzaam resultaat te behalen ook onderaannemers van andere disciplines en bijvoorbeeld leerkrachten moet inzetten. In 2019 is hard gewerkt in de regio Haaglanden aan het opstellen van Profiel Indicaties: resultaatgericht financieren op basis van profielen. Dit is uiteindelijk niet gelukt door o.a. een rechtszaak die werd aangespannen door de aanbieders rondom de tarieven.

Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: doel huidige maatregel/voorziening

In 2021 wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn voor het alsnog toewerken richting resultaatgericht financieren per traject.. Beleidstheorie is dat:  

Pagina 9 van 12

Door het resultaat aan de voorkant helder te definiëren voor het hele gezin, het jeugdhulptraject efficiënter kan ingericht worden. Door een vaste trajectprijs aanbieders een prikkel hebben om de trajectduur te beperken. Dit leidt tot scherpere keuzes over afschalen en uitstroom, waardoor trajecten korter worden. Door de

  

Huidige kosten Type knop

terugneemgarantie wordt voorkomen dat de hulp te snel wordt afgeschaald of beëindigd. Aan het eind van het traject wordt getoetst of het resultaat behaald is. Dit leidt tot minder terugval, en dus een afname van het aantal trajecten. Omdat de verantwoording per traject is, er geen uren per cliënt meer verantwoord hoeven te worden. Dit vermindert de administratieve lasten. Door het systeem van hoofd- en onderaannemers is er op cliëntniveau ontschotting van verschillende typen hulp.

Door bovengenoemde effecten zouden de kosten moeten dalen. De ervaringen met resultaatgericht financieren geven echter een zeer wisselend beeld. Sommige regio’s geven aan dat het hun geholpen heeft met grip krijgen op jeugdhulp en het beheersen van de kosten, in andere lijkt het weinig effect op de kosten gehad te hebben, en er zijn ook regio’s waar de kosten sterk toenamen na de invoering van resultaatgericht financieren. Het is daarom niet mogelijk om conclusies te trekken over het effect van deze maatregel. Resultaatgericht financiering is op dit moment in regionaal verband niet mogelijk. Stop

L. Begrenzing hoeveelheid toegekende uren in de 2e lijnszorg Naam knop Indien het een bestaande maatregel/voorziening is: korte neutrale omschrijving

Type knop Omschrijving knop

Begrenzing Q in de 2e lijnszorg (van de formule PXQ is prijs maal hoeveelheid) In 2021 wordt regionaal en dus ook in Wassenaar het richtinggevend kader ingevoerd. Dit is individueel kader per aanbieder met daarin de gemiddelde zorglevering per product door deze aanbieder. Wanneer de hoogte van de aanvraag (Q) significant hoger is dan het kader, wordt de dialoog aangegaan. Het richtinggevend kader wordt in 2021 verder ontwikkeld. Onderstaande knop wijkt af van het richtinggevend kader en daarmee de in de regio ingezette koers. Nieuw Er wordt voor Wassenaar specifiek een eigen normenkader ontwikkeld waarbij er gebaseerd op de lokale situatie en wetenschappelijke inzichten per product wordt bepaald wat de bandbreedtes zijn Dit in tegenstelling tot de gemiddeldes in het richtinggevend kader, die gebaseerd zijn op zorglevering. Voorbeeld van een norm is bijvoorbeeld een X aantal behandelingen in het product jeugd-GGZ basis. Of een maximum van x jaar voor behandeling. Is de zorgvraag niet opgelost? Dan moet vervolgens gekeken worden wat goede vervolgzorg is. Het is niet mogelijk om zonder gedegen onderzoek een normenkader in te stellen. Rechters zullen in dit geval de gemeente altijd in het ongelijk stellen omdat er geen objectieve basis is voor de restrictie in het aantal behandelingen, begeleidingsmomenten, etc.

Gevraagde investering

Inschatting besparing

Pagina 10 van 12

Het onderzoek dient onafhankelijk uitgevoerd te worden waardoor er kosten zullen zijn voor het inhuren van een onderzoeksbureau. Er zullen offertes opgevraagd moeten worden om een goed beeld van de kosten te kunnen krijgen maar deze zullen niet gering zijn. Het is zonder eerst het onderzoek uitgevoerd te hebben lastig om uitspraken te doen over mogelijke besparingen. We weten immers niet wat de norm per product zal zijn. Ter illustratie kan een mogelijke besparing weergegeven worden: Stel dat uit het onderzoek blijkt dat 10 basis-GGZ behandelingen voldoende moet zijn voor een jeugdige of in ieder geval daarna niet meer effectief is. Er

waren in 2020 26 jeugdigen die meer dan 600 minuten basis-GGZ hebben ontvangen. Als bij deze jeugdigen de max. van 600 minuten was toegepast, was er een bedrag van € 35.212,32 minder uitgegeven. Een deel van deze jeugdigen zal naar de gespecialiseerde zorg overgaan omdat hun problematiek te complex blijkt voor de basis-GGZ. De besparing op korte termijn is dan minder dan € 35.000, maar op lange termijn wordt bespaard omdat een vervolgtraject specialistische GGZ eerder kan worden ingezet en niet te lang wordt doorgegaan in de basis-GGZ. Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij

Risico’s

Voorstel besparing: minimaal de kosten van het onderzoek Vanaf 2022, afhankelijk van de duur van de lopende indicaties. Het gezin krijgt mogelijk minder behandelingen of kortere zorg en moet als de hulpvraag niet opgelost is overstappen naar andere voorzieningen en mogelijk naar een andere aanbieder. Er vindt mogelijk verschuiving plaats naar andere domeinen. Als blijkt dat de behandeling na x keer niet effectief genoeg is, moeten andere oplossingen gevonden worden die mogelijk niet in de jeugdzorg liggen. Dit kan tot hogere kosten in de andere domeinen leiden.  Het is moeilijk te voorspellen wanneer zorg effectief is en hoeveel zorgmomenten hiervoor staan. Het onderzoek kan dus ook tot de conclusie leiden dat het slechts voor een aantal producten gelukt is om een nieuwe norm te maken.  De gemeente kan in haar verordening de voorwaarden opnemen waaronder vormen van ondersteuning, hulp en zorg verkregen kunnen worden. Risico is dat aanbieders het contract op basis van het normenkader niet wensen te ondertekenen en/of naar de rechter stappen. Daarnaast is het inzetten van een normenkader een afwijking van het regionale beleid. Vraag is dan in hoeverre het nog gewenst en mogelijk is om een gezamenlijke inkoop uit te voeren wanneer Wassenaar afwijkt van de andere gemeenten.  Het kan zeer confronterend zijn om te horen dat een vorm van zorg niet aanslaat bij het kind.

En dat het gezin dus moet leren leven met de situatie. Dit kan tot veel weerstand en verzet leiden.

M. Q controle Naam knop

Q controle (check of beschikking en declaraties matchen)

Omschrijving knop

De cliënt wordt gebeld om navraag te doen over ontvangen behandelingen. Daarmee kan gecontroleerd worden of de declaratie matcht met de daadwerkelijk geleverde zorg. Is dit niet het geval? Dan kan na onderzoek overgegaan worden op terugvordering. Op termijn zal het een positief effect hebben omdat aanbieders zorgvuldiger zullen declareren. Ambtelijke capaciteit Dit hangt af van de uitkomsten van het onderzoek Afhankelijk van het moment van onderzoek en terugvordering Geen Geen  Het contract moet de mogelijkheden bieden om terug te kunnen vorderen. Dit moet nader onderzocht worden.  Het onderzoek is tijdsintensief en afhankelijk van de bereidheid van de klant om mee te werken.

Gevraagde investering Inschatting besparing Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij Risico’s

Thema 3 Uitstroom N. Doorverwijzen Wlz Naam knop

Pagina 11 van 12

Bv. Versterken toegang jeugd

Bestaande maatregel

Bv. Verminderen inzet School Adviesdienst op Jeugd Wanneer een kind of volwassene behoefte aan permanent toezicht en/of 24 uur per dag zorg in de nabijheid is een indicatie binnen de Wlz mogelijk. Verwijzers binnen de Jeugdwet kunnen de jeugdige doorververwijzen naar het CIZ voor indicatiestelling. In de huidige situatie worden (te) weinig jeugdigen toegelaten tot de Wlz door het CIZ. Het CIZ verwijst jeugdigen (te) snel door naar de Jeugdwet, hier hebben we als gemeente weinig grip op.

Doel bestaande maatregel Huidige kosten Type knop Omschrijving knop

Gevraagde investering

Inschatting besparing

Verwachte termijn besparing Effect jeugdige en gezin Effect maatschappij

Pagina 12 van 12

Maatregelen vanuit het Rijk zijn nodig om doorstroom te versnellen. Vanuit het Rijk wordt gekeken naar mogelijkheden voor soepeler overgang en samengaan van wetgeving en controle op overlapping van Jeugdwet met Wlz die juridisch eenvoudiger is dan in de huidige situatie. De juiste zorg op de juiste plek. Op dit moment is er geen ruimte voor training vanwege verloop jeugdconsulenten en beperkte ureninzet kwaliteitsmedewerker. Meer Tot het moment dat het Rijk maatregelen neemt om de doorstroom te versnellen kunnen er geen grote stappen genomen worden. Kleine stappen die wél gezet kunnen worden binnen Wassenaar zijn het aanscherpen van de werkprocessen op Wlz gerechtigdheid, overlap en doorverwijzing en het vervolgens trainen van de betrokken medewerkers. Wassenaar kan inzetten op het trainen van de lokale verwijzers jeugdhulp (jeugdconsulenten en praktijkondersteuner jeugd) op de regelgeving Wlz. Inschatting is een bedrag van €20.000: Capaciteit van kwaliteitsmedewerker voor het ontwikkelen van de training, uren deelname jeugdconsulenten en POH. Op basis van de huidige indicaties valt niet af te lezen of een jeugdige mogelijk recht heeft op een Wlz indicatie. Er vanuit gaande dat bij een Wlz indicatie er een grote zorgvraag is, is gekeken naar de jeugdigen met de hoogste declaratiebedragen in 2020 + een lange geschiedenis van jeugdzorg.

Stel dat 2 van deze jeugdigen naar de Wlz overgezet zouden kunnen worden zou per jaar per kind een bedrag van circa € 50.000 bespaard kunnen worden. Dit maakt dus € 100.000 per jaar. Let wel: dit betreft een grove schatting en is afhankelijk van de kenmerken van de cliënten die een verzoek doen tot indicatiestelling. Voorstel besparing: € 100.000 Direct Doorverwijzing naar het juiste domein Verschuiving van de kosten naar de Wlz