Bijlage 2 - Tabel ‘oud – nieuw’ notitie risicomanagement en weerstandsvermogen 2015 / 2023

Bijlage 2 Tabel ‘oud – nieuw’ bij het raadsvoorstel inzake de notitie risicomanagement en weerstandsvermogen 2023 Wat is er gewijzigd ten opzicht van de voorgaande versie? De laatst vastgestelde notitie dateert van 2015 en vernieuwing is wenselijk om het beleid te actualiseren en het meer in overeenstemming te brengen met de wijze waarop de gemeente Wassenaar er op dit moment uitvoering aan geeft. Het risicomanagementbeleid zelf is niet ingrijpend is gewijzigd, de structuur van de notitie is wel aangepast. De meeste essentiële besluiten uit 2015 zijn ongewijzigd gebleven, waar is afgeweken staat in onderstaande tabel ‘Hoe zijn de Kaders / besluiten uit de 2015 in de nieuwe notitie 2023 verwerkt’ toegelicht. Uitsluitend de belangrijkste wijzigingen ‘oud’ ten opzicht van ‘nieuw’ zijn weergegeven. Oud

Nieuw

-

Samenvatting toegevoegd om snel de essentie van de beleidsnotitie naar voren te halen. INLEIDING

Inleiding In de notitie van 2015 is risicomanagement als instrument geïntroduceerd in Wassenaar. Daarnaast werd ingegaan op het rapport reserves en voorzieningen en de aanbevelingen daarin van de rekenkamercommissie Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg, welk rapport het jaar daarvoor was uitgebracht. In dit rapport deed de rekenkamercommissie aanbevelingen rondom de invoering van risicomanagement. Hoofdstuk 2 Definities en doelstelling risicomanagement Definitie risico is niet gewijzigd.

oud Risicomanagement is het systematisch opzetten, uitvoeren en bewaken van acties om risico’s te detecteren, te prioriteren en te analyseren, én voor deze risico’s beheersmaatregelen te bedenken, te selecteren en uit te voeren. Risicotypen is vervallen, omdat dit te technisch is. Doel / belang risicomanagement, is niet gewijzigd. Instrumenten t.b.v. weerstandsvermogen en risicobeheersing is vervallen, omdat Interne controle in de notitie Rechtmatigheidsverantwoording college nader is uitgewerkt.

1

Inleiding ingekort, omdat risicomanagement een algemeen bekend instrument is geworden.

HOOFDSTUK 1. DEFINITIES EN DOELSTELLING RISICOMANAGEMENTBELEID Risico’s zijn mogelijke gebeurtenissen die een nadelige invloed hebben op het bereiken van de beleidsdoelstellingen. Wat risicomanagement is, is wel gewijzigd. nieuw Risicomanagement is het systematisch opzetten, uitvoeren en bewaken van acties om risico’s te onderkennen, te beoordelen en beheersmaatregelen te nemen. Waarom risicomanagement? dit onderdeel is toegevoegd in de nieuwe notitie 2023.

Het besluit in dit hoofdstuk om het risicomanagement systeem is in eerste instantie te richten op risico’s met een financiële impact en dit vervolgens via een groeimode uit te breiden naar een bredere risicoscope (programma risico’s) wordt in de nieuwe notitie 2023 niet overgenomen. Hoofdstuk 1 Rol van de raad en risicohouding De rol van de raad is niet gewijzigd en ook niet het uitgangspunt dat de gemeente risico’s accepteert, indien er beheersmaatregelen worden/zijn genomen, het restrisico tijdig gemeld is, risicomanagement wordt toegepast en de financiële uitwerking passend is binnen de beschikbare weerstandscapaciteit. Hoofdstuk 3 Risicomanagement 3.1 Proces risicomanagement Dit hoofdstuk is grotendeels herschreven en meer in overeenstemming gebracht met de wijze waarop de gemeente Wassenaar op dit moment uitvoering geeft aan risicomanagement.

Hoofdstuk 4 Risicomanagement in relatie tot het Weerstandsvermogen

Hoofdstuk 5 Implementatieplan invoering Risicomanagement De teksten onder dit hoofdstuk zijn geschreven vanuit de situatie van invoering. Hierbij is aangegeven dat de gemeente wil toegroeien naar een bredere kijk op risicomanagement; niet louter de financiële risico’s, maar ook de programmarisico’s.

In de nieuwe notitie 2023 wordt het uitgangspunt gehanteerd om te voldoen aan wet- en regelgeving, dat een iets beperktere reikwijdte heeft.

HOOFDSTUK 2. ROLLEN RISICOMANAGEMENT In de nieuwe notitie 2023 wordt naast de rol van de raad ook de rol van het college uitgewerkt en is in overeenstemming gebracht met de wijze waarop het college er op dit moment uitvoering aan geeft. Ook wordt in de nieuwe notitie de rol van de gemeentesecretaris (ongewijzigd) weergegeven. In de notitie uit 2015 stonden deze in onderdeel 3.2 verantwoordelijkheden risicomanagement. HOOFDSTUK 3 RISICOMANAGEMENT Het risicomanagement proces in de nieuwe notitie 2023 is gebaseerd op het bewust zijn van risico’s en dat het gesprek hierover bijdraagt aan het creëren van een open, lerende en zichzelf verbeterende organisatie. Het zogenaamde ‘doplan-act-check’ model, waaruit het risicomanagementmodel voor Wassenaar is ontleend. HOOFDSTUK 4 RISICOMANAGEMENT IN RELATIE TOT HET WEERSTANDSVERMOGEN Behoudens de wijze van nummering en enkele aanvullende teksten, zijn er nauwelijks wijzigingen doorgevoerd. HOOFDSTUK 5 VOORTZETTING RISICOMANAGEMENT Het groeipad is niet gerealiseerd en ook niet nodig om aan de wettelijke eisen te voldoen. In de huidige notitie is het doel om te voldoen aan weten regelgeving en dat op een adequaat niveau uit te voeren.

Hoe zijn de Kaders / besluiten uit de 2015 in de nieuwe notitie verwerkt. Kader / besluit oud

Hoe verwerkt in nieuwe beleidsnotitie

De gemeente Wassenaar wil een solide gemeente zijn en accepteert dat aan de uitvoering van beleid risico's zijn verbonden. De gemeente accepteert de risico's, indien er beheersmaatregelen zijn genomen, het restrisico tijdig gemeld is, risicomanagement wordt toegepast en de financiële uitwerking passend is binnen de beschikbare weerstandscapaciteit. Het college heeft een actieve informatieplicht indien tussentijds de impact van (financiële) risico's substantieel wijzigt. Hiervan is sprake bij bedragen boven de € 50.000

In de nieuwe notitie 2023 is dit uitgangspunt bevestigd. Er is geen aanleiding om het in 2015 door de raad vastgestelde beleid op dit moment te wijzigen.

2

In de nieuwe notitie 2023 is dit uitgangspunt bevestigd, waarbij tevens de nieuwe financiële verordening, waarin in artikel 7 ‘Tussentijdse

De raad besluit dat risico’s mogelijke gebeurtenissen zijn die een nadelig effect kunnen hebben op de beleidsrealisatie en dat deze niet (volledig)door middel van te nemen beheersmaatregelen opgeheven worden. Daarbij onderkent de raad twee hoofdtypes als risico’s: programmarisico’s en bedrijfsmatige risico’s. Het risicomanagement systeem is in eerste instantie gericht op risico’s met een financiële impact. Dit systeem zal via een groeimodel worden uitgebreid naar een bredere risicoscope (programmarisico’s). Via de reguliere planning en control cyclus rapporteert het college aan de raad over risicomanagement. Het college levert raadsvoorstellen inclusief risicoparagraaf en beheersmaatregelen aan.

Het college draagt zorg voor het monitoren en inventariseren van de risico’s die de gemeente loopt en het opstellen en actualiseren van beheersmaatregelen hiervoor. De raad besluit om bij de bepaling van de beschikbare weerstandscapaciteit mee te nemen: - Algemene reserve, - Begrotingspost onvoorzien. Het college draagt zorg voor het monitoren en inventariseren van de risico’s die de gemeente loopt en het opstellen en actualiseren van beheersmaatregelen hiervoor. Het college rapporteert over de materiële risico’s (‘top 10’) in de paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen in de planning en control documenten. Bij deze rapportage geeft het college per risico inzicht in de (financiële) omvang, de beheersmaatregelen, de kans van optreden, incidenteel / structureel effect en het netto risico. Het college berekent de benodigde weerstandscapaciteit twee keer per jaar (bij de begroting en jaarrekening) op basis van de financiële consequentie van de top 10 risico’s (inclusief een buffer van 10%)

3

rapportages’ een bedrag van € 50.000 wordt gehanteerd is betrokken. De type indeling van risico’s in programmarisico’s en bedrijfsmatige risico’s is in de nieuwe notitie 2023 losgelaten.

Het groeipad is niet gerealiseerd en ook niet nodig om aan de wettelijke eisen te voldoen. In de nieuwe notitie 2023 is het doel om te voldoen aan wet- en regelgeving en dat op een adequaat niveau uit te voeren. Dit is in de nieuwe notitie 2023 niet gewijzigd, de informatieplicht loopt: - via de reguliere planning en control cyclus en - indien tussentijds de impact van (financiële) risico's substantieel wijzigt, via een raadsinformatiebrief en - bij elk (raads)voorstel wordt nagegaan wat de belangrijkste risico’s zijn en indien daar aanleiding voor bestaat, worden deze in het voorstel (vaak verwoord onder de kanttekeningen) vermeld. Ook met de nieuwe notitie 2023 zorgt het college voor het monitoren en inventariseren van de risico’s die de gemeente loopt en het opstellen en actualiseren van beheersmaatregelen. In de nieuwe notitie 2023 is dit uitgangspunt bevestigd.

Ook met de nieuwe notitie 2023 zorgt het college voor het monitoren en inventariseren van de risico’s die de gemeente loopt en het opstellen en actualiseren van beheersmaatregelen. Hierover rapporteert het college ) in de paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen bij elke begroting en jaarrekening. Echter niet in de vorm van een top tien, het college vermeldt de belangrijkste risico’s en hanteert een buffer van 10%. Geen wijziging in de nieuwe notitie 2023, behoudens de top tien. Nieuw is dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheer van de begroting 2024 (mede op verzoek van de provinciaal toezichthouder) de kolommen ‘kans op voordoen’ en ‘bedrag impact’ zijn toegevoegd. Hierdoor kan door de lezer in één oogopslag de relatie tussen de onderkende risico’s en de benodigde weerstandscapaciteit worden gelegd.

De raad besluit om voor de bepaling van de toereikendheid van het weerstandsvermogen een ratio (beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit = ratio) te hanteren. De raad besluit om minimaal een ratio van 2,0 te hanteren, dit staat voor uitstekend weerstandscapaciteit. Wanneer de benodigde weerstandscapaciteit groter is dan de beschikbare weerstandscapaciteit, doet het college in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een voorstel hoe hiermee om te gaan. De raad besluit het risicomanagement gefaseerd in te voeren en geeft het college opdracht om een implementatieplan op te stellen om risicomanagement binnen de organisatie in te bedden. Dit plan wordt in de 1e helft van 2015 opgesteld.

4

In de nieuwe notitie 2023 is dit uitgangspunt bevestigd, er is geen aanleiding om de in 2015 door de raad vastgestelde ratio op dit moment te herzien.

Het risicomanagement is ingevoerd en in de organisatie ingebed.