Bijlage 2 Onderzochte maatregelen op een rij

Inhoud Maatregelen uitgelegd ....................................................................................2 Normalisering................................................................................................2 Maatregel (13) Financiële draagkracht betrekken bij bepalen zelfredzaamheid.....2 Preventie ...................................................................................................2 Maatregel: Voorlichting zelfredzaamheid, langer thuis wonen en inclusie (1) .......2 Maatregel: Welzijnscoach, individueel welzijnsadvies betrekken bij de toegang (2) ................................................................................................................3 Versterking uitvoering en poortwachtersfunctie..................................................3 Maatregel Versterking uitvoering en poortwachter functie (3)............................3 Maatregel: Toepassen juridische begrippen o.a.

voorzienbaarheid (4) ................3 Algemene voorzieningen versterken .................................................................4 Maatregel: Stroomlijnen werkzaamheden Kernpartners Wmo (5).......................4 Regievoeren op de toegang en integrale zorg (6) ............................................4 Investeringen Beter thuis wonen......................................................................4 Ouderen inloop en buurthuizen versterken (7) ................................................4 Mantelzorgers ontlasten (8)..........................................................................4 Collectieve woningaanpassing (9)..................................................................4 Tariefsaanpassing Schoon huis (10)...............................................................5 Versoberen maatwerkvoorzieningen .................................................................5 Scootmobielpool (19) ..................................................................................5 Bevorderen uitstroom en/of afschaling zorg.......................................................5 Herindicaties stevig beoordelen (20)..............................................................5 Uitstroom naar WLZ bevorderen (21).............................................................5 Overige onderzochte maatregelen

....................................................................5

Maatregelen uitgelegd Normalisering Maatregel (13) Financiële draagkracht betrekken bij bepalen zelfredzaamheid De Wmo is sinds de invoering van het abonnementstarief in 2019 inkomensonafhankelijk. Iedereen kan een beroep doe op de Wmo, ook als mensen hun hulp zelf kunnen organiseren en betalen en in het verleden al een particuliere hulp hebben gehad . Financiële zelfredzaamheid Een van de VNG-maatregelen is dat gemeenten de financiële zelfredzaamheid te betrekken bij het onderzoek. Het is een gedeeltelijk onorthodoxe maatregel. Gemeenten mogen namelijk geen inkomenspolitiek bedrijven. Consulenten mogen daarom voorzieningen niet afwijzen op inkomen, maar wel mag gevraagd worden of iemand de hulp zelf zou kunnen betalen of organiseren. Deze optie worden door de VNG alleen toegepast op de aanvragen huishoudelijke ondersteuning, maar dit begrip kan in principe ook worden toegepast op woonvoorzieningen en scootmobielen. De maatregel houdt in dat de consulenten een verzoek doen op financiële zelfredzaamheid van de cliënt. In het keukentafelgesprek met de client wordt nagegaan of er voldoende financiële ruimte is om particuliere hulp te kunnen betalen en of de client de hulp zelf kan organiseren. Indien de cliënt financieel zelfredzaam is en instemt met de conclusie van het onderzoek wordt de melding niet in behandeling genomen. Er hoeft dan geen beschikking te worden opgesteld.

Er wordt voorgesteld de financiële draagkracht te betrekken bij het Wmo-onderzoek naar de zelfredzaamheid en de eigen kracht. We stellen voor om te daarbij een richtlijn vast te stellen van 150% Wettelijk Minimum Loon . Bij dit inkomen wordt mensen gevraagd de voorziening huishoudelijke hulp zelf te betalen. Dit is een vrijwillig verzoek. De Wmo-consulent gaat wel na of mensen de zorg zelf kunnen organiseren én vraagt door of de inwoner de zorg ook daadwerkelijk zelf kan betalen. Er wordt een zorgvuldig onderzoek gedaan conform de nauwkeurig vastgestelde regels in de jurisprudentie. Het is wettelijk absoluut niet mogelijk om inkomensgegevens op te vragen voor het afwijzen van een voorziening op basis van een bepaald inkomen. Het is wel mogelijk de voorziening af te wijzen op grond van (financiële) zelfredzaamheid. Dit is de basis van de nieuwe werkwijze. Deze nieuwe aanpak heeft veel impact op de werkwijze van de consulenten en dient zorgvuldig te worden geïmplementeerd.

Preventie Maatregel: Voorlichting zelfredzaamheid, langer thuis wonen en inclusie (1) Deze maatregel bevordert de bewustwording over zelfredzaamheid. De gemeente biedt voorlichting over zelfredzaamheid aan in combinatie met het verzoek tot zelfredzaamheid: voor wie is de Wmo bedoeld (en voor wie dus niet) en hoe kan je zelf voorkomen dat je aanspraak moet doen op de Wmo. Het betreft voorlichting over zelfredzaamheid en hoe mensen langer thuis kunnen blijven wonen en wat mensen zelf kunnen bijdragen aan een inclusieve samenleving. Kenmerkend voor Wassenaar is dat het een sterk vergrijsde gemeente is, waar tegelijkertijd een groot aantal ouderen nog zelfstandig thuis woont en zeer zelfredzaam is. Die groep willen we door middel van een campagne wijzen op de eigen verantwoordelijkheid: wie zelf een oplossing kan vinden voor de ondervonden beperkingen moet dat doen.

Ook mensen zonder beperkingen én andere spelers in de gemeente worden aangesproken: want ook zij kunnen hun steentje bijdragen door een tolerante, meedenkende en ondersteunende houding aan te nemen richting mensen met een zichtbare of minder zichtbare beperking. Met de campagne roept de gemeente mensen die mogelijk in de toekomst een Wmo-aanvraag willen doen, hun omgeving én maatschappelijke partners op om hun verantwoordelijkheid te nemen. Op deze manier blijft de Wmo beschikbaar voor mensen die de ondersteuning bij hun beperkingen niet zelf kunnen organiseren of betalen; en houden we de zorgkosten ook in de toekomst beheersbaar. Iedereen kan daaraan bijdragen. De Wmo is geen absoluut recht, maar alleen bedoeld voor mensen die het echt nodig hebben.

Maatregel: Welzijnscoach, individueel welzijnsadvies betrekken bij de toegang (2) De Welzijnscoach bevordert de eigen kracht van mensen op individueel niveau. Het is een nieuwe interventie die ontwikkeld wordt met het welzijnswerk, de toegang en de Wmo-consulenten. Het doel is het aanbieden van alternatieve zorg als voorliggende voorziening en het versterken van de zelfredzaamheid van de individuele cliënten. De coach wordt ingezet met mensen die een groot potentieel hebben voor zelfredzaamheid en door extra adviezen hun aanvraag voor de Wmo kunnen uitstellen of voorkomen. Daarnaast is de welzijnscoach, een medewerker die kan bijdragen aan het Wmo-onderzoek naar zelfredzaamheid en naar de ondersteuningsbehoeften van de cliënt. Het verbinden van de toegang met het welzijn heeft het doel dat de inwoners beter kennis krijgen hoe ze zelfredzaam kunnen blijven doen. Inwoners worden ondersteund bij het vinden van oplossingen en alternatieve ondersteuning die een maatwerkvoorziening voorkomt. Het is een algemene/voorliggende voorziening voorliggend aan de maatwerkvoorziening. De Wmo-consulent kan enkele extra welzijnsbezoeken indiceren als voorliggende voorziening. Een goed voorbeeld: Reablement, ofwel een oudere helpen voor zichzelf te zorgen, is een methodiek die in de Deense ouderenzorg wordt toegepast.

De officiële definitie van reablement luidt: ‘Services for people with poor physical or mental health to help them accommodate their illness by learning or relearning the skills necessary for daily living’ Reablement is een korte en doelgerichte interventie, holistisch van aard, iets extra’s naast de gewone zorg. Een voorbeeld is: . ‘Een 83-jarige man wordt weduwnaar. Wat is de gangbare verwachting? Dat hij binnen een jaar dood is of in een verpleeghuis belandt. Want 83-jarige kersverse weduwnaars kunnen in de regel niet voor zichzelf zorgen. In Denemarken wordt hij opgeroepen voor een cursus van 6 weken. Hij gaat 5 dagen per week naar school en leert voor zichzelf zorgen.’ In de Deense gemeente Frederica leidde reablement onder 220 thuiszorgklanten tot 27.000 uur minder zorg en begeleiding. Van de 220 mensen konden 103 weer volledig zelfstandig verder, 68 mensen hadden minder zorg nodig..

Versterking uitvoering en poortwachtersfunctie Maatregel Versterking uitvoering en poortwachter functie (3)

Afgelopen jaren is capaciteit ingezet om de wachtlijsten kort te houden. Daardoor is minder extra aandacht geweest voor de herindicaties, doelmatigheid en effectiviteit. Indicaties zijn misschien vaker afgegeven dan nodig zou zijn geweest. We willen de uitvoering op meerdere fronten intensiever onderzoek laten doen bij de aanvraag van een voorziening, bijvoorbeeld of iemand een PGB kan beheren. Gedurende de looptijd van de voorziening gaat de uitvoering vaker herindiceren en vaker toetsen of de doelen worden behaald bij complexe en dure begeleidingstrajecten. Bij de herindicatie van de scootmobielen kunnen noodzaak en de gebruiksintensiteit toetsingscriteria zijn.

Maatregel: Toepassen juridische begrippen o.a. voorzienbaarheid (4)

De uitvoering zal ook zorgvuldiger de WMO uitvoeren. Dit betekent dat het juridische begrip “voorzienbaarheid” wordt meegenomen in het Wmo onderzoek. Een juridisch begrip dat de eigen verantwoordelijkheid van de client bij het ouder worden in beeld brengt.

Algemene voorzieningen versterken Maatregel: Stroomlijnen werkzaamheden Kernpartners Wmo (5)

In de Wmo wordt verondersteld dat het voorliggende veld met algemeen toegankelijke voorzieningen een groot deel van de zorgvraag opvangt. Onze kernpartners zijn: de SMOW, VCW, Kwadraad en MEE, welke in de toegangspoort sociaal domein zitten. Deze maatregel is een beleidsmatig actie, waarbij we beter inzicht willen krijgen in alle taken en activiteiten die onze gesubsidieerde instellingen uitvoeren. Op deze manier worden de opbrengsten beter inbeeld gebracht en overlap eruit gehaald. De toegang sociaal domein en samenwerking tussen de aanbieders van zorg en welzijn verder versterken door middel van een gezamenlijke opdracht en monitoring van de uitvoering daarvan. Monitoring van welzijnstaken kan niet altijd geheel in harde kwantitatieve cijfers. In de verantwoording kunnen ook kwalitatieve verhalen en analyses worden gepresenteerd.

Regievoeren op de toegang en integrale zorg (6)

De gemeente wil beleidsmatig regie voeren zodat er een effectiever inzet gerealiseerd wordt in het samenwerkend preventief veld. Hiermee kan Wmo-aanvragen voorkomen worden en meer alternatieven voor de maatwerkvoorzieningen aangeboden worden.  Er komt een drempel aan de poort voor maatwerkvoorzieningen  Onderzoek naar maatwerk alternatieven in het preventief veld  Inzet vrijwilligers en maatjes of hulp via ‘Wassenaar Doet’ De regievoering is een beleidsmatige actie en wordt opgepakt met de reguliere beleidscapaciteit. Het is de verwachting dat een betere regie op de toegang, op korte termijn toegang een besparing oplevert.

Investeringen Beter thuis wonen De Wmo heeft de opdracht om mensen langer thuis te laten wonen, zodat het beroep op de Langdurige Zorg (intramurale verpleeghuizen) wordt voorkomen of uitgesteld. Deze opdracht kost de gemeenten geld, echter de besparingen gaan naar het Rijk. Wassenaar is een van de meest vergrijsde gemeente in Nederland. Ook heeft Wassenaar de meeste mensen met (beginnende) dementie die nog thuis wonen. Het beroep op de Wmo wordt in de toekomst groter doordat de vergrijzing verder doorzet. De gemeente kan het beroep op de dure geïndiceerde Wmo-zorg verminderen door de algemene voorzieningen te versterken zodat duurdere Wmo-zorg voorkomen of uitgesteld wordt.

Ouderen inloop en buurthuizen versterken (7)

Wassenaar heeft diverse buurthuizen en buurtcentra voor ouderen. Het doel is dat de buurtactiviteiten voorkomen dat er meer mensen instromen in de dure geïndiceerde dagbesteding. Er zijn 4 grote buurtcentra die zich specifiek richten op ouderen zoals Sophiekehuis, Bellesteijn. De gemeente beoogt een breder aanbod activiteiten voor ouderen en mensen met beperking in de andere kleinere buurtcentra zoals o.a. Oosthof en / of de Plataan.

Mantelzorgers ontlasten (8)

Een van de doelen van de Wmo is mantelzorgers te ontlasten zodat zij het (ook) langer volhouden. Ouderen kunnen op een betere wijze thuis blijven wonen als de mantelzorger het ook volhoudt. Het is de essentiële opdracht van de Wmo om deze ondersteuning te bieden. Op dit moment is in onderzoek of het aanbod voldoende bijdraagt aan het voorkomen aan overbelasting en of de het aanbod van het maatschappelijke partners bijdraagt aan het voorkomen van zwaardere zorg.

Collectieve woningaanpassing (9)

De gemeente kan collectieve woningaanpassingen uitvoeren indien deze aanpassing een grote groep mensen in staat stelt in hun huis te blijven wonen. Het gaat vaak om automatische toegangsdeuren in appartementencomplexen waar veel ouderen wonen. Hiervoor wordt per complex een aparte businesscase opgesteld, waarin het uitgangspunt is dat de eigenaar of woningcorporaties bijdragen aan de collectieve aanpassingen. De collectieve woningaanpassingen moeten ook weer het beroep op de individuele maatwerkvoorzieningen voorkomen. Het uitgangspunt is dat woningeigenaren een substantieel bedrag betalen als het gaat om de toe- en doorgankelijkheid verbeteren van de woningen voor ouderen.

Tariefsaanpassing Schoon huis (10)

Het contract Schoon Huis is een sterk verouderd contract voor onbepaalde tijd. Hierdoor kunnen de nieuwe CAO's niet worden meegenomen in de tarief indexatie. De gemeente kan hierdoor geen reëel tarief aanbieden. De kans bestaat dat de zorgaanbieders het contract opzeggen en er op korte termijn moet worden aanbesteed. Bij een nieuwe aanbesteding zal sowieso een hoger tarief moeten worden aangeboden. De gemeente komt dan voor hogere kosten te staan. Tevens moet rekening gehouden worden met de ontwikkelingen in Voorschoten. Voorschoten stapt uit het inkoopcontract Schoon Huis en koopt per 2022/2023 via de Leidse regio. Het is wenselijk om het contract door te laten lopen en de investering te doen om de tarieven met de CAO op te hogen. Hierdoor is er rust om op termijn de inkoop van de hulp opnieuw te bekijken.

Versoberen maatwerkvoorzieningen Scootmobielpool (19)

Er zijn enkele mogelijkheden om een scootmobielpool op te zetten in de nabijheid van appartementencomplexen waar veel ouderen wonen. Er zijn dan minder problemen met de brandveilige stalling van individuele scootmobielen. De scootmobielen kunnen op verzoek ook gebracht worden door de beheerders van het complex of vrijwilligers. Alleen bij intensief dagelijks gebruik kan nog een individuele scootmobiel worden geïndiceerd.

Bevorderen uitstroom en/of afschaling zorg Herindicaties stevig beoordelen (20)

Afgelopen jaar is geïnventariseerd op welke gebieden een herindicatie nuttig is. Herindicaties zijn noodzakelijk om te toetsten of de zorg nog voldoende en gepast is. Voorbeelden zijn scootmobiel die niet optimaal gebruikt worden of mensen met hoge PGB- en begeleidingsindicaties waar we het bereiken van de doelen willen toetsen. Natuurlijk kunnen herindicaties nodig zijn om zwaardere zorg te voorkomen door er vroeg bij te zijn. Deze maatregelen betekenen, net als voor de maatregelen 3 en 4, dat de uitvoeringsorganisatie versterkt moet worden om doelmatigere en effectievere zorg te verlenen.

Uitstroom naar WLZ bevorderen (21)

Ouderen en mensen met chronische beperkingen blijven vaak in de Wmo totdat zij naar een WLZinstelling gaan of overlijden. De Wmo consulent kan alleen stimuleren om de WLZ- indicatie op tijd aan te vragen. In sommige gevallen geven mensen de voorkeur aan een WMO- voorziening vanwege de lage eigen bijdrage en de uitgebreidere voorziening. De jurisprudentie is er heel stellig in en gemeenten kunnen de Wmo-aanvraag intrekken als er een beroep gedaan kan worden op een andere voorliggende voorziening zoals ZVW en WLZ. Een onafhankelijke clientondersteuner kan de client helpen bij het aanvragen van de WLZ- indicatie.

Overige onderzochte maatregelen nummer maatregel

Naam

A Voorkomen instroom Preventie Maatregel 1.

Voorlichting zelfredzaamheid, langer thuis wonen, inclusie

Maatregel 2.

Welzijnscoach

Versterken uitvoering en poortwachtersfunctie Maatregel 3:

Doelmatigheid en effectiviteit van de zorg verbeteren

Maatregel 4:

Toepassen voorzienbaarheid Algemene toegankelijke voorzieningen versterken

Maatregel 5:

Stroomlijnen werkzaamheden kernpartners welzijn

Maatregel 6:

Regie voeren op toegang en integrale zorgverlening

Langer thuis wonen Maatregel 7:

Oudereninloop

Maatregel 8:

Mantelzorgers ontlasten

Maatregel 9:

Collectieve Wmo woningaanpassingen

Maatregel 10:

Tariefsaanpassing Schoon Huis

Maatregel 11:

Inkomensgrens vaststellen van 150% WML (onwetmatig)

Maatregel 12:

Inkomensgrens vaststellen van 200% WML (onwetmatig)

Maatregel 13:

Wmo-onderzoek verrijken met inkomenssituatie >150% (VNG scenario)

Maatregel 14:

Wmo-onderzoek verrijken met inkomenssituatie >200% (VNG scenario)

Maatregel 15:

Wachtlijst laten oplopen (onwetmatig)

Maatregel 16:

Budgetplafond instellen (onwetmatig)

B. Versoberen maatwerkvoorzieningen Maatregel 17:

Aantal kilometer regiotaxi verlagen (is al uitgevoerd)

Maatregel 18

Was- en strijkservice uit Schoon Huis ( is niet opportuun)

Maatregel 19:

Scootmobielpool

C. Bevorderen uitstroom en of afschaling zorg Maatregel 20:

Herindicatie stevig beoordelen

Maatregel 21:

Uitstroom naar WLZ bevorderen