Bijlage 2 - Integrale Veiligheidsanalyse 2023 gemeente Wassenaar
Tekst van het document
Dat was een gemeentelijke taak (niet gemandateerd aan de ODH) en dat blijft zo. Dergelijke mutaties zijn gebaseerd op het BAG en dat is ook een gemeentelijke taak die wordt uitgevoerd door bouwinspecteurs. De ODH voert geen bouwtaken uit.
30
Thema 4.4: Rampenbestrijding en crisisbeheersing Rampenbestrijding en crisisbeheersing: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (Wet veiligheidsregio’s en Besluit veiligheidsregio’s) maar zijn verplicht deze taken te laten uitvoeren door de veiligheidsregio, met uitzondering van het onderdeel bevolkingszorg (i.e. de ‘gemeentelijke processen’) van de crisisbeheersingsorganisatie. Dit onderdeel wordt door de gemeente, in samenwerking met andere gemeenten en de veiligheidsregio, op peil gebracht en gehouden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Alarmering Grip 1 vanaf 2017 t/m 2022 Alarmering Officier van Dienst Bevolkingszorg, multi afstemming, geen opschaling naar GRIP GTI incidenten (ingevoerd vanaf 2022)
Aantal 0 12 3
Huidige veiligheidsproblematiek Gemeenten zijn verantwoordelijk voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Deze taken zijn in 2012 geregionaliseerd in 25 veiligheidsregio’s. Wassenaar behoort samen met Den haag, Rijswijk, Zoetermeer, Delft, Pijnacker-Nootdorp, Leidschendam-Voorburg en Midden Delfland tot de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH). Eén onderdeel van crisisbeheersing is nog een lokale verantwoordelijkheid van de desbetreffende gemeente, namelijk: Bevolkingszorg. Dit onderdeel wordt door de gemeente Wassenaar, in samenwerking met andere gemeenten en de veiligheidsregio, op peil gebracht en gehouden. Elke vier jaar worden het regionaal risicoprofiel, het regionaal beleidsplan en het regionaal crisisplan vastgesteld door het bestuur van de Veiligheidsregio Haaglanden. De plannen geven iedere vier jaar een inzicht in de huidige risico’s (regionaal risicoprofiel) en hoe hier op geanticipeerd wordt (regionaal beleidsplan). Het lokale beleid volgt het regionale beleid van de veiligheidsregio. Daarbij kan couleur locale worden toegepast, maar de basis wordt regionaal afgesproken. Er is een verschuiving gaande binnen de VRH over de opschaling van incidenten. Bevolkingszorg wordt officieel binnen de bestaande crisisstructuren vanaf GRIP 1 geactiveerd.
Door de professionalisering van de hulpdiensten worden bij incidenten minder snel opgeschaald naar GRIP. Hierdoor blijft de gemeente vaak achterwege bij de bestrijding van incidenten. Ook zijn er steeds meer incidenten met een maatschappelijke impact, maar waarbij niet alle hulpdiensten nodig zijn (en dus geen GRIP-situatie betreft). Een goed voorbeeld hiervan is een sociaaldrama met een bekend persoon uit de gemeente. Door deze ontwikkeling is het Gemeentelijke Team Incidenten (GTI) opgericht in de gemeente Wassenaar. Dit GTI-team bestaat uit kernleden van het team Bevolkingszorg waarin tenminste de incidentenmanager, de communicatieadviseur, de coördinator informatie en de betrokken HTO zit , ondersteund met vakinhoudelijke specialisten uit de reguliere organisatie. De invoering van het GTI heeft bij de gemeentes het inzicht gegeven dat de reguliere organisatie en de crisisorganisatie veel overlap hebben met elkaar. Om verwarring te voorkomen zijn de adviseurs crisisbeheersing van de gemeenten in de VRH bezig een scheiding tussen de taken van bevolkingszorg (Bz) en de reguliere gemeentelijke organisatie te maken. Hierbij is de volgende definitie van Bz gehanteerd: 31
Gemeentelijke crisisbeheersing omvat alle opgeschaalde werkzaamheden van een gemeente ten tijde van een incident, ramp of crises. Het deel van deze werkzaamheden dat is georganiseerd binnen de hoofdstructuur van de rampenbestrijding en crisisbeheersing vindt plaats onder de noemer Bevolkingszorg, zoals omschreven in het Besluit veiligheidsregio’s. Bij de nieuwe definitie beperkt de Bz-organisatie zich tot díe taken die niet regulier in de gemeentelijke organisatie zijn belegd. Voor de overige taken die de gemeenten tijdens een opschaling van de regionale crisisorganisatie moet kunnen uitvoeren geldt: dit zijn reguliere taken die worden uitgevoerd onder bijzondere omstandigheden. In deze nieuwe situatie is niet de crisisorganisatie leidend en de reguliere organisatie ondersteunend, maar de reguliere organisatie leidend en de Bzorganisatie ondersteunend. De uitvoeringsplannen worden ontwikkeld om de veranderingen te implementeren in de lokale organisatie. Algemene aandachtspunten • De gemeente Wassenaar heeft sinds de ontvlechting van de Werkorganisatie Duivenvoorde (2022) een crisisorganisatie voor bevolkingszorg die alleen inzetbaar is voor de gemeente Wassenaar. Hierbij komt de uitdaging dat de crisisorganisatie alleen nog gevuld kan worden met medewerkers van de gemeente Wassenaar.
De invulling van de lokale crisisorganisatie blijft een aandachtspunt vanwege de snelle wisseling van personeel en de sterkere scheiding tussen werk en privé door de coronacrisis. • De regionale functies voor bevolkingszorg (vanaf GRIP 2 of hoger) komen uit regionale piketpools van alle gemeenten binnen de VRH. Het vullen van deze regionale piketpools wordt steeds meer een uitdaging door bovenstaande redenen.
32
Veiligheidsveld 5: Integriteit en veiligheid Binnen dit veiligheidsveld vallen een aantal verschijnselen die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid bedreigen, namelijk:
Thema 5.1: Polarisatie en radicalisering Radicalisering en polarisatie: Bij dit thema gaat het om ideologische groepen/stromingen personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van de burgers. zij een bedreiging vormen of kunnen gaan vormen voor de veiligheid. Sprake kan zijn van dreigend geweld. Deze groepen vergroten de polarisatie in de samenleving, en zetten daarmee het sociaal weefsel onder druk. UITKOMSTEN FLITSPEILING 2023
In totaal vindt 58% van de respondenten de aanpak van polarisatie in Wassenaar belangrijk. Het onderwerp eindigt op plek 15 van de flitspeiling en wordt door respondenten niet als prioriteit gezien (bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • •
We moeten in gesprek blijven met elkaar en meer begrip tonen. Polarisatie in het dorp valt erg mee. Ik zie dit niet als taak voor de gemeente, maar het goede voorbeeld geven is wel van belang. Polarisatie wordt een steeds groter probleem en samenleving groeit uit elkaar.
Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Aantal 2018 2019 2020 Demonstraties* 5 5 10 *ten behoeve van verschillende onderwerpen.
2021 5
2022 5
Huidige veiligheidsbeeld en aandachtspunten • In Wassenaar komen relatief weinig (onaangekondigde) demonstraties voor. Door de politie wordt via sociale media gemonitord op onaangekondigde demonstraties of meldingen via inwoners/omgeving. Er wordt vervolgens een inschatting gemaakt of de demonstratie door kan gaan, mits de openbare orde en veiligheid niet in het geding komt. Er kan gekozen 33
• •
worden om de demonstranten te verplaatsen naar een geschikte veilige locatie orderbegeleiding van de politie. Het centrum voor jeugd en gezin biedt ondersteuning bij opvoeden en opgroeien, ook bij vermoedens van radicalisering en het herkennen van signalen. Middels vroegsignalering kan radicalisering worden voorkomen en juiste hulp geboden worden. Op lokaal niveau betreft het voornamelijk signaleren en indien nodig een persoonsgerichte aanpak opstellen met ketenpartners middels een casusoverleg bij signalen van radicalisering.
Algemene aandachtspunten • Uit de flitspeiling blijkt dat het thema polarisatie steeds meer gaat spelen onder inwoners. Mogelijk door de landelijke campagne 'Voordat je het weet, verlies je elkaar' van de Rijksoverheid naar aanleiding van de coronapandemie. • Landelijk beeld laat zien dat polarisatie substantieel is toegenomen. In Wassenaar is het niet voor iedere inwoner direct herkenbaar. Vanuit veiligheidsperspectief dient er wel rekening gehouden te worden met de landelijke trend. Het is van belang om vroegtijdige polarisatie te signaleren en (integraal) aan te pakken. • Integrale samenwerking meer versterken tussen relevante ketenpartners op lokaal- en regionaal niveau. Ook van belang om meer kennis uit te wisselen rondom nieuwe trends.
34
Thema 5.2: Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit: Bij dit thema gaat het om vormen van georganiseerde criminaliteit die zich manifesteren in gemeenten/op het gemeentelijk grondgebied, met mogelijk een bedreigende uitstraling naar de (woon)omgeving. Denk aan drugsgerelateerde criminaliteit, mensenhandel, witwassen en vastgoedfraude, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s). Mogelijk dat de fenomenen zich concentreren op bepaalde locaties zoals recreatieparken, bedrijventerreinen, buitengebied, waarbij deze locaties aangewezen kunnen zijn als zgn. ‘handhavingsknelpunten’. Er kan in verschillende opzichten sprake zijn van verbindingen/wisselwerking met de lokale samenleving. De betreffende groepen/personen maken wellicht in bepaalde mate gebruik (misbruik) maken van gemeentelijke voorzieningen en beschikkingen (vergunningen en aanbestedingen). Sprake kan zijn van verweving van onder- en bovenwereld. Uitkomsten flitspeiling 2023
In totaal vindt 86% van de respondenten de aanpak van georganiseerde criminaliteit in Wassenaar (heel) belangrijk. Het onderwerp eindigt op plek 6 van de flitspeiling (bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • •
Natuurlijk is dat heel erg belangrijk. Gevoelsmatig komt dit in Wassenaar niet veel voor. Niet het gevoel dat er veel aan wordt gedaan. Witwassen en vastgoedfraude mag meer aandacht krijgen.
35
Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld 2022 Onderwerp Afpakmomenten Drugs Hennepkwekerijen Signalen Signalen Bibob onderzoeken Integrale controles Bedrijventerreinen integraal bezocht Wapens Vuurwapens Bestuurlijke rapportages
Aantal 5 8 10 65 12 2 2 2 16 8 14
Aanvullende informatie € 15.163 Panden in onderzoek Meting uitgezet bij Liander Politie meldingen MMA meldingen n.v.t. Horeca controle Hallstraat en Maaldrift Aangetroffen of aangeleverd Aangetroffen of aangeleverd 1 bestuurlijke boete 1 pand gesloten 2 last onder dwangsom 3 bestuurlijke waarschuwingen 2 gebiedsverboden 5 waarschuwingen Duinrell
Ondermijningsbeeld gemeente Wassenaar Er is onderzoek gedaan naar het ondermijningsbeeld in de gemeente Wassenaar door het Regionaal Informatie en Expertise Den Haag (RIEC DH). De resultaten en aandachtspunten zijn beschreven in het plan van aanpak ondermijning gemeente Wassenaar 2021-2024. Het ondermijningsbeeld bestaat volgens het onderzoek uit de volgende activiteiten: Drugscriminaliteit: Met enige regelmaat worden in de gemeente Wassenaar hennepkwekerijen aangetroffen. De grote woonpercelen, verhuur en leegstand bevorderen crimineel gebruik. Dit bemoeilijkt het zicht op drugscriminaliteit, waardoor facilitators en (hennep)netwerken uit beeld blijven. Risicovolle bedrijvigheid: Bij meerdere ondernemingen in de gemeente Wassenaar bestaan vragen over het voortbestaan van deze bedrijven. Tegelijkertijd is het zicht op risicobranches zoals de autobranche, horeca en massagesalons beperkt. Misbruik van vastgoed: Er zijn signalen die wijzen op misbruik van vastgoed. Er zijn in de gemeente makelaars actief in wiens verhuurde panden hennepkwekerijen zijn aantroffen. Daarnaast zijn er signalen over spookbewoning en villa’s die eigenaren laten verkrotten. Witwassen: Er bestaan meerdere vermoedens van witwassen, zowel over personen als over bedrijven. Mensenhandel: Er bestaan vermoedens over arbeidsuitbuiting en seksuele uitbuiting in de gemeente Wassenaar.
Meermaals is de huisvesting van arbeidsmigranten niet op orde. Het vaststellen van uitbuiting en illegale tewerkstelling wordt echter bemoeilijkt door bewoners die geen toegang tot hun woning verlenen. Huidige aanpak Op landelijk en regionaal niveau is de aanpak van ondermijning geprioriteerd. Binnen de politieeenheid Den Haag wordt per district gewerkt met ondermijningstafels. De politie basisteams hebben hierbij de mogelijkheid casussen in te brengen waarna er een integrale aanpak volgt zoals: 36
• • •
lokale aanpak en inzet bestuurlijke instrumentarium bestuurlijke integrale controles door het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) ondersteuning vanuit het RIEC
Zowel bestuursrechtelijk handhaven als strafrechtelijk aanpakken is van belang bij de aanpak tegen georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit op lokaal niveau. In de gebiedsscan staat dat er binnen de basisteams wordt gewerkt aan verdieping van de kennis en bewustwording op het thema. Ook worden medewerkers aangesteld met het taakaccent ondermijning. Daarnaast zijn er in het kader van drugs, spookbewoning, mensenhandel en witwassen verschillende personen dan wel bedrijven gemonitord door middel van verslaglegging en rapportering. De gemeente Wassenaar beschikt sinds 2022 over een ondermijningsregisseur. De ondermijningsregisseur werkt o.a. nauw samen met de politie om een gedegen integrale samenwerking te realiseren en misstanden in kaart te brengen. Ook worden er (basis registratie personen) BRP-controles uitgevoerd en bestuurlijke rapportages opgesteld als onderdeel van de integrale aanpak. Daarnaast wordt ingezet op de bewustwording van inwoners en ondernemers, zodat signalen herkend en gemeld worden. Momenteel wordt er gewerkt aan de drie sporen die zijn vastgesteld in het plan van aanpak ondermijning gemeente Wassenaar 2021-2024 namelijk: 1. het versterken van de (bestuurlijke) informatiepositie 2. het versterken van de bestuurlijke- en maatschappelijke weerbaarheid 3.
het intensiveren van de bestuurlijke aanpak van criminele objecten/personen Resultaat a/h drie sporen Het versterken van de (bestuurlijke) informatiepositie: implementeren DOR, uitvoeren reguliere maandelijkse BRP controles, intensiveren van het Lokaal Ondermijning Overleg en integrale samenwerking zoals met HEIT. Doelstelling is om in 2023 te starten met branche gerichte controles op bedrijventerreinen. Het versterken van de bestuurlijke- en maatschappelijke weerbaarheid: voor het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid wordt momenteel de optie onderzocht voor aantrekken van een externe trainer, dit in gezamenlijkheid met de gemeenten van district D. Ook wordt er voor maatschappelijke weerbaarheid ingezet op een samenwerking in het district, vooroverleg wordt gepland in juni 2023. Het intensiveren van de bestuurlijke aanpak van criminele objecten/personen: de mogelijkheid heeft zich nog niet voorgedaan om een intensiveringproces uit te voeren en verschuift naar 2024. Momenteel wordt de Bibob beleidslijn geactualiseerd. De Damocles beleidslijn moet nog geactualiseerd worden. Algemene aandachtspunten • Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit is vastgesteld in de Coalitie voor Veiligheid 2023-2024 als regionaal veiligheidsthema, ook heeft het thema landelijk veel prioriteit.
Hierbij is het belangrijk om de juiste vertaling te maken naar een concrete lokale doelstelling, omdat bij de Coalitie voor Veiligheid sprake is van een zeker abstractieniveau betreft doelen ambities. In het integrale jaarverslag van de eenheid Den Haag wordt verantwoording afgelegd over de doelstellingen en ambities. Dit biedt mogelijk verdere handvatten voor lokaal beleid. • “Je gaat het pas zien als je het door hebt”. De slogan uit de gebiedsscan politie 2022 laat zien hoe belangrijk bewustwording is onder medewerkers en inwoners voor het herkennen, maar ook melden van signalen bijvoorbeeld middels MMA. Zonder signalen, geen aanpak. 37
Thema 5.3: Veilige publieke taak Veilige Publieke Taak: Werknemers met een publieke taak worden regelmatig geconfronteerd met agressie en geweld bij het uitoefenen van hun taak. Denk aan verpleegkundigen, politiemensen, gemeentelijke handhavers, leraren, medewerkers van gemeenteloketten. Maar ook politieke ambtsdragers zoals raadsleden, burgemeesters en wethouders. De maatschappelijke omgeving kan zich intimiderend, bedreigend, soms letterlijk gewelddadig opstellen. Dit is onacceptabel, om meerdere redenen. Het functioneren van de man of vrouw zelf wordt erdoor beïnvloed. De uitvoering van publieke taken heeft ervan te leiden. De integriteit en ‘goed bestuur’ komen onder druk te staan. Het vertrouwen in de overheid kan aangetast raken (- staat de overheid nog wel voor robuuste uitvoering van haar taken?). En bij gedogen van het geweld groeit de ‘onaantastbaarheid’ van daders. Agressie en geweld tegen werknemers met een publieke taak hebben een ondermijnend effect op de overheid en moeten stevig aangepakt en zoveel mogelijk voorkomen worden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers Wassenaar 2021 2022 Geweld tegen politie 2 3
Gemiddelde laatste drie jaar 1
Huidige veiligheidsproblematiek • Geweld tegen werknemers met een publieke / hulpverleners taak wordt zwaarder gestraft. • In het personeelshandboek is een agressieprotocol opgenomen. Het doel van dit protocol is duidelijkheid te verschaffen aan iedereen die in dienst is of werkt voor de gemeente Wassenaar. Het biedt tevens duidelijkheid aan bezoekers en hulpverlenende instanties. Het protocol richt zich op het voorkomen en beheersen van agressieve situaties. Het is een levend document dat door gebruik en ervaringen periodiek bijgesteld kan worden. • In het personeelshandboek zijn huisregels opgenomen. In de gemeentelijke gebouwen gelden huisregels waar klanten zich aan moeten houden. Wanneer dit niet het geval is dient de klant het gebouw te verlaten. • Wanneer er sprake is van (telefonische) bedreiging, met voorwerpen gooien, vernielingen aanrichten, handtastelijkheden, lichamelijk geweld, wapenbezit, stalking of discriminatie wordt er aangifte gedaan en / of wordt de toegang tot het gemeentekantoor ontzegd. • Ook zijn er gedragsregels voor medewerkers opgenomen in het personeelshandboek. Door het opvolgen van een aantal regels bij contacten met klanten kan agressief en gewelddadig gedrag worden voorkomen. • Vaste medewerkers van het KCC hebben een agressietraining gehad. • Bij momenten van agressie dient het agressieformulier te worden ingevuld door de leidinggevende.
Vervolgens wordt formulier aangeleverd bij de ARBO-coördinator. Algemene aandachtspunten • Volgens de manager van KCC is er een lichte toename te zien in agressie, omdat de Boa’s weer op sterkte zijn komen meer inwoners verhaal halen over uitgeschreven bekeuringen. • Ook de boa’s ervaren meer agressie en dit beeld is landelijk ook te zien. Momenteel wordt de optie voor bodycams op het uniform onderzocht i.v.m. eigen veiligheid. Momenteel dragen de boa’s een beschermend vest en zijn handboeien een onderdeel van de standaard uitrusting. De noodzaak om boa’s uit te rusten met geweldsmiddelen blijft. • Het is van belang om agressietraining te herhalen en aan te bieden aan medewerkers met een relevante functie. Ook worden niet alle incidenten gemeld.
38
Thema 5.4: Informatieveiligheid Informatieveiligheid: Gemeenten zijn, net als andere (overheids-)organisaties, kwetsbaar als het gaat om de (digitale) dienstverlening - met name het veilig/beveiligd uitvoeren van deze dienstverlening en het beheer van persoonsgegevens. Als de overheid de digitale beveiliging hiervan niet voldoende kan borgen, is het vertrouwen in de overheid in het geding. Ook kan het de fysieke veiligheid van burgers en organisaties in gevaar brengen; bijvoorbeeld als besturingssystemen van sluizen en bruggen gehackt worden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Geen input. Huidige veiligheidsproblematiek • Cybercrime en informatiebeveiliging landelijk en regionaal een prioriteit bij overheden en politie. • Het aantal cyberdreigingen zijn wereldwijd sterk toegenomen, niet alleen in frequentie maar ook in impact. De aandacht voor het thema is hierdoor toegenomen, ook binnen de gemeente Wassenaar. Op bestuurlijk niveau is er ingezet op preventie en bestrijding. • De afdeling informatie- en datamanagement is uitgebreid met een extra fulltime CISO voor het opvolgen en analyseren van meldingen. Ook houdt de CISO zich bezig met inrichtingen van nieuwe tools om informatiesystemen te monitoren, netwerkbeveiliging en detecteren van verdacht gedrag. • IT-systemen worden geborgd door het proces informatiebeveiliging.
Dit is zeer belangrijk, omdat de dienstverlening van de gemeente afhankelijk is van IT-systemen. • Momenteel stellen overheden hun informatieveiligheidsbeleid vast aan de hand van een basisnormenkader, ook wel de baseline informatiebeveiliging overheid (BIO) genoemd. Het is een wettelijke verplichting om aan de norm te voldoen. Algemene aandachtspunten • Integrale samenwerking leveranciersmanagement, gefocust op leveren dienst, maar niet op secundaire voorwaarden zoals AVG. Dit is een kwetsbaarheid. Onze dienstverlening is namelijk afhankelijk van de geleverde diensten. • De gemeente Wassenaar voldoet momenteel niet aan BIO, maar er wordt gekeken middels een impactanalyse hoe hier wel aan te voldoen. Momenteel een prioriteit voor 2023. • Informatieveiligheid opnemen als onderdeel van crisisbeheersing. Het is van belang dat kritieke bedrijfsprocessen door blijven gaan in tijden van een grootschalige aanval. CISO en adviseur crisisbeheersing zijn momenteel bezig met voorwerk voor testen/oefenen bedrijfscontinuïteit. • Preventie en educatie belangrijk voor inwoners en medewerkers op het gebied van cybercrime en informatiebeveiliging.
39
Thema 5.5: Ambtelijke en bestuurlijk integriteit Ambtelijke en bestuurlijke integriteit: Schending van integriteit kan samenhangen met belangenverstrengeling maar ook het gevolg zijn van ‘niet-intentionele’ verrommeling van processen. In dit laatste geval ontstaat de integriteitschending min of meer ‘per ongeluk’. Integriteitschendingen kunnen gevolgen hebben voor de lokale veiligheid doordat bijvoorbeeld fysiek gevaarlijke situaties ontstaan of in stand blijven, criminele groepen bewegingsruimte krijgen, ambtenaren of bestuurders kwetsbaar worden voor verdere aantastingen van hun integriteit. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Geen input. Huidige veiligheidsproblematiek en aandachtspunten • Naast de wettelijke normen zijn er ook de Basisnormen Integriteit. Deze moeten ervoor zorgen dat ambtenaren hun werk integer kunnen doen. Alle overheidsorganisaties moeten zich hieraan houden. • De griffie heeft gedragscodes voor politie ambtsdragers in beheer. • Gemeente Wassenaar beschikt over een vertrouwenspersoon ongewenst gedrag. OR ontvangt jaarverslag van vertrouwenspersoon ongewenste omgangsvormen. • Momenteel loopt er een onderzoek naar de bestuurscultuur en sociale veiligheid binnen de gemeente Wassenaar. Uit het onderzoek komen aanbevelingen om de sociale veiligheid te optimaliseren.
• Ambtelijke en bestuurlijke integriteit belangrijk als onderdeel van de lokale ondermijningsaanpak. Dit komt nog onvoldoende terug in de huidige aanpak.
40
Hoofdstuk 6: Prioriteiten Het integraal veiligheidsbeleid wordt opgesteld naar aanleiding van de bevindingen uit de veiligheidsanalyse. In de startnotitie integraal veiligheidsbeleid van november 2022 zijn de thema’s aangegeven welke in een eerder stadium naar voor zijn gekomen en waar al een start mee is gemaakt zoals: ondermijning, jeugdoverlast, zorg en veiligheid, fysieke veiligheid, verkeersveiligheid en veel voorkomende- en traditionele criminaliteit. Uit de veiligheidsanalyse blijkt dat de thema’s aansluiten bij de prioritering voor het nieuwe veiligheidsbeleid. Aan te bevelen prioriteiten voor het nieuwe IVB 2024-2027 zijn: 1. Objectieve veiligheid: hieronder valt het thema veel voorkomende criminaliteit. Objectieve veiligheid wordt door de inwoners gezien als een belangrijk veiligheidsthema, omdat het direct effect heeft op het veiligheidsgevoel. Het gaat hierom vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving voordoen zoals mishandeling, inbraken en diefstal. Er wordt groot ingezet door partners op het gebied van preventie, omdat de meeste inbraken nog steeds worden gepleegd tijdens de herfst- en winterperiode. Ook groeit het aantal fietsendiefstallen en diefstallen uit voertuigen binnen de gemeente Wassenaar. Het thema cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit heeft landelijk- en regionaal prioriteit.
Criminelen verleggen namelijk het werkterrein van de fysieke wereld naar het internet. Het aantal digitale oplichtingszaken zoals helpdeskfraude en whatsappfraude is de afgelopen jaren landelijk sterk toegenomen. Uit de cijfers blijkt dat er in Wassenaar een sinds 2022 een daling is te zien in het aantal zaken. Desondanks is het van belang om de weerbaarheid van inwoners te vergroten om internetoplichting te voorkomen. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de informatiebeveiliging binnen de eigen organisatie tegen cyberaanvallen. 2. Fysieke kwaliteit en veiligheid: is een belangrijk onderdeel van de veiligheidsbeleving van inwoners. Het uitgangspunt van de gemeente Wassenaar is schoon, heel en veilig. Vervuiling en gebrek aan onderhoudt zorgen voor een onveiligheidsbeleving. Ook is fysieke kwaliteit benoemd als thema in het coalitieakkoord 2023. Daarnaast blijkt uit de veiligheidsanalyse dat verkeersveiligheid een belangrijk veiligheidsthema is binnen de gemeente Wassenaar. Het aantal verkeersslachtoffers blijkt uit de cijfers jaarlijks toe te nemen. 3. Sociale kwaliteit: veel openbare orde problematiek heeft als oorsprong een zorgcasus en de groei van complexe sociale problematiek. Om deze reden is het belangrijk om de verbinding tussen de domeinen zorg en veiligheid verder te versterken.
Op dit gebied zijn de afgelopen periode al stappen gemaakt zoals optimaliseren van de huidige processen binnen de integrale samenwerking. 4. Jeugd en veiligheid: in de gemeente Wassenaar wordt jeugdoverlast ervaren door inwoners, maar er is geen sprake van een sterke toename volgens de cijfers. Echter, is het wel belang om criminalisering bij jongeren aan te pakken en te voorkomen door integrale samenwerking. Denk hierbij aan vroegsignalering en passende persoonsgerichte aanpak realiseren. Ook heeft het thema regionaal- en landelijk prioriteit in het kader georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit en voorkomen jonge aanwas. Daarnaast blijkt uit de veiligheidsanalyse dat alcoholgebruik onder jongeren in Wassenaar hoog is en dit lokaal extra aandacht behoeft op preventiegebied.
41
5. Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit: in de regio Haaglanden is er sprake van toenemend excessief geweld bij meerdere vormen van ondermijnende criminaliteit. Op regionaal maar ook op districtelijk niveau zijn er afspraken gemaakt om samen op te trekken tegen voorkomende vormen van ondermijning zoals drugshandel, mensenhandel, zorgfraude, vastgoedfraude en de aanwas van jonge criminelen. Om op bestuurlijk niveau een vuist te vormen tegen deze vormen van criminaliteit is het belangrijk dat de gemeente Wassenaar zich de komende jaren gaat focussen op bewustwording, meldingsbereidheid en de controles op genoemde vormen van ondermijnende criminaliteit. Dit zal tevens zorgen voor een steeds betere noodzakelijke informatie positie. Aansluiting op samenwerkingen op regionaal- en districtelijk niveau zal zorgen voor een verlaging van de werkdruk op de lokale capaciteit. Het prioriteren van dit thema zal ook het waterbedeffect tegen gaan.
42
Bijlagen Bijlage 1: Uitkomsten flitspeiling
43
Bijlage 2: Cijfermatig gemiddelde incidenten in Wassenaar De data betreffen de meldingen zoals geregistreerd door de centralisten in GMS. Het kan voorkomen dat dezelfde soort incidenten in verschillende categorieën zijn geregistreerd. Ook kan bij één overlastsituatie sprake zijn van meerdere meldingen, wat de pieken kan verklaren. Hierdoor zijn onderstaande weergaven mogelijk minder zuiver en krijgt de data een meer indicatief karakter dan de andere gegevens.
44
45
Bijlage 3: Samenvatting bewonersbijeenkomst integraal veiligheidsbeleid Op 27 maart 2023 was de bewonersbijeenkomst over het integraal veiligheidsbeleid. De inbreng van de bewoners is belangrijk en wordt zeer op prijs gesteld. Zowel Nederlandstalige als Engelstalige bewoners hadden zich aangemeld, ook waren er twee raadsleden aanwezig. De bijeenkomst vond plaats op de Paauw en werd geopend door de burgemeester. Vervolgens zijn de resultaten van de flitspeiling gepresenteerd en is de top 5 van de belangrijkste veiligheidsthema’s volgens de inwoners van Wassenaar toegelicht. De veiligheidsthema’s die men het meest belangrijk vindt volgens de flitspeiling zijn: 1. 2. 3. 4. 5.
Woninginbraken en overvallen Onderhoud openbare ruimte Jeugdcriminaliteit Overlast en onveiligheid Veilig winkelen
Daarna zijn we met elkaar in gesprek gegaan over de veiligheidsthema’s die terugkomen in het op te stellen integraal veiligheidsbeleid zoals overlast, verkeersveiligheid en georganiseerde criminaliteit. De opbrengsten van de bewonersavond worden aankomende tijd verwerkt in de veiligheidsanalyse voor het integraal veiligheidsbeleid 2024-2027. Het thema verkeersveiligheid werd meerdere malen aangehaald door de bewoners. Er wordt nog steeds te hard gereden in de 30 kilometerzones en dit levert irritaties op bij bewoners. aandachtspunt rondom verkeer dat enkel een bord 30km niet werkt. De burgemeester legt uit hoe dit aangepakt kan worden middels inrichting en bijvoorbeeld thematische snelheidsborden. Ook is het belangrijk om aandacht te blijven besteden aan jeugd in het verkeer door bijvoorbeeld het fietsexamen op de basisschool. Bewoners geven aan dat auto’s regelmatig doorrijden bij zebrapaden, maar dat dit wellicht ligt aan de inwonerscultuur van Wassenaar. Daarnaast was de politie aanwezig om vragen te beantwoorden van de bewoners. Het thema woninginbraken werd toegelicht en praktische tips gegeven om inbraak te voorkomen. Daarnaast werd er verwezen naar het convenant woninginbraken dat in 2021 is getekend door gemeente, politie en beveiligingsbedrijven. Het convenant is belangrijk voor het efficiënt delen van informatie.
Ook werd het belang van MMA-meldingen en sociale controle in de buurt toegelicht. Jeugdcriminaliteit staat in de top 3 van de flitspeiling, maar hier is een verband met jeugdoverlast. De aanwezigen ervaren minimaal overlast van jeugdigen, ook zij mogen aanwezig zijn in Wassenaar. Een aantal bewoners vertellen het lastig te vinden om de jeugd aan te spreken op het gedrag, omdat zij bang zijn voor bijvoorbeeld agressie.
46
47