Bijlage 1. Startnotitie Visie Economie

Startnotitie Visie Economie

Startnotitie Visie Economie 2025 - 2035

Startnotitie Visie Economie 2025-2035 1

Startnotitie Visie Economie

Colofon Titel:

Startnotitie Visie Economie 2025-2035

Portefeuillehouder:

Wethouder Van Doeveren

Eenheid:

Ruimtelijke Ontwikkeling

Team:

Economische Zaken

Status:

Concept

Voor het samenstellen van dit document heeft de gemeente Wassenaar getracht alle auteurs, fotografen en andere rechthebbenden te benaderen. Mocht iemand in dit document een illustratie aantreffen waarop hij of zij rechten kan doen gelden of een niet correcte bronvermelding aantreffen, gelieve zich dan te melden.

2

Startnotitie Visie Economie

Inhoudsopgave Inleiding

4

Economische Visie 2016 – 2019

4

Vraagstelling en doelstelling

5

Economische foto

5

Kaders Economische Visie

5

Reikwijdte van Economische sectoren

7

Bewust van impact op de ondernemers vanuit alle beleidsdomeinen

9

Proces

9

Planning

10

Financiën

10

3

Startnotitie Visie Economie

Inleiding Veel Wassenaarders en Wassenaarse families ondernemen. Ondernemers en bedrijven zijn om tal van redenen belangrijk voor Wassenaar. De aanwezigheid van lokale winkels is een van de redenen waarom bewoners en bezoekers het centrum van het dorp bezoeken Bij de nodige Wassenaarse bedrijven hebben inwoners een baan en ondernemers zijn belangrijk voor de sociale samenhang in het dorp. Ondernemers participeren in verenigingen, sponseren Wassenaarse evenementen en helpen waar mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan. Het College koestert onze ondernemers en wil hen perspectief bieden om zo goed mogelijk te kunnen ondernemen. In het coalitieakkoord Samen voor Wassenaar. Koersvast, open en betrokken is de ambitie opgenomen om in 2024 te komen tot een Economische Visie. Er staat: We werken aan een Economische Visie in samenspraak met ondernemers die in 2024 gereed moet zijn. Hierin wordt onder meer opgenomen het behoud en toekomstbestendig maken van de bestaande bedrijventerreinen en aansluiting gezocht bij de regionale strategie werklocaties van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH).

handen ineen hebben geslagen om tot een goede, breed gedragen Economische Visie te komen. Het moet niet slechts de Economische Visie van de gemeente Wassenaar zijn, maar een visie van iedereen die bij de Wassenaarse economie betrokken is. Er is bij het opstellen van de Startnotitie Visie Economie bewust voor gekozen om de focus primair te leggen op de belangrijkste uitdagingen van Wassenaarse ondernemers en bedrijven en niet voor een generiek beleidsstuk over alle onderwerpen. Het College brengt liever focus aan om resultaten te boeken op een aantal maatschappelijke vragen (zie kaders). Economische Visie 2016-2019 De gemeente Wassenaar heeft eerder een Economische Visie gehad. In 2015 is de Economische Visie 2016-2019 opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Deze visie kende de volgende ambities: • • • •

In het College uitvoeringsprogramma (CUP) wordt de ambitie om tot een Economische Visie te komen eveneens genoemd. Onder de kop ‘Wat gaan we ervoor doen?’ staat het volgende: Een Economische Visie in samenspraak met de ondernemers in 2024 gereed. In zowel het coalitieakkoord als het College Uitvoeringsprogramma wordt nadrukkelijk genoemd dat de Economische Visie in samenspraak met ondernemers zal worden opgesteld. Het moet niet een boekwerk worden waarin de gemeente Wassenaar bepaalt wat de komende jaren op het gebied van het stimuleren van economie gaat gebeuren We maken een actieplan waarin gemeente, ondernemers en andere betrokkenen de

•

Voldoende werkgelegenheid, zoveel mogelijk passend bij de eigen beroepsbevolking; Een goed ondernemersklimaat; Behoud van de leefbaarheid door voldoende voorzieningen; Plezierig woon- en leefklimaat met beperking van overlast en negatieve effecten. Stimuleren duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

De looptijd van de Economische Visie 2016-2019 is inmiddels verstreken. Er is geen vervolg aan de Economische Visie gegeven. Momenteel ontbreekt het daarmee aan een Economische Visie waaraan alle inspanningen die gedaan worden om de lokale economie te versterken te toetsen. In de nieuw op te stellen Economische Visie zal een korte evaluatie opgenomen worden van de oude visie om te zien welke doelstellingen zijn gehaald en welke resultaten zijn geboekt. Voor wat betreft het opstellen van de nieuwe Economische Visie heeft het college gekozen voor 4

Startnotitie Visie Economie

een visie met een langere looptijd dan de vorige uit 2016. De economische Visie zal worden opgesteld voor de periode 2025-2035. Er is bewust voor een langere looptijd gekozen. Dit biedt ondernemers meer perspectief en langer houvast. Daarnaast is een korte instandhoudingsperiode van een visie weinig doelmatig. Vraagstelling en doelstelling Bij de op te stellen Economische Visie staan de volgende vragen centraal: -

Hoe ziet de Wassenaarse economie er nu uit? Welke bedrijven of sectoren voegen meerwaarde aan ons dorp toe? Welk toekomstperspectief hebben we bij de belangrijkste economische sectoren? Welke weg moeten we bewandelen om het toekomstperspectief te realiseren?

De eerste drie vragen zijn de wat-vragen. Die staan centraal bij de Economische Visie. De vierde vraag is de hoe-vraag. Die staat centraal bij de op te stellen Uitvoeringsagenda Economische Visie. De Economische Visie zet een stip op de horizon. De Uitvoeringsagenda beschrijft de weg naar de stip toe. De gemeente wil graag de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Economische Visie leggen bij degene die daar het best toe in staat is, ook als dat betekent dat de gemeente niet de eerste viool speelt.

Economische foto Cruciaal bij het opstellen van de Economische Visie is kennis van hoe de Wassenaarse economie anno 2024 in elkaar zit. De Economische Visie zal daarom beginnen met een zogenaamde economische foto waaruit informatie te halen valt over de stand van zaken van de huidige Wassenaarse economie. Dit voorkomt gaandeweg het traject van het opstellen van de Economische Visie discussie over aannames en veronderstellingen. De gegevens voor het maken van de economische foto komen van het CBS en de website waarstaatjegemeente.nl. Het geeft inzicht welke sectoren voor een belangrijk zijn voor Wassenaar. Kaders van de Economische Visie Om tot een goede en breed gedragen Economische Visie te komen, hanteren wij een aantal kaders. Deze zijn: 1. Het versterken van Wassenaars ondernemerschap. 2. Perspectief voor lokale bedrijvigheid. 3. Versterken van lokale en regionale samenwerkingsverbanden.

5

Startnotitie Visie Economie

Ad1: Versterken van Wassenaars ondernemerschap Ondernemen staat onder druk. Met de Economische Visie wil het College het economische beleid daarom tegen het licht houden. Hieronder vallen onder meer horecabeleid, goede dienstverlening, regeldruk, accountmanagement, ondernemersloket, winkeltijdenbeleid en vrijetijdseconomie. Door middel van een gezamenlijk opgestelde uitvoeringsagenda willen we afspraken maken over hoe dit perspectief te bereiken. Ad2: Perspectief voor lokale bedrijvigheid Wassenaar wil een gemeente zijn waar bestaande en nieuwe ondernemers goed kunnen ondernemen. Een goed vestigingsklimaat is voor bedrijven die waarde toevoegen. De bereikbaarheid van bestaande en nieuwe bedrijven is daarbij van belang. Door ruimtegebrek is het vinden van ruimte voor nieuwe bedrijvigheid en nieuwe arbeidsplaatsen een uitdaging. Het college wil de locaties inzichtelijk maken waar bedrijven mogen uitbreiden, kunnen starten of liever moeten verplaatsen. Dat geldt ook voor mogelijke plekken waar bedrijven naar uitgeplaatst kunnen worden zoals de Groene Zone of de Van Hallstraat. In de uitwerking wordt hierbij opgetrokken met MRDH waarbij gemeente Wassenaar zich sterk maakt voor een gezond economisch vestigingsklimaat passend bij onze

schaal. Andere regionale organisaties zoals het ondernemersnetwerk VNO-NCW Den Haag en Economie071 worden uitgedaagd om mee te denken over hoe we in de vraag naar bedrijfsruimte kunnen voorzien en welke bedrijven passen in het Wassenaarse vestigingsbeleid. Voorts wil het College graag met ondernemers de handen ineenslaan als het gaat om de verduurzamingsopgave van bedrijventerreinen. Ad 3: Versterken van samenwerkingsverbanden

lokale

en

regionale

De coronapandemie heeft duidelijk gemaakt dat samenwerken cruciaal is om het hoofd boven water te kunnen houden. Het verder opbouwen en versterken van samenwerkingen met lokale en regionale partners is een van de thema’s in de Economische Visie. Lokaal willen we investeren in het opzetten van nieuwe samenwerkingen zoals bijvoorbeeld de samenwerking met evenementorganisatoren en ondernemers in de recreatiesector. Regionaal willen we meer halen uit de samenwerking met MRDH en willen we samenwerking met Economie071 onderzoeken. De Economische Visie en de uitvoeringsagenda komen wat het College betreft voort uit gesprekken met alle betrokkenen en worden in gezamenlijkheid

6

Startnotitie Visie Economie

vastgesteld. Voor het uitvoeringsprogramma dagen wij partners uit om kartrekker te zijn. Er zijn veel thema’s denkbaar waar ondernemers, ondernemersverenigingen of betrokkenen veel beter in zijn dan de gemeente. Het college wil de samenwerking benutten om tot een zo goed en breed mogelijk gedragen Economische Visie en uitvoeringagenda te komen.

Detailhandel en de horeca hebben flink te lijden gehad onder de coronapandemie. De Economische Visie zal voor hen een toekomstperspectief bieden. In 2020 heeft de Wassenaarse Horeca door Horecamaatwerk een ontwikkelperspectief laten opstellen. Dat was nog in de précoronatijd. Samen met de Wassenaarse Horeca gaat het college een nieuw toekomstperspectief maken. Eveneens zal er aandacht zijn voor terrassenbeleid en sluitingstijden.

Reikwijdte van Economische sectoren Naast de drie bovengenoemde kaders worden onderstaande sectoren mee genomen in de uitwerking. •

Ambulante Handel Bijzonder onderdeel van de detailhandel is de Ambulante Handel ofwel de weekmarkt. In Nederland is een trend zichtbaar van afnemende populariteit van markten. Vooral in kleinere gemeenten staan weekmarkten onder druk. Onderzocht zal worden of dit voor Wassenaar ook geldt en wanneer dit zo is zal de Economische Visie een toekomstperspectief bieden voor de Weekmarkt in Wassenaar.

•

Detailhandel en Horeca

•

Bedrijven op bedrijventerreinen Wassenaar kent een aantal bedrijventerreinen waarvan Maaldrift het grootst is. Samen met MRDH zal antwoord gevonden moeten worden op de vraag waar bestaande of nieuwe bedrijven die waarde toevoegen zich zouden kunnen vestigen in Wassenaar. Graag stellen we samen met MRDH, Ondernemend Wassenaar en andere partijen een toekomstperspectief voor de Wassenaarse bedrijventerreinen op. In dit toekomstperspectief geven we niet alleen antwoord op de vraag naar ruimte, maar tevens op de kwaliteit van bedrijventerreinen. Het gaat hier met name 7

Startnotitie Visie Economie

•

•

om de kwaliteit van de openbare ruimte en een zo goed mogelijke inrichting van de bedrijventerreinen. Ondernemers in de vrijetijdseconomie Momenteel is de Provincie Zuid-Holland alsook het NBTC actief in het schetsen van toekomstscenario’s voor Recreatie & Toerisme in Zuid-Holland. Waar nodig en mogelijk zoeken we met hen de samenwerking. Het leidende principe op recreatie & toerisme is kleinschaligheid. Recreatie Recreatie wordt vaak onder het kopje ‘economie’ geschoven. Dit is ten onrechte. Recreatie en het gebruik van recreatieve voorzieningen als wandel- en fietspaden, waterwegen, maar ook de landgoederen en het strand hebben niet direct een economische component. De kwaliteit van de recreatieve voorzieningen is eerder iets dat gerelateerd is aan de (inrichting) van de openbare ruimte. Er is wel een link met economie. Met de partners wordt gezocht naar een zo goed mogelijke visie op de recreatiegebieden om spreiding te bevorderen. Hierbij nemen we de bezoekersdruk en de bereikbaarheid van de

recreatiegebieden mee •

Ondernemers in het Havengebied Het college ziet een mogelijke kwaliteitsverbetering voor het Havengebied. In het recente verleden is veel onderzoek gedaan en gesproken over het Havengebied en het geven van een economische en woonfunctie aan het gebied. We onderzoeken of het realiseren van de gemaakte plannen voor het gebied afgerond zijn of verder opgepakt moeten worden.

Bewust van impact op de ondernemers vanuit alle beleidsdomeinen Er zijn meerdere aspecten die invloed kunnen hebben op het ondernemersklimaat en het vestigingsklimaat in gemeente Wassenaar zoals mobiliteit (bereikbaarheid van Wassenaar), Omgevingswet, lokale lasten, duurzaamheid, de aanwezigheid van goede zorg- en onderwijsinstellingen, inclusie en een goede openbare ruimte op belangrijke economische plekken zoals het centrum, het havengebied en de bedrijventerreinen. Dit ligt deels binnen Wassenaar en deels in regionaal verband. Om met beperkte capaciteit resultaten te boeken op economie zijn de genoemde aspecten een aandachtspunt voor de visie

8

Startnotitie Visie Economie

en mogelijk van invloed maar werken we de aspecten individueel niet uit. Proces Bij het opstellen van de inhoud van de Economische Visie wordt samengewerkt met ondernemers, ondernemersverenigingen, Bedrijfsinvesteringszones en andere betrokkenen in zowel Wassenaar als de regio. Voorbeelden hiervan zijn o.a. Ondernemend Wassenaar, BIZ Centrum en Maaldrift, de Wassenaarse Horeca en MRDH. Om tot een goede en gedragen visie te komen is input van de partners cruciaal. Op de participatieladder betekent dit meewerken en meedenken. Wat gaan we doen: 1. We organiseren bijeenkomsten en gesprekken met individuele ondernemers, inspiratiesessies, conferenties en informatiebijeenkomsten. 2. We gaan het gesprek aan met regionale economische partners zoals MRDH, VNONCW Den Haag, The Hague & Partners en Leiden & Partners. Daarnaast zullen we ondanks het ontbreken van een formele samenwerking het gesprek aangaan met Economie071. 3. Waar mogelijk zal de gemeenteraad actief betrokken worden bij het proces om tot een Economische Visie te komen. Dat willen wij doen door het minimaal een keer organiseren van een sessie over de Economische Visie en het organiseren van minimaal één werkbezoek voor raadsleden aan een bedrijf of economisch cluster.

Planning Aan het eind van het vierde kwartaal in 2024 willen we de Economische Visie voor besluitvorming voorleggen aan de gemeenteraad. Daarvoor is grofweg de volgende planning opgesteld: Datum

Mijlpalen

22 april

Startnotitie ter besluitvorming in College

22 mei

Startnotitie in de commissie

4 juni

Startnotitie in de Raad

Gesprekken/ bijeenkomsten met ondernemers, April t/m ondernemersverenigingen, oktober Wassenaarse betrokkenen en regionale partners. 5 november

Economische Visie besluitvorming in het college

ter

2 december

Economische Visie bespreken in commissie

17 december

Economische Visie bespreken in Raad

Financiën Binnen het programma 5 Natuur, klimaat en mobiliteit / taakveld 3.2 Economische zaken is een budget van € 50.000,- aanwezig om het traject te begeleiden en bijeenkomsten te organiseren.

9

Startnotitie Visie Economie

Startnotitie Visie Economie 2025-2035 10