Bijlage 1. Jaarstukken 2025-
Tekst van het document
heffingen | 0 | -19.932 Netto kosten taakveld(en) | 184.799 | 245.014 Toe te rekenen kosten: Overhead | 110.600 | 138.612 Btw | 3.707 | 4.877 Totaal toerekenbare kosten | 114.307 | 143.489 Totale kosten | 299.106 | 388.504 Totale opbrengsten | 56.781 | 63.712 Kostendekkendheid | 19,0% | 16,4% Toelichting verschil begroot en realisatie begraafplaatsrechten 2025: Tot en met 2024 wordt het onderhoud van de begraafplaatsen nog uitgevoerd door de gemeente Voorschoten. Met ingang van 2025 wordt dit beheer weer uitgevoerd door onze eigen organisatie. Dit zorgt wel voor hogere uitvoeringskosten. 1.5.4 | De opbrengsten van de marktgelden Tabel 1.5.4. Begroot en realisatie marktgelden 2025 | bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid marktgelden | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Kosten taakveld(en) incl. omslagrente | 39.453 | 33.413 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen | 0 | 0 Netto kosten taakveld(en) | 39.453 | 33.413 Toe te rekenen kosten: Overhead | 9.626 | 10.726 Btw | 1.261 | 3.273 Totaal toerekenbare kosten | 10.887 | 13.999 Totale kosten | 50.340 | 47.412 Totale opbrengsten | 35.164 | 28.550 Kostendekkendheid | 69,9% | 60,2% Toelichting verschil begroot en realisatie marktgelden 2025: De opbrengst van de marktgelden valt voor 2025 lager uit dan begroot. Dit heeft te maken met een al langer bestaande dalende trend van het aantal marktondernemers en de vergrijzing.
Pagina 84 van 192 1.5.5 | Leges Tabel 1.5.5. Begroot en realisatie leges 2025 per titel: Titel 1: | bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Algemene Dienstverlening | Begroot | Realisatie 2025 | 2025 Kosten taakveld(en) | 538.173 | 681.678 Overhead | 189.330 | 210.954 Totale kosten | 727.503 | 892.632 Totale opbrengsten | 676.892 | 937.318 Kostendekkendheid | 93,0% | 105,0% Titel 2: | bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Fysieke leefomgeving | Begroot | Realisatie 2025 | 2025 Kosten taakveld(en) | 1.416.522 | 1.276.748 Overhead | 690.715 | 679.644 Totale kosten | 2.107.237 | 1.956.392 Totale opbrengsten | 1.253.306 | 1.286.935 Onttrekking reserve egalisatie leges omgevingsvergunningen | 570.000 | 536.371 Kostendekkendheid | 86,5% | 93,2% Titel 3: | bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid leges Europese dienstenrichtlijn | Begroot | Realisatie 2025 | 2025 Kosten taakveld(en) | 18.760 | 18.760 Overhead | 11.060 | 12.233 Totale kosten | 29.820 | 30.993 Totale opbrengsten | 5.612 | 8.100 Kostendekkendheid | 18,8% | 26,1% Toelichting verschil begroot en realisatie leges 2025: De opbrengsten leges omgevingsvergunningen (titel 2) waren oorspronkelijk begroot op € 2.053.306. Omdat er in 2025 weinig vergunningen zijn verleend voor grote bouwprojecten bleven de werkelijke legesopbrengsten ver achter de begrote opbrengsten.
Om die reden zijn in de Najaarsnota 2025 de begrote legesopbrengsten omgevingsvergunningen al met € 800.000 afgeraamd. Om deze tegenvaller deels te kunnen dekken is in de Najaarsnota 2025 ook opgenomen dat € 570.000 zal worden onttrokken aan de bestemmingsreserve egalisatie omgevingsvergunningen. Het saldo van deze reserve is echter ontoereikend om de gehele aframing te kunnen dekken. De uiteindelijke legesopbrengsten over 2025 zijn uiteindelijk € 33.629 hoger dan de begrote legesopbrengsten in de Najaarsnota 2025. Pagina 85 van 192 1.6 Woonlasten in Wassenaar Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) verricht onderzoek naar economische en financiële aspecten van decentrale overheden. In dat kader doet hij ook jaarlijks onderzoek naar de belastingen en heffingen van de gemeenten. De resultaten voor 2025 heeft hij gepresenteerd in de Atlas lokale lasten 2025. Hier is ook een vergelijking gemaakt tussen de hoogten van de lokale lasten van de diverse gemeenten. Uit de Atlas lokale lasten 2025 van het COELO blijkt dat de woonlasten in Wassenaar hoger liggen dan het landelijk gemiddelde en dat het verschil ten opzichte van het landelijk gemiddelde in 2025 is gestegen ten opzichte van 2024. Dit laatste is het gevolg van de extra verhoging van de ozb met 7,5% bovenop de reguliere indexering van 4,9% in 2025. Zie hiervoor onderstaande tabellen.
Tabel 1.6.1 Woonlasten Wassenaar t.o.v. landelijk gemiddelde (beiden cijfers COELO) | bedragen in € Woonlasten eenpersoonshuishouden | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 Totale woonlasten Wassenaar | 1.401 | 1.589 Landelijk gemiddelde | 911 | 964 Verschil woonlasten in % | 153,80% | 164,80% Tabel 1.6.2 Woonlasten Wassenaar t.o.v. landelijk gemiddelde (beiden cijfers COELO) | bedragen in € Woonlasten meerpersoonshuishouden | Realisatie 2024 | Realisatie 2025 Totale woonlasten Wassenaar | 1.633 | 1.842 Landelijk gemiddelde | 994 | 1.053 Verschil woonlasten in % | 164,30% | 174,90% 1.7 Kwijtscheldingsbeleid In de raadsvergadering van 7 april 2015 is de Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen Wassenaar 2015 vastgesteld. Kwijtschelding is in Wassenaar mogelijk voor de onroerendezaakbelasting (ozb), de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting (alleen eerste hond). Voor de overige heffingen is geen kwijtschelding mogelijk. De kwijtscheldingsnorm in Wassenaar blijft gehandhaafd op de maximaal door het Rijk toegestane 100% van de bijstandsnorm. Dat wil zeggen dat iemand met een inkomen op bijstandsniveau bijna altijd in aanmerking komt voor kwijtschelding, tenzij er sprake is van vermogen (spaargeld of eigen woning). Ook voor zzp’ers is het mogelijk om onder dezelfde voorwaarden als privépersonen voor kwijtschelding in aanmerking te komen.
De kwijtschelding wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR). De bedragen aan kwijtschelding voor afvalstoffenheffing en rioolheffing worden als kosten betrokken bij het bepalen van de tarieven. Pagina 86 van 192 Over het jaar 2025 gaat het bij de kwijtschelding om de volgende bedragen: Kwijtschelding | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Ozb | 3.000 | 3.234 Afvalstoffenheffing | 276.715 | 298.254 Rioolheffing | 84.000 | 90.539 Hondenbelasting | 6.000 | 6.467 Totaal | 379.328 | 398.494 1.8 Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De volledige heffing en invordering, inclusief de waardering in het kader van de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ), is overgedragen aan Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR). Voor de gemeente Wassenaar geldt dit voor de onroerendezaakbelastingen (ozb), baatbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, precariobelasting, ondernemersheffing en de BIZ (Bedrijven investeringszone) bijdragen. Pagina 87 van 192 Pagina 88 van 192 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhanden In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt inzicht gegeven in de omvang, de dekking en de beheersing van de risico’s waarmee de gemeente geconfronteerd kan worden.
Wat is het weerstandsvermogen? Weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit (de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten die zich onverwacht kunnen voordoen en die van substantiële aard zijn, te dekken) en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio weerstandsvermogen en afgezet tegen de algemeen geldende weerstandsnorm. Beleid Risicomanagement en Weerstandsvermogen In 2023 is de nota ‘Risicomanagement en Weerstandsvermogen’ geactualiseerd en aan de raad voorgelegd. Deze nota formuleert de kaders voor risicomanagement. Centraal in deze nota staat dat van een gemeente verwacht wordt dat zij voorbereid en weerbaar is op eventuele risico's. Mocht een risico zich, ondanks de genomen maatregelen toch voordoen, dan moet de gemeente in staat zijn om de financiële gevolgen op te vangen. Wat zijn risico’s Risico’s zijn mogelijke gebeurtenissen die een nadelige invloed hebben op het bereiken van de beleidsdoelstellingen. Belangrijk is om mogelijke gebeurtenissen met een negatief gevolg voor de organisatie te onderkennen en er passende beheersmaatregelen op te nemen.
Actualisatie risico’s Tweemaal per jaar, bij de begroting en de jaarrekening, wordt het weerstandsvermogen en de risico’s geactualiseerd. De financiële risico’s voor de gemeente zijn toegenomen sinds het opmaken van het laatste risicobeeld in de begroting 2026. Het totaal aan risico’s is toegenomen met € 327.000 naar € 5.323.000 in deze jaarrekening t.o.v. € 4.996.000, zoals opgenomen in de risicoparagraaf bij de begroting voor 2026. Het risico op een hogere inflatie op gemeentelijke uitgaven neemt toe. Door geopolitieke spanningen op de energiemarkt is het risico op niet-voorziene prijsstijgingen aangepast. De financiële impact op onvoorziene prijsstijgingen is bijgesteld van 2% naar 3% over het gehele inkoopvolume. Pagina 89 van 192 Bij het wegen van de kans op een risico wordt sinds begroting 2024 uitgegaan van de volgende percentages. Kans klassen Klasse Kwalitatief Eens in de … jaar Percentage 6 bijna zeker 70% 5 regelmatig 2 jaar 50% 4 waarschijnlijk 3 à 4 jaar 25% 3 mogelijk 5 jaar 10% 2 nauwelijks 10 jaar 5% 1 heel zelden 25 jaar 1% In onderstaande tabel wordt de actuele stand van de risico's en de kans op voordoen weergegeven.
Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans Jeugdzorg Openeinderegeling De jeugdzorg is een zogenaamde open einde regeling, wat betekent dat er geen vastgesteld budget is en dat de uitgaven kunnen stijgen naarmate meer jongeren zorg nodig hebben. Door de groei van het aantal cliënten, de stijgende zorgkosten en een toenemende vraag naar complexe zorg bestaat er een reëel risico dat de budgetten worden overschreden. Naast deze financiële risico’s door de open einde regeling, spelen ook andere factoren een rol in de druk op de jeugdzorg, zoals de na-ijleffecten van de coronapandemie op de ontwikkeling en het welzijn van jongeren, met name bij meisjes. De gemeente wil de kosten voor jeugdzorg beter beheersen door te investeren in innovatie, preventie en een sterkere toegang tot hulp. In 2025 is regionaal gewerkt aan het vernieuwen van het jeugdhulpstelsel. De eerste stap – het opdelen van het aanbod in vijf segmenten – is inmiddels door alle colleges vastgesteld. In de tweede stap worden de maatregelen uitgewerkt die nodig zijn om zowel de inhoudelijke verbeteringen als de financiële opgaven te realiseren.
In 2026 en 2027 blijven gemeenten en aanbieders samen werken aan vernieuwing en verbetering 1.000 70% 700 Pagina 90 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans van de jeugdhulp. Belangrijke uitgangspunten zijn: 1. goede zorg voor de meest kwetsbare jongeren; 2. uitvoering van de besparingsopgave uit de Hervormingsagenda Jeugd. De gemeente volgt de uitgaven nauwlettend. Als dat nodig is, stelt het college de raad voor om de budgetten aan te passen. Inflatie buiten Jeugd/Wmo en Gemeenschap- pelijke regelingen Door ontwikkelingen in Nederland en de rest van de wereld kan de inflatie hoger uitvallen dan in de begroting is verwacht. Leveranciers mogen prijsstijgingen meestal doorberekenen, omdat dit in contracten staat. De bijdrage uit het gemeentefonds volgt vooral de groei van het BBP, en die stijgt minder snel dan de echte loon- en prijsstijgingen. Voor 2026 gaan we, buiten Jeugdwet, Wmo en de gemeenschappelijke regelingen, uit van € 38 miljoen aan uitgaven. Door de recente stijging van brandstofprijzen is het risico verhoogd van 2% naar 3%. Dat betekent Mondiale spanningen, zoals de oorlogen in Oekraïne, en in het Midden-Oosten en de “handelsoorlog” hebben consequenties voor de inflatie. Welke gevolgen dit zal hebben laat zich moeilijk voorspellen.
De kans dat dit risico zich zal voordoen wordt door de steeds toenemende spanningen als hoog geschat. 1.140 70% 798 Pagina 91 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans een mogelijk financieel nadeel van maximaal € 1.140.000. Wmo Openeinderegeling De Wmo is een regeling zonder vaste grens aan het aantal cliënten. Door de invoering van het abonnementstarief in 2019 en de toenemende vergrijzing groeit het aantal mensen dat ondersteuning krijgt. In de begroting wordt rekening gehouden met de groei van het aantal cliënten. Toch bestaat het risico dat het aantal cliënten harder toeneemt dan begroot. Daarnaast is het onzeker of het Rijk de gemeenten voldoende compenseert voor tariefstijgingen, veroorzaakt door stijgende loonkosten in de Welzijnssector. Het kabinet heeft besloten om voor alle Wmo- voorzieningen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. In het nieuwe regeerakkoord lijkt de invoering hiervan pas in 2028 geëffectueerd te worden. Deze maatregel zal leiden tot een afname van de vraag naar Wmo- voorzieningen. De gemeente investeert in preventie en kostenbesparende maatregelen om de kosten te beheersen en volgt de uitgaven nauwlettend. Indien nodig, worden budgetaanpassingen aan de Raad voorgesteld.
750 70% 525 Beroep op uitkeringen inkomens- voorzieningen De economische ontwikkelingen zijn doorlopend in beweging. Hierdoor kan het beroep op De gemeente zet in op uitstroombeleid met een arbeidsmarktoffensief, jeugdwerkgelegenheidsplan 730 25% 183 Pagina 92 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans gemeenten (BUIG) Openeinderegeling de uitkeringsregelingen snel toenemen en het beschikbare uitkeringsbudget (BUIG- budget) te kort schieten. Met de vangnetregeling is het eigen risico van de gemeente gemaximeerd op 10% van het beschikbare uitkeringsbudget (BUIG budget). Om voor een vangnetuitkering in aanmerking te komen dient wel aan alle voorwaarden te worden voldaan. Het risico bestaat dat hier niet aan wordt voldaan. Het maximale risico bedraagt 10% van het beschikbare (voorlopige) BUIG budget van 2026 ad ca. € 7,3 mln. en reguliere participatie- middelen, waardoor aan de voorwaarde van de vangnetuitkering wordt voldaan. Vanwege een stabiel uitkeringsbestand, de hoge mate van vergrijzing en de samenstelling van de beroepsbevolking in Wassenaar worden grote veranderingen in het uitkeringsbestand niet verwacht. De kans dat dit risico zich zal voordoen blijft daarmee gelijk aan inschatting bij begroting 2026: 25%.
Invoering Omgevingswet Door de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is het proces van vergunningverlening door meer regelgeving ingewikkelder geworden. Het is een ingrijpende wetswijziging die naar verwachting in de beginperiode gepaard gaat met meer benodigde inzet en inhuur dan voorzien. Daarnaast zorgt de implementatie voor organisatorische veranderingen. De invoering van de De invoering van de Omgevingswet is zo goed mogelijk voorbereid. De organisatie werkt er hard aan om te werken conform de nieuwe Omgevingswet. De eerste ervaringen tonen aan dat processen complexer zijn geworden minder soepel verlopen, waardoor afhandel- termijnen onder druk staan. Op dit moment is er geen aanleiding om de 500 50% 250 Pagina 93 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans omgevingswet heeft ook impact op de legesontvangsten. De complexere regelgeving maakt dat bouwprojecten langere doorlooptijden kennen en maakt daarmee de ramingen van verwachte inkomsten uit bouwleges onzekerder. gemeenteraad voor te stellen om bij te sturen. Projecten Komende jaren gaat de gemeente een aantal grote projecten uitvoeren. Hierbij kan gedacht aan de Warenar, een nieuwe gemeentewerf, renovatie binnenkant van Raadhuis De Paauw, en de uitvoering van de Strandvisie.
Het risico bestaat dat de gemeente in de uitvoering van deze projecten geconfronteerd wordt met onvoorziene kosten en lagere baten van derden. In de projectbudgetten is rekening gehouden met de project specifieke risico’s en daarmee samenhangende onvoorziene kosten. In 2026 zal een specifieke eenheid projectenbureau worden ingericht. Deze inrichtingswijziging moet er toe leiden dat er beter kan worden gestuurd op de projecten. Door middel van een uniforme aanpak en het daarin betrekken van leereffecten uit projectevaluaties wordt toegewerkt naar een betere projectbeheersing. Daar waar nodig zal de raad tijdig in de gelegenheid worden gesteld om bij te sturen op de inhoud of het projectbudget. 1.500 50% 750 Informatie- veiligheid Informatieveiligheid is één van de grootste risico’s voor de gemeente. Er is bijvoorbeeld het risico dat hackers toegang krijgen tot De gemeente investeert ieder jaar om te zorgen dat zij voldoet aan de verplichte beveiligingsregels. Zo treft 2.500 25% 625 Pagina 94 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans het netwerk, systemen of gegevens. Ook bestaat het risico op ransomware, waarbij criminelen het netwerk blokkeren totdat er geld is betaald.
Daarnaast moet worden voorkomen dat medewerkers informatie gebruiken of aanpassen zonder toestemming, ook als dit zonder kwade bedoelingen gebeurt. Dit is belangrijk voor de wetgeving én voor de betrouwbaarheid van onze informatie. de gemeente maatregelen om te voldoen aan de nieuwe cyberbeveiligings- wet (NIS2-richtlijn). Voor 2026 zijn hiervoor extra middelen opgenomen in de begroting. Daarnaast voert de gemeente interne en externe audits uit en legt zij verantwoording af aan toezichthouders. De resultaten van deze controles worden gebruikt voor het jaarlijkse plan voor informatieveiligheid. Gemeentefonds Gemeenten zijn voor het belangrijkste deel van hun inkomsten afhankelijk van het gemeentefonds. Vanaf meicirculaire 2024 is de groei van de omvang van het gemeentefonds gekoppeld aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Door deze wijziging wordt de groei van het gemeentefonds gedempt en is het onzeker of de loon- en prijsstijgingen voldoende worden gecompenseerd. Daarnaast bestaat het risico dat Rijksbezuinigingen doorwerken in het gemeentefonds. In 2026 zal het huidige verdeelmodel worden De gemeente Wassenaar actualiseert tenminste 3 maal per jaar na het verschijnen van iedere circulaire de ramingen voor de inkomsten uit het gemeentefonds. Daarbij wordt gebruik gemaakt van alle actuele informatie t.a.v. de maatstaven.
Ook de toekomstige ontwikkelingen van het gemeentefonds worden nauwlettend gevolgd. Het Rijk is de gemeenten tegemoet gekomen door in de meicirculaire 2025 de gemeenten extra te compenseren. Hierdoor is het ravijnjaar nu verschoven van 2026 naar 2028. Er wordt niet verwacht dat het kabinet zal zorgen voor een 4.250 10% 425 Pagina 95 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans geëvalueerd en worden bepaald of aanpassingen in het model worden doorgevoerd. Wijzigingen in het verdeelmodel leiden tot herverdeeleffecten en voor- en nadeelgemeenten. Door bovenstaande onzekerheden neemt het risico op tegenvallende inkomsten uit het gemeentefonds toe. structurele oplossing van de tekorten bij de gemeenten vanaf 2028. De Raad wordt periodiek door het College geïnformeerd met een Raadsinformatiebrief. Dit stelt het College en de Raad in staat direct te anticiperen op actuele ontwikkelingen van de inkomsten uit het gemeentefonds. Gemeenschap- pelijke regelingen Elke deelnemer aan een Gemeenschappelijke Regeling is in principe voor zijn aandeel verantwoordelijk voor mogelijke tekorten binnen de betreffende GR. Doordat elke deelnemer voor zijn aandeel verantwoordelijk is voor de mogelijke tekorten binnen de betreffende gemeenschappelijke regeling loopt de gemeente risico tot het bedrag van zijn aandeel.
Op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen dienen de begroting, het jaarverslag en de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling te voldoen aan krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels. Via het bestuur van de gemeenschappelijke regeling kan de gemeente aandacht vragen voor financiële tekorten en hierop sturen. 3.283 10% 328 Garantstellingen De gemeente loopt als een garantieverstrekker een risico als een garantienemer niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen en de geldverstrekker een beroep doet op de door de gemeente afgegeven Bij de afgifte van garanties door de gemeente wordt er gekeken naar de kredietwaardigheid van de partijen. Daarnaast wordt jaarlijks bijgehouden of de garantienemer zijn leningen aflost en welk deel van de garantie daarna nog 255.184 0,1% *) 255 Pagina 96 van 192 Risico Beschrijving risico en gevolgen Maatregel Bedrag impact Kans op voor doen Bedrag (x €1.000) x kans garantie. De gemeente heeft in het verleden garanties gegeven aan o.a. woningbouwcorporaties maar bijvoorbeeld ook aan de GR Avalex. Met de garanties van de deelnemende gemeenten kon Avalex zich inkopen als aandeelhouder in HVC. open staat. De financiële omvang van het totaal aan afgegeven garanties is gelijk aan de stand van deze jaarrekening.
Overige risico's 482 Totaal 5.323 *) Voor garantstellingen is een aangepast (lager) kans percentage gebruikt Reflectie en prioriteiten Uit deze risicoanalyse blijkt dat de grootste financiële risico’s liggen bij de open einde regelingen (Jeugdzorg, Wmo, BUIG), de onzekerheid rondom het gemeentefonds en de impact van inflatie. Ook informatiebeveiliging en grote projecten vormen substantiële risico’s, vooral gezien recente ontwikkelingen in cyberdreiging en projectcomplexiteit. De kans op optreden van deze risico’s is bij diverse posten hoog, wat vraagt om actieve monitoring en tijdige bijsturing. Prioritaire acties voor de komende periode zijn: Blijvend investeren in preventie en innovatie binnen het sociaal domein om uitgaven te beheersen. Versterken van monitoring en flexibiliteit in begroting en projectmanagement, met tijdige rapportage aan de Raad. Implementatie van NIS2-richtlijn en versterking van informatieveiligheid. Regelmatige actualisatie van ramingen op basis van externe rapporten (CBS, CPB, UWV, NCSC, Ministerie van BZK). Door deze acties te prioriteren, kan de gemeente proactief inspelen op financiële onzekerheden en de weerbaarheid van de begroting waarborgen.
Ratio Weerstandsvermogen Die ratio geeft de verhouding weer tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij horende benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten is in onderstaand figuur weergegeven. Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit = € 49.696.000 = 9.3 Benodigde weerstandscapaciteit € 5.323.000 De berekende ratio van 9,3 valt in categorie A en staat voor een uitstekend weerstandsvermogen. Hierbij wordt de normeringssystematiek voor weerstandsvermogen gehanteerd, die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (Naris) in samenwerking met de Universiteit Twente. Hieruit is de volgende waarderingstabel ratio weerstandsvermogen opgesteld. Kwalificatie ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer | Ratio weerstandsvermogen | Betekenis A | 2,0 < x | Uitstekend B | 1,4 < x < 2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 < x< 1,4 | Voldoende D | 0,8 < x < 1,0 | Matig E | 0,6 < x < 0,8 | Onvoldoende F | x < 0,6 | Ruim onvoldoende De raad heeft besloten om minimaal een ratio van 2,0 te hanteren. De in deze jaarrekening gepresenteerde ratio valt hier ruim boven. Kengetallen De kengetallen maken het de gemeenteraad gemakkelijker om inzicht te krijgen in de financiële positie van hun provincie of gemeente.
Eerst wordt de samenvatting van de kengetallen weergegeven gevolgd door een toelichting. Indicatoren Wassenaar (%) | Normen VNG (%) Kengetallen: | 2024 | 2025 | Voldoende | Matig | Onvoldoende Verslag | Begroting | Verslag 1a. Netto schuldquote | -10 | -1 | -5 1b. Netto schuldquote | -16 | -7 | -10 | <100 | >100 / | >130 gecorrigeerd voor verstrekte | <130 leningen 2. Solvabiliteitsratio | 64 | 62 | 62 | >50 | <50 / >30 | <30 3. Structurele exploitatieruimte | -2,7 | 0 | 1,6 | >0,6 | <0,6 / >0 | 0 4. Grondexploitatie | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | Geen norm 5. Belastingcapaciteit | 164 | 181 | 175 | <100 | >100 / | >120 <120 Legenda bij onderstaande tabellen: In onderstaande tabellen met de kengetallen zijn de waarden van de kleuren als volgt: 1. Netto schuldquote De netto-schuldquote vergelijkt de leningen van de gemeente (met aftrek van de geldelijke bezittingen) met de totale baten van begroting en jaarverslag. Hiermee geeft deze indicator inzicht in de mate waarin de begroting 'vastligt' door rente en aflossing. De bovenstaande tabel presenteert hiernaast ook de schuldquote gecorrigeerd voor de leningen die de gemeente heeft uitstaan (deze middelen vloeien immers op termijn terug, bijv. SVN- Pagina 97 van 192 Pagina 98 van 192 startersleningen en ambtenarenhypotheken.
Op beide indicatoren scoort de gemeente Wassenaar negatief, wat betekent dat er per saldo geen sprake van een schuld is maar van bezit hetgeen uiteraard meer dan 'voldoende' scoort. 2. Solvabiliteit De solvabiliteit geeft de mate aan waarin de gemeentelijke bezittingen (balanstotaal) is gefinancierd uit eigen middelen (eigen vermogen). Wassenaar scoort met 62% volgens de VNG-normen meer dan 'voldoende'. 3. Grondexploitatie Het financiële kengetal 'grondexploitatie' geeft aan hoe groot de investeringen in grondposities (boekwaarde) zijn ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wassenaar kent geen grondexploitaties derhalve is deze indicator niet relevant. 4. Structurele exploitatieruimte De indicator 'structurele exploitatieruimte' geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte (structurele baten min structurele lasten) zich verhoudt tot de totale begrotingsbaten. Dit laat zien in hoeverre de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen. De structurele exploitatieruimte pakt positief uit aangezien meerdere structurele begrotingsposten in 2025 erg positief uitvallen w.o. de afrekening van de noodhuisvesting Oekraïne en de algemene uitkering.
Pagina 99 van 192 5. Belastingcapaciteit De indicator 'belastingcapaciteit' drukt uit hoe de woonlasten (ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. Hoge woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde drukken uit in hoeverre de gemeente al de eigen inkomsten aanspreekt en dus ook beperkt is in het verkrijgen van extra inkomsten. Woonlasten onder het landelijk gemiddelde waardeert de VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het landelijk gemiddelde en 120% hiervan als 'matig' en woonlasten hoger dan 120% als 'onvoldoende'. De woonlasten in Wassenaar liggen hoger dan het landelijk gemiddelde. Wassenaar scoort hiermee dan ook onvoldoende. Conclusie voor de financiële positie De ontwikkeling van de kengetallen geeft aan dat Wassenaar een uitstekende vermogenspositie heeft en geen risico loopt op (niet ingenomen) grondposities. Daartegenover staat dat de lastendruk landelijk vergeleken hoog is.
Pagina 100 van 192 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In de openbare ruimte van onze gemeente vinden allerlei activiteiten plaats, zoals wonen, werken en recreëren. Onze kapitaalgoederen faciliteren deze activiteiten. Te denken valt aan wegen, bruggen, lantarenpalen, bomen, speelplaatsen, watergangen, sportvelden, het rioolstelsel en gemeentelijke gebouwen. De gemeente heeft de taak deze kapitaalgoederen te onderhouden. De kwaliteit en het onderhoud van deze kapitaalgoederen is bepalend voor de (jaarlijkse) lasten. Beleidskader Bij het in stand houden van de kapitaalgoederen maken we een onderscheid tussen jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. De budgetten voor jaarlijks onderhoud zijn per jaar op een gelijkblijvend niveau opgenomen in de exploitatiebegroting van het programma. Deze paragraaf richt zich op het groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Groot onderhoud vindt plaats om de levensduur van een kapitaalgoed te verlengen. Om het groot onderhoud zonder fluctuaties te bekostigen treffen we voorzieningen. Jaarlijks wordt een evenredig bedrag gestort in de voorzieningen vanuit de exploitatie. De uitgaven voor groot onderhoud in een bepaald jaar onttrekken we uit de voorzieningen. Als kapitaalgoederen aan het eind van de levensduur zijn, vindt een vervangingsinvestering plaats.
De kosten van de vervangingsinvesteringen worden geactiveerd en afgeschreven met ingang van het jaar na realisatie op basis van de levensduur van het nieuwe kapitaalgoed. De afschrijvingstermijnen voor de diverse soorten kapitaalgoederen zijn vastgesteld op basis van de Financiële verordening gemeente Wassenaar 2025. De openbare ruimte van Wassenaar ontwikkelt zich de komende jaren verder naar een steeds groenere, duurzame, inclusieve en klimaatbestendige leefomgeving. Deze ontwikkeling wordt vormgeven terwijl er ook gebouwd en onderhouden moet worden. In 2023 is de Beheervisie Openbare Ruimte 2024-2028 vastgesteld. Deze vormt het kader voor wat betreft het beheer van de openbare ruimte. Hier is ook aandacht gegeven voor beleidsdoelstellingen op het gebied van klimaat, duurzaamheid en inclusie. Om deze reden is in 2023 de Beheervisie Openbare Ruimte 2024-2028 vastgesteld. Op basis van deze Beheervisie is in 2024 het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2024- 2028 (IBOR-plan) opgesteld. Deze is begin 2025 vastgesteld. Voor rioleringen en waterbeheer is in 2024 een Integraal Waterketenplan (IWKp) 2024-2028 vastgesteld. In onderstaande tabel zijn de diverse onderhoudsplannen weergegeven met daarbij de status van het areaal en wat er het afgelopen jaar is uitgevoerd. Beheerplan Areaal-gegevens Kwaliteits- niveau Toelichting Wegen IBOR 2024- 2028 Circa 1.44 km² B Er is ca.
20.000 m2 groot onderhoud straatwerk uitgevoerd op div. lokaties o.a.: -Ter Weerlaan, Maaldrift bedrijventerrein, Duynsteelaan, Duinvoetlaan. (Integrale) projecten: -Wassenaar-Zuid, Hofcampweg, Herenweg, Vinkelaan, Prinsenweg fietspad Er is ca. 21.000 m2 groot onderhoud asfalt uitgevoerd op div. locaties. o.a.: Pagina 101 van 192 Beheerplan Areaal-gegevens Kwaliteits- niveau Toelichting Wassenaarse Slag, Raaphorstlaan, Buuurtweg, Weidepad, Ammonslaantje. Areaal toename : Katwijkseweg: ca. 20.000 m2 Rijnlandroute: ca. 5000 m2 Bruggen IBOR 2024- 2028 79 stuks B Groot onderhoud diverse bruggen (schilderen, slijtlagen repareren, metselwerk voegen) Wegmeubilair IBOR 2024- 2028 Circa 5.000 verkeersborden B Diverse onderhoudswerkzaamheden (schoonmaken, vervangen RVV borden) op diverse locaties Openbare verlichting IBOR 2024- 2028 6.700 lichtmasten B Er is kabel vervangen aan de Burmanlaan, vooruitlopend aan de herinrichting. Er worden NEN3140 inspecties uitgevoerd op alle schakelkasten, de opdracht loopt nog. Er loopt een opdracht om alle gietijzeren masten te schilderen in de wijk rondom De Pauw en in de Jonkerlaan. Verder is het reguliere onderhoud uitgevoerd, qua lampstoringen en netwerkstoringen. Verder zijn er zo’n 1300 armaturen vervangen van conventionele verlichting naar led.
Verkeersregel- Installaties IBOR 2024- 2028 11 stuks B Er zijn NEN3140 inspecties uitgevoerd op de wegafsluiting installaties. Een opdracht loopt om alle vri-masten in het dorp te schilderen, te reinigen en recht te zetten. Het schuifhek bij de Menkenlaan is geüpdatet naar de huidige normen. Daarnaast zijn de reguliere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Er is een grote kabelstoring aangepakt op de kruising 101, N44/Rozenweg. Er zijn flinke stukken kabel vervangen. Groen & bomen IBOR 2024- 2028 Groen: 179 ha Bomen: 25.850 stuks B Bomen worden cyclisch onderhouden in het kader van de zorgplicht. Zo zijn dit jaar o.a. de Katwijkseweg , Maaldrift, Schouwweg, Groot Haesebroekseweg, Buurtweg, Van Groeneveldlaan, Backershagenlaan en Eikenlaan Tevens zijn er circa 200 afgestorven en gevaarlijke bomen vervangen. Speelvoor- zieningen IBOR 2024- 2028 230 speeltoestellen B Spelen en bewegen wordt actief gestimuleerd vanuit de gemeente. Hiervoor zijn diverse speelvoorzieningen in de wijken aangebracht. De speelvoorzieningen worden periodiek gekeurd en waar nodig vervangen of aangepast. Zo zijn er in 2025 nieuwe toestellen geplaatst in de speeltuinen Duynsteelaan en skatebaan vernieuwd in het G. van Barneveldpark. Oppervlakte water IBOR 2024- 2028 Beschoeiingen 25,8 km Kademuren 1.051 m - De beschoeiing in de Standwal en de Maalsteenkreek is vervangen en oevers hersteld.
Dit was nodig ter voorkoming van oeverafkalving en draagt bij aan stabiliteit en veiligheid van de openbare ruimte. De duikerbrug aan de Dominee Honderslaan is vervangen vanwege het bereiken van de technische levensduur. De Beheerplan | Areaal-gegevens | Kwaliteits- | Toelichting niveau constructieve staat is nu weer in orde, waardoor de veiligheid en functionaliteit gewaarborgd is. De kademuur Kievietslaan/Weteringlaan is hersteld. Riolering | Riool: circa 165 km' | - | 12 km riolering is gereinigd en geïnspecteerd. De werking IWKP 2024- | van de riolering is hiermee gewaarborgd, worden 2028 | Gemalen 141 stuks | verstoppingen en wateroverlast voorkomen. Mogelijke schades tijdig gesignaleerd en restlevensduur bepaald. De meerjarig onderhouds- en vervangingsprogramma geactualiseerd. Alle kolken zijn gereinigd en geïnspecteerd. De afvoercapaciteit is hiermee gewaarborgd en wordt wateroverlast zoveel mogelijk voorkomen. De geconstateerde gebreken zijn geregistreerd en waar noodzakelijk hersteld en opgenomen in de onderhoudsplanning. Rioolvervanging (320m1) t.b.v. herontwikkeling woningbouwvereniging in de wijk Oostdorp fase 2 gerealiseerd. Regenwaterafvoer in een deel van de Duivenvoordelaan is vervangen. Alle rioolgemalen zijn gereinigd en geïnspecteerd en alle gebreken zijn hersteld.
De doelmatige en bedrijfszekere werking van het afvalwatertransportsysteem is hiermee gewaarborgd. Geconstateerde gebreken zijn geregistreerd en waar nodig direct verholpen dan wel opgenomen in de meerjarige onderhoudsplanning. Voertuigen | 46 objecten | sober | In 2025 zijn acht nieuwe voertuigen besteld die in 2026 Nvt | zullen worden geleverd. Vastgoed | Maatschappelijk & | Basis | In 2025 zijn diverse voorbereidende werkzaamheden 2021-2024 | commercieel 18 | uitgevoerd in verband met de aanstaande renovatie van Sport & bewegen | Raadhuis De Pauw. 4 | De renovatie en nieuwbouw van de Kievietsschool is in 2025 Eigen huisvesting | gestart. 3 | Daarnaast is een onderzoek uitgevoerd met betrekking tot Woningen | de renovatie van cultureel centrum de Warenar. Op basis 12 | hiervan is voor deze renovatie een krediet van € 5.000.000 Bijzondere objecten | beschikbaar gesteld. 31 Pagina 102 van 192 Exploitatie | bedragen x € 1.000 (incl. dotatie voorziening en kapitaallasten, excl.
interne uren) Kapitaalgoed | Begroot | Werkelijk | Verschil Bruggen | 169 | 169 | 0 | Reinigingen, schilderen, herstelwerkzaamheden en inspecties Groen | 1.729 | 1.728 | 1 | Onderhoud beplanting, bomen, maaien gras, verwijderen onkruid en zwerfvuil, herstellen en vervanging van beplanting en bomen Openbare verlichting | 626 | 572 | 54 | Verhelpen storingen, reparaties, reinigen en schilderen, elektriciteit Spelen | 176 | 174 | 2 | Veiligheidscontroles, reparaties en onderhoud Verkeersregelinstallaties | 229 | 236 | -7 | Verhelpen storingen, reparaties, reinigen en schilderen Water | 437 | 394 | 43 | Maaien en krozen, baggeren, reparaties beschoeiingen Wegen | 1.593 | 1.666 | -73 | Herstelwerkzaamheden asfalt, bestrating, markeringen en inspecties Wegmeubilair | 113 | 76 | 37 | Reinigen, herstellen en vervanging Riolering (IWKP) | 1.489 | 1.404 | 85 | Reparaties, verhelpen storingen, reiniging en inspecties Tractie | 373 | 353 | 20 | Belastingen, verzekeringen, brandstof en onderhoud Vastgoed | 3.979 | 4.412 | -433 | Dagelijks onderhoud, elektra, water Pagina 103 van 192 Investeringen bedragen x € 1.000 Kapitaalgoed | Restant | Begroot krediet | 2025 | Beschikba | Realisatie | Restant 2024 | ar Wegen diversen | 1.037 | 300 | 1.337 | 594 | 743 Wegen Prinsenweg | 1.356 | 0 | 1.356 | 184 | 1.172 Wegen De Wassenaarse Slag | 1.642 | -250 | 1.392 | 1.283 | 109 Wegen Rijksdorp | 1.257
| 0 | 1.257 | 0 | 1.257 Wegen Hofcampweg/Burmanlaan | 660 | 0 | 660 | 513 | 147 Brug Spinbaan | 36 | 0 | 36 | 5 | 31 Brug Jaagpad | 0 | 280 | 280 | 4 | 276 Uitvoering beeldkwaliteitsplan | 5.590 | 434 | 6024 | 5.877 | 147 herinrichting centrum Wassenaar Strandvisie Wassenaarse Slag | 0 | 2.558 | 2.558 | 159 | 2.399 Skatebaan Geesbert van | 263 | 0 | 263 | 261 | 2 Barneveldpark Wc-units Berkhei en | 172 | 0 | 172 | 172 | 0 Dr.Mansveldkade Verledden openbare verlichting | 0 | 404 | 404 | 401 | 3 Voertuigen (Tractie) | 786 | 177 | 963 | 0 | 963 Vastgoed Raadhuis De Paauw voorbereiding | 893 | 0 | 893 | 664 | 229 Nieuwbouw SKOW | 0 | 950 | 950 | 500 | 450 Cultureel centrum de Warenar | 0 | 5.000 | 5.000 | 0 | 5.000 Voorzieningen bedragen x € 1.000 Kapitaalgoed | Stand | Dotatie | Uitgaven | Stand voorziening | voorziening 1-1-2025 | 31-12-2025 Bruggen | 180 | 119 | 71 | 228 Openbare verlichting | 512 | 103 | 78 | 537 Spelen | 508 | 105 | 155 | 458 Verkeersregelinstallaties | 724 | 0 | 24 | 700 Water | 273 | 112 | 44 | 341 Wegen | 1.848 | 1.178 | 1.611 | 1.415 Riolering | 7.696 | 686 | 1.129 | 7.253 Vastgoed | 2.894 | 1.258 | 343 | 3.809 Pagina 104 van 192 Pagina 105 van 192 Paragraaf Financiering Inleiding De Paragraaf Financiering bevat de beleidsvoornemens t.a.v.
het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend, en de financieringsbehoefte (Bron: Richtlijnen BBV artikel 13, 20 t/m 23). In deze paragraaf wordt ingegaan op: Beleidskader 2025 Algemene ontwikkelingen Renteontwikkelingen Financieringspositie Risico-inventarisatie en -kwantificering Rentelasten en toegerekende rente Uitzetten van overtollige geldmiddelen. EMU-saldo Kasstroomoverzicht Beleidskader 2025 De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) is de basis voor de financiering en de treasurytaken binnen de gemeente. In het Treasurystatuut gemeente Wassenaar 2021 staan de doelstelling en uitgangspunten voor het vervullen van de Treasury functie in de gemeente Wassenaar opgenomen. Algemene ontwikkelingen De uitgaande en inkomende geldstromen van de gemeente fluctueren en zijn sterk afhankelijk van het investeringsvolume, de voortgang van investeringsprojecten en de spreiding van de jaarlijkse reguliere uitgaven en inkomsten. De komende jaren zal de financieringsbehoefte voor de onderhanden en geplande investeringen voor onderwijshuisvesting, sportaccommodaties, wegen en riolering onverminderd groot blijven.
De bankstand, ofwel het saldo op de rekening courant Schatkistbankieren en de overige liquide middelen zoals op de BNG Bank is in 2025 geëindigd op € 5,2 miljoen. Het is de verwachting dat de gemeente Wassenaar in 2026 moet gaan lenen. Rente ontwikkelingen De inflatie in Nederland bedroeg voor 2025 3,3% (CPI). Het ECB-rentebeleid heeft een daling laten zien van 3,0% tot 2,0% in 2025. Deze rentes zijn van invloed op de rente op schatkistbankieren welke eind 2025 op 2,0% stond. Het jaar 2025 laat een dalende trend zien in de rentestanden. Voor verdere renteverlagingen, pauzes of verhoging zal de ECB zich beraden op de ontwikkeling van de economie in de Eurozone. Financieringspositie Bij de Begroting 2025 is er van uitgegaan van een beginsaldo van de rekeningcourant-stand (schatkistbankieren) van € 10,9 miljoen en een eindsaldo van € 3,5 miljoen. De werkelijke stand op 1 januari 2025 bedroeg € 4 miljoen en de werkelijke stand op 31 december 2025 € 5 miljoen. Pagina 106 van 192 Onder het schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht overtollige kasmiddelen boven een drempelbedrag van 2% van het begrotingstotaal bij het Agentschap van het Ministerie van Financiën aan te houden. Het drempelbedrag voor 2025 was € 1,9 miljoen. In 2025 is deze drempelwaarde niet overschreden. Het bij het Rijk verplicht aangehouden saldo bedroeg gemiddeld € 8,1 miljoen.
Hierover is een rentevergoeding van € 210.000 ontvangen. Dit was gemiddeld voor 2025 2,6%. De beleggings- en financieringsportefeuille bestaat eind 2025 uit: Tabel 4.1 Uitgezette / aangetrokken middelen Looptijd 31 december Gemiddeld Expiratie 2025 Rente (x € 1.000) percentage Uitgezette gelden Langlopende leningen u/g 4.984 div. Rekening-courant Schatkistbankieren dagelijks opvraagbaar 5.004 2,6 n.v.t. Liquide middelen 205 1,0 n.v.t. Opgenomen gelden 0 Belegde spaarpremies hypotheken -109 Saldo 10.084 Het jaar 2025 laat een toename van het rekening-courant schatkistbankieren en liquide middelen zien van € 1,1 miljoen, van € 4,1 miljoen tot € 5,2 miljoen. Dit wordt o.a. veroorzaakt door vertraagde uitgaven voor investeringen, een positief saldo van baten en lasten, afname van debiteuren en een toename van crediteuren, onttrekkingen uit reserves en toename van (onderhouds)voorzieningen. Risico-inventarisatie en kwantificering De risico’s voor de gemeente zijn: 1. Renterisico op de vlottende schuld (kasgeldlimiet) 2. Renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm) 3. Kredietrisico verstrekte geldleningen Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is in de Wet FIDO opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. De kasgeldlimiet bepaalt dat de gemeenten hun financieringsbehoefte voor slechts een beperkt bedrag met kortgeld (looptijd < 1 jaar) mogen financieren.
Hierdoor worden de renterisico’s op korte termijn beperkt. De norm is in de wet gesteld op 8,5% van het begrotingstotaal aan lasten. De gemiddelde korte schuld per kwartaal mag de kasgeldlimiet aan het einde van drie achtereenvolgende kwartalen niet overschrijden. Aan het einde van het derde achtereenvolgende kwartaal moet in zo'n geval de korte schuld omgezet worden in een vaste schuld. Met een begrotingstotaal van € 93 miljoen bedraagt de toegestane kasgeldlimiet voor 2025 € 7,9 miljoen (8,5%). Dit is de bovengrens van de toegestane omvang van de kortlopende schuld. Het is op grond van de Wet FIDO niet toegestaan om geld te lenen met als enig doel het maken van (rente) winst. In 2025 is de kasgeldlimiet niet overschreden.
Tabel 4.2 | bedragen x € 1.000 Liquiditeitspositie in relatie tot kasgeldlimiet | Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 Netto vlottende schuld Vlottende schulden | 0 | 17.293 | 17.644 Vlottende middelen | 8.711 | 19.811 | 23.056 Netto vlottende schuld (+) of overschot middelen (-) | -8.710 | -2.518 | -5.412 Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal | 94.747 | 93.246 | 93.246 Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) | 8,5% | 8,5% | 8,5% Minimumbedrag | 300 | 300 | 300 Toegestane kasgeldlimiet | 8.053 | 7.926 | 7.926 Toets kasgeldlimiet Ruimte onder de kasgeldlimiet | 16.764 | 10.444 | 13.338 Overschrijding van de kasgeldlimiet | - | - | - De gemeente financiert, indien nodig, de lopende betalingen en ontvangsten tot het maximum van de kasgeldlimiet met kortlopende geldleningen (kas- en daggeld). Voor het doen van (meerjarige) investeringen wordt gebruik gemaakt van leningen met een looptijd > 1 jaar. Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de vaste schuld (> 1 jaar). De norm geeft aan over welk maximaal bedrag per jaar renterisico gelopen mag worden. Dit betreft onder andere leningen waarvan de rente herzien gaat worden maar ook de herfinanciering van aflossingen. Door spreiding in de tijd van aflossingen en herzieningen wordt het renterisico verkleind.
De renterisiconorm wordt berekend met een wettelijk vastgesteld percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is bepaald op 20%. Voor 2025 was de toegestane renterisiconorm € 18,6 miljoen. Pagina 107 van 192 Tabel 4.3 | bedragen x € 1.000 Renterisico | Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 Renterisico vaste schulden Renteherzieningen | 0 | 0 | 0 Herfinanciering | 0 | 0 | 0 Renterisico vaste schulden | 0 | 0 | 0 Toegestane renterisiconorm Begrotingstotaal | 89.460 | 93.246 | 93.246 Renterisiconorm (in % van de grondslag) | 20% | 20% | 20% Minimumbedrag | 2.500 | 2.500 | 2.500 Toegestane renterisiconorm | 17.892 | 18.649 | 18.649 Toets renterisiconorm Ruimte onder de renterisiconorm | 17.892 | 18.649 | 18.649 Overschrijding van de renterisiconorm | - | - | - Kredietrisico verstrekte geldleningen Het kredietrisico op verstrekte geldleningen wordt omschreven als de mogelijkheid van een waardedaling van de vorderingspositie ten gevolge van het niet (tijdig) kunnen nakomen van de verplichtingen door de tegenpartij. In onderstaande tabel is een overzicht per risicogroep opgenomen.
Tabel 4.4 | (bedragen x € 1.000) Kredietrisico op verstrekte gelden | Schuld per 31/12/2025 | % Geldlening (Alliander) | 2.829 | 57% Geldlening (SVN) | 1.935 | 38% Hypothecaire leningen personeel | 132 | 3% Geldlening Kasteel Oud Wassenaar | 88 | 2% Totaal | 4.984 | 100% Gezien de hoogte en de samenstelling van de portefeuille verstrekte geldleningen loopt de gemeente nauwelijks kredietrisico's. Bij de hypothecaire leningen personeel en de geldlening Kasteel Oud Wassenaar is er sprake van hypothecaire zekerheid. Gewaarborgde leningen Uit de staat van gewaarborgde geldleningen blijkt voor welke instellingen de gemeente garant staat uit hoofde van haar publieke taak. Er is niet gebleken dat daarbij sprake is van een instelling die een verhoogd risico heeft op het niet kunnen voldoen aan haar verplichtingen op lange termijn. Pagina 108 van 192 Pagina 109 van 192 Tabel 4.5 (bedragen x € 1.000) Garantstellingen per 31/12/2025 Woningcorporaties (WSW) 158.576 Nationale hypotheekgaranties (NHG) 97.000 Overige 308 Totaal 255.884 De garantstelling (achtervangovereenkomst) tussen gemeenten en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is een randvoorwaarde voor leningen van het WSW aan woningcorporaties voor het bouwen van sociale huurwoningen. Rentelasten en toegerekende rente Op de afnemende portefeuille ambtenarenhypotheken wordt steeds minder rente ontvangen.
De verschuldigde rente over het spaardeel van de spaarhypotheken neemt in de tijd mede ook door de (tussentijdse) aflossingen af. De externe rentebaten betreffen voornamelijk de rente op de rekening-courant schatkistbankieren en de ontvangen rente van de lening die aan Alliander is verstrekt. Het renteresultaat over 2025 komt uit op een voordeel van afgerond € 239 duizend. Tabel 4.6 Berekening omslagrente 2025 a. Externe rentelasten over de korte en lange financiering € 5.963 b. Externe rentebaten over de korte en lange financiering € 245.171 - Totaal door te rekenen externe rente € 239.208 - c1. Rente toe te rekenen aan grondexploitaties € 0 - c2. Rente projectfinanciering toe te rekenen aan taakveld € 0 - c3. Rentebaten van door verstrekte leningen indien daar projectfinanciering voor is aangetrokken € 0 + Aan taakvelden toe te rekenen externe rente € 239.208 - d1. Rente over eigen vermogen € 0 + d2. Rente over voorzieningen € 0 + Aan taakvelden toe te rekenen rente € 239.208 - e. Werkelijke aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) € 0 - f. Renteresultaat op het taakveld Treasury (positief) € 239.208 - Omdat in de jaarrekening per saldo geen sprake was van rentelasten is de omslagrente 0,0%. Dividend In 2025 is een bedrag van € 718 duizend aan dividend ontvangen.
Dit betreft ontvangen dividend van Alliander € 449.000 en een dividend van Bank Nederlandse Gemeenten van € 267.000. EMU-saldo De rekening is opgesteld conform een (gemodificeerd) stelsel van baten en lasten. Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de gemeente, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Tabel 4.7 EMU-saldo | (bedragen x € 1.000) | Realisatie | Begroting | Realisatie 2024 | 2025 | 2025 1. | (+) | Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit | -1.251 | -1.453 | 1.918 reserves (zie BBV, artikel 17c). 2. | (-) | Mutatie (im)materiële vaste activa | 3.576 | 1.290 | 6.762 3. | (+) | Mutatie voorzieningen | -3.209 | -5.576 | 667 4. | (-) | Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) | 0 | 0 | 0 5.
| (-) | (Verwachte) boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële | 0 | 0 | 0 vaste activa Berekend EMU-saldo | -8.036 | -8.319 | -4.177 EMU-saldo referentiewaarde | -4.542 | -4.087 | -4.087 EMU-saldo overschrijdt referentiewaarde | -3.494 | -4.232 | -90 Anders aan de EMU-systematiek bij gemeenten is dat investeringen bijvoorbeeld niet meetellen in het stelsel van baten en lasten, waarbij wordt uitgegaan van de jaarlijkse kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een bepaald jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben.
Pagina 110 van 192 Kasstroomoverzicht Tabel 4.8 Kasstroomoverzicht (Staat van herkomst en besteding) 2025 Bedragen x € 1.000 | Afname | Toename | Saldo liquiditeit | liquiditeit Stand liquide middelen per 1 januari 2025 | 40 Resultaat 2025 | 3.913 Afschrijvingen (im)materiële vaste activa | 2.451 Toename financiële vaste activa | 31 Afname vlottende activa (wo debiteuren) < 1jaar | 1.583 Toename R/C Schatkistbankieren Rijk | 967 Afname overlopende activa | 309 Toename vaste schulden>1 jaar | 7 Toename vlottende passiva (wo crediteuren) < 1jaar | 2.658 Toename overlopende passiva | 778 7.719 | 18.695 | 10.705 Netto investeringen | 9.212 | -9.212 Afname reserves | 1.995 Toename voorzieningen | 667 -1.328 Saldo | 12.205 | 12.370 | 165 Stand liquide middelen 31 december 2025 | 205 Pagina 111 van 192 Paragraaf Verbonden partijen Bedragen in € Gemeenschappelijke regelingen | Bijdrage 2025 Bijdrage 2024 Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) | 2.489.838 | 2.521.035 Gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden | 619.334 | 546.078 Gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden | 200.778 | 135.579 Gemeenschappelijke regeling Werkbedrijven Kust-,Duin- en Bollenstreek (Gr KDB) | 1.068.689 | 1.076.287 Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) | 510.434 | 510.294 Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg
(WVOLV) | 34.417 | 33.053 Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) | 660.000 | 621.000 Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio (MRDH) | 83.222 | 80.505 Avalex | 4.472.843 | 4.182.433 Totale bijdrage gemeente Wassenaar | 5.666.712 | 5.523.831 Vennootschappen* - Dividend | 2025 | 2024 Alliander N.V. | 448.714 | 817.030 Dunea N.V. | - | - BNG N.V. | 226.987 | 229.806 Totaal ontvangen dividend | 675.701 | 1.046.836 * Dividend ontvangen in 2025 is dividend van 2024. Overzicht verbonden partijen Verbonden partij | Vorm van | Omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog Het weerstandsvermogen is de verhouding € 10.041.000 | € 113.690.000 | Matig | tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en alle gekwantificeerde risico’s waarvoor geen bestemmingsreserves of De burgemeester | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | voorzieningen zijn gevormd en die van heeft zitting in het | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | materiële betekenis kunnen zijn. De ratio is Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) | Openbaar | dagelijks bestuur | € 2.489.838 | 1,0 en dit betekent dat het lichaam | met een belang van | weerstandsvermogen voldoende is.
2,39% | Volledigheidshalve de toevoeging dat als € 11.123.000 | € 128.012.000 | Positief | risico’s zich onverhoopt en tegelijkertijd voordoen en in de maximale omvang, die de gewenste weerstandscapaciteit te boven gaan. Verbonden partij | Vorm van | Omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog De geïdentificeerde risico's zijn voornamelijk ingeschaald op geringe kans € 1.838.000 | € 765.000 | Laag | of zeer geringe kans. Er zijn een paar risico’s waarbij de inschaling een reële kans De wethouder | wordt gehanteerd dit zijn: systemen voor Cultuur en Welzijn | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | security en privacy naar verwachting geen Openbaar | heeft zitting in het | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | financiële risico's. Wel een reële kans op GGD en Veilig Thuis Haaglanden | lichaam | algemeen bestuur | € 619.334 | formatie-uitbreiding i.v.m. privacy, met een belang van | informatiebeheer, Woo-afhandeling hierbij 2,23% | wordt wel een financieel risico verwacht. € 3.043.000 | € 573.000 | Licht Negatief | De financiële gevolgen van algemene risico’s de voor rekening van de GR komen, leiden tot een hogere deelnemersbijdragen voor de gemeenten.
Verbonden partij | Vorm van | Omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog Het weerstandsvermogen geeft de mate € 199.000 | € 3.772.000 | Laag | aan waarin het SbJH middelen beschikbaar heeft om substantiële tegenvallers op te Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | vangen, zonder dat dit betekent dat het 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | beleid veranderd moet worden. De wethouder | Het SbJH heeft geen afgezonderd Bedrijfs- | Sociaal Domein, | weerstandsvermogen. Onverwachte Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden | voerings- | Wonen en Onderwijs | € 200.778 | tegenvallers dienen direct gemeld te (SbJH) | organisatie | lid van het dagelijks | worden bij het bestuur waarna gezamenlijk (BVO) | bestuur. Met een | en in overleg met de 9 gemeenten bekeken belang van 2,33% | € 204.000 | € 5.351.000 | Laag wordt hoe deze tegenvallers op te lossen. Conform artikel 23 lid 2 van de regeling “gemeenschappelijke regeling SbJH” zijn de 9 gemeenten verantwoordelijk voor eventuele tegenvallers.
Verbonden partij | Vorm van | omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog De Wethouder | De GR KDB streeft een Sociaal Domein, | € 5.266.000 | € 5.214.000 | Laag | weerstandsvermogen na dat tenminste wonen en onderwijs | voldoende is. Dit vereist een ratio Werkbedrijven Kust, Duin en | Openbaar | heeft zitting in het | € 1.068.689 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | weerstandsvermogen dat gelijk is of hoger Bollenstreek | lichaam | algemeen bestuur | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | is dan 1. De ratio weerstandsvermogen van met een belang van | € 5.751.000 | € 3.861.000 | Licht negatief | de Gr KDB bedraagt 12,05 en is 5% | dientengevolge uitstekend. Verbonden partij | Vorm van | Omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog De solvabiliteitsratio geeft aan in welke mate de BSGR in staat is om aan de € 1.422.000 | € 17.661.000 | Laag | financiële verplichtingen op langere termijn De wethouder | te kunen voldoen. Het geeft de verhouding Financiën, Economie | weer tussen het eigen vermogen en het Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | totale vermogen.
Een kengetal van 0,3 tot Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland | Openbaar | en Sport heeft | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | 0,8 wordt doorgaans als matig tot (BSGR) | lichaam | zitting in het | € 510.434 | voldoende gezien. Een lagere ratio geeft algemeen bestuur | aan dat er relatief veel vreemd vermogen met een belang van | is. Gezien de aard van de BSGR, die 3,15% | € 1.964.000 | € 13.163.000 | Matig | gelegen is in het innen en het doorstorten van gelden, en de keuze voor een beperkt eigen vermogen is een solvabiliteit van 12,9% acceptabel. Vorm van | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: Verbonden partij | belang | Omvang belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, | Risico’s uitwerking hoog Het bestuur bestaat | De weerstandscapaciteit bestaat uit de uit externe die zijn | N.V.T. | € 135.000 | Laag | middelen en mogelijkheden om niet aangesteld door de | begrote kosten, die onverwachts en Rekenkamer Wassenaar, Voorschoten, | Gemeen- | gemeentenraden | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | substantieel zijn, op te kunnen vangen. Tot Oegstgeest en Leidschendam-Voorburg | schappelijk | van Wassenaar, | € 34.417 | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | de aanwezige weerstandscapaciteit van de (WVOLV) | orgaan | Voorschoten, | Rekenkamer WVOLV wordt gerekend: de Oegstgeest en | N.V.T.
| € 124.000 | Laag | bestemmingsreserve Rekenkamer WVOLV Leidschendam- | en de post onvoorzien. Voorburg Verbonden partij | Vorm van | Omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog Uitgaande van het door NARIS € 1.950.725 | € 23.278.831 | Laag | geadviseerde zekerheidspercentage van 90% (de zekerheid dat we 90% van de Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | berekende scenario’s kunnen opvangen) De wethouder | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | wordt het gewenste weerstandvermogen Financiën, Economie | op basis van de risicosimulatie Openbaar | en Sport heeft | bepaald op afgerond € 1.257.000. De Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) | lichaam | zitting in het | € 660.000 | weerstandsratio bedraagt derhalve algemeen bestuur | € 1.362.000 / € 1.257.000 = 1,08 en wordt met een belang van | € 2.178.228 | € 9.448.361 | Hoog | op basis van het door het Nederlands 2% | Adviesbureau voor Risicomanagement gehanteerde risicoprofiel als ‘voldoende’ beoordeeld. Dit is ook het afgesproken niveau dat wij nastreven.
Vorm van | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: Verbonden partij | belang | Omvang belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, | Risico’s uitwerking hoog De risico’s die samenhangen met de Het algemeen | versterking van het economisch bestuur is | € 42.034.603 | € 1.752.607.412 | Laag | vestigingsklimaat kan de MRDH alleen met vertegenwoordigd | eigen weerstandscapaciteit afdekken. In door de | een uitgevoerde financiële risicoanalyse uit burgemeester. | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | 2015 is het risico bepaald van het Vervoersautoriteit | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | eventueel wegvallen van een deel van de door de wethouder | inwonerbijdragen. Dit risico is vervallen verkeer en vervoer | door de vaststelling van uittreedregels. Op en in de | 12 juli 2019 stelde het algemeen bestuur Metropoolregio Rdam-Den Haag | Openbaar | bestuurscommissie | de Algemene regels voor uittreding uit de (MRDH) | lichaam | economisch | € 83.222 | Gemeenschappelijke regeling vestigingsklimaat | Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014 door de wethouder | vast. Daarin staat dat een uittreedsom economie. De | € 46.551.943 | € 1.901.655.974 | Laag | wordt bepaald bij uittreding.
adviescommissies | Hierin staat ook het bedrag dat de door twee | uittredende deelnemer dient te betalen aan raadsleden en in de | de Gemeenschappelijke Regeling rekeningcommissie | Metropoolregio Rotterdam Den Haag (GR door één raadslid | MRDH), dat bestaat uit de schade die de met een belang van | GR MRDH lijdt als gevolg van de uittreding. 1,12% | Het aanhouden van een aparte reserve is daardoor niet meer nodig. Verbonden partij | Vorm van | Omvang belang | Financiële | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Risico’s keuze: | Risico’s uitwerking belang | bijdrage 2025 | 1/1/2025 | 1/1/2025 | matig, laag, hoog Avalex streeft ernaar om risico’s zoveel mogelijk te beperken of te optimaliseren. € 7.070.000 | € 38.461.000 | Laag | De risico's voor onroerend goed, De wethouder | inventaris en personeel zijn voor het Bedrijfs- | Financien, Economie | grootste deel ondervangen door het voerings- | en Sport heeft Avalex | € 4.472.843 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen | Verwacht | afsluiten van diverse verzekeringen. De organisatie | zitting in het | 31/12/2025 | 31/12/2025 | resultaat: | algemene reserve wordt in deze context (BVO) | bestuur met een | vooral gebruikt als dekking voor niet belang van 8% | verzekerbare risico’s om altijd de € 5.672.000 | € 42.813.000 | Laag | bedrijfsvoering ongestoord te kunnen voortzetten.