2. Integrale Veiligheidsanalyse 2023 gemeente Wassenaar

Integrale Veiligheidsanalyse Gemeente Wassenaar rapportage t.b.v. prioritering voor IVB 2024-2027 gemeente Wassenaar

1

Inleiding Deze rapportage bevat de uitkomsten van de veiligheidsanalyse ter voorbereiding van het nieuwe integraal veiligheidsbeleid (IVB) 2024-2027 van de Wassenaar. Deze veiligheidsanalyse is uitgevoerd in de periode januari tot mei. De rapportage vormt mede de basis voor selectie van prioriteiten en overige strategische thema’s voor het nieuwe IVB 2024-2027. In de periode juni tot september zal het nieuwe IVB worden uitgewerkt. Veiligheidsrisico’s kunnen naast lokale problematiek ook regionale oorzaken hebben. Daarom wordt in deze Veiligheidsanalyse ook aandacht besteed aan de regionale problematiek en doelstellingen zoals vastgesteld in het Regionaal Beleidsplan 2023-2026 ‘Coalitie voor veiligheid’ eenheid Den Haag. Het resultaat is een integraal tot stand gekomen lokaal veiligheidsbeeld, waarin rekening wordt gehouden met de regionale ontwikkelingen. Methode Bij de voorbereiding van het nieuwe IVB wordt gebruik gemaakt van de VNG-methode Kernbeleid Veiligheid 2021. Ook de opbouw van deze rapportage beantwoordt aan deze methode. Cruciaal in Kernbeleid Veiligheid is de definitie van integrale veiligheid aan de hand van vijf veiligheidsvelden: (1) Veilige woon- en leefomgeving, (2) Bedrijvigheid en veiligheid, (3) Jeugd en veiligheid, (4) Fysieke veiligheid en (5) Integriteit en veiligheid. Binnen deze veiligheidsvelden worden veiligheidsthema’s onderscheiden.

In hoofdstuk 1 tot en met 5 worden de 5 veiligheidsvelden uitgewerkt. Per veiligheidsveld worden behandeld: • De kenmerken van het veiligheidsbeeld op basis van beschikbare cijfers; dit betreft hoofdzakelijk politiecijfers 2018 t/m 2022, Veiligheidsmonitor 2021 en resultaten van de flitspeiling ‘Veiligheid in Wassenaar’ gehouden in februari 2023 (bijlage 1). • Hoofdlijnen en aandachtspunten in het veiligheids- en risicobeeld, op basis van zowel de cijfermatige analyse als kwalitatieve verdieping/oordelen van professionals. • Accenten en aandachtspunten in de ‘lopende’ aanpak. • Resultaten van consultaties van bewoners en ondernemers over veiligheid en veiligheidsbeleving (VNG Burgerpeiling www.waarstaatjegemeente.nl en bewonersbijeenkomst Veiligheid in Wassenaar). • Mogelijke prioriteiten voor het nieuwe IVB op basis van bovenstaande data. In hoofdstuk 6 wordt de overall-conclusie getrokken: welke prioriteiten zijn aan te bevelen voor het nieuwe integraal veiligheidsbeleid 2024-2027. Toepassing Kernbeleid Veiligheid De VNG-methode Kernbeleid Veiligheid 2021 wordt als basis gebruikt voor het opstellen van de veiligheidsanalyse en het nieuwe IVB. Er is gebleken dat niet alle veiligheidsvelden en –thema’s even volledig in beeld zijn en dus niet uitgebreid geanalyseerd konden worden.

Ook speelt mee dat Wassenaar een relatief kleine en veilige gemeente is, waardoor niet alle problematiek aan de orde is vergeleken met een grote gemeente. Resultaten en uitwerking Deze rapportage is in nauwe samenwerking met interne en externe partners tot stand gekomen. De verdere beleidsuitwerking van het IVB 2024-2027 vindt ook in samenwerking met de partners plaats. Wassenaar is een relatief veilige gemeente en de veiligheidsbeleving onder de inwoners is bovengemiddeld. Volgens de uitkomsten van de flitspeiling 2023 voelt 71% van de inwoners (heel) zich veilig in de gemeente.

2

Uit de onderzoeksdata is gebleken dat er op kleinere schaal sprake is van uiteenlopende veiligheidsproblematiek in Wassenaar. In hoofdstuk 6 worden aanbevelingen voor de veiligheidsprioriteiten voor het IVB 2024-2027 verder toegelicht. In het IVB 2024-2027 worden de prioriteiten verder uitgewerkt en concrete doelstellingen vastgesteld. De doelstellingen worden vervolgens uitgewerkt in realistische- en haalbare uitvoeringsplannen. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de beschikbare (financiële) middelen en capaciteit binnen de organisatie. Ook heeft de capaciteit bij ketenpartners grote invloed op de haalbaarheid.

3

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................... 2 Veiligheidsveld 1: Veilige woon- en leefomgeving .................................................................................. 5 Thema 1.1: Sociale kwaliteit ............................................................................................................... 5 Thema 1.2: Fysieke kwaliteit .............................................................................................................. 9 Thema 1.3: Objectieve veiligheid ..................................................................................................... 12 Thema 1.4: Subjectieve veiligheid .................................................................................................... 15 Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid ....................................................................................... 17 Thema 2.1 & 2.2 Veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen ................................................ 17 Thema 2.3 Veilig uitgaan ...................................................................................................................

19 Thema 2.4 Veilige evenementen ....................................................................................................... 20 Thema 2.5: Veilig toerisme ............................................................................................................... 22 Veiligheidsveld 3: Jeugd en veiligheid ............................................................................................... 24 Thema 3.1: Jeugdoverlast en -problematiek .................................................................................... 24 Thema 3.2: Veilig in en om de school ............................................................................................... 26 Veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid ...................................................................................................... 27 Thema 4.1: Verkeersveiligheid.......................................................................................................... 27 Thema 4.2: Brandveiligheid .............................................................................................................. 29 Thema 4.3: Externe veiligheid .......................................................................................................... 30 Thema 4.4: Rampenbestrijding en crisisbeheersing.........................................................................

31 Veiligheidsveld 5: Integriteit en veiligheid............................................................................................. 33 Thema 5.1: Polarisatie en radicalisering ........................................................................................... 33 Thema 5.2: Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit ............................................................. 35 Thema 5.3: Veilige publieke taak ...................................................................................................... 38 Thema 5.4: Informatieveiligheid....................................................................................................... 39 Thema 5.5: Ambtelijke en bestuurlijk integriteit .............................................................................. 40 Hoofdstuk 6: Prioriteiten ....................................................................................................................... 41 Bijlagen .................................................................................................................................................. 43 Bijlage 1: Uitkomsten flitspeiling ....................................................................................................... 43 Bijlage 2: Cijfermatig gemiddelde incidenten in Wassenaar .............................................................

44 Bijlage 3: Samenvatting bewonersbijeenkomst integraal veiligheidsbeleid ...................................... 46 Bijlage 4: aanvullende cijfers HALT ............................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

4

Veiligheidsveld 1: Veilige woon- en leefomgeving In dit veiligheidsveld staan de veiligheid en leefbaarheid in de ‘alledaagse woon- en leefomgeving’, in de wijk, de buurt en de straat centraal. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit, fysieke kwaliteit, objectieve veiligheid en subjectieve veiligheid:

Thema 1.1: Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een buurt, wijk, kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid, e.d. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, overlast door personen, multiprobleemgezinnen/-huishoudens, overlast door illegale bewoning, intimiderende buurtbewoners (zgn. ‘onaantastbaren’), drank- en drugsoverlast, prostitutie. Begrippen verwant aan ‘sociale kwaliteit’ zijn bijv. ‘veerkracht’ en ‘vitaliteit’ van de buurt. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers 2018 4 128 225 109 135 71

2019 7 161 230 129 136 101

2020 4 162 331 174 188 99

2021 4 198 341 188 173 143

2022 1 200 237 197 126 186

Overlast door drugs Conflictbemiddeling Geluidsoverlast Overlast door personen Overlast door jeugd Overlast personen met onbegrepen gedrag *De covidpandemie heeft mogelijk gezorgd voor een daling en vervolgens een stijging in het aantal meldingen op bepaalde thema’s. Veiligheidsmonitor 2021 De onderstaande afbeeldingen betreffen een publicatie van het periodiek bevolkingsonderzoek dat is uitgevoerd in 2021. Er is geen publicatie beschikbaar over de jaren 2018, 2019, 2020 en 2022 voor de gemeente Wassenaar.

*procentueel beeld aantal inwoners (helemaal) mee eens.

5

De gemeente Wassenaar scoort op het gebied van sociale cohesie rond het gemiddelde van het district en de regionale eenheid.

*procentueel beeld respondenten (helemaal) mee eens. Het percentage sociale overlast in de buurt over het jaar 2021 is laag en te verklaren door de COVIDpandemie en daarbij horende maatregelen zoals de avondklok en lockdown.

Uitkomsten flitspeiling februari 2023

In totaal vindt 87% van de respondenten de aanpak van overlast of onveiligheid in de gemeente (heel) belangrijk. Het onderwerp eindigt op plek 2 als meest belangrijkste veiligheidsthema (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • •

Thuis moet veilig zijn, hier valt de buurt ook onder. Ik ervaar geen overlast of onveiligheid en wil graag dat dit zo blijft. Aanpak is belangrijk om te voorkomen dat inwoners voor eigen rechter gaan spelen. Enkele locaties last van overlast, over het algemeen rustig en veilig.

6

Huidige veiligheidsproblematiek en specifieke aandachtspunten Personen met onbegrepen gedrag • Personen met onbegrepen gedrag zijn vaak mensen met een beperking (psychiatrie, dementie, autisme, licht verstandelijke beperking) die zorgmijdend zijn en zich niet begrepen voelen of niet herkend worden. Daarnaast wonen dementerende ouderen langer thuis, ook deze groep kan verward gedrag op straat vertonen. • Het aantal incidenten rondom overlast door personen met onbegrepen gedrag is de afgelopen jaren toegenomen. Deze trend is ook zichtbaar op regionaal niveau. Het onderwerp is opgenomen in de ‘Coalitie voor veiligheid 2023-2026’1 als geprioriteerd thema binnen zorg- en veiligheid. Het is van belang om de samenwerkingen zowel lokaal als regionaal voort te zetten. Denk hierbij ook aan goede informatiedeling tussen het sociaal/zorg domein en veiligheidsdomein t.b.v. o.a. vroegsignalering en casusmonitoring. Belemmering in de informatiedeling is een knelpunt op zowel lokaal- en regionaal niveau door wettelijke kaders. De informatiedeling op lokaal niveau wordt momenteel geoptimaliseerd middels opstellen van geschikte convenanten en overlegstructuren. • Op lokaal niveau wordt intensief samengewerkt tussen politie, gemeente Wassenaar GGD (meldpunt bezorgd) en relevante zorginstellingen.

Het is belangrijk dat inwoners en personen met onbegrepen gedrag kunnen terugvallen op de expertise van professionals en het netwerk toegankelijk blijft om ondersteuning te bieden en vragen te beantwoorden. • Momenteel wordt er gebruik gemaakt van het signaleringsoverleg als onderdeel van de lokale aanpak t.b.v. vroegsignalering of zorgmijders. De GGD zit het overleg voor en partners brengen casussen. De casus wordt opgepakt door een ketenpartner en de stand van zaken wordt teruggekoppeld in het daarop volgende overleg en indien nodig gemonitord. • In 2022 zijn er geen personen uit Wassenaar besproken in een focus-/casusoverleg in het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden (ZVHH). Dit houdt in dat de casussen allen lokaal zijn opgepakt en dat is positief. Woonproblematiek • Per 1 juli 2017 is de Wet aanpak woonoverlast in werking getreden. Door de wet krijgt de burgemeester de mogelijkheid om specifieke gedragsaanwijzingen te geven aan overlastgevers in zowel huur- als koopwoningen. Het vergroot de wettelijke mogelijkheden die gemeenten hebben in de aanpak van woonoverlast. • Het aantal burenruzies loopt op en de woningcorporaties zien een groei in verbaal en fysiek geweld onder inwoners. Momenteel wordt er intensief samengewerkt met de politie voor o.a. de-escalatie. • Meldpunt woonoverlast ontbreekt momenteel. Politie geeft aan dat hier behoefte aan is.

• Woningbouwcorporaties treden op tegen illegale onderverhuur middels opleggen van een geldboete en ontbinden van het huurcontract. Ook treden zij op middels onaangekondigde huisbezoeken, gesprekken en schriftelijke aanwijzingen. In de meeste gevallen wordt daarmee de illegale onderverhuur beëindigd. Indien zij niet tot overeenstemming met de huurder en/of onderhuurder komen, zet de corporaties ontbinding en ontruiming in. Dit komt bijna niet voor blijkt uit gesprekken met de woningbouwcorporaties. • Gemeente en woningbouwcorporaties pakken waar nodig samen (overlast)casussen op. Het is van belang om de Informatie-uitwisseling tussen gemeente en woningbouwcorporaties te optimaliseren en meer in te zetten op een integrale aanpak en maatwerk. Vaste aanspreekpunten zijn belangrijk voor continuïteit van casussen en nakomen van prestatieafspraken. 1

In het regionaal beleidsplan staan de regionale thema’s waar de komende vier jaar extra en integraal op ingezet wordt. De Coalitie voor veiligheid 2023-2026 is een vervolg op het Regionale Beleidsplan (RBP) 20192022.

7

•

•

In 2022 heeft de pilot Bemiddeling & Mediation (B&M)2 gedraaid vanuit de politie Haaglanden in het kader van o.a. buurtbemiddeling. De pilot was succesvol en wordt omgezet naar een product. Momenteel worden er financiële afspraken gemaakt over het vormgeven van de cofinanciering. Zodra dit is afgerond komt B&M in de prestatieafspraken tussen gemeente en corporaties. Het aantal conflictbemiddelingen neemt landelijk toe, mogelijk door psychiatrische problematiek en culturele verschillen tussen buren. Ook speelt de covidpandemie een rol. De maatregelen zoals de avondklok en lockdown hebben gezorgd voor meer ergernissen en ruzies tussen buren. Het aantal incidenten rondom overlast door drugs is in Wassenaar zeer laag.

Algemene aandachtspunten • Momenteel wordt er middels een kwartiermaker sociaal team Wassenaar & ketenregie zorg en veiligheid gewerkt aan de inrichting van een o.a. een Lokale Kamer3, optimalisatie van overlegstructuren en passend registratiesysteem voor sociaal domein en OOV. • Het is belangrijk te blijven werken aan voldoende verbinding tussen de domeinen Zorg en Veiligheid. Daarnaast is het van belang te investeren in de integrale samenwerking zorg- en veiligheid in het kader van signaleren en oppakken (complexe) casuïstiek. • Bij complexe casuïstiek heeft het ZVHH ook een adviserende rol. Belangrijk om hier als gemeente gebruik van te maken wanneer twijfel ontstaat over opschaling naar ZVHH. • Het is van belang te Investeren in kennis en kunde bij medewerkers bijvoorbeeld door middel van specialisaties op het gebied van laatste ontwikkelingen in het Zorg- en veiligheidsdomein.

2 3

Bemiddeling & Mediation (bemiddelingmediation.nl) De Lokale Kamer is een opschalingsoverleg vanuit de signaleringsoverleggen bij complexe casuïstiek.

8

Thema 1.2: Fysieke kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk, kern heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d.. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Veiligheidsmonitor 2021 Fysieke verloedering in de buurt

*procentueel beeld respondenten (helemaal) eens. De respondenten ervaren zeer weinig fysieke verloedering in Wassenaar. Echter, scoort de overlastvorm hondenpoep hoger vergeleken met de andere overlastvormen zoals rommel op straat, vernielingen of bekladde muren/gebouwen. Onderhoud fysieke voorzieningen

*procentueel beeld respondenten (heel) tevreden. Over het algemeen zijn de inwoners tevreden over het onderhoud en de voorzieningen. Wel scoort Wassenaar gemiddeld lager vergeleken met het district en de Regionale eenheid Den Haag. Politiecijfers Vernieling

2018 94

2019 75

2020 91

2021 83

2022 102

9

Uitkomsten flitspeiling februari 2023

In totaal vindt 94% van de respondenten de onderhoud van de openbare ruimte (heel) belangrijk. Onderhoud van de openbare ruimte eindigt op plek 2 van de flitspeiling als belangrijk veiligheidsthema (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • • •

Wassenaar wordt gezien als een mooi, groen en fijn dorp. Respondenten zijn van mening dat dit zo moet blijven, want men gaat beter om met een schone buurt aldus een inwoner. Verlichting werkt niet overal naar behoren dit zorgt voor een onveilig gevoel op straat. Onderhoud van stoepen en groen kan beter. Losliggende stoeptegels en slecht wegdek zorgen voor onveilige situaties. De respondenten geven aan dat de inwoners van Wassenaar zelf ook een aandeel hebben in de kwaliteit van een schone leefomgeving. Een schone leefomgeving brengt een gezellige gemeenschap en verhoogt het woonplezier.

Huidige veiligheidsproblematiek • Bewoners zijn over het algemeen tevreden over de onderhoud van de fysieke ruimte. • Het aantal meldingen van vernielingen is na een korte daling in 2021 weer gestegen in 2022. • De gemeente Wassenaar kent een zorgplicht voor het behoud van een veilige omgeving. • De gemeente Wassenaar stuurt de komende jaren op onderhoudsniveau B. Dit betekent dat de openbare ruimte schoon, heel en veilig is met minimale oneffenheden. Bij onderhoudsniveau B wordt gedaan wat nodig is en dit vraagt om maatwerk, prioritering en fasering4. Momenteel wordt voor onderhoud wegen en schoon (afval en onkruid) nog onderhoudsniveau C gehanteerd. Bij onderhoud aan openbaar groen wordt wel al onderhoudsniveau B gehanteerd. • Momenteel wordt er een nieuwe beheervisie opgesteld dat in 2023 wordt voorgelegd aan de Raad. Hierin wordt ook aandacht besteed aan het onderhoudsniveau van de landgoederen. In de plannen wordt beschreven welke maatregelen de gemeente neemt voor onderhoud, reparatie en vervanging.

4

Coalitieakkoord: Samen voor Wassenaar. Koersvast, open en betrokken.

10

Algemene aandachtpunten • Fysieke kwaliteit in de gemeente draagt bij aan het veiligheidsgevoel van de inwoners. De fysieke omgeving heeft in vloed op de veiligheidsbeleving. Het gaat hierbij zowel om de ontwerp, inrichting en beheer van de omgeving. Verloedering, vervuiling en gebrek aan onderhoudt kan zich vertalen naar onveiligheidsbeveling. • Bewoners bewust maken van hun eigen rol en verantwoordelijkheid over de kwaliteit in de buurt en openbare ruimte. Bijvoorbeeld door middel van stimuleren en faciliteren burgerparticipatie, voorlichting en gedragsbeïnvloeding. • Behouden en optimaliseren kwaliteit toezicht en handhaving door BOA’s in samenwerking met wijkmanagers, toezichthouders groen- en wijkzaken en politie. Denk hierbij aan meer informatie gestuurd werken rondom signalering en inzetten van passende maatregelen. Integrale samenwerking indien nodig zoals bij het opknappen van het JOP.

11

Thema 1.3: Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit: o.m. woninginbraak, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Geweldscriminaliteit: o.m. bedreiging, mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Aantal opgelegde tijdelijke huisverboden (THV) 2018 2019 2020 2021 2022 4 10 5 12* 6 *De covidpandemie heeft mogelijk gezorgd voor een stijging in het aantal THV.

t/m mei 2023 4

Politiecijfers Totaal misdrijven

2018 902

2019 977

2020 1071

2021 1025

2022 1120

Soort 2018 2019 2020 2021 2022 Openlijk geweld 3 4 1 2 6 Bedreiging 23 35 33 41 31 Mishandeling 41 62 61 60 64 Huiselijk geweld 24 26 16 28 25 Straatroof 2 1 2 2 2 Overvallen 1 1 1 0 3 Overvallen (woning) 1 0 1 0 3 Overvallen 0 1 0 0 0 (bedrijven/geldinstelling) Diefstal / inbraak woning 77 117 64 62 58 Diefstal / inbraak schuur 18 19 16 18 12 Diefstal fiets 31 38 39 32 61 Diefstal brom,-snorfiets 7 4 12 8 11 Diefstal motorvoertuigen 6 6 8 7 11 Diefstal uit motorvoertuig 51 32 57 40 54 Zakkenrollerij 10 8 3 9 6 5 Horizontale fraude 215 131 Fraude online handel 66 54 *De covidpandemie heeft mogelijk gezorgd voor een daling en vervolgens een stijging in het aantal aangiftes en delicten op bepaalde thema’s.

5

Horizontale fraude houdt in dat de fraude gepleegd wordt tegen een burger, een financiële instelling of een bedrijf. Denk hierbij aan: identiteitsfraude, internetfraude en oplichting.

12

Uitkomsten flitspeiling februari 2023

In totaal vindt 95% de aanpak van criminaliteit met grote invloed (heel) belangrijk. Het onderwerp eindigt op plek 1 als meest belangrijkste veiligheidsthema (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • •

Respondenten zijn van mening dat je je veilig moet voelen in je eigen huis. Preventie in de vorm van waarschuwen en voorlichting over bijvoorbeeld beveiliging en oplichting. Criminaliteit moet aangepakt worden. Woninginbraken worden expliciet benoemd als veiligheidsprobleem in Wassenaar. Ook bij het thema subjectieve veiligheid wordt woninginbraak benoemd, omdat deze vorm van criminaliteit het veiligheidsgevoel van inwoners aantast.

Huidige veiligheidsproblematiek HIC en aandachtspunten Huiselijk geweld • Huiselijk geweld, waaronder kindermishandeling, is de meest voorkomende vorm van geweld en komt voor in alle lagen van de bevolking. Het heeft een grote impact en levenslange gevolgen voor de betrokkenen. • In wassenaar is het aantal misdrijven omtrent huiselijk geweld de afgelopen jaren ongeveer gelijk gebleven. Echter, is in 2019 en 2021 een lichte piek te zien. • Uit de lokale gebiedsscan is gebleken dat geweldsmisdrijven voornamelijk plaatsvinden in relationele sfeer. • Per 1 januari 2019 kunnen professionals huiselijk geweld melden bij Veilig Thuis Haaglanden (VTH). VTH geeft advies en biedt ondersteuning, zowel aan slachtoffers, plegers, omstanders als professionals. Ook zorgt VT voor afstemming tussen (lokale) samenwerkingspartners. • Bij huiselijk geweld of ernstige dreiging van huiselijk geweld, kan de burgemeester een tijdelijke huisverbod geven. Dit verbod zorgt voor een afkoelingsperiode waarin hulpverlening wordt gestart. Tijdens het huisverbod mag de dader tien dagen lang niet in de woning komen en geen contact hebben met de bewoners van het huis. Het verbod kan worden verlengd tot maximaal 28 dagen. • Gemeente Wassenaar heeft op lokaal niveau het overleg Huisverbod om casuïstiek te evalueren met politie en VTH. Hieruit kan lering getrokken worden voor de toekomst. 13

• •

Belangrijk om de lijnen kort te houden tijdens de oplegging of verlenging van het THV om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van de situatie voor het beleidsadvies. Momenteel zijn de adviseur Crisisbeheerding en adviseur OOV aangesteld als beleidsmedewerker THV. Momenteel ontbreekt een procesbeschrijving wanneer de uithuisgeplaatste in beroep gaat bij de gemeente.

Diefstal • Het aantal diefstallen van brom-, snorfiets en diefstal van motorvoertuigen is toegenomen. Stijging aantal fietsendiefstallen komt mede door toename gebruik van elektrische fietsen. • Het aantal diefstallen uit motorvoertuigen is toegenomen, mogelijk door mobiel banditisme. Op dit fenomeen is moeilijk te anticiperen en vindt voornamelijk plaats in de nacht. • Belangrijk om burgers bewust te maken van eigen initiatief om slachtofferschap te voorkomen. Inbraak woning of schuur • Het aantal inbraken woning of schuur is licht gedaald, mogelijk door preventiecampagnes zoals het donkere dagenoffensief. De campagne wordt jaarlijks gehouden. Tijdens de herfsten winterperiode worden namelijk de meeste inbraken gepleegd. • Diefstal uit woning is een van de voorgestelde prioriteiten in de Gebiedsscan Criminaliteit en Overlast 2022 basisteam Wassenaar. Gemeente en politie blijven integrale samenwerking voortzetten om de bewustwording onder inwoners te vergroten. Ook is het convenant vernieuwd omtrent het samenwerkingsverband tussen gemeente, politie en in Wassenaar werkende beveiligingsbedrijven. • Voor het tijdig ingrijpen en zicht krijgen op woninginbraken of diefstal is er bij politie en lokaal bestuur de wens voor een ANPR systeem rond Wassenaar sluitend te maken. Hiertoe is een verzoek tot uitbreiding van het ANPR systeem in Wassenaar ingediend.

Cybercrime • Het thema cybercrime en digitale criminaliteit heeft zowel landelijk als regionaal prioriteit en is een van thema’s van de landelijke veiligheidsagenda 2023-2026 en in het RBP Coalitie voor veiligheid. • In Wassenaar geeft 21,6% van de bewoners aan slachtoffer te zijn geworden van cybercrime (veiligheidsmonitor, 2021). • Politie geeft aan een verschuiving te zien van klassieke criminaliteit naar digitale criminaliteit. Het aantal incidenten omtrent digitale criminaliteit is de afgelopen jaren gestegen. Digitale criminaliteit bestaat uit online oplichting en fraude, hacken en online bedreiging en intimidatie zoals stalken en sexting. Sinds 2022 is er een daling te zien, mogelijk door effect landelijke campagnes en lokale voorlichting. Daarnaast voert de wijkagent een gesprek met het slachtoffer om herhaaldelijk slachtofferschap te voorkomen en krijgt het basisteam een digitale wijkagent. Algemene aandachtspunten • De meldingsbereid van inwoners is laag waardoor criminaliteit onopgemerkt blijft en een betrouwbaar beeld van de actuele problematiek uitblijft. Meldingen van inwoners zijn een grote informatiebron voor de politie, omdat de organisatie voor een groot deel informatiegestuurd werkt. • Belangrijk om campagnes te herhalen zoals Meld Misdaad Anoniem om de meldingsbereidheid onder inwoners te stimuleren.

Dit kan middels sociale media en reclame borden in de gemeente.

14

Thema 1.4: Subjectieve veiligheid Subjectieve veiligheid is het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Veiligheidsmonitor 2021 De onderstaande afbeeldingen betreffen een publicatie van het periodiek bevolkingsonderzoek dat is uitgevoerd in 2021. Er is geen publicatie beschikbaar over de jaren 2018, 2019, 2020 en 2022 voor de gemeente Wassenaar.

*procentueel beeld respondenten gekozen voor ja of vaak. Uitkomsten flitspeiling Veiligheid in Wassenaar februari 2023

15

67% van de respondenten geeft aan zich (heel) veilig te voelen in hun eigen buurt. 15% voelt zich onveilig en 1% voelt zich heel onveilig. 71% van de respondenten voelt zich (heel) veilig in de gemeente Wassenaar, tegenover 11% (heel) onveilig. Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • • • • • • • •

sociale controle aanwezig weinig incidenten rustige gemeente en buurt goede beveiliging zoals hang- en sluitwerk, alarminstallatie, camera en/of hond. veilig gevoel in de wijk voldoende straatverlichting is belangrijk ’s avonds onveilig gevoel door rondhangende personen of jongeren (overlast) onveilig gevoel door aantal wooninbraken en auto-inbraken gemengde reacties omtrent politie surveillance en BOA (voldoende/onvoldoende) verkeersonveiligheid (te hard rijden)

Huidige veiligheidsproblematiek • Volgens de veiligheidsmonitor 2021 en de flitspeiling 2023 voelt een klein percentage inwoners zich wel eens onveilig door rondhangende jeugd en auto- en woninginbraken. Het overgrote deel van de respondenten voelt zich veilig en ziet gemeente Wassenaar als een rustig dorp waar weinig incidenten voorkomen en sociale controle aanwezig is. • Bij het thema fysieke kwaliteit kwam in de flitspeiling naar voren dat de verlichting niet overal op orde is, ook hier wordt door inwoners aangegeven dat voldoende straatverlichting belangrijk is. • Er zijn op het gebied van subjectieve veiligheid verder geen concrete aandachtspunten.

16

Veiligheidsveld 2: Bedrijvigheid en veiligheid In dit veiligheidsveld staat ‘sociale onveiligheid’ rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid centraal:

Thema 2.1 & 2.2: Veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen In winkelgebied kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers Winkeldiefstal Diefstal/inbraak bedrijven of instellingen

2018 28 11

2019 29 25

2020 25 27

2021 27 9

2022 15 18

Uitkomsten flitspeiling februari 2023

In totaal vindt 87% van de respondenten veilige winkelgebieden in Wassenaar (heel) belangrijk. Veilige winkelgebieden eindigt op plek 5 van de flitspeiling als belangrijk veiligheidsthema (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • •

ook winkelen moet veilig zijn in Wassenaar veilig winkelgebied is voor ondernemers erg belangrijk fietsers op de stoep of door de Langstraat aanpakken meer BOA en politie zichtbaar in het centrum. 17

Huidige veiligheidsproblematiek • Er is geen grote veiligheidsproblematiek aanwezig rondom het thema. • Wassenaar heeft in 2022 deelgenomen aan de winkelgebiedenscan en heeft de gemiddelde score van een 7 behaald. • Het aantal geregistreerde winkeldiefstallen is de afgelopen jaren gedaald. Mogelijke oorzaken van de daling zijn de inzet van camera’s, betere zichtlijnen d.m.v. inrichting in winkels, beveiliging diefstalgevoelige goederen, verkoop vanachter de kassa en invoering betaalplicht. • Jeugdoverlast in de winkelstraat wordt ervaren door inwoners en melden dit bij de gemeente of politie. De meldingen worden integraal opgepakt door BOA, politie en jongerenwerk, maar de overlast in het winkelgebied is minimaal. • Het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) is niet aangevraagd. Wel bestaat de mogelijkheid om via Platform Veilig Ondernemen (PVO) Den Haag het KVO te behalen om de veiligheidsbeleving te vergroten indien hier op lokaal niveau behoefte aan is. Vanuit het PVO is een adviseur gekoppeld aan de gemeente Wassenaar. • Sinds april 2022 heeft Wassenaar een nieuwe centrummanager. Via de centrummanager kan o.a. de behoefte gepeild worden voor het KVO en via de adviseur PVO opgepakt worden. • Wassenaar beschikt over de kleinschalige bedrijventerreinen Maaldrift, van Hallstraat en de Hoge Klei.

• Middels parkmanagement houdt Vereniging Ondernemers Maaldrift (VOM) het bedrijventerrein schoon, heel en veilig. VOM werkt samen met brandweer, politie en ondernemers en Huschka beveiliging surveilleert dag en nacht op het terrein. • Hallstraat en Maaldrift zijn beiden integraal bezocht in het kader van de lokale aanpak ondermijning. Aandachtspunten • Belangrijk om veilig winkelgebied en bedrijventerreinen niet als een los onderdeel te zien, maar te koppelen aan het thema 5.2 georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit. • Momenteel wordt ingezet op de verkeersveiligheid in de Langstraat. Het is verboden om te fietsen door de straat, maar hier wordt met regelmaat doorheen gefietst door inwoners en toeristen. De bebording is reeds aangepast en extra handhaving ingezet. De Langstraat blijft een aandachtsgebied voor de Boa’s. • De economische visie wassenaar 2016-2019 is verouderd en dient vernieuwd te worden. Over het vernieuwen van het beleid zijn nog geen concrete afspraken gemaakt.

18

Thema 2.3: Veilig uitgaan Uitgaansvoorzieningen hebben enerzijds een positief effect op de veiligheid: het culturele en sociale klimaat varen er wel bij. Ook zijn er economische voordelen. Maar er kunnen zich ook veiligheidsproblemen rond uitgaansvoorzieningen voordoen, zoals geweld, overlast en vernielingen (eventueel vernielingen rond de zgn. (s)looproutes). uitkomsten flitspeiling februari 2023

In totaal vindt 78% van de respondenten veiligheid tijdens uitgaan in Wassenaar (heel) belangrijk. Veilig uitgaan eindigt op plek 11 van de flitspeiling (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • Ervaar geen overlast, want in Wassenaar kan je niet echt uitgaan. • Ervaar regelmatig overlast door groepen jongeren die afval achterlaten en soms spullen vernielen. • Veilig uitgaan is belangrijk voor leefbaarheid. Ook de leeftijdsgrens van alcohol moet goed controleert worden. • Veiligheid bij uitgaan is belangrijk, omdat het anders uit de hand loopt. Daarnaast is gezelligheid ook belangrijk. • Meer politie op straat nodig in het centrum. • Niet het belangrijkste onderdeel, maar ook niet onbelangrijk. Huidige veiligheidsproblematiek en aandachtspunten Uitgaan • Het aanbod is beperkt in de gemeente, hierdoor is er geen grote veiligheidsproblematiek aanwezig. Door inwoners wordt geen tot weinig overlast ervaren in het uitgaansgebied. • De gemeente voert gesprekken met ondernemers wanneer dit nodig is. Ook vindt er samenwerking plaats met Koninklijke Horeca Nederland (KHN). De KHN is een belangrijke partner die zich inzet voor een veilige horecaomgeving. Ook biedt KHN tools aan ondernemers om de veiligheid te vergroten.

• De BOA’s worden ingezet in het horecagebied voor controle op de Alcoholwet. Vanaf 1 juli 2021 heeft de Alcoholwet de Drank- en Horecawet vervangen en zijn er op dit gebied nieuwe regels. Het nieuwe beleid ontbreekt nog en het oude beleid voldoet niet meer aan de huidige situatie/eisen. Uitvoering van de controles en her controles wordt hierdoor bemoeilijkt. • Het is van belang om contact met ondernemers te onderhouden en intensiveren om o.a. overlast in het winkelgebied door horeca zoveel mogelijk integraal op te pakken. 19

Thema 2.4: Veilige evenementen Evenementen, zeker de grootschalige, kunnen behoorlijke veiligheidsrisico’s opleveren. Het is aan de organisator voorwaarden voor de veiligheid te realiseren en aan de gemeenten om de juiste voorwaarden te stellen en die te handhaven. De risico’s zijn met name gelegen in geweld, overlast, vernieling, brandveiligheid en crisisbeheersing. Daarnaast zijn er mogelijke dwarsverbanden met de aanpak georganiseerde criminaliteit (uitbreiding BIBOB-beleidslijn met evenementen). uitkomsten flitspeiling februari 2023

In totaal vindt 76% van de respondenten veiligheid tijdens evenementen in Wassenaar (heel) belangrijk. Het onderwerp eindigt op plek 13 en wordt door respondenten niet als prioriteit gezien (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • •

Een beetje geluidsoverlast moet kunnen, maar geweld en brandonveiligheid niet. Wassenaar heeft weinig evenementen en als er wat gedaan wordt gaat het bijvoorbeeld niet door i.v.m. klachten door de buurt. Veiligheid is zeer voor een geslaagd evenement. Hier zijn voldoende regels voor en gaat op dit moment goed.

Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Evenementen aanvragen* 2018 2019 2020 2021 2022 Aantal 100 84 62** 56** 100 *Wassenaar heeft gemiddeld 5 grootschalige evenementen (B- en C) per jaar: Koningsdag, Oranjefeesten, Dodenherdenking Waalsdorpervlakte , Haagsche Hockey Open, Tina Festival Duinrell en Sinterklaasfeest. ** het aantal evenementen was in beide jaren aanmerkelijk lager dan gemiddeld door de coronamaatregelen, waardoor evenementen gedurende langere tijd niet mochten plaats vinden

20

Huidige veiligheidsproblematiek • Veiligheid speelt een steeds belangrijkere rol op dit gebied door incidenten op landelijk niveau. Er zijn steeds meer veiligheidsmaatregelen nodig en verplicht voor evenementen zoals beveiliging en EHBO. Belangrijk om rekening te houden met ontwikkelingen zoals extreme weersomstandigheden, bodembeschermingsmaatregelen en van de verharding criminaliteit. • Regionale handreiking evenementenveiligheid veiligheidsregio Haaglanden dient als hulpmiddel en beschrijft het gehele veiligheidsproces van evenementen vanaf aanvraag t/m eindevaluatie. Gemeenten kunnen het lokale evenementenbeleid hierop laten aansluiten. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van een evenementenkalender. • De startnotitie Evenementen is in september 2022 vastgesteld. Het nieuwe evenementen beleid wordt momenteel opgesteld en medio 2024 voorgelegd. • Middels een risicoscan wordt bepaald of een evenement in de A-, B- of C-categorie valt. Er wordt o.a. gekeken naar het aantal bezoekers, de tijdsduur en de invloed op de bereikbaarheid. De evenementen met de meeste impact op Wassenaar worden in de Ccategorie geplaatst. Vanaf B-categorie is een veiligheidsplan verplicht opgesteld door organisator. De ontwikkeling is dat vanuit de politie het opstellen van een veiligheidsplan telkens belangrijker wordt en ook soms bij A-evenementen wordt verlangd.

Daarnaast staat de inzet van de politie vaker ter discussie, mede door capaciteitsgebrek. • Bij vergunningsverlening is de organisator verantwoordelijk voor de veiligheid tijdens het evenement. De gemeente toetst de aanvraag inclusief veiligheidsplan aan de APV, adviseert en coördineert het proces. Bepaalde op een lijst voorkomende evenementen worden door de gemeente gefaciliteerd (hekken, tekeningen, inzet verkeersregelaars etc.). • Er vindt regionale samenwerking plaats middels een regionaal overleg met verschillende gemeenten. Hierin worden afspraken gemaakt over hoe om te gaan met veiligheidsaspecten en met name de veiligheidsaspecten. Ook wordt er een regionale evenementenkalender gebruikt om te monitoren of op bepaalde dagen evenementen die in de diverse gemeente worden georganiseerd toevallig samenvallen met als gevolg een vergroting van de inzet van de politie of hierop te kunnen anticiperen. • Bij grootschalige nieuwe evenementen wordt BIBOB toegepast i.v.m. aanpak georganiseerde criminaliteit. Aandachtspunten • In 2024 zal de nieuwe Omgevingswet in werking treden, dit zal ook een effect hebben op het evenementenbeleid van gemeenten. • Vanuit de politie komt er steeds meer druk op inzet van de BOA’s tijdens evenementen door capaciteitsproblemen. BOA’s zijn officieel voor het onderdeel leefbaarheid en niet voor handhaving openbare orde en veiligheid.

Hier vindt momenteel een verschuiving plaats. Belangrijk is om lokaal af te stemmen wat de onderlinge verwachting is tijdens evenementen en het handhavingsarrangement af te stemmen met de politie. • Voorafgaand aan een evenement wordt er bij de grootschalige evenementen lokaal een operationeel vooroverleg of schouw gehouden met partners en organisatie. In de praktijk komt het voor dat relevante partners niet aansluiten. • Toetsing veiligheidsplan aan praktijk optimaliseren in samenwerking met de BOA’s. Belangrijk om voorafgaand het evenement te controleren of het veiligheidsplan overeenkomt met de werkelijkheid bijvoorbeeld tijdens de integrale schouw. • De procedure voor evenementenaanvragen vergt telkens meer tijd door gewijzigde inzichten, waar de evenementen aan moeten voldoen, zoals de regionale afstemming, stikstofproblematiek en de aandacht voor de bescherming van de bodem. Hierdoor ontstaat meer druk op de vergunningverlener, die -doordat de evenementencoördinator niet is vervangen- deze taken voor haar rekening neemt. 21

Thema 2.5: Veilig toerisme Veilig toerisme heeft betrekking op de onveiligheid die zich kan voordoen in en rond recreatiegebieden zoals strand- en duingebied, natuurgebieden, recreatieplassen en op en rond toeristische verblijfslocaties zoals campings, bungalowparken en jachthavens. Genoemde gebieden lenen zich uitstekend voor criminele activiteiten zoals beroving, diefstal uit/van vaartuigen, inbraak, geweld, overlast, vernieling, maar dienen vaak ook als verblijfplaats voor criminele netwerken. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit, waarbij niet zozeer toeristen rechtstreeks het slachtoffer zijn: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld • Geen cijfers. uitkomsten flitspeiling 2023

In totaal vindt 70% van de respondenten het belangrijk dat toeristen zich veilig voelen in Wassenaar. Het onderwerp eindigt op plek 14 van de flitspeiling en wordt door respondenten niet als prioriteit gezien (bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • • •

toerisme is goed voor de economie iedereen moet zich veilig voelen verantwoordelijkheid bij campings etc. zelf leggen toeristen zorgen voor overlast veiligheid eigen inwoners belangrijker.

22

Huidige veiligheidsproblematiek • • •

• •

Wassenaar beschikt over strand- en duingebied Meijendel en de Wassenaarse slag. Voornamelijk in de zomerperiode worden deze recreatiegebieden druk bezocht. Verkeersregelaars, Boa’s en borden worden ingezet op warme zomerdagen om het verkeer in goede banen te leiden. In mei heeft gemeente Wassenaar de Blauwe Vlag ontvangen uitgereikt door de Stichting Keurmerk Milieu, Veiligheid en Kwaliteit (KMVK). Voor de toerist en recreant is de Blauwe Vlag het internationale herkenning- en kwaliteitssymbool voor schone stranden met goede waterkwaliteit en veilige en schone jachthavens. In de gemeente Wassenaar wordt gebruik gemaakt van een nachtregister door Duinrell, hotels en campings. Er komt overlast voor door illegale recreatie, hierdoor komt de veiligheid in het geding bijvoorbeeld door het stoken van een vuurtje. Momenteel wordt hier extra op gehandhaafd.

Aandachtspunten • Momenteel is er onvoldoende handhavingscapaciteit om de nachtregisters te controleren. Hierdoor is er slecht zicht op wie er verblijven en wat er zich afspeelt. In het kader van ondermijnende criminaliteit belangrijk om de controles op te pakken. • Strand vergt extra handhavingsinzet in de zomerperiode, hierdoor blijven andere taken tijdelijk liggen.

23

Veiligheidsveld 3: Jeugd en veiligheid In dit veiligheidsveld staan veiligheidsvraagstukken in relatie tot jeugd centraal. Te onderscheiden veiligheidsthema’s zijn:

Thema 3.1: Jeugdoverlast en -problematiek Jeugdoverlast en -problematiek: Bij jeugdoverlast gaat het vooral om overlast in groepsverband, zowel in ‘milde’ vorm als hardnekkiger, ’zwaarder’. Het kan gaan om geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook vernielingen en andere vormen van criminaliteit. Ook kan er overlast ontstaan door alcohol- en drugsgebruik. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. Het onderdeel ‘jeugdproblematiek’ heeft vooral betrekking op individuele problematische jongeren. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Ze vormen mogelijk de harde kern van jeugdgroepen, soms zelfs criminele groepen. Het betreft hier ‘complexe casuïstiek’ die een integrale persoonsgerichte aanpak (PGA) behoeft. Jeugd, alcohol en drugs: Hierbij gaat het bijvoorbeeld om overlast van alcohol- en drugsgebruik in de openbare ruimte, eventueel in uitgaansgebied/-gelegenheden. Het drank- en drugsgebruik kan in verband staan met geweld, vernielingen, geluidsoverlast. De beheersing van het gebruik en de overlast is een belangrijke opgave van de gemeente.

Een ander onveiligheidsaspect speelt daarbij ook een belangrijke rol: de gezondheidsrisico’s van (overmatig) alcohol- en drugsgebruik. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers Overlast door jeugd

2018 135

2019 136

2020 188

2021 173

2022 126

GGD Haaglanden jeugd 2021* Gezondheidsmonitor Wassenaar Haaglanden Drinken alcohol 55% 41% Gebruik Wiet of Hasj 14% 11% Hard drugs gebruik onbekend onbekend *In gemeente Wassenaar hebben 394 jongeren onder de 18 jaar meegedaan aan de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021. Huidige veiligheidsproblematiek Overlast • Het onderwerp jeugd en veiligheid is opgenomen in het RBP ‘coalitie voor veiligheid 20232026’ als geprioriteerd thema. In het RPB staan de regionale thema’s waar de komende vier jaar extra en integraal op ingezet wordt. • Het aantal overlast meldingen daalt, maar verjonging en verharding rondom jeugdcriminaliteit groeit. Hiermee wordt bedoelt dat jongeren op steeds jongere leeftijd zwaardere strafbare feiten plegen. Er is geen concrete verklaring voor het fenomeen, want meerdere zaken spelen een rol zoals sociale media, falende hulpverleningstrajecten, groepsdruk of intimidatie. Tijdens de gesprekken met de jeugdagent, procesregisseur jeugd

24

•

•

•

•

en jongerenwerk is het fenomeen besproken. Zij herkennen de ontwikkeling en zien dit ook onder de jongeren in Wassenaar. Politie wil de verschuiving stabiliseren en terugbrengen naar hinderlijk gedrag. Jeugd wordt mondiger en volgen (sociale media) trends zoals bijdragen van een wapen/messen en drugsen alcoholgebruik. Elke twee weken vindt het multidisciplinair overleg (MDO) jeugd plaats. Indien nodig wordt een casus integraal opgepakt door relevante partners zoals Reclassering, JIT, politie, Prodeba, Leerplicht, jeugdbescherming, jeugdconsulent/procesregie gemeente Wassenaar en OOV. Momenteel wordt de optie onderzocht voor gezamenlijk registratiesysteem, hierdoor zal de informatie-uitwisseling voor integrale aanpak geoptimaliseerd worden. Ook wordt er gewerkt aan geschikte convenanten voor informatiedeling. Momenteel wordt er gewerkt aan het plan van aanpak ‘Opgroeien in Wassenaar’. Hierin zijn concrete acties opgenomen die verder uitgewerkt worden zoals een geschikte binnenlocatie en het opknappen van de jongeren ontmoetingsplek (JOP).

Alcohol-en drugsgebruik • Politie heeft nu voornamelijk zicht op softdrugs gebruik, maar dit betekend niet dat harddrugs gebruik niet voorkomt. • Landelijk beeld toenemen (hard/soft) drugsgebruik onder jongeren, maar wietgebruik onder Wassenaarse jongeren is volgens gezondheidsmonitor jeugd 2021 laag. Daarentegen is alcoholgebruik onder jongeren in Wassenaar hoog. • Sommige jongeren bevinden zich op het grensgebied van hinderlijk/overlastgevend en strafbaar gedrag. Het gebruik van alcohol of drugs verhoogd de kans op overlastgevend of strafbaar gedrag. Algemene aandachtspunten • Mentale gezondheid als thema groeit zoals psychische problemen, eenzaamheid etc. steeds meer jongeren worden doorverwezen naar GGZ. Corona heeft psychische problemen versterkt onder jongeren. Lokaal wordt dit momenteel opgepakt door het Sociaal Team onderdeel van het Centrum voor jeugd en gezin Wassenaar. • In het kader van preventie alcoholgebruik is het belangrijk om hier voldoende op in te zetten met relevante partners zoals GGD Haaglanden, jeugdgezondheidszorg, jongerenwerk en Centrum voor jeugd en gezin. • Ook is het belangrijk om voldoende in te zetten op preventie op het gebied alcohol- en drugsgebruik, omdat drugsgebruik onder jongeren steeds normaler wordt volgens het landelijke beeld.

• Procesregisseur geeft aan dat op het gebied van veiligheid er momenteel niet wordt gewerkt met een gezinscoach die aan de slag gaat op alle gebieden binnen een gezin. Onderwerpen zijn verdeeld over verschillende partijen waardoor systematisch werken ontbreekt. Ook ontbreek het aan methodisch werken, omdat er incidenteel wordt gewerkt en niet vanuit een structurele aanpak. • Politie geeft aan dat het belangrijk is om in te zetten op voorkomen van criminele activiteiten en aanpakken van kopstukken. Ook bestuurlijke maatregelen mogen vaker ingezet worden zoals een avondklok, waardoor criminele jeugd ‘de naïeve-jeugd’ minder/niet kan beïnvloeden. • Aantal zorgmeldingen daalt licht, de exacte reden is onbekend. Het kan meerdere oorzaken hebben zoals: ontbreken vroegsignalering, gebrek aan tijd/capaciteit of er wordt hulp gezocht 25

•

via andere wegen. Het huidige beeld is dat zorgmeldingen nu voornamelijk vanuit politie komen, dit is opmerkelijk volgens procesregisseur jeugd. Tolerantiegrens is mogelijk lager geworden waardoor inwoners sneller overlast melden. Ook heeft de verharding onder jeugd een maatschappelijke impact zoals de jongeren niet durven aanspreken op overlastgevend gedrag.

Thema 3.2: Veilig in en om de school Veilig in en om de school: Jeugd kan dader zijn en slachtoffer van onveiligheid; thuis, in de buurt, bij het stappen maar ook op school. Mogelijke veiligheidsproblemen op en rond scholen zijn pesten, geweldpleging, diefstal, overlast (voor omwonenden), vernielingen en verkeersonveiligheid. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Verwijzing naar HALT

*Jongeren kunnen ook preventief naar HALT doorverwezen worden. Huidige veiligheidsproblematiek • De Wassenaarse scholen streven naar een veilige leefomgeving op school door het inzetten van protocollen zoals: gedragsprotocol, pestprotocol, protocol huiselijk geweld en protocol seksuele mishandeling en intimidatie. • Indien nodig kan een school een zorgmelding doen bij Veilig Thuis. • Medewerkers van HALT geven momenteel op verschillende gebieden voorlichting denk hierbij aan: wapens en geweld, online veiligheid en overlast rond de jaarwisseling. Ook kan de politie voorlichting geven over bijvoorbeeld de gevolgen van sexting. • Indien nodig sluit een school maatschappelijk werker aan tijdens het MDO jeugd voor het delen van relevante informatie. Algemene aandachtspunten • Scholen zijn een belangrijke partner op het gebied van vroegsignalering en preventie, maar er is niet altijd voldoende capaciteit om dit op te pakken. Integrale samenwerking is op dit gebied belangrijk om extra belasting van de scholen te voorkomen. • In het kader van preventie is het van belang om ook ouders en leraren te voorzien van voldoende voorlichting en niet alleen jongeren. • Veel jongeren zijn steeds vaker het doelwit van criminele organisaties. Op het gebied van ondermijning gaat HALT passende voorlichting aanbieden om jongeren bewuster en weerbaarder te maken.

26

Veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid Dit veiligheidsveld concentreert zich op fysieke veiligheidsvraagstukken. Thema’s binnen dit veiligheidsveld zijn: verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid, rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Thema 4.1: Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid: Verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeer voor verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied, scholen, winkelgebied e.d.). Deze veiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Onderscheiden kunnen worden objectieve verkeersveiligheid, subjectieve verkeersveiligheid en verkeers- en parkeeroverlast. Uitkomsten flitspeiling 2023

In totaal vindt 83% van de respondenten verkeersveiligheid in Wassenaar (heel) belangrijk. Verkeersveiligheid eindigt op plek 8 van de flitspeiling (zie bijlage 1). Daarnaast konden de respondenten opmerkingen plaatsen ter onderbouwing van het gegeven antwoord. De opmerkingen zijn samengevat in de volgende punten: • • • • • • •

Het is niet overal veilig door rotondes en kruispunten. Het is redelijke veilig door overzichtelijke rotondes en 30km zones. Er is veel sluipverkeer en files bij rotondes. Er wordt te hard gereden door gebrek aan snelheidscamera’s en controles. Snelheid terugbrengen naar 30km voor het gehele dorp. Fout parkeren aanpakken, ook bij scholen. Te veel autoverkeer naar Duinrell en strand door gebrek aan inzet van bussen. Mogelijk asociaal rijgedrag door inwonerscultuur.

Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers 2021 2022 Rijden onder invloed drank 40 87 Rijden onder invloed (drugs/geneesmiddelen) 29 70 Verlaten plaats ongeval 126 134 *De covidpandemie heeft mogelijk gezorgd voor een daling en vervolgens een stijging in het aantal meldingen incidenten. 27

Risicoanalyse verkeersveiligheid gemeente Wassenaar 2022 Verkeersongevallen beeld 2017 2018 2019 Aantal slachtoffers 33 39 46 Aantal gewonden 21 37 46 Aantal dodelijk 1 2 0

2020 54 54 0

2021 85 85 0

Gemiddelde 51 51 1

Huidige veiligheidsproblematiek • Aantal ongevallen neemt toe, ook landelijk. Eenzijdig aantal ongelukken mogelijk toegenomen door gebruik elektrische fietsen. • Het verkeersplan uit 2016 wordt geactualiseerd in 2024. De wijzigingen in het realisatieplan verkeer, zullen meegenomen worden in het verkeersplan 2024. Het doel van het nieuwe verkeersplan is minder auto’s op de wegen en het verhogen van de verkeersveiligheid. • Wanneer onveilige verkeerssituaties worden gemeld probeert de gemeente de situatie te verbeteren middels kleine verkeersmaatregelen. Ook wordt er integraal samengewerkt aan de veiligheidsveiligheid in Wassenaar met politie en scholen. • In oktober 2022 is de risicoanalyse verkeersveiligheid opgesteld. De analyse zorgt voor de basis om bij te dragen aan de ambitie vanuit het Strategische Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV) om het aantal verkeersslachtoffers tot 0 te brengen in 2050. Het betreft een risico gestuurde-aanpak die voortkomen uit de risicoanalyse. Ook geeft de risicoanalyse inzicht in de geprioriteerde verkeersveiligheidsrisico’s verdeeld in de volgende thema’s: 1. Samenstelling bevolking 2. Infrastructuur van wegen en fietspaden 3. Rijsnelheden binnen Wassenaar 4. Gebruik van alcohol en drugs binnen het verkeer 5. Ongevallenbeeld, locaties en verkeersslachtoffers Aandachtspunten • Wassenaar heeft last van sluipverkeer.

Het aanpakken van sluipverkeer zorgt niet direct voor meer veiligheid, omdat er dan wordt uitgeweken naar andere (overbelaste) wegen. • Eind 2023 of begin 2024 worden oversteekpunten aangepast bij de Wassenaarse slag, Ammonslaantje, Jagerslaan en Backershagenlaan. • Tijdens de bewonersavond kwam het thema terug (zie bijlage 3). Verkeersveiligheid is voor de inwoners een belangrijk veiligheidsthema. Er wordt nog steeds te hard gereden in de 30km zones en fietsen wordt niet overal als veilig ervaren. • In het kader van duurzaam en veilig zoveel mogelijk 30km zones in de gemeente toepassen. Belangrijk om op te nemen in het wegcategoriseringsplan welke wegen 50km en 30km, dit wordt momenteel uitgezocht. • Het blijft complex om de 30km voldoende te handhaven. Gedragsbeïnvloeding speelt een rol bij verkeersveiligheid denk hierbij aan het ophangen van thematische snelheidsborden. Ook is het belangrijk om verkeersveiligheid onder de aandacht te brengen bij jongeren. • Overlast door geparkeerde deelscooters zorgt voor irritatie onder inwoners, ook zorgt het voor geblokkeerde voetpaden. Boa’s blijven extra handhaven om parkeerproblematiek aan te pakken in o.a. het centrum (blauwe zone) of ander foutief parkeren en fietsen in de Langstraat.

28

Thema 4.2: Brandveiligheid Brandveiligheid: dit thema heeft enerzijds betrekking op de ontwerptechnische en gebruikstechnische brandveiligheid van bepaalde soorten gebouwen (zoals woongebouwen en gebouwen met horecabestemming) en anderzijds op de voorwaarden voor effectieve repressie. Om de brandveiligheid te borgen zien gemeente, brandweer en omgevingsdienst toe op pro-actie en preventie en geven zij voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid). Daarnaast prepareert de brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Politiecijfers 2018 2019 Brandstichting 11 3

2020 2

2021 5

2022 1

Veiligheidsregio Haaglanden Gebouwbrand ‘s- Gravenhage Wassenaar Brand totaal Wassenaar

2019 396 16 x

2020 407 10 x

2021 365 16 57

2017 413 16 x

2018 398 18 x

2022 418 12 59

Controles brandveiligheid 2017 2018 2019 2020 Toezicht klacht/melding 6 14 4 10 Toezicht planmatig 74 96 66 56 Toezicht realisatiefase* 12 12 12 3 * Aantal adviezen brandveiligheid is gelijk aan het aantal in toezicht realisatiefase. Huidige veiligheidsproblematiek en aandachtspunten • Brandveiligheid is belegd bij de Veiligheidsregio Haaglanden hieronder (VRH) valt o.a. brandweer Wassenaar. in VRH beleidsplan zijn de wettelijke taken vastgelegd. • De VRH heeft aan adviserende rol voor o.a. milieu, ruimtelijke ordening, infrastructuur, bouwen en evenementen. Daarnaast houdt de VRH ook toezicht op gebied van brandveiligheid en rapporteert de uitkomsten. Vervolgens kan het bevoegd gezag (gemeente) acties ondernemen richting de overtreder. • De huidige veiligheidsproblematiek omtrent brandveiligheid is met name geconcentreerd in twee specifieke periodes. Dit is de tijd rond de zomermaanden en rond de jaarwisseling. • In de droge zomermaanden zijn natuurgebieden extra vatbaar voor natuurbranden. Bij evenementen in de zomermaanden wordt hier rekening mee gehouden in de vergunningsvoorwaarden. Op basis van advies van de Veiligheidsregio Haaglanden kan er besloten worden dat er geen open vuren of vuurwerk afgestoken mag worden.

29

Thema 4.3: Externe veiligheid Externe veiligheid: Bij dit thema staan de risico’s van gevaarlijke stoffen centraal. Gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt in inrichtingen en vervoerd via weg, water, spoor, lucht en buisleidingen. Te onderscheiden zijn het ‘groepsrisico’ (GR) en het ‘plaatsgebonden risico’ (PR). In beide gevallen gaat het om de ‘naar buiten gerichte’ (ofwel externe) veiligheidsrisico’s van de gevaarlijke stoffen. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Geen cijfers. Huidige veiligheidsproblematiek en aandachtspunten • Het voormalige Register Risicosituaties Gevaarlijke stoffen en Risicokaart (RRGS) is gewijzigd naar het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV). In het REV spelen gemeente, provincie en omgevingsdiensten een rol. Gemeente als bevoegd gezag, provincie en omgevingsdiensten voeren toezicht en handhaving uit. De omgevingsdienst levert data aan voor het REV, gemeente autoriseert via de Module Bevoegd Gezag. Via de Atlas Leefomgeving worden de risico’s voor inwoners in kaart gebracht. • Bij de invoering van de nieuwe Omgevingswet veranderen de verantwoordelijkheden van het registreren van verschillende data omtrent externe veiligheid • Het bijhouden van beperkte kwetsbare en kwetsbare gebouwen en locaties en zeer kwetsbare gebouwen is het vervolg van wat voorheen ISOR was.