062 Behoud van unieke kwaliteiten

Informatiebrief aan de Raad 062 Zaaknummer:

Z/25/096236

Datum:

27 juni 2025

Onderwerp:

Behoud van unieke kwaliteiten

Bijlage(n):

Bijlage Liquiditeitsprognose met bankstand 31 mei 2025

Geachte Raad, Wassenaar is een veilige gemeente waar wij genieten van al het groen, het strand, de dorpskern, het theater, goede scholen en de enorme betrokkenheid van de Wassenaarders in tal van activiteiten, evenementen en sociale verbanden. Het College hecht er waarde aan dit hoge voorzieningenniveau in stand te houden en te versterken, passend bij de ambities van onze inwoners én de maatschappelijke opgaven van deze tijd. Daarom is in deze collegeperiode volop geïnvesteerd in het behoud en de verbetering van deze kernkwaliteiten. Denk aan projecten als:

•

de bouw van sporthal De Duinpan zodat duizenden Wassenaarders kunnen sporten;

•

de restauratie van molen Windlust en cementrustieke bruggen op landgoed De Paauw;

•

de uitbreiding van het Rijnlands Lyceum voor alle leerlingen die daar les krijgen;

•

de aanleg van een skatepark voor veel jongeren;

•

de versterking van de dorpskern voor onze inwoners en winkeliers;

•

investeringen in scholen, gymzalen en maatschappelijke voorzieningen;

•

diverse projecten op het gebied van verkeer, infrastructuur en vastgoed.

In de afgelopen jaren is daarbij gebruikgemaakt van de ruime financiële buffer, die onder andere door de NUON-gelden is ontstaan. Projecten zijn uit eigen middelen gefinancierd. Deze eigen financiering heeft geresulteerd in een daling van de bankstand van januari 2023 van circa € 26 miljoen naar een bankstand van € 4 miljoen op 31 mei 2025. Dat geld is dus niet ‘verbrand’ of opgegaan door slecht financieel beheer, maar het resultaat van noodzakelijke investeringen in voorzieningen waar de Wassenaarders dagelijks gebruik van maken. Pagina 1 van 5

Blijven investeren in het behoud en versterken van Wassenaar Maar we moeten ook de komende jaren blijven investeren in ons dorp en voor onder andere nieuwe scholen, dorpshuis en theater de Warenar en Raadhuis De Paauw moeten we gaan lenen. En dit willen we doen zonder enorme lokale belastingverhogingen. Er is slechts een handjevol gemeenten in heel Nederland, dat nog nooit heeft hoeven lenen. Wij zijn daar een van. Dit is een bijzondere presentatie, maar komt ook door veel uitgestelde besluitvorming in belangrijke projecten. Wat de inwoners voelen en merken in de portemonnee geldt ook voor de gemeente. De investeringen worden duurder, de uitvoering duurt langer en middelen worden schaarser. Het college wil daarom verantwoord lenen. Investeren is juist een bewuste keuze om Wassenaar krachtig te houden en de instandhouding van een mooie groene en betrokken gemeente. Verantwoord en weloverwogen lenen De komende jaren leidt dit tot een piek in de financieringsbehoefte. Alleen al de huisvestingsopgaven voor onderwijs en gemeentelijke organisatie vertegenwoordigen gezamenlijk een investering van ruim € 50 miljoen (voor de periode tussen 2025-2032). Gezonde scholen en adequate dienstverlening aan de inwoners horen bij Wassenaar. Deze belangrijke en noodzakelijke opgaven vragen om het aantrekken van externe financiering.

Dat doen we echter niet zomaar; dat doen we verantwoord en weloverwogen. Voor het aangaan van leningen biedt het huidige Treasury Statuut gemeente Wassenaar 2021 waarborgen en kaders om de risico’s daarvan te beperken. In het Statuut worden onder andere kaders gesteld met betrekking het rente- en koersrisico’s en de voorwaarden voor de bankrelaties. De gemeenteraad houdt toezicht en stelt bij de begroting en de jaarrekening jaarlijks de paragraaf Financiering vast. Ook is het van belang dat we niet oneindig veel lenen, maar alleen voor gerichte investeringen. Daarnaast moeten we opletten dat we ook de rentelasten kunnen blijven betalen. Om die reden heeft het College al voor 15 miljoen euro aan rentelasten in zijn meerjarig beeld verwerkt zodat de rentelasten daadwerkelijk goed te dragen zijn. Het college heeft daarom een geactualiseerde prognose gemaakt van de gewenste investeringen en rentelasten. Liquiditeitsprognose o.b.v. meerjaren investeringsplanning; hoeveel geld is nodig? De bijgevoegde liquiditeitsprognose, op basis van de bankstand per 31 mei 2025, geeft inzicht in de investeringen de komende jaren. Hoewel de liquiditeitsprognose zorgvuldig is opgesteld, blijft het altijd een inschatting. Bij de doorrekening houden wij rekening met een marge voor vertraging, gebrek aan ambtelijke capaciteit of fasering of uitval van projecten zoals in elke gemeente.

Ook wordt voorgesteld om de verwachte grondopbrengsten bij te stellen op basis van realistischere uitgangspunten, zodat de prognose robuuster wordt.

Pagina 2 van 5

Rentelasten zijn al verwerkt in de Kadernota 2025 en 2026 Deze voortgaande investeringsambitie en de teruglopende bankstand betekent dus dat we moeten gaan lenen. Lenen brengt structurele rentelasten met zich mee en dit heeft effect op de (meerjaren)begroting. In de Kadernota 2025 is reeds structureel rekening gehouden met rentelasten vanaf 2026 op basis van een lening van € 5 miljoen tegen 3% rentelasten. In de Kadernota 2026 wordt hier verder op voortgeborduurd, door in 2027 en 2028 opnieuw jaarlijks € 5 miljoen extra aan rentelasten te ramen. Dat betekent dat in de begroting voor 2026 al rentelasten zijn ingeboekt die passen bij een totale lening bandbreedte van € 15 miljoen in 2028 en een rentepercentage van 3%. Afwijkende rentepercentages kunnen leiden tot hogere of lagere rentelasten, maar 3% is reëel. Dit wordt definitief bepaald op het moment dat leningen daadwerkelijk worden afgesloten. En leningen worden natuurlijk ook afgelost. Uitgangspunt blijft altijd een structureel evenwichtige (meerjaren)begroting. Blijvend financieel gezond; het relevante financieel kader en toezicht De toezichthouder van de Provincie Zuid-Holland heeft tijdens een presentatie in Raadhuis De Paauw op 15 april jl. bevestigd dat Wassenaar, op basis van het Gemeenschappelijk Toezichtkader (GTK) en de financiële kengetallen, een financieel gezonde gemeente is.

Hiernaast is er sprake van voldoende weerstandsvermogen, een reële meerjarenraming en een structureel sluitende begroting voor 2026 en 2027. De gemeente valt jaarlijks onder repressief toezicht, het meest gunstige niveau van toezicht. De algemene reserve is robuust genoeg om financiële risico’s op te vangen en de netto schuldquote en solvabiliteit bevinden zich ruim binnen de VNG-normen die de provincie gebruikt voor haar toetsing in het kader van het GTK. Tijdens deze presentatie bevestigde de toezichthouder dat er in de huidige financiële situatie van de gemeente Wassenaar geen enkele reden is waarom de gemeente niet zou kunnen lenen, zolang de begroting structureel in evenwicht is en de netto schuldquote en de solvabiliteit binnen de gestelde normen blijven. Kaderstelling voor de leenruimte; doen op basis van feiten en verstand Het College gaat, bij het bepalen van de gewenste leencapaciteit uit van: •

de mate waarin rentelasten drukken op de exploitatie (uitgangspunt blijft altijd een structureel en reëel evenwichtige begroting);

•

de objectieve kengetallen (volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV, artikel 11)), die jaarlijks zijn opgenomen in de begroting en waarover ook jaarlijks wordt gerapporteerd in de jaarstukken: o

de netto-schuldquote (vergelijking van de leningen van de gemeente, met aftrek van de geldelijke bezittingen, met de totale baten van begroting ven jaarverslag);

o

de solvabiliteitsratio (mate waarin de gemeentelijke bezittingen (balanstotaal) is gefinancierd uit eigen vermogen).

Pagina 3 van 5

Financiële kengetallen VNG-normen * Gezond

Netto schuldquote ** Solvabiliteitsratio

< 90% > 40%

Actuele indicatoren Wassenaar

Neutraal

Prognose Wassenaar ***

Op basis van VNG-norm gezond *

Jaarrekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lening € 30 mln.

Lening € 54 mln.

Lening € 84 mln.

-10% 64%

-1,3% 62,1%

4,4% 59,2%

32% 48%

58% 40%

90% 33%

90-130% 20-40%

* Bron: Financiële houdbaarheidstest 2025 VNG ** Een negatieve schuldquote is positief: de gemeente Wassenaar heeft anno 2025 geen leningen; wanneer we in de toekomst rekening houden met leningen, stijgt deze schuldquote maar blijft nog binnen de norm gezond *** leenbehoefte op basis van bijgevoegde liquiditeitsprognose mei 2025

De maximale grenzen voor de VNG om als Gezond aangemerkt te worden bereiken we met het lenen van € 30 miljoen nog helemaal niet: dat is € 54 miljoen bij een solvabiliteitsratio van 40% of zelfs € 84 miljoen bij een netto schuldquote van 90%. De gemeente Wassenaar valt dus ruim binnen de VNG-normen, die de basis vormen voor het financieel toezicht door de Provincie Zuid-Holland. Investeringen versterken het totale vermogen van de gemeente (i.e. materiële vaste activa): er wordt immers waarde gecreëerd. De schuldquote en de solvabiliteit zullen beiden toenemen, want het eigen vermogen blijft hetzelfde, maar het totale vermogen neemt toe. Samengevat Op basis van de liquiditeitsprognose en investeringsplanning in bijlage Liquiditeitsprognose mei 2025 is de verwachte leenbehoefte circa € 30 miljoen tot 2032, met een bandbreedte van € 5 miljoen. De ontwikkeling van de financiële kengetallen bij deze leenbehoefte voldoet aan de VNGnormen waar de provincie op toetst. Mede op basis van deze informatie kan de gemeenteraad bij de Kadernota 2026 besluiten over de investeringslijn en de daaruit volgende leenbehoefte.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

drs. A.P.A. Oostermeijer,

drs. L.A. de Lange,

loco-gemeentesecretaris

burgemeester

Deze brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief

Pagina 4 van 5

Bijlage Liquiditeitsprognose mei 2025

Liquiditeitsprognose mei 2025 (o.b.v. JR24) (alle bedragen * € 1.000) Onderdelen met een positief liquiditeitseffect Jaarrekeningresultaten (gemiddeld resultaat over 11 jaar (drie pieken geelimineerd)) Afschrijvingen Verkopen commercieel vastgoed (9 panden a € 6 mln in 7 jr) Verkoop/grondontwikkeling (vervallen) maatschappelijk vastgoed (w.o. resp. Kerkehout, den Deijl, Gemeentewerf) Inkomsten bouwleges (ANWB) Subsidie Groene zone (provincie)

Investeringen (met een negatief liquiditeitseffect) Gebouwen (Paauw en verduurzaming) De Paauw (restauratie) Kerkehout 6 verduurzaming Langstraat 40 Verduurzaming (25jr) Langstraat 40 Verduurzaming (15 jr) Paauwlaan 12 Verduurzaming Duurzaamheid eigen panden Sporthal de Duinpan Infravoorziening Sporthal MFC Het Kerkehout Warenar IHP (investeringshuisvestingsprogramma scholen) ** Blauw = Herijking IHP 2024-2039 tijdschijven 1 t/m 4-> raadsbesluit 1/4/2025 Rijnlands Lyceum uitbreiding Kievitschool vernieuwbouw Renovatie Kievitschool SKOW (nieuwbouw fusie St. Jan Baptist en St. Jozefschool Bonifacius Herenwegschool Adelbert College Nutsschool Bloemcampschool Montessorischool Openbare ruimte Rolstoeltoegankelijke WC units (Berkhei en Dr. Mansveltkade) Nieuwe Gemeentewerf Aankoop grond nieuwe gemeentewerf Verbouwing toekomstige gemeentewinkel Ecologische verbindingszone Versterking Dorpskern (NB: nog geen rekening gehouden met opbrengsten of sub) Groene zone uitvoeringsmaatregelen De Paauw aanlichten Verledding OVL Skatevoorziening Geesbert van Barneveldpark Strandvisie asfaltering Strandvisie inrichting Openbare ruimte Het Kerkehout Noordrand (groene zone) met subsidie - div projecten Verkeer Dossierlichten sluipverkeer Wegen Burmanlaan Eikenlaan Groen van Pinksterenlaan Hofcampweg Herenweg/Hoflaan Jonkerlaan Oostdorp/ Dr.

Mansveltkade Prinsenweg Rijksdorp Schouwweg en Storm van s'Gravezandeweg Teylingerhorst Wassenaarse Slag wegen Wassenaar Zuid voetpaden Wiegmanweg Wittenburglaan Cyclische investering in wegen

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

7.140

12.788

7.357

6.019

6.019

6.019

5.369

5.369

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

1.000

3.140 1.500

3.838 650

4.207 650

4.369 650

4.369 650

4.369 650

4.369

1.500

6.800

2040*

2050

28.000

35.000

1.000

8.000

10.000

4.369

20.000

25.000

pm

pm

pm

500

1.500

11.839

23.189

18.959

12.909

9.116

10.747

3.355

8.552

9.582

3.412

1.843 893 50 47 70 75 150 179 164

4.647 1.755 81

5.910 3.410

5.810 5.810

-

-

-

-

-

-

4.811

8.045

10.035

1.643

7.840

6.770

-

120 191

215

2.500

2.500

986

10.277

6.333

36

1.941 1.464 4.000

950

871

7.840

4.585 1.500

2.872

352 2.859 1.600

248

3.164 5.634 2.228

6.000 650 4.950

183 5.209 174

4.124

2.343

497

359

150 3.739 171

250

100

522

404 276

356

322 86 335

497

359

295

1.701 1.295

500 1.000

100 100

350 350

50 50

-

2.299 280 100

2.699 160 40

1.781

800

150 150 100 50

70 47 100 75 700 1.257

486 684

1.643 -

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

300

300

300

300

2.400

3.000

300

300

300

300

300

2.400

3.000

175

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

700

450 85 42 642 150

315 656

500

160 110

100

90

Bruggen De Paauw De Paauwlaan Dirk de Raetlaan Hartekamp Hofcampbrug Jaagpad Kokshornlaan Oostdorperweg Rust en Vreugdlaan Spinbaan

448 132

575 100

Water Waterbouwkundige kunstwerken (2024) Vervangingsinvesteringen water Cyclische investeringen Water

172 35 25 112

160

ICT ICT investeringen

77 77

Tractie (vervoermiddelen)

1.015 365

70 60 300 280 115 105 650 36 187

404

160

187

404

-

1.000 1.000

-

-

-

1.000 1.000

-

-

-

705

357

340

412

412

412

412

412

412

412

Subtotaal negatief liquiditeitseffect

4.699

10.401

11.602

6.890

3.097

4.728

-2.014

3.183

-18.418

-31.588

Reserve-onttrekkingen begroting 2025 (met een negatief liquiditeitseffect)

1.462

1.477

Afslag planningsoptimisme (positief liquiditeitseffect) met 25%,

-1.175

-2.600

-2.901

-1.723

-774

-1.182

504

-796

4.605

7.897

Totaal jaarlijks liquiditeitseffect

4.986

9.278

8.702

5.168

2.323

3.546

-1.511

2.387

-13.814

-23.691

Stand R/C positie met het rijk per einde jaar (uitgangspunt: bankstand per 31-5-2025: € 3.949)

-1.037

-10.315

-19.017

-24.184

-26.507

-30.053

-28.542

-30.930

-17.116

6.575

NB3: Een liquiditeitsplanning betreft een grove benadering van de werkelijkheid. Het is binnen gemeenten niet gebruikelijk om (uitgebreide) liquiditeitsplanningen te maken. Uiteindelijk zal in algemene zin een grote investeringsopgave zorgen voor het teruglopen van liquiditeit (van geld op de bank naar "stenen"). De snelheid van investeren is echter vaak afhankelijk van (politieke) besluitvorming, maar ook van eventuele externe procedures. * om een doorkijk te maken naar 2040 en 2050 is er vanuit gegaan dat er jaarlijks gemiddeld € 2,5 mln (8 jaar * € 2,5 mln = € 20 mln (tot 2040) en 10 jaar * € 2,5 mln = € 25 mln (periode 2040 - 2050))wordt afgeschreven op investeringen en dat we verdere inkomsten, jaarrekeningresultaten en vervangingsinvesteringen als neutraal beschouwen. ** Lasten IHP 2037-2039 conform herijiking IHP 2024-2039 vierde tijdschijf zijn opgenomen in kolom 2040

Pagina 5 van 5