010 Bijlage 1b. Voorontwerpprogramma Groene Zone kaart

Leidende principes Introductie

Opbouw programma

In de Structuurvisie ‘Wassenaar 2025, Landgoed aan Zee’ uit 2017 zijn de kwaliteiten en karakteristieken van de gemeente beschreven en zijn deze vertaald in gewenste ontwikkelrichtingen. Daarbij is aangegeven dat voor het gebied tussen Wassenaar en Katwijk (de Groene Zone - Noordrand) een integrale nadere uitwerking opgesteld dient te worden. In 2020 is hiervoor een Nota van Uitgangspunten opgesteld. Dit heeft geleid tot het programma voor het gebied dat in dit document wordt beschreven. Kenmerk van de aanpak om te komen tot dit programma is, dat breed in de samenleving is opgehaald wat wensen, ideeën en opgaven zijn die in het gebied spelen. Een beschrijving van de aanpak, de Structuurvisie en de Nota van Uitgangspunten zijn te vinden op de website van de gemeente. In dit programma gebruiken we voor het gebied verder de aanduiding Groene Zone. Ter inspiratie: Het verhaal van Wassenaar.

Leidende principes

Kernwaarden Groene Zone Belangrijk vertrekpunt bij het uitwerken van het programma is, dat het gebied een waardevol, open polderlandschap is met grote cultuurhistorische waarden en een belangrijke agrarische functie. Vertrekpunt is, dat deze waarden behouden en waar mogelijk hersteld en versterkt worden. Het groene karakter maakt de Groene Zone buitengewoon geschikt als natuurcorridor van de duinen naar het achterland. De geschikte elementen zijn aanwezig: water, graslanden en bos, waarbij de natuurlijke afzettingen voor veel variatie zorgen. De groene ruggengraat voor van het gebied ligt globaal tussen de Tankgracht en de gemeentegrens van Katwijk. Landbouw en natuur gaan bij het versterken van de groene corridorfunctie hand in hand met de waardevolle cultuurhistorie van het gebied.

Het programma voor de Groene Zone geeft richting aan het behouden en versterken van de waarden van het gebied: de omgevingskwaliteit. Om dit concreet te maken zijn aan de hand van drie leidende principes, doelen geformuleerd en mogelijkheden in beeld gebracht: ‘water en bodem sturend’, ‘respect voor waarden en leefbaarheid, ‘agrarisch met ruimte voor natuur’.

volgt

Gewenste ontwikkelingen

agrarisch, met ruimte voor natuur

volgt

Gewenste ontwikkelingen

Het programma is geen toetsingskader, maar geeft richting aan ontwikkelingen. ‘Ja, mits’ is de manier van denken, en niet ‘nee, tenzij’. De Omgevingswet is hier op gestoeld. De gewenste ontwikkelingen worden beschreven aan de hand van verschillende maatschappelijke thema’s, als gezondheid, leefbaarheid, klimaatverandering en duurzaamheid. Daarnaast worden ontwikkelingen uitgewerkt ten behoeve van behoud en herstel van cultureel erfgoed, een gezonde agrarische sector en versterking van de natuur.

Vertaling naar het gebied

respect voor waarden en leefbaarheid

Vertaling naar het gebied

De leidende principes en de gewenste ontwikkelingen zijn vertaald naar het gebied. Op de kaart zijn deze weergegeven. De geformuleerde ambities worden na vaststelling van dit programma vertaald in concrete uitvoeringsplannen. De verschillende partners in het gebied krijgen hierin, waar nodig, een rol. Voor realisatie van de plannen neemt de gemeente de tijd; de ambities kunnen niet allemaal op korte termijn verwezenlijkt worden.

water en bodem sturend

•

2. GEWENSTE ONTWIKKELINGEN

1. LEIDENDE PRINCIPES

GEWENSTE ONTWIKKELINGEN

Agrarisch, met ruimte voor natuur De agrariërs beheren al generaties lang het landschap. De natuurwaarden maken van de Groene Zone een belangrijke ecologische corridor tussen de duinen en het achterland. Het versterken van de relatie landbouw, natuur op een manier dat agrarische bedrijven kunnen blijven bestaan is leidend voor het programma van de Groene Zone.

Doelen: • • • • •

Het behouden en versterken van extensieve agrarische functies Versterken ecologische corridor-functie tussen de duinen en het veenweidegebied (droge en natte natuur) Beschermen weide- en akkervogels Bufferfunctie woningbouw Valkenhorst Beschermen van de duinen (bufferfunctie N2000)

Mogelijkheden: • • • • •

Beschikbaarheid van gronden op het voormalige vliegkamp (natuur en agrarisch medegebruik) Inrichten aangewezen zone Natuurnetwerk Nederland (NNN), langs de tankgracht en het Valkenburgse Meer Agrarisch natuurbeheer ten westen van het vliegkamp Toevoegen van natuurvriendelijke oevers (met name langs openbare wegen, waterlopen en paden) Inrichten en toevoegen ‘stepping-stones’ natuur

Respect voor waarden en leefbaarheid De wegen uit de Romeinse tijd, het middeleeuwse polderlandschap en de oorlogsrelicten zijn onderdeel van het dagelijkse leven. Door de natuurlijke en cultuurhistorische waarden van het gebied te respecteren en waar mogelijk te herstellen wordt het gebied leefbaarder en geeft het bezoekers een gevoel van rust, ruimte en historisch besef.

Doelen: • • • • • •

Duurzaam behouden en versterken van cultuurhistorische waarden als belangrijke dragers van de identiteit van het buitengebied Behouden van agrarische bedrijven als belangrijke dragers van het open veenweidegebied Herkenbaar houden van cultuurlandschappelijke structuren Benadrukken en herstellen van het gevoel van rust en ruimte Open houden (en maken) van het landschap zodat landschappen voldoende maat behouden Landschap (be)leefbaar houden voor mens en dier

Mogelijkheden: • • • • • • • •

Inrichten van het voormalige vliegkamp met respect voor cultuurhistorie Herstel van de monumentale tankgracht Toevoegen van recreatieve routes aan de randen van het gebied (ommetjes) Herstel open doorzichten en aanbrengen beplanting die zichtlijnen versterkt Opruimen’ verrommeling (verwijderen overtollige gebouwen, opslagterreintjes, etc.) Toegankelijkheid militaire relicten vliegkamp Uitplaatsen ‘industrie-achtige’ functies Vriendelijker inrichten en afwaarderen Katwijkse- Wassenaarseweg

Water en bodem sturend De oorsprong van het gebied en de latere ontginningen vormen de basis van de agrarische activiteiten en de natuurwaarden. Met schoon water, extra waterberging en een gezonde bodem kunnen landbouw en natuur zich verder ontwikkelen. Met extra waterberging, draagt de Groene Zone bij aan het tegengaan van de effecten van klimaatverandering en de verzilting van de ondergrond.

Doelen: • • • • • •

Schoner oppervlakte- en grondwater Tegengaan van verdroging in de zomer Extra berging van water in natte periodes Tegengaan verzilting Verbeteren van het bodemleven Toevoegen van groen-blauwe netwerken

Mogelijkheden: • • • • • • •

Het inlaten van schoon kwelwater uit de duinen Het (waar mogelijk) opzetten van het waterpeil in de polders Verbeteren bodemstructuur door natuurontwikkeling (voormalig vliegkamp) Gebruik ruige mest door de landbouw (bij agrarisch natuurbeheer) Terugbrengen vierkante meters verharding bedrijven Afkoppelen regenwater in het gebied en aangrenzende woonwijken Gescheiden rioolstelsel en wegnemen riool overstort

recreatief punt

recreatieve route

GEWENSTE ONTWIKKELINGEN

3. VERTALING NAAR HET GEBIED

VERTALING NAAR HET GEBIED

VERTALING NAAR HET GEBIED

Onderzoeksgebieden: Agrarisch gebied met cultuurhistorische en Duurzaam energieneutraal Onderzoeksgebieden: Agrarisch gebied met cultuurhistorische en Duurzaam energieneutraal Locaties waar initiatieven bekend zijn die mogelijk is waar initiatieven bekend zijn die mogelijk is Locaties natuurwaarden: Iedereen die de Groene Zone gebruikt is zich bewust van de kwaliteiten en kwetsbaarheden van het natuurwaarden: Iedereen die de Groene Zone gebruikt is zich bewust van de kwaliteiten en kwetsbaarheden van het strijd zijn met de gemeentelijke Structuurvisie en de strijd zijn met de gemeentelijke Structuurvisie en de Dit zijn de gronden waar de agrariërs de kost op Dit zijn de gronden waar de agrariërs de kost op gebied. Bedrijven anticiperen op hun maatschappelijke rol om te verduurzamen en wachten nietop af.hun Bij maatschappelijke rol om te verduurzamen en wachten niet af. Bij gebied. Bedrijven anticiperen provinciale Omgevingsverordening (bouwen in het provinciale Omgevingsverordening (bouwen in het verdienen. Middeleeuwse verkaveling en daardoor verdienen. alle activiteiten in het(lucht, gebiedgeluid, wordt ernaar gestreefd om weinig tot geen afval, overlastMiddeleeuwse (lucht, geluid, verkaveling en daardoor alle activiteiten in het gebied wordt ernaar gestreefd om weinig tot geen afval, overlast buitengebied).

De initiatiefnemers verkennen in cultuurhistorisch en landschappelijk van grote waarde. buitengebied). De initiatiefnemers verkennen in cultuurhistorisch of schadelijke stoffen of te produceren en de natuur en het landschap te beschermen.en landschappelijk van grote waarde. verkeer) of schadelijke stoffen of te produceren en de natuur en het verkeer) landschap te beschermen. samenspraak met de gemeente de mogelijkheden. De Ontwikkelrichting is het versterken van de ecologische samenspraak met de gemeente de mogelijkheden. De Ontwikkelrichting is het versterken van de ecologische provincie wordt hierbij betrokken. Besluiten worden aan waarden, binnen agrarisch-economische doelen. provincie wordt hierbij betrokken. Besluiten worden aan waarden, binnen agrarisch-economische doelen. de gemeenteraad voorgelegd. de gemeenteraad voorgelegd. Gezond & veilig 1. Ammonslaantje - Maaldrift (verdichting) Gezond & veilig Cultuurhistorisch waardevolle elementen: 1. Ammonslaantje - Maaldrift (verdichting) 2. Uitbreiding van The American School of The Hague De Groene Zone heeft een positieve impact op de gezondheid van de mensen die er wonen en uit de Cultuurhistorisch waardevolle elementen: De Groene Zone heeft een positieve impact op de gezondheid van de mensen die er wonen en uit de Elementen die hoge cultuurhistorische waarden hebben 2.

Uitbreiding van The American School of The Hague omliggende buurten. Er is ruimte voor recreatie en ontspanning, de lucht enElementen het water worden (Deijlerhoeve) die hoge cultuurhistorische waarden hebbenen behouden of versterkt dienen te worden. Dit kunnen omliggende buurten. Er is ruimte voor recreatie en ontspanning, de lucht en het water worden (Deijlerhoeve) 3. Verplaatsing van Avalex schoner en mooie afwisselende vergezichten zorgen voor een prettige beleving. Het gebied nodigt uit en behouden of versterkt dienen te worden. Dit kunnenmonumenten zijn, maar ook ensembles van 3. Verplaatsing van Avalex schoner en mooie afwisselende vergezichten zorgen voor een prettige beleving. Het gebied nodigt uit 4. Uitbreidingswensen Defensie MOC Maaldrift om te bewegen (fietsen, wandelen, paardrijden, kanoën, zwemmen, al dan niet met een beperking). monumenten zijn, maar ook ensembles van landschappelijke elementen die het verhaal van de 4. Uitbreidingswensen Defensie MOC Maaldrift om te bewegen (fietsen, wandelen, paardrijden, kanoën, zwemmen, alWaar dan mogelijk niet metworden een beperking). bedrijven met zware, industriële functies verplaatst naar bedrijventerreinen. Groene Zone vertellen. landschappelijke elementen die het verhaal van de Voormalige Torpedoloods en vml.

testlocatie Waar mogelijk worden bedrijven met zware, industriële functies verplaatst naar bedrijventerreinen. Hierdoor wordt het gebied veiliger en schoner. Groene Zone vertellen. Voormalige Torpedoloods en vml. testlocatie vliegtuigmotoren: Hierdoor wordt het gebied veiliger en schoner. Locatie met kansen voor educatie en dagrecreatie in Gebied met kansen voor extra waterberging: vliegtuigmotoren: een actieve leer, speel-omgeving. Ondergeschikte Zone waar met respect voor bestaande functies de Locatie met kansen voor educatie en dagrecreatie in Gebied met kansen voor extra waterberging: Bereikbaar & toegankelijk horeca. mogelijkheden voor extra waterberging wordt een actieve leer, speel-omgeving. Ondergeschikte Zonewaarbij waar met respect voor bestaande functies de Het verkeer aan de randen van de Groene Zone wordt waar mogelijk vertraagd, voldoende onderzocht (door middel van opzetten polderpeil en recreatief Bereikbaar & toegankelijk mogelijkheden voor extra waterberging wordt Golfbaan: inlaten schoon kwelwater). Met agrarisch natuurbeheer horeca. doorstroming gewaarborgd blijft. Sluipverkeer wordt ontmoedigd. Voor recreanten en bezoekers is Het verkeer aan de randen van de Groenepunt Zone wordt waar mogelijk vertraagd, waarbij voldoende onderzocht (door middel van opzetten polderpeil en Golfbaan met natuurwaarden (GEO certificaat).

Dient kunnen de natuurwaarden worden versterkt. het prettig en veilig om de bestaande wegen te gebruiken en er komen ommetjes. Er worden plekken Golfbaan: inlaten schoon kwelwater). Met agrarisch natuurbeheer doorstroming gewaarborgd blijft. Sluipverkeer wordt ontmoedigd. Voor recreanten en bezoekers is als ecologische buffer ten behoeve van toegevoegd waar recreanten even kunnen rusten en van de omgeving kunnen genieten. Educatieve Golfbaan met natuurwaarden (GEO certificaat). Dient Weide- en/of akkervogel gebied: kunnen de natuurwaarden worden versterkt. Natura2000-gebied Lentevreugd. het prettig en veilig om de bestaande wegen te gebruiken en er komen ommetjes. Er worden plekken informatieborden zorgen (in meerdere talen) voor extra beleving van de cultuurhistorische en Gebied waar omstandigheden worden gecreëerd en het als ecologische buffer ten behoeve van toegevoegd waar recreanten even kunnenrecreatieve rusten en van de omgeving kunnen genieten. Educatieve ecologische waarden van het gebied. Bij deze rustplekken zijn voldoende enWeideveilige en/of voorzieningen om gebied: Zoekgebied mogelijke testlocatie drones: beheer gericht is op het vestigen van weide- en/of akkervogel Natura2000-gebied Lentevreugd. informatieborden zorgen (in meerdere talen) voor extra beleving vanvervoersmiddelen de cultuurhistorische en te stallen.

Functies die verkeer aantrekken (streekwinkels, Als gevolg van de Bestuurlijke Afspraken wordt de (geen auto’s) route akkervogels. Gebied waar omstandigheden worden gecreëerd en het haalbaarheid en mogelijkheid voor inpassing van een ecologische waarden van het gebied. Bij deze rustplekken zijn voldoende en veilige voorzieningen om voor rondritten of kanovaarten) faciliteren horecagelegenheden, opstapplaatsen voldoende Zoekgebied mogelijke testlocatie drones: beheer gericht is op het vestigen van weide- en/of testlocatie voor drones onderzocht. Mogelijk is een parkeergelegenheid op eigen terrein. Als gevolg van de Bestuurlijke Afspraken wordt de vervoersmiddelen (geen auto’s) te stallen. Functies die verkeer aantrekken (streekwinkels, Ecologisch overgangsgebied: akkervogels. combinatie/synergie te maken met zweefvliegen. haalbaarheid en mogelijkheid voor inpassing van een Overgangsgebieden die door middel van horecagelegenheden, opstapplaatsen voor rondritten of kanovaarten) faciliteren voldoende Advies gebiedsteam: De ambities voor een testveld lijken testlocatie voor drones onderzocht. Mogelijk is een vegetatie/beplanting een ruimtelijke buffer vormen moeilijk verenigbaar met de natuurontwikkeling binnen de parkeergelegenheid op eigen terrein. Leefbaar & aantrekkelijk om te wonen Ecologisch overgangsgebied: naar de randen van de Groene Zone.

Inrichting: combinatie/synergie te maken met zweefvliegen. Groene Zone. Nader uit te werken in samenspraak met Het gebied staalt rust uit en de cultuurhistorische waarden zijn afleesbaar en beleefbaar. Het is Overgangsgebieden die door middel van moeraszones, die over gaan in vochtige en droge Advies gebiedsteam: De ambities voor een testveld lijken Katwijk, RVB en de provincie Zuid-Holland. daarom wenselijk dat de industrieachtige functies en de milieustraat uit hetvegetatie/beplanting gebied verdwijnen. een ruimtelijke buffer vormen weiden, ruigtes, struweel en bosbeplanting in een moeilijk verenigbaar met de natuurontwikkeling binnen de Leefbaar & aantrekkelijk om te wonen Locaties die daarbij aan de Oostdorperweg achterblijven komen beschikbaar voor groen ende ook naar deextra randen van Groene Zone. Inrichting: patroon van zichtlijnen. Functie binnen de gewenste Beoogde Groene Zone. Nader uit te werken in samenspraak met uitbreiding Valkenburgse Meer: Het gebied staalt rust uit en de cultuurhistorische waarden zijn afleesbaar en beleefbaar. Het is robuuste ecologische verbindingszone Lentevreugd – de voor kleinschalige, maatschappelijke vormen van wonen, passend binnen demoeraszones, agrarische kwaliteiten die overvan gaan in vochtige en droge Gronden ten behoeve van de uitbreiding van het Katwijk, RVB en de provincie Zuid-Holland.

daarom wenselijk dat de industrieachtige functies en de milieustraat het uit gebied. het gebied verdwijnen. Horsten. Valkenburgse Meer, inclusief te verplaatsen/vervangen ruigtes, Extensieve, kleinschalige recreatieve voorzieningen zorgen voorweiden, een prettig en struweel en bosbeplanting in een infrastructuur, smalspoor, Natuurnetwerk Nederland en Locaties die daarbij aan de Oostdorperweg achterblijven komen beschikbaar voor extra en ook patroonomvan Functie binnen de gewenste Overgangszone in Bestemmingsplan Valkenhorst: aangenaam woon-, en groen leefklimaat voor bewoners. Bezoekers worden gestimuleerd perzichtlijnen. fiets, Beoogde uitbreiding Valkenburgse Meer: overige te verplaatsen functies. Minimale breedte robuuste ecologische verbindingszone Lentevreugd – de voor kleinschalige, maatschappelijke vormen van wonen, passend binnen de agrarische kwaliteiten van wandelend of vergelijkbaar het gebied te ontdekken en te beleven. Er wordt ingezet op verminderen Zone in het bestemmingsplan Valkenhorst, bedoeld voorGronden ten behoeve van de uitbreiding van het ecologische zone: 50 meter. Horsten. van voor interne autoverplaatsingen en het verbeteren van de verkeersveiligheid van de langzame Valkenburgse Meer, inclusief te verplaatsen/vervangen een top woonmilieu in het groen. Uitwerking door het gebied.

Extensieve, kleinschalige recreatieve voorzieningen zorgen een prettig en Advies gebiedsteam: Stop verdere zandwinning en Katwijk en het Rijksvastgoedbedrijf in samenwerking infrastructuur, smalspoor, Natuurnetwerk Nederland ende beoogde uitbreiding in te zetten ten aangenaam woon-, en leefklimaat voor bewoners. Bezoekers wordenverkeerdeelnemer. gestimuleerd om per fiets, overweeg Overgangszone in Bestemmingsplan Valkenhorst: met de Provincie Zuid-Holland en Wassenaar. overige te verplaatsen functies. Minimale breedte behoeve van de versterking van de ecologische corridor wandelend of vergelijkbaar het gebied te ontdekken en te beleven. Er wordt ingezet op verminderen Zone in het bestemmingsplan Valkenhorst, bedoeld voorZoekgebied recreatieve route als verbinding tussen het ecologische zone: 50 meter. Lentevreugd - De Horsten. Vraagt om regionale, Economisch van interne autoverplaatsingen en het verbeteren van de verkeersveiligheid van vitaal de langzame een top woonmilieu in het groen. Uitwerking door Valkenburgse Meer en de N441. Advies gebiedsteam: Stop verdere zandwinningbestuurlijke en afstemming. Het landschap wordt grotendeels gedragen door de agrariërs (inclusief de Katwijk paardenfokkerij), zij en het Rijksvastgoedbedrijf in samenwerking verkeerdeelnemer. overweeg de beoogde uitbreiding in te zetten ten Bospercelen: met deverder Provincie Zuid-Holland en Wassenaar.

beheren het gebied en daarvoor is het nodig dat zij zich op een duurzame manier kunnen versterken biodiversiteit, groeninrichting op basis behoeve van de versterking van de ecologischeZoekgebied corridor windmolens: Zoekgebied recreatieve ontwikkelen. De gronden op het voormalige vliegkamp die als natuur worden ingericht zijn hiervoor route als verbinding tussen het van doelsoorten en doelgroepen, soortenrijkdom Door de provincie aangeduide zone als zoekgebied voor Lentevreugd - De Horsten. Vraagt om regionale, Economisch vitaal Valkenburgse Meer en windmolens. belangrijk (agrarisch medegebruik). Een herverkaveling van gronden is wenselijk omdat bedrijven dande N441. vergroten, inheemse soorten toepassen. bestuurlijke afstemming. Advies gebiedsteam: De Groene Zone heeft een functie Het landschap wordt grotendeels gedragen door de agrariërs (inclusief de paardenfokkerij), zij efficiënter kunnen werken (minder omrijden, lagere kosten, draagt bij aan extensivering). De economie Bospercelen: Defensieterrein: als ecologische corridor. Daar passen geen windmolens.

beheren het gebied en daarvoor is het nodig dat zij zich op een duurzame manier verder kunnen is verder kleinschalig en gericht op extensieve dagrecreatie, innovatieve tuinbouw en stadslandbouw Zoekgebied windmolens: versterken biodiversiteit, groeninrichting op basis Omvang en gebruik te heroverwegen in overleg met Vraagt om regionale, bestuurlijke afstemming. Het Klei). De paardenhouderijen een economische ontwikkelen. De gronden op het voormalige vliegkamp die als natuur(Hoge worden ingericht zijn hiervoor (stallingen, maneges) vormen gezamenlijk voor ziet grote kansen voor energiewinning uit Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf. Versterken functie Door de provincie aangeduide zone als zoekgebied vanook doelsoorten en doelgroepen, soortenrijkdom gebiedsteam speler van belang in het gebied. Zij dragen bij aan de mogelijkheden om op een sportieve manier van windmolens. belangrijk (agrarisch medegebruik). Een herverkaveling van gronden is wenselijk omdat bedrijven dan als ‘stepping stone’ voor de natuur. vergroten, inheemse soorten toepassen. watertemperatuur van de regionale waterleiding omgeving te genieten. de druk op het milieu is er geen ruimte voor meer Advies gebiedsteam: De Groene Zone heeft een functie (BAL-leiding). efficiënter kunnen werken (minder omrijden, lagere kosten, draagt bijdeaan extensivering). De Gezien economie Defensieterrein: als ecologische corridor.

Daar passen geen windmolens. paardenhouderijen. Ecologische verbinding faunapassage: is verder kleinschalig en gericht op extensieve dagrecreatie, innovatieve tuinbouw en stadslandbouw Afwaardering N441: Omvang en gebruik te heroverwegen in overleg met Aanbrengen of versterken ecologische verbinding van Vraagt om regionale, bestuurlijke afstemming. Het Dient meerdere doelen: vergroten veiligheid, tegengaan (Hoge Klei). De paardenhouderijen (stallingen, maneges) vormen gezamenlijk ook een economische Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf. Versterken functiede Groene Zone als ecologische corridor. Gradienten engebiedsteam ziet grote kansen voor energiewinning uit Waardevol groen, erfgoed en klimaatadaptief sluipverkeer, verbeteren oversteekbaarheid (mens en speler van belang in het gebied. Zij dragen bij aan de mogelijkheden om op een sportieve manier van doelsoorten nader uit te werken. als ‘stepping stone’ voor de natuur. watertemperatuur van de regionale waterleiding De Groene Zone is een agrarisch gebied. De ontstaansgeschiedenis en karakteristieken zijn duidelijk dier), verlagen stikstofuitstoot, verbeteren recreatieve de omgeving te genieten. Gezien de druk op het milieu is er geen ruimte voor meer (BAL-leiding). functie (ook de fietspaden), etc. Wens is het versterken zichtbaar in het landschap.

Ontwikkelingen zijn gericht op het versterken van de ecologische functies Groenblauwe hoofdstructuur: paardenhouderijen. Ecologische verbinding faunapassage: van de landschappelijke beleving door herprofilering tot en kwaliteiten van het gebied met behoud van de extensieve veeteelt. Natuurontwikkeling richt zich Groenblauwe verbindingen waarbinnen biodiversiteit Afwaardering N441: ‘Dune-Parkway’, waarbij snelheidsremmende Aanbrengen of versterken ecologische verbinding van (flora en fauna) en kansen voor klimaatadaptatie op bescherming van de duinen, een groene buffer tegen Valkenhorst, weide- en akkervogels en het Dient meerdere doelen: vergroten veiligheid, maatregelen tegengaan en oversteekplaatsen worden ingepast. de Groene Zone als ecologische corridor. Gradienten en optimaal benut worden. Watergangen worden door Waardevol groen, erfgoed en klimaatadaptief realiseren van een natuurlijke corridor naar het achterland. Nieuwe natuur kan zich eenvoudig voegen sluipverkeer, verbeteren oversteekbaarheid (mens en Mogelijkheden nader te verkennen met de Provincie doelsoorten nader uit te werken. middel van natuurvriendelijke oevers voorzien als landschap, deelszijn door het gebruik van historische kavelpatronen, maar ook door robuuste, De Groene Zone is een agrarisch gebied.

De ontstaansgeschiedenis in enhet karakteristieken duidelijk dier), verlagen stikstofuitstoot, verbeteren recreatieve Zuid Holland en Katwijk. Het spreekt voor zich dat onderdeel van het ecologisch netwerk binnen en buiten nieuwe elementen toe te voegen. Door het opzetten van het waterpeil in deGroenblauwe polders aan dehoofdstructuur: westzijde functie (ook de fietspaden), etc. Wens is het versterken vrachtverkeer en bussen na afwaardering gebruik van zichtbaar in het landschap. Ontwikkelingen zijn gericht op het versterken van de ecologische functies de Groene Zone. vanNatuurontwikkeling het gebied, wordt verdroging de duinen wordt gebruikt van de landschappelijke beleving door herprofilering tot de N441 moeten kunnen blijven maken. en kwaliteiten van het gebied met behoud van de extensieve veeteelt. richt zichen verzilting tegengegaan. Kwelwater uitGroenblauwe verbindingen waarbinnen biodiversiteit ‘Dune-Parkway’, waarbij snelheidsremmende het gronden oppervlaktewater Natuurlijke boskamers: (flora en fauna) en kansen voor klimaatadaptatie op bescherming van de duinen, een groene buffer tegen Valkenhorst,omweideen akkervogels en het schoner te maken. Fiets- en wandelroutes (bestaand): toevoegen van bospercelen als ‘stepping stones’ voor maatregelen en oversteekplaatsen worden ingepast. optimaal benut worden.

Watergangen worden door realiseren van een natuurlijke corridor naar het achterland. Nieuwe natuur kan zich eenvoudig voegen Bestaande wegen/paden door het gebied, waarvan de Mogelijkheden nader te verkennen met de Provincie natuur. middel van natuurvriendelijke oevers voorzien als recreatieve functie verbeterd kan worden door het in het landschap, deels door het gebruik van historische kavelpatronen, maar ook door robuuste, Zuid Holland en Katwijk. Het spreekt voor zichverlagen dat onderdeel van het ecologisch netwerk binnen en buiten van de druk door (zwaar) autoverkeer. nieuwe elementen toe te voegen. Door het opzetten van het waterpeil in de polders aan de westzijde vrachtverkeer en bussen na afwaardering gebruik van Transformatiegebieden: de Groene Zone. van het gebied, wordt verdroging en verzilting tegengegaan. Kwelwater uit de duinen wordt gebruikt de N441 moeten kunnen blijven maken. Te verplaatsen activiteit (afvalverwerking, op- en Fiets- en wandelroutes (nieuw, wenselijk): overslag van materialen, volkstuinen, etc.). In overleg om het grond- en oppervlaktewater schoner te maken. Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) Natuurlijke boskamers: Fietsen wandelroutes (bestaand): met de gebruiker/eigenaar zal een passend alternatief beleving. Dragen bij aan leefbaarheid en gezondheid toevoegen van bospercelen als ‘stepping stones’ voor de gezocht worden.

Op de vertreklocatie wordt gezocht Bestaande wegen/paden door het gebied, waarvan t.b.v. aastgelegen woonwijken. Basisprincipe is het natuur. naar functies die passen in het gebied (groen, recreatieve functie verbeterd kan worden door het van meerdere (kleinere) ommetjes, zonder dat maken Ontwikkelingen die niet passen in de Groene Zone kleinschalig wonen, etc.). De verplaatsing kan niet ten verlagen van de druk door (zwaar) autoverkeer. het kerngebied van de Groene Zone doorkruist hoeft te ▪ Grootschalige woningbouw koste gaan van de capaciteit op bestaande worden. Wordt onderdeel van het routenetwerk van Transformatiegebieden: ▪ Extra paardenhouderijen bedrijventerreinen. Duin, Horst en Weide. Te verplaatsen activiteit (afvalverwerking, open Fiets- en wandelroutes (nieuw, wenselijk): ▪ De vestiging van bedrijven met een grote impact op de omgeving door verkeersaantrekkende Waar mogelijk: extensieve natuurlijke paden (zg. overslag van materialen, volkstuinen, etc.). In overleg Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) bewegingen en een grote milieubelasting Oostdorperweg: klompenpaden) met de beleving.

Dragen bij aan leefbaarheid en gezondheid ▪ De ontwikkeling van recreatieve voorzieningen die de schaal en draagkracht vangebruiker/eigenaar de Groene Zone zal een passend alternatief Cultuurhistorisch waardevolle strandwal, met Waar mogelijk: ecologische oevers en/of bloemrijke gezocht t.b.v. naastgelegen woonwijken. Basisprincipe bermen. is het te boven gaan (extra autoverkeer, parkeervoorzieningen, verstoring rust, ruimte, worden. natuur) Op de vertreklocatie wordt gezocht karakteristieke agrarische bebouwing. Prettig om te naar functies die passen in het gebied (groen, wonen, wandelen fietsen, met ruimte voor kleinschalige, maken van meerdere (kleinere) ommetjes, zonder dat Ontwikkelingen die niet passen in de Groene Zone Waterlopen: kleinschalig wonen, etc.). De verplaatsing kan niet ten agrarische, economische functies. Zie ook het kerngebied van de Groene Zone doorkruist hoeft te ▪ Grootschalige woningbouw Structuurdragende elementen, onderdeel van een Transformatiezones. koste gaan van de capaciteit op bestaande worden. Wordt onderdeel van het routenetwerk van ▪ Extra paardenhouderijen netwerk waar ecologische en recreatieve kansen benut bedrijventerreinen. Duin, Horst en Weide.

▪ De vestiging van bedrijven met een grote impact op de omgeving door verkeersaantrekkende Ruigelaan: kunnen worden (bijv natuurvriendelijke oevers en ruimte Voormalige verbindingsweg door het gebied. Wordt nietWaar mogelijk: extensieve natuurlijke paden (zg. voor niet-gemotoriseerde boten en kano’s). bewegingen en een grote milieubelasting Oostdorperweg: klompenpaden) open gesteld vanwege het risico op verstoring van de Cultuurhistorisch waardevolle strandwal, met ▪ De ontwikkeling van recreatieve voorzieningen die de schaal en draagkracht van de Groene Zone Kanoroutes: natuur op het voormalige vliegkamp. Bestaande functies Waar mogelijk: ecologische oevers en/of bloemrijke karakteristieke agrarische bebouwing. Prettig om te te boven gaan (extra autoverkeer, parkeervoorzieningen, verstoring rust, ruimte, natuur) Versterken beleving bestaande kanoroutes, door worden behouden en kunnen worden omgezet als de bermen. wonen, wandelen fietsen, met ruimte voor kleinschalige,nieuwe functie bijdraagt aan kwaliteitsverbetering van verbetering en uitbreiding van opstappunten en het Waterlopen: agrarische, economische functies. Zie ook koppelen met kleinschalige horeca. Uitbreiding van het het gebied (landschap, natuur, cultuurhistorie). Structuurdragende elementen, onderdeel vannetwerk een is wenselijk. Transformatiezones.

Ammonslaantje / Maaldrift: netwerk waar ecologische en recreatieve kansen benut Duinrel: Reconstructie Het karakter van een dorpslint met een brede mix aan kunnen worden (bijv natuurvriendelijke oeversHerstel Ruigelaan: en ruimte van een oude historische duinrel als Voormalige verbindingsweg door het gebied. Wordt nietfuncties en daardoor cultuurhistorisch relevant. voor niet-gemotoriseerde boten en kano’s). groen-blauwe structuur ten behoeve van het inlaten van schoon kwelwater uit de duinen en het vergroten van de open gesteld vanwege het risico op verstoring van de Belangrijk als stepping-stone voor de natuur. biodiversiteit. natuur op het voormalige vliegkamp. Bestaande functiesVerdichting met woningen aan het Ammonslaantje is Kanoroutes: denkbaar, mits planologisch goed te onderbouwen. worden behouden en kunnen worden omgezet als de Ontwikkelmogelijkheden tennispark te onderzoeken. Versterken beleving bestaande kanoroutes, door Vergezichten vanaf de linten: verbetering en uitbreiding van opstappunten en het nieuwe functie bijdraagt aan kwaliteitsverbetering van Openheid richting het polderlandschap dient Zichtlijnen waarlangs het gebied beleefd kan worden, koppelen met kleinschalige horeca. Uitbreiding van het het gebied (landschap, natuur, cultuurhistorie). gewaarborgd te blijven. met op strategische plaatsen ruimte voor netwerk is wenselijk.

informatieborden en voorzieningen voor rust (bank). Hoge Klei / Verlengde Hoge Klei (bebouwingslint): Ammonslaantje / Maaldrift: Reconstructie Duinrel: Wens is het versterken van de zichtlijnen met Bij de sloop van verouderde agrarische gebouwen, Het karakter van een dorpslint met een brede mix aan Herstel van een oude historische duinrel als landschapselementen. ontstaat ruimte voor nieuwe agrarische functies en daardoor cultuurhistorisch relevant. groen-blauwe structuur ten behoeve van het inlaten van bedrijfsgebouwen en passende, kleinschalige Jachthavens: Belangrijk als stepping-stone voor de natuur. schoon kwelwater uit de duinen en het vergroten van de jachthavens, inclusief ondergeschikte woonconcepten. Tevens mogelijkheden voor Te behouden Verdichting met woningen aan het Ammonslaantje is ondergeschikte horeca en detailhandel, waaronder biodiversiteit. recreatieve functies. denkbaar, mits planologisch goed te onderbouwen. milieueducatie. Maatwerk. Ontwikkelmogelijkheden tennispark te onderzoeken.

Stoomtrein (bestaand en uit te breiden): Vergezichten vanaf de linten: Hoge Klei / Verlengde Hoge Klei (landbouwgrond): Openheid richting het polderlandschap dient Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) Zichtlijnen waarlangs het gebied beleefd kan worden, Voormalige bollenvelden, dicht bij het dorp, met ruimte beleving door stamspoorlijn en koppelen met gewaarborgd te blijven. met op strategische plaatsen ruimte voor voor innovatieve tuinbouw en collectieve kleinschalige en ondersteunende horeca. informatieborden en voorzieningen voor rust (bank). Hoge Klei / Verlengde Hoge Klei (bebouwingslint): stadslandbouw. Wens is het versterken van de zichtlijnen met Projectgrens Groene Zone: Bij de sloop van verouderde agrarische gebouwen, Begrenzing volgens de projectbegrenzing uit de Nota landschapselementen. ontstaat ruimte voor nieuwe agrarische van Uitgangspunten, in combinatie met de specifieke bedrijfsgebouwen en passende, kleinschalige Jachthavens: aanduiding uit het Bestemmingsplan Woongebied woonconcepten. Tevens mogelijkheden voor Te behouden jachthavens, inclusief ondergeschikte Valkenhorst. ondergeschikte horeca en detailhandel, waaronder recreatieve functies. milieueducatie. Maatwerk.

Stoomtrein (bestaand en uit te breiden): Hoge Klei / Verlengde Hoge Klei (landbouwgrond): Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) Voormalige bollenvelden, dicht bij het dorp, met ruimte beleving door stamspoorlijn en koppelen met voor innovatieve tuinbouw en collectieve kleinschalige en ondersteunende horeca. stadslandbouw. Projectgrens Groene Zone: Begrenzing volgens de projectbegrenzing uit de Nota van Uitgangspunten, in combinatie met de specifieke aanduiding uit het Bestemmingsplan Woongebied Valkenhorst.

VOORONTWERP versie: 10 januari 2024

DE GROENE ZONE - NOORDRAND Programma

regionale context Nationaal Park Hollandse Duinen

Het programma van de Groene Zone is één van de projecten binnen het Nationaal Park Hollandse Duinen. Dit programma geeft verdere invulling aan de versterking van het open polderlandschap, duurzaam agrarisch ondernemerschap, het realiseren van natuur en vergroot de recreatieve aantrekkelijkheid voor de omliggende woonkernen. Met het programma voor de Groene Zone wordt een belangrijke kwaliteitsimpuls gegeven aan de ecologische verbinding tussen de duinen en het Groene Hart.

ge

Mient Kooltuin

m

m

jk wi ar at na eK se nt as ee eW nt

ge

ee

Katwijk Ri nd la jn ut ro

Entree Oost

e

Valkenhorst Leiden

Wassenaar

Lentevreugd Legenda

Ru

Overgangszone Valkenhorst

Den Haag

Duin, Horst en Weiden

n

laa

ige

Plangebied

Voet- en fietspaden Ruiterpaden Kanowateren Hoofdwegen

Valkenburgse Meer

n

laa

ige

Ru

eg

erw tdorp

Oos

g

we

se

om

bo

ge

Ho

3 1

4

n eide r te L naa een asse gem eW ent

e gem

2

d

an

jnl

Ri u ro te

VOORONTWERP versie: 10 januari 2024

0

250

500

750

1000 m