010 Bijlage 1a. Voorontwerpprogramma Groene Zone boek

D E G R O E N E ZO N E NOORDRAND Programma

P R E W T N O R 4 2 0 2 i VOO r a u n a j 5 1 : e i s r e v VISIE O P D E G RO EN E ZO N E VAN WA S SENA AR

2

Introductie

In de Structuurvisie ‘Wassenaar 2025, Landgoed aan Zee’ uit 2017 zijn de kwaliteiten en karakteristieken van de gemeente beschreven en zijn deze vertaald in gewenste ontwikkelrichtingen. Daarbij is aangegeven dat voor het gebied tussen Wassenaar en Katwijk (de Groene Zone - Noordrand) een integrale nadere uitwerking opgesteld dient te worden. In 2020 is hiervoor een Nota van Uitgangspunten opgesteld. Dit heeft geleid tot het programma voor het gebied dat in dit document wordt beschreven. Kenmerk van de aanpak om te komen tot dit programma is, dat breed in de samenleving is opgehaald wat wensen, ideeën en opgaven zijn die in het gebied spelen. Een beschrijving van de aanpak, de Structuurvisie en de Nota van Uitgangspunten zijn te vinden op de website van de gemeente. In dit programma gebruiken we voor het gebied verder de aanduiding Groene Zone.

Ter inspiratie: Het verhaal van Wassenaar.

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

Situatie project locatie Valkenburg. Bron: Opentopo.

3

4

Regionale context Nationaal Park Hollandse Duinen Het programma van de Groene Zone is één van de projecten binnen het Nationaal Park Hollandse Duinen. Dit programma geeft verdere invulling aan de versterking van het open polderlandschap, duurzaam agrarisch ondernemerschap, het realiseren van natuur en vergroot de recreatieve aantrekkelijkheid voor de omliggende woonkernen. Met het programma voor de Groene Zone wordt een belangrijke kwaliteitsimpuls gegeven aan de ecologische verbinding tussen de duinen en het Groene Hart.

Beeldmateriaal: website Nationaal Park Hollandse Duinen

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

Katwijk

Leiden

Wassenaar

Legenda Plangebied

Den Haag

Duin, Horst en Weiden Voet- en fietspaden Ruiterpaden Kanowateren Hoofdwegen

5

6

Kernwaarden Groene Zone Belangrijk vertrekpunt bij het uitwerken van het programma is, dat het gebied een waardevol, open polderlandschap is met grote cultuurhistorische waarden en een belangrijke agrarische functie. Vertrekpunt is, dat deze waarden behouden en waar mogelijk hersteld en versterkt worden. Het groene karakter maakt de Groene Zone buitengewoon geschikt als natuurcorridor van de duinen naar het achterland. De geschikte elementen zijn aanwezig: water, graslanden en bos, waarbij de natuurlijke afzettingen voor veel variatie zorgen. De groene ruggengraat voor van het gebied ligt globaal tussen de Tankgracht en de gemeentegrens van Katwijk. Landbouw en natuur gaan bij het versterken van de groene corridorfunctie hand in hand met de waardevolle cultuurhistorie van het gebied.

Foto: Groene Zone vanaf de noordzijde (zicht op MOB-complex, Maaldrift)

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

Afbeelding: het DNA van Wassenaar, Structuurvisie Wassenaar, Landgoed aan Zee

7

8

Leeswijzer Leidende principes

volgt

agrarisch, met ruimte voor natuur

Gewenste ontwikkelingen

respect voor waarden en leefbaarheid

volgt

Vertaling naar het gebied

water en bodem sturend

Opbouw programma Leidende principes Het programma voor de Groene Zone geeft richting aan het behouden en versterken van de waarden van het gebied: de omgevingskwaliteit. Om dit concreet te maken zijn aan de hand van drie leidende principes, doelen geformuleerd en mogelijkheden in beeld gebracht: ‘water en bodem sturend’, ‘respect voor waarden en leefbaarheid, ‘agrarisch met ruimte voor natuur’. Gewenste ontwikkelingen Het programma is geen toetsingskader, maar geeft richting aan ontwikkelingen. ‘Ja, mits’ is de manier van denken, en niet ‘nee, tenzij’. De Omgevingswet is hier op gestoeld. De gewenste ontwikkelingen worden beschreven aan de hand van verschillende maatschappelijke thema’s, als gezondheid, leefbaarheid, klimaatverandering en duurzaamheid. Daarnaast worden ontwikkelingen uitgewerkt ten behoeve van behoud en herstel van cultureel erfgoed, een gezonde agrarische sector en versterking van de natuur. Vertaling naar het gebied De leidende principes en de gewenste ontwikkelingen zijn vertaald naar het gebied. Op de kaart zijn deze weergegeven. De geformuleerde ambities worden na vaststelling van dit programma vertaald in concrete uitvoeringsplannen. De verschillende partners in het gebied krijgen hierin, waar nodig, een rol. Voor realisatie van de plannen neemt de gemeente de tijd; de ambities kunnen niet allemaal op korte termijn verwezenlijkt worden.

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

foto: Groene Zone vanaf Hogeboomseweg

9

10

Leidende principes

Functies en Gebruik - Gericht op rust en ruimte

Agrarisch, met ruimte voor natuur

De agrariërs beheren al generaties lang het landschap. De natuurwaarden maken van de Groene Zone een belangrijke ecologische corridor tussen de duinen en het achterland. Het versterken van de relatie landbouw, natuur op een manier dat agrarische bedrijven kunnen blijven bestaan is leidend voor het programma van de Groene Zone.

Doelen: • • • • •

Het behouden en versterken van extensieve agrarische functies Versterken ecologische corridor-functie tussen de duinen en het veenweidegebied (droge en natte natuur) Beschermen weide- en akkervogels Bufferfunctie woningbouw Valkenhorst Beschermen van de duinen (bufferfunctie N2000)

Mogelijkheden: • • • •

Beschikbaarheid van gronden op het voormalige vliegkamp (natuur en agrarisch medegebruik) Inrichten aangewezen zone Natuurnetwerk Nederland (NNN), langs de tankgracht en het Valkenburgse Meer Agrarisch natuurbeheer ten westen van het vliegkamp Toevoegen van natuurvriendelijke oevers (met name langs openbare wegen, waterlopen en paden)

•

Inrichten en toevoegen ‘stepping-stones’ natuur

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

Landschap en Beleving - Een beleefbaar en waardevol landschap

Respect voor waarden en leefbaarheid De wegen uit de Romeinse tijd, het middeleeuwse polderlandschap en de oorlogsrelicten zijn onderdeel van het dagelijkse leven. Door de natuurlijke en cultuurhistorische waarden van het gebied te respecteren en waar mogelijk te herstellen wordt het gebied leefbaarder en geeft het bezoekers een gevoel van rust, ruimte en historisch besef.

Doelen: • • • • • •

Duurzaam behouden en versterken van cultuurhistorische waarden als belangrijke dragers van de identiteit van het buitengebied Behouden van agrarische bedrijven als belangrijke dragers van het open veenweidegebied Herkenbaar houden van cultuurlandschappelijke structuren Benadrukken en herstellen van het gevoel van rust en ruimte Open houden (en maken) van het landschap zodat landschappen voldoende maat behouden Landschap (be)leefbaar houden voor mens en dier

Mogelijkheden: • • • • • • • •

Inrichten van het voormalige vliegkamp met respect voor cultuurhistorie Herstel van de monumentale tankgracht Toevoegen van recreatieve routes aan de randen van het gebied (ommetjes) Herstel open doorzichten en aanbrengen beplanting die zichtlijnen versterkt Opruimen’ verrommeling (verwijderen overtollige gebouwen, opslagterreintjes, etc.) Toegankelijkheid militaire relicten vliegkamp Uitplaatsen ‘industrie-achtige’ functies Vriendelijker inrichten en afwaarderen Katwijkse- Wassenaarseweg

11

12

Water en bodem - Sturen op ondergrondse eigenschappen

Water en bodem sturend De oorsprong van het gebied en de latere ontginningen vormen de basis van de agrarische activiteiten en de natuurwaarden. Met schoon water, extra waterberging en een gezonde bodem kunnen landbouw en natuur zich verder ontwikkelen. Met extra waterberging, draagt de Groene Zone bij aan het tegengaan van de effecten van klimaatverandering en de verzilting van de ondergrond.

Doelen: • • • • • •

Schoner oppervlakte- en grondwater Tegengaan van verdroging in de zomer Extra berging van water in natte periodes Tegengaan verzilting Verbeteren van het bodemleven Toevoegen van groen-blauwe netwerken

Mogelijkheden: • • • • • • •

Het inlaten van schoon kwelwater uit de duinen Het (waar mogelijk) opzetten van het waterpeil in de polders Verbeteren bodemstructuur door natuurontwikkeling (voormalig vliegkamp) Gebruik ruige mest door de landbouw (bij agrarisch natuurbeheer) Terugbrengen vierkante meters verharding bedrijven Afkoppelen regenwater in het gebied en aangrenzende woonwijken Gescheiden rioolstelsel en wegnemen riool overstort

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

Vergezicht over de Wassenaarsche Slag vanuit villapark Rijksdorp

13

na ar

14

Programma Visie op de Groene Zone van Wassenaar

Lentevreugd an ela

ig Ru n

laa

ige

Ru

g

erwe

dorp

Oost

ut e

Valkenhorst Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

15

Overgangszone Valkenhorst

Valkenburgse Meer

g we

se

m

o bo ge Ho

3 1

4

gem

n eide r te L naa een asse te W een

gem

2

an jnl Ri

16

Ontwikkelrichtingen GEWENSTE ONTWIKKELINGEN Duurzaam energieneutraal Iedereen die de Groene Zone gebruikt is zich bewust van de kwaliteiten en kwetsbaarheden van het gebied. Bedrijven anticiperen op hun maatschappelijke rol om te verduurzamen en wachten niet af. Bij alle activiteiten in het gebied wordt ernaar gestreefd om weinig tot geen afval, overlast (lucht, geluid, verkeer) of schadelijke stoffen of te produceren en de natuur en het landschap te beschermen. Gezond & veilig De Groene Zone heeft een positieve impact op de gezondheid van de mensen die er wonen en uit de omliggende buurten. Er is ruimte voor recreatie en ontspanning, de lucht en het water worden schoner en mooie afwisselende vergezichten zorgen voor een prettige beleving. Het gebied nodigt uit om te bewegen (fietsen, wandelen, paardrijden, kanoën, zwemmen, al dan niet met een beperking). Waar mogelijk worden bedrijven met zware, industriële functies verplaatst naar bedrijventerreinen. Hierdoor wordt het gebied veiliger en schoner.

recreatief punt

recreatieve route

Bereikbaar & toegankelijk Het verkeer aan de randen van de Groene Zone wordt waar mogelijk vertraagd, waarbij voldoende doorstroming gewaarborgd blijft. Sluipverkeer wordt ontmoedigd. Voor recreanten en bezoekers is het prettig en veilig om de bestaande wegen te gebruiken en er komen ommetjes. Er worden plekken toegevoegd waar recreanten even kunnen rusten en van de omgeving kunnen genieten. Educatieve informatieborden zorgen (in meerdere talen) voor extra beleving van de cultuurhistorische en ecologische waarden van het gebied. Bij deze rustplekken zijn voldoende en veilige voorzieningen om vervoersmiddelen (geen auto’s) te stallen. Functies die verkeer aantrekken (streekwinkels, horecagelegenheden, opstapplaatsen voor rondritten of kanovaarten) faciliteren voldoende parkeergelegenheid op eigen terrein. Leefbaar & aantrekkelijk om te wonen Het gebied staalt rust uit en de cultuurhistorische waarden zijn afleesbaar en beleefbaar. Het is daarom wenselijk dat de industrieachtige functies en de milieustraat uit het gebied verdwijnen. Locaties die daarbij aan de Oostdorperweg achterblijven komen beschikbaar voor extra groen en ook voor kleinschalige, maatschappelijke vormen van wonen, passend binnen de agrarische kwaliteiten van het gebied. Extensieve, kleinschalige recreatieve voorzieningen zorgen voor een prettig en aangenaam woon-, en leefklimaat voor bewoners.

Bezoekers worden gestimuleerd om per fiets, wandelend of vergelijkbaar het gebied te ontdekken en te beleven. Er wordt ingezet op verminderen van interne autoverplaatsingen en het verbeteren van de verkeersveiligheid van de langzame verkeerdeelnemer. Economisch vitaal Het landschap wordt grotendeels gedragen door de agrariërs (inclusief de paardenfokkerij), zij beheren het gebied en daarvoor is het nodig dat zij zich op een duurzame manier verder kunnen ontwikkelen. De gronden op het voormalige vliegkamp die als natuur worden ingericht zijn hiervoor belangrijk (agrarisch medegebruik). Een herverkaveling van gronden is wenselijk omdat bedrijven dan efficiënter kunnen werken (minder omrijden, lagere kosten, draagt bij aan extensivering). De economie is verder kleinschalig en gericht op extensieve dagrecreatie, innovatieve tuinbouw en stadslandbouw (Hoge Klei). De paardenhouderijen (stallingen, maneges) vormen gezamenlijk ook een economische speler van belang in het gebied. Zij dragen bij aan de mogelijkheden om op een sportieve manier van de omgeving te genieten. Gezien de druk op het milieu is er geen ruimte voor meer paardenhouderijen. Waardevol groen, erfgoed en klimaatadaptief De Groene Zone is een agrarisch gebied. De ontstaansgeschiedenis en karakteristieken zijn duidelijk zichtbaar in het landschap.

Ontwikkelingen zijn gericht op het versterken van de ecologische functies en kwaliteiten van het gebied met behoud van de extensieve veeteelt. Natuurontwikkeling richt zich op bescherming van de duinen, een groene buffer tegen Valkenhorst, weide- en akkervogels en het realiseren van een natuurlijke corridor naar het achterland. Nieuwe natuur kan zich eenvoudig voegen in het landschap, deels door het gebruik van historische kavelpatronen, maar ook door robuuste, nieuwe elementen toe te voegen. Door het opzetten van het waterpeil in de polders aan de westzijde van het gebied, wordt verdroging en verzilting tegengegaan. Kwelwater uit de duinen wordt gebruikt

Het landschap wordt grotendeels gedragen door de agrariërs (inclusief de paardenfokkerij), zij beheren het gebied en daarvoor is het nodig dat zij zich op een duurzame manier verder kunnen ontwikkelen. De gronden op het voormalige vliegkamp die als natuur worden ingericht zijn hiervoor 17 Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar belangrijk (agrarisch medegebruik). Een herverkaveling van gronden is wenselijk omdat bedrijven dan efficiënter kunnen werken (minder omrijden, lagere kosten, draagt bij aan extensivering). De economie is verder kleinschalig en gericht op extensieve dagrecreatie, innovatieve tuinbouw en stadslandbouw (Hoge Klei). De paardenhouderijen (stallingen, maneges) vormen gezamenlijk ook een economische speler van belang in het gebied. Zij dragen bij aan de mogelijkheden om op een sportieve manier van de omgeving te genieten. Gezien de druk op het milieu is er geen ruimte voor meer paardenhouderijen. Waardevol groen, erfgoed en klimaatadaptief De Groene Zone is een agrarisch gebied. De ontstaansgeschiedenis en karakteristieken zijn duidelijk zichtbaar in het landschap. Ontwikkelingen zijn gericht op het versterken van de ecologische functies en kwaliteiten van het gebied met behoud van de extensieve veeteelt.

Natuurontwikkeling richt zich op bescherming van de duinen, een groene buffer tegen Valkenhorst, weide- en akkervogels en het realiseren van een natuurlijke corridor naar het achterland. Nieuwe natuur kan zich eenvoudig voegen in het landschap, deels door het gebruik van historische kavelpatronen, maar ook door robuuste, nieuwe elementen toe te voegen. Door het opzetten van het waterpeil in de polders aan de westzijde van het gebied, wordt verdroging en verzilting tegengegaan. Kwelwater uit de duinen wordt gebruikt om het grond- en oppervlaktewater schoner te maken.

Ontwikkelingen die niet passen in de Groene Zone ▪ Grootschalige woningbouw ▪ Extra paardenhouderijen ▪ De vestiging van bedrijven met een grote impact op de omgeving door verkeersaantrekkende bewegingen en een grote milieubelasting ▪ De ontwikkeling van recreatieve voorzieningen die de schaal en draagkracht van de Groene Zone te boven gaan (extra autoverkeer, parkeervoorzieningen, verstoring rust, ruimte, natuur)

mp die als natuur worden ingericht zijn hiervoor ng van gronden is wenselijk omdat bedrijven dan kosten, draagt bij aan extensivering). De economie 18 creatie, innovatieve tuinbouw en stadslandbouw ges) vormen gezamenlijk ook een economische e mogelijkheden om op een sportieve manier van eu is er geen ruimte voor meer

Vertaling naar het gebied VERTALING NAAR HET GEBIED

nsgeschiedenis en karakteristieken zijn duidelijk ht op het versterken van de ecologische functies tensieve veeteelt. Natuurontwikkeling richt zich Agrarisch gebied met cultuurhistorische en gen Valkenhorst, weide- en akkervogels en het natuurwaarden: zijn de gronden waar de agrariërs erland. NieuweDit natuur kan zich eenvoudig voegen de kost op verdienen. verkaveling en daardoor che kavelpatronen, maar Middeleeuwse ook door robuuste, cultuurhistorisch landschappelijk van het waterpeil in de poldersen aan de westzijde van grote waarde. Ontwikkelrichting is het versterken van de ecologische ngegaan. Kwelwater uit de duinen wordt gebruikt waarden, binnen agrarisch-economische doelen. n. Cultuurhistorisch waardevolle elementen: Elementen die hoge cultuurhistorische waarden hebben en behouden of versterkt dienen te worden. Dit kunnen monumenten zijn, maar ook ensembles van landschappelijke elementen die het verhaal van de Groene Zone vertellen.

Gebied met kansen voor extra waterberging: Zone waar met respect voor bestaande functies de mogelijkheden voor extra waterberging wordt onderzocht (door middel van opzetten polderpeil en t op de omgeving door verkeersaantrekkende inlaten schoon kwelwater). Met agrarisch natuurbeheer kunnen de natuurwaarden worden versterkt. die de schaal en draagkracht van de Groene Zone Weide- en/of akkervogel gebied: eningen, verstoring rust, ruimte, natuur) Gebied waar omstandigheden worden gecreëerd en het beheer gericht is op het vestigen van weide- en/of akkervogels. Ecologisch overgangsgebied: Overgangsgebieden die door middel van vegetatie/beplanting een ruimtelijke buffer vormen naar de randen van de Groene Zone. Inrichting: moeraszones, die over gaan in vochtige en droge weiden, ruigtes, struweel en bosbeplanting in een patroon van zichtlijnen. Functie binnen de gewenste robuuste ecologische verbindingszone Lentevreugd – de Horsten. Overgangszone in Bestemmingsplan Valkenhorst: Zone in het bestemmingsplan Valkenhorst, bedoeld voor een top woonmilieu in het groen. Uitwerking door Katwijk en het Rijksvastgoedbedrijf in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland en Wassenaar. Zoekgebied recreatieve route als verbinding tussen het Valkenburgse Meer en de N441.

Bospercelen: versterken biodiversiteit, groeninrichting op basis van doelsoorten en doelgroepen, soortenrijkdom vergroten, inheemse soorten toepassen. Defensieterrein: Omvang en gebruik te heroverwegen in overleg met Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf. Versterken functie als ‘stepping stone’ voor de natuur. Ecologische verbinding faunapassage: Aanbrengen of versterken ecologische verbinding van de Groene Zone als ecologische corridor. Gradienten en doelsoorten nader uit te werken. Groenblauwe hoofdstructuur: Groenblauwe verbindingen waarbinnen biodiversiteit (flora en fauna) en kansen voor klimaatadaptatie optimaal benut worden. Watergangen worden door middel van natuurvriendelijke oevers voorzien als onderdeel van het ecologisch netwerk binnen en buiten

van doelsoorten en doelgroepen, soortenrijkdom vergroten, inheemse soorten toepassen. Defensieterrein: Omvang en gebruik te heroverwegen in overleg met Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf. Versterken functie als ‘stepping stone’ voor de natuur. Ecologische verbinding faunapassage: Aanbrengen of versterken ecologische verbinding van de Groene Zone als ecologische corridor. Gradienten en doelsoorten nader uit te werken.

Groenblauwe hoofdstructuur: Groenblauwe verbindingen waarbinnen biodiversiteit Onderzoeksgebieden: (flora en fauna) en kansen voor klimaatadaptatie Locaties waar initiatieven optimaal benut worden. Watergangenstrijd worden doorde gemee zijn met middel van natuurvriendelijke oeversprovinciale voorzien alsOmgevingsv onderdeel van het ecologisch netwerk binnen en buiten buitengebied). De initiat de Groene Zone. samenspraak met de gem provincie wordt hierbij b Natuurlijke boskamers: de gemeenteraad voorg toevoegen van bospercelen als ‘stepping stones’ voor 1. Ammonslaantje -M natuur. 2. Uitbreiding van The (Deijlerhoeve) 3. Verplaatsing van Av Transformatiegebieden: 4. Uitbreidingswensen Te verplaatsen activiteit (afvalverwerking, op- en overslag van materialen, volkstuinen, etc.). In overleg Voormalige Torpedolood met de gebruiker/eigenaar zal een passend alternatief vliegtuigmotoren: gezocht worden. Op de vertreklocatie wordt gezocht Locatie naar functies die passen in het gebied (groen,met kansen voor een actieve kleinschalig wonen, etc.). De verplaatsing kan nietleer, tenspeel-o horeca. koste gaan van de capaciteit op bestaande bedrijventerreinen. Golfbaan: Golfbaan met natuurwaa Oostdorperweg: als ecologische buffer te Cultuurhistorisch waardevolle strandwal, met Natura2000-gebied Len karakteristieke agrarische bebouwing.

Prettig om te wonen, wandelen fietsen, met ruimte voor kleinschalige, mogelijke te agrarische, economische functies. ZieZoekgebied ook Als gevolg van de Bestuu Transformatiezones. haalbaarheid en mogelijk testlocatie voor drones o Ruigelaan: Voormalige verbindingsweg door hetcombinatie/synergie gebied. Wordt niet te m Advies gebiedsteam: De open gesteld vanwege het risico op verstoring van de moeilijk verenigbaar met natuur op het voormalige vliegkamp. Bestaande functies Zone. uit t worden behouden en kunnen wordenGroene omgezet als Nader de Katwijk, RVB en de provin nieuwe functie bijdraagt aan kwaliteitsverbetering van

het gebied (landschap, natuur, cultuurhistorie). Beoogde uitbreiding Val Gronden ten behoeve va Ammonslaantje / Maaldrift: Valkenburgse Meer, inclu Het karakter van een dorpslint met een brede mix aan infrastructuur, smalspoor functies en daardoor cultuurhistorisch relevant. overige te verplaatsen fu Belangrijk als stepping-stone voor de natuur. ecologische zone: 50 me Verdichting met woningen aan het Ammonslaantje is Advies gebiedsteam: Sto denkbaar, mits planologisch goed te onderbouwen. overweeg de beoogde ui Ontwikkelmogelijkheden tennispark te onderzoeken. behoeve van de versterki Openheid richting het polderlandschap dient Lentevreugd - De Horsten gewaarborgd te blijven. bestuurlijke afstemming. Hoge Klei / Verlengde Hoge Klei (bebouwingslint): Zoekgebied windmolens Bij de sloop van verouderde agrarische gebouwen, Door de provincie aange ontstaat ruimte voor nieuwe agrarische windmolens. bedrijfsgebouwen en passende, kleinschalige Advies woonconcepten. Tevens mogelijkheden voorgebiedsteam: De als ecologische ondergeschikte horeca en detailhandel, waaronder corridor. Vraagt om regionale, bes milieueducatie. Maatwerk. gebiedsteam ziet grote k Hoge Klei / Verlengde Hoge Klei (landbouwgrond): watertemperatuur van de Voormalige bollenvelden, dicht bij het dorp, met ruimte (BAL-leiding). voor innovatieve tuinbouw en collectieve Afwaardering N441: stadslandbouw.

Dient meerdere doelen: sluipverkeer, verbeteren dier), verlagen stikstofui functie (ook de fietspade van de landschappelijke ‘Dune-Parkway’, waarbij maatregelen en overstee Mogelijkheden nader te Zuid Holland en Katwijk. vrachtverkeer en bussen

als ecologische it, groeninrichting op basis corridor. Daar passen geen windmolens. Vraagt om regionale, bestuurlijke afstemming. Het elgroepen, soortenrijkdom gebiedsteam ziet grote kansen voor energiewinning uit oorten toepassen. watertemperatuur van de regionale waterleiding (BAL-leiding). heroverwegen in overleg met N441: astgoedbedrijf.Afwaardering Versterken functie or de natuur. Dient meerdere doelen: vergroten veiligheid, tegengaan sluipverkeer, verbeteren oversteekbaarheid (mens en dier), verlagen stikstofuitstoot, verbeteren recreatieve faunapassage: functie (ook devan fietspaden), etc. Wens is het versterken ken ecologische verbinding van deGradienten landschappelijke beleving door herprofilering tot ologische corridor. en ‘Dune-Parkway’, waarbij snelheidsremmende te werken. Onderzoeksgebieden: maatregelen en oversteekplaatsen worden ingepast. Locaties waar initiatieven bekend zijn die mogelijk is Mogelijkheden nader te verkennen met de Provincie uctuur: strijd zijn met de gemeentelijke Structuurvisie en de Zuidbiodiversiteit Holland en Katwijk. Het spreekt voor zich dat ngen waarbinnen provinciale Omgevingsverordening (bouwen in het vrachtverkeer en bussen na afwaardering gebruik van en voor klimaatadaptatie buitengebied). De initiatiefnemers verkennen in deworden N441 moeten blijven maken. . Watergangen doormetkunnen samenspraak de gemeente de mogelijkheden.

De delijke oeversprovincie voorzien als wordt hierbij (bestaand): betrokken. Besluiten worden aan Fietsen wandelroutes ogisch netwerk binnen en buitenvoorgelegd. de gemeenteraad Bestaande wegen/paden door het gebied, waarvan de 1. Ammonslaantje - Maaldrift (verdichting) recreatieve functie verbeterd kan worden door het 2. Uitbreiding van The American School of The Hague verlagen van de druk door (zwaar) autoverkeer. (Deijlerhoeve) celen als ‘stepping stones’ voor van Avalex 3. Verplaatsing Fiets- en wandelroutes (nieuw, wenselijk): 4. Uitbreidingswensen Defensie MOC Maaldrift Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) beleving. Dragen bij aan leefbaarheid en gezondheid Voormalige Torpedoloods en vml. testlocatie n: t.b.v. naastgelegen woonwijken. Basisprincipe is het vliegtuigmotoren: t (afvalverwerking, opmaken vanenmeerdere (kleinere) ommetjes, zonder dat Locatie kansen voor educatie endoorkruist dagrecreatie in te n, volkstuinen,het etc.). Inmet overleg kerngebied van de Groene Zone hoeft een actieve leer, speel-omgeving. Ondergeschikte naar zal een passend alternatief worden. Wordt onderdeel van het routenetwerk van horeca. e vertreklocatie wordt gezocht Duin, Horst en Weide. n in het gebied (groen, Waar mogelijk: extensieve natuurlijke paden (zg. .).

De verplaatsing kan niet ten Golfbaan: klompenpaden) aciteit op bestaande Golfbaan met natuurwaarden (GEOen/of certificaat). Dient Waar mogelijk: ecologische oevers bloemrijke als ecologische buffer ten behoeve van bermen. Natura2000-gebied Lentevreugd. Waterlopen: Zoekgebied mogelijke testlocatie drones: van een devolle strandwal, met Structuurdragende elementen, onderdeel Als gevolg van de Bestuurlijke Afspraken wordt de che bebouwing. Prettig om te netwerk waar ecologische en recreatieve kansen benut haalbaarheid en(bijv mogelijkheid voor inpassing en, met ruimtekunnen voor kleinschalige, worden natuurvriendelijke oeversvan en een ruimte testlocatie voor drones onderzocht. Mogelijk is een he functies. Zie ookniet-gemotoriseerde voor boten en kano’s). combinatie/synergie te maken met zweefvliegen. Advies gebiedsteam: De ambities voor een testveld lijken Kanoroutes: moeilijk verenigbaar met de natuurontwikkeling binnen de Versterken beleving bestaande kanoroutes, door Groene in samenspraak met sweg door hetverbetering gebied.Zone. Wordt niet uit te werken enNader uitbreiding van opstappunten en het Katwijk, RVB Zuid-Holland. het risico op koppelen verstoring vanen dede provinciehoreca. met kleinschalige Uitbreiding van het ge vliegkamp.netwerk Bestaande functies is wenselijk.

Beoogde uitbreiding Valkenburgse Meer: kunnen worden omgezet als de Reconstructie Duinrel: Gronden ten behoeve van de uitbreiding van het gt aan kwaliteitsverbetering van Herstel van eenMeer, oudeinclusief historische duinrel als Valkenburgse te verplaatsen/vervangen natuur, cultuurhistorie). groen-blauwe structuur ten behoeve van het inlaten van infrastructuur, smalspoor, Natuurnetwerk Nederland en schoon kwelwater uit de duinen en het vergroten van de overige te verplaatsen functies. Minimale breedte drift: biodiversiteit. ecologische orpslint met een brede mixzone: aan 50 meter. Advies gebiedsteam: Stop verdere zandwinning en ultuurhistorisch relevant. de linten: overweeg beoogde uitbreiding in te zetten ten -stone voor deVergezichten natuur. de vanaf Zichtlijnen waarlangs het gebied beleefd kan worden, behoeve van deis versterking van de ecologische corridor gen aan het Ammonslaantje met op strategische plaatsen ruimte voor - De Horsten. Vraagt om regionale, gisch goed te Lentevreugd onderbouwen. en voorzieningen voor rust (bank). bestuurlijke afstemming. en tennisparkinformatieborden te onderzoeken. Wens is het versterken van de zichtlijnen met polderlandschap dient landschapselementen. Zoekgebied windmolens: n. Door de provincie aangeduide zone als zoekgebied voor Jachthavens: Hoge Klei (bebouwingslint): windmolens.

Te behouden jachthavens, inclusief ondergeschikte derde agrarische gebouwen, Advies gebiedsteam: De Groene Zone heeft een functie recreatieve functies. euwe agrarische als ecologische corridor. Daar passen geen windmolens. passende, kleinschalige Vraagt om regionale, afstemming. Het Stoomtrein (bestaandbestuurlijke en uit te breiden): s mogelijkheden voor landschappelijke gebiedsteam ziet grote kansen voor energiewinning uit Versterken (cultuurhistorische) en detailhandel, waaronder watertemperatuur van de regionale waterleiding beleving door stamspoorlijn en koppelen met erk. (BAL-leiding). en ondersteunende horeca. kleinschalige

AfwaarderingGroene N441: Zone: Hoge Klei (landbouwgrond): Projectgrens Dient doelen: vergroten veiligheid, tegengaan en, dicht bij het dorp,meerdere met volgens ruimte Begrenzing de projectbegrenzing uit de Nota sluipverkeer, verbeteren oversteekbaarheid (mens en ouw en collectieve van Uitgangspunten, in combinatie met de specifieke dier), verlagen stikstofuitstoot, verbeteren recreatieve aanduiding uit het Bestemmingsplan Woongebied functie (ook de fietspaden), etc. Wens is het versterken Valkenhorst. van de landschappelijke beleving door herprofilering tot ‘Dune-Parkway’, waarbij snelheidsremmende maatregelen en oversteekplaatsen worden ingepast. Mogelijkheden nader te verkennen met de Provincie Zuid Holland en Katwijk. Het spreekt voor zich dat vrachtverkeer en bussen na afwaardering gebruik van de N441 moeten kunnen blijven maken.

Zoekgebied windmolens: Door de provincie aangeduide zone als zoekgebied voor windmolens. 19 Programma | Visie op de Groene Zone vanZone Wassenaar Advies gebiedsteam: De Groene heeft een functie als ecologische corridor. Daar passen geen windmolens. Vraagt om regionale, bestuurlijke afstemming. Het gebiedsteam ziet grote kansen voor energiewinning uit watertemperatuur van de regionale waterleiding (BAL-leiding). Afwaardering N441: Dient meerdere doelen: vergroten veiligheid, tegengaan sluipverkeer, verbeteren oversteekbaarheid (mens en dier), verlagen stikstofuitstoot, verbeteren recreatieve functie (ook de fietspaden), etc. Wens is het versterken van de landschappelijke beleving door herprofilering tot ‘Dune-Parkway’, waarbij snelheidsremmende maatregelen en oversteekplaatsen worden ingepast. Mogelijkheden nader te verkennen met de Provincie Zuid Holland en Katwijk. Het spreekt voor zich dat vrachtverkeer en bussen na afwaardering gebruik van de N441 moeten kunnen blijven maken. Fiets- en wandelroutes (bestaand): Bestaande wegen/paden door het gebied, waarvan de recreatieve functie verbeterd kan worden door het verlagen van de druk door (zwaar) autoverkeer. Fiets- en wandelroutes (nieuw, wenselijk): Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) beleving. Dragen bij aan leefbaarheid en gezondheid t.b.v. naastgelegen woonwijken.

Basisprincipe is het maken van meerdere (kleinere) ommetjes, zonder dat het kerngebied van de Groene Zone doorkruist hoeft te worden. Wordt onderdeel van het routenetwerk van Duin, Horst en Weide. Waar mogelijk: extensieve natuurlijke paden (zg. klompenpaden) Waar mogelijk: ecologische oevers en/of bloemrijke bermen. Waterlopen: Structuurdragende elementen, onderdeel van een netwerk waar ecologische en recreatieve kansen benut kunnen worden (bijv natuurvriendelijke oevers en ruimte voor niet-gemotoriseerde boten en kano’s). Kanoroutes: Versterken beleving bestaande kanoroutes, door verbetering en uitbreiding van opstappunten en het koppelen met kleinschalige horeca. Uitbreiding van het netwerk is wenselijk. Reconstructie Duinrel: Herstel van een oude historische duinrel als groen-blauwe structuur ten behoeve van het inlaten van schoon kwelwater uit de duinen en het vergroten van de biodiversiteit. Vergezichten vanaf de linten: Zichtlijnen waarlangs het gebied beleefd kan worden, met op strategische plaatsen ruimte voor informatieborden en voorzieningen voor rust (bank). Wens is het versterken van de zichtlijnen met landschapselementen. Jachthavens: Te behouden jachthavens, inclusief ondergeschikte recreatieve functies.

Stoomtrein (bestaand en uit te breiden): Versterken landschappelijke (cultuurhistorische) beleving door stamspoorlijn en koppelen met kleinschalige en ondersteunende horeca. Projectgrens Groene Zone: Begrenzing volgens de projectbegrenzing uit de Nota van Uitgangspunten, in combinatie met de specifieke aanduiding uit het Bestemmingsplan Woongebied Valkenhorst.

20

Deelkaart 1 Landbouw, natuur en klimaat

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

21

22

Deelkaart 2 Bebouwde omgeving

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

23

24

Deelkaart 3 Routes en infrastructuur

Programma | Visie op de Groene Zone van Wassenaar

25