Informatienota

INFORMATIENOTA VAN HET COLLEGE Zaak en documentnummer: Z22.015311 / D25.1421208 Portefeuillehouder: A.M.E. Janssen Onderwerp Update Aardgasvrije Proeftuin Benedenbuurt

Kennisnemen van De ontwikkelingen en uitdagingen op het project Aardgasvrije Proeftuin Benedenbuurt

Inleiding In de Benedenbuurt wordt sinds 2016 dankzij het initiatief van bewoners onderzocht of we hier een duurzaam warmtenet kunnen aanleggen. De afgelopen jaren is gewerkt aan het opbouwen van een warmtebedrijf. De verschillende componenten van het warmtenet zijn ontworpen en aanbesteed. 83% van de eigenaar/bewoners en huurders heeft aangegeven op het toekomstige warmtenet aan te willen sluiten. De proeftuin is een belangrijk project voor de inwoners van de Benedenbuurt en voor de gemeente. Voor dit project is in het kader van het Programma Aardgasvrije Wijken in 2018 een decentralisatieuitkering ontvangen (de ‘PAW-gelden’).Deze middelen zijn via een DAEB-aanwijzing toegekend aan het warmtebedrijf voor de ontwikkeling en realisatie van het warmtenet. Het project is complex: de gemeente heeft meerdere rollen en verantwoordelijkheden en de dynamiek is op dit moment hoog. De afgelopen maanden is binnen de verschillende portefeuilles en integraal gewerkt aan het verder brengen van de proeftuin. Op enkele uitdagingen en ontwikkelingen is op korte termijn een bestuurlijke keuze nodig. Op dit moment is nog niet alle benodigde informatie voor die keuzes beschikbaar. Met deze informatienota geven we meer inzicht in de ontwikkelingen en uitdagingen, ons perspectief op deze ontwikkelingen, en de weg naar de eventuele besluitvorming. Onderstaand is de kern weergegeven.

Een gedetailleerde uiteenzetting vindt u in de bijlage. Hier hebben we op de verschillende thema's van dit dossier de stand van zaken omschreven. Deze situaties leiden tot de dilemma's in deze informatienota, maar zijn niet 1 op 1 met elkaar verbonden. De samenhang is complex en veelzijdig. We realiseren ons dat deze informatienota niet alle vragen kan beantwoorden die mogelijk spelen. Daarom wordt op 15 december, in afstemming met de griffie, een informatiesessie gepland waar we dieper in kunnen gaan op vragen, ontwikkelingen verder kunnen toelichten en dilemma’s kunnen delen. Daarnaast willen we expliciet stilstaan bij de manier waarop de gemeenteraad betrokken wordt. Kernboodschap Het project bevindt zich in een doorstart waarin de bedrijfsstructuur wordt aangepast en de coöperatie de verdere ontwikkeling zelf in de hand heeft In augustus 2024 heeft de bewonerscoöperatie aangegeven bezwaren te hebben bij enkele uitgangspunten van het project. Het ging hierbij voornamelijk om de gekozen techniek en contractstructuur voor de warmteopwekinstallatie en de mate van zeggenschap van de coöperatie in het project (zie informatienota). Op 1 april 2025 hebben we u in een collegepresentatie geïnformeerd over het plan om de coöperatie de ruimte te geven om naar eigen inzicht een doorstart voor te bereiden.

Dit heeft er onder meer toe geleid dat er afscheid is genomen van warmtepartner Kelvin (zie informatienota). Er is gewerkt aan het vaststellen van een mijlpalenplanning en een control framework voor het bestuur van het warmtebedrijf, maar dit is nog niet gelukt. Daarom is er op dit moment nog geen overeenstemming over de wijze waarop het warmtebedrijf verder kan. De omgevingsvergunning voor de opwekinstallatie is vernietigd Wij hebben u hierover geïnformeerd in een informatienota. De rechter heeft ons besluit vernietigd. Daarom is een nieuw besluit nodig. Daar is een aangepaste/aangevulde onderbouwing voor nodig. Het warmtebedrijf heeft de aanvraag met nieuwe stukken onderbouwd. Op dit moment wordt de aangevulde aanvraag ambtelijk getoetst. Afhankelijk van de uitkomst van die toetsing, kunnen we

een nieuw besluit nemen. Hiervoor is weer een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad nodig. Het proces van de vergunningverlening verloopt in principe autonoom. Perspectieven verschillen Over de hele breedte van het project zien we dat de gemeente en de bewonerscoöperatie beelden hebben van de situatie die niet altijd met elkaar overeenkomen. Deze informatienota is opgesteld vanuit het perspectief van de gemeente. Mogelijk duiden de initiatiefnemers de situatie anders. Dilemma’s grijpen op elkaar in Door de koerswijziging van de bewonerscoöperatie en de vernietiging van de omgevingsvergunning is het project in een complexe situatie terecht gekomen. Deze situatie roept voor het college de hoofdvraag op: Gaan we door met de proeftuin, en zo ja: in welke vorm. De vraagstukken hebben betrekking op: a. Verschillen van visie over de manier waarop het warmtebedrijf bestuurd moet worden; b. Onvoldoende inzicht bij de gemeente om de verantwoorde uitgave van de PAW-gelden te kunnen borgen; c. Onzekerheid over doorlooptijden en haalbaarheid (en daarmee vergunbaarheid) van het project; d. Oplopende kosten voor onderhoud openbare ruimte door de uitstel van renovatie.

Omdat vraagstukken op elkaar ingrijpen werken we toe naar een integraal besluit De puzzels raken aan verschillende rollen die we als gemeente hebben (zoals bewaking proeftuinmiddelen, aandeelhouder, vergunningverlener, inrichting openbare ruimte). Oplossingen en ontwikkelingen op het ene knelpunt hebben effect op de andere. Om ervoor te zorgen dat we een doordachte, gewogen beslissing kunnen nemen op de verschillende vraagstukken gaan we zorgvuldig te werk. Dit betekent dat we waar mogelijk geen besluit willen nemen totdat alle effecten goed in beeld zijn. De vergunningsaanvraag wordt behandeld in een separaat spoor. Er is meer informatie nodig om te kunnen handelen We hebben het Expertteam Warmte van de provincie om advies gevraagd over de haalbaarheid van het project. Daarnaast spreken we met RVO (Rijkdienst voor Ondernemend Nederland) en het ministerie van Volkshuisvestingen en Ruimtelijke Ordening (VRO) over onze verantwoordelijkheid voor de PAW-gelden. Ook vanuit de initiatiefnemers wordt nog informatie verwacht die ons helpt bij het maken van keuzes. Communicatie Deze informatienota is gedeeld met het warmtebedrijf, de bewonerscoöperatie en Woningstichting Wageningen. Vervolg Het is nog niet duidelijk wanneer er voldoende informatie beschikbaar is om besluiten te nemen We werken op verschillende sporen aan het verkrijgen van meer duidelijkheid.

Het is echter onzeker hoe lang dit duurt. De ambitie is om in het eerste kwartaal van 2026 tot een besluit te komen. Op korte termijn zijn de risico’s van een uitblijvend besluit gering De directeur van het warmtebedrijf heeft laten weten haar werkzaamheden voort te zetten in afwachting van een besluit van de gemeente. De vernieuwde vergunningsaanvraag is ingediend bij de gemeente en wordt nu ambtelijk getoetst. Betrokkenheid raad We organiseren op korte termijn een technische sessie om deze informatienota verder toe te lichten. Het zou kunnen dat er daarna een oplossing gevonden wordt die binnen het mandaat van het college valt. In dat geval zullen wij u middels een informatienota informeren, of zullen wij een informatienota voor wensen en bedenkingen aan u voorleggen. In andere gevallen zullen we vervolgstappen ter besluitvorming aan u voorleggen. In deze afweging houden we rekening met de zwaarte van het besluit. Daarnaast heeft uw raad een rol bij de behandeling van de omgevingsvergunning voor de opwekinstallatie: indien het college de vergunning wil verlenen zullen er een ontwerp-verklaring van geen bedenkingen en vervolgens een verklaring van geen bedenkingen aan u worden voorgelegd. Vanzelfsprekend vinden we het belangrijk om in dit dossier zo transparant mogelijk te zijn en uw raad stevig in positie te brengen.

Bijlage(n) 1. Bijlage bij Informatienota ontwikkelingen Aardgasvrije Proeftuin Benedenbuurt November 2025 Wageningen, 1 december 2025 burgemeester en wethouders van Wageningen, de secretaris a.i.,

de burgemeester,

T. de Bruijn

F. Vermeulen

De brieven van de gemeente Wageningen worden in principe niet meer of digitaal ondertekend.