RV.RB Bestuursverklaring hardheidsclausule TOZO 1

Raadsvoorstel

Zaakkenmerk: Z/21/067984 Documentkenmerk: 148154 Onderwerp: Bestuursverklaring gebruik hardheidsclausule TOZO 1 Portefeuillehouder: B.J.A. Leferink Datum besluitvormende raad: 22 september 2021

Onderwerp Bestuursverklaring hardheidsclausule TOZO 1

Voorstel 1. De bestuursverklaring TOZO 1 wordt ondertekend.

Inleiding Begin 2020 - in de eerste maanden van de coronacrisis- hebben gemeenten op verzoek van het Rijk de eerste Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) opgezet. Dat is een van de maatregelen van het Rijk om financiële ondersteuning te bieden aan ondernemers. De TOZO is gebaseerd op het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen, maar dan op sommige punten met versoepelde voorwaarden. Snelheid van uitvoering was essentieel alseerste financiële maatregel die hoorde bij de crisisaanpak van COVID-19. De uitvoering is gestart na een zeer korte voorbereidingstijd, waarbij nog veel onduidelijkheden en discrepanties waren in de regelgeving. Vanwege de gewenste snelheid werd het speelveld op dat moment nog niet volledig overzien. Daarnaast ging het vanaf het begin om grote volumes. De medewerkers van de gemeente Waddinxveen hebben flinke inspanning geleverd om te zorgen dat de aanvragers tijdig en met zo min mogelijk bureaucratische belemmeringen, de gelden kregen uitgekeerd. Ondanks dat de uitvoering zorgvuldig heeft plaatsgevonden kon op dat moment aan bepaalde rechtmatigheidseisen niet worden voldaan. Het ministerie heeft dit onderkend en heeft daarom een beleidsregel uitgevaardigd waarbij voor bepaalde minder zwaarwegende rechtmatigheidseisen bij de uitvoering van de TOZO 1 de hardheidsclausule kan worden toegepast.

Dat gemeenten TOZO 1 onder moeilijke omstandigheden hebben moeten uitvoeren rechtvaardigt volgens de minister een ruimhartige toepassing van de hardheidsclausule. Voor de toepassing van de hardheidsclausule is vereist dat het college en de gemeenteraad een gezamenlijk ondertekende bestuursverklaring afgeven. Zij geven hierin aan dat ondanks de verantwoorde fouten en onzekerheden, sprake is geweest van een zorgvuldige uitvoering van de TOZO.

Onderbouwing voorstel 1. De bestuursverklaring TOZO 1 wordt ondertekend. De uitvoering van de Tozo is snel opgezet, zonder zicht op alle uitgewerkte details.

Bij de uitvoering is zorgvuldigheid betracht. Echter zijn er bepalingen waarbij pas op een later moment bekend is gemaakt dat deze in de beoordeling moeten worden betrokken. Bijvoorbeeld als onderdeel van Tozo 1 is in eerste instantie niet gevraagd naar en gecontroleerd op vereiste vergunningen (artikel 1). De betreffende bepaling is pas op 17 april 2020 vastgesteld en gepubliceerd. Door een beroep op de hardheidsclausule zullen dergelijke gevallen in de verantwoording niet als een fout of onzekerheid worden aangemerkt. Hiermee wordt gebruik gemaakt van het instrument dat het Rijk beschikbaar stelt voor deze situatie. Er is sprake geweest van een zorgvuldige uitvoering. Zo zijn er vaste procesafspraken gemaakt voor de afhandeling van aanvragen. Hierbij is onder andere gebruik gemaakt van het zogeheten 4-ogen principe waarbij voorstellen altijd door een tweede persoon worden gecontroleerd. Er is een onderzoeksplan opgesteld voor de afhandeling van eventuele signalen van het Inlichtingenbureau. Bij gerede twijfel heeft inzet van een sociaal rechercheur plaatsgevonden. Ter verduidelijking: Indien blijkt dat een aanvrager ten onrechte een te hoge uitkering heeft ontvangen wordt deze altijd teruggevorderd. Dit valt niet onder de hardheidsclausule.

Het niet toepassen van de hardheidsclausule kan er toe leiden dat bepaalde fouten of onzekerheden doorwerken in de verantwoording van de Tozo-gelden in onze jaarrekening en in de verantwoording naar het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit laatste kan betekenen dat het ministerie genoodzaakt is (een deel) van de Tozo-gelden terug te vorderen van de gemeente. Wel moet worden opgemerkt dat het ondertekenen van de bestuursverklaring niet betekent dat alle fouten en onzekerheden worden gladgestreken. Fundamentele rechtmatigheidseisen blijven van toepassing en zullen worden opgenomen in de verantwoording en worden meegewogen bij de vaststelling van de definitieve hoogte van de rijksbijdrage.

Vervolg Voor de inzending van een bestuursverklaring geldt geen formele termijn, maar voor een voortvarende en soepele vaststelling van de rijksvergoeding is het gewenst dat de inzending uiterlijk 30 september 2021 plaatsvindt via de SZW-postbus: financieringtozo@minszw.nl. De bestuursverklaring zal na ondertekening naar het Ministerie van SZW worden verzonden.

Bijlage(n) 1. Bestuursverklaring TOZO 1, inclusief excel overzicht

Raadsbesluit De raad der gemeente Waddinxveen; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 april 2021; besluit: 1. De bestuursverklaring Tozo 1 te ondertekenen. Aldus vastgesteld door de raad der gemeente Waddinxveen in zijn openbare vergadering van 22 september 2021.