Raadsvoorstel Zienswijze begrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas

Raadsvoorstel Zaakkenmerk: 255760 Documentkenmerk: 348465 Onderwerp: Zienswijze begrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas Datum besluitvormende raad: 25 februari 2026 Openbaarheid: Openbaar Portefeuillehouder: Femke Vleij Akkoord advies: Juridisch, Financieel Directeur: Merijn Nijhuis Afdelingsmanager: Xavier Leenheer Onderwerp Zienswijze begrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas Voorgesteld besluit De gemeenteraad van Waddinxveen besluit: 1. Kennis te nemen van de ontwerpbegrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas. 2. De zienswijze op de begrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas vast te stellen, waarbij aandacht wordt gevraagd voor: a) een zorgvuldig vervolgproces bij de afwikkeling van de Grondbank; b) samenwerking tussen de deelnemers te bevorderen. Publiekssamenvatting De Grondbank RZG Zuidplas heeft voorgesteld de begroting voor 2026 te wijzigen. De Grondbank is een samenwerkingsverband van gemeenten dat tot doel heeft gezamenlijke ruimtelijke ontwikkelingen in de Zuidplaspolder mogelijk te maken. De gemeenteraad van Waddinxveen heeft kennisgenomen van de voorgestelde begrotingswijziging en kan hiermee instemmen, onder de voorwaarde dat aan drie door de gemeente gestelde voorwaarden wordt voldaan.

Deze instemming betekent dat de gemeente Waddinxveen een verlies van € 1,1 miljoen neemt op haar aandeel in de Grondbank. De gemeente Waddinxveen is positief over de ontwikkeling van Cortelande en de bijdrage aan de woningbouwopgave in de regio, maar is kritisch op het feit dat de Grondbank hiermee wordt ingezet om tekorten in de grondexploitatie van de gemeente Zuidplas op te vangen. Oorspronkelijk was afgesproken dat de deelnemende gemeenten kostenneutraal zouden deelnemen. Door de betrokkenheid van het Rijk en de provincie en het belang van de woningbouwontwikkeling ziet de gemeente Waddinxveen zich genoodzaakt in te stemmen met de begrotingswijziging, met het nadrukkelijke stellen van voorwaarden. Inleiding Enkele jaren geleden is Waddinxveen een samenwerking gestart met de provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam, gemeente Gouda en gemeente Zuidplas om grootschalige ontwikkelingen in de regio te kunnen starten. Het laatste onderdeel van deze ontwikkelingen is Cortelande (voormalig vijfde dorp). De gemeenschappelijke regeling Grondbank RZG Zuidplas heeft namens de vijf betrokken partijen de gronden die nodig zijn voor de ontwikkeling van Cortelande in bezit. De bedoeling was dat de gemeente Zuidplas deze gronden zou kopen van de Grondbank, waarbij de overige partijen kostenneutraal zouden uitkomen.

Gemeente Zuidplas heeft kenbaar gemaakt de grondexploitatie niet rond te krijgen waardoor de ontwikkeling van Cortelande gevaar liep. Het ministerie van volkshuisvesting heeft zich in de afgelopen maanden actief ingezet om te komen tot een oplossing. Voor hen is dit van belang, omdat grootschalige woningbouw noodzakelijk is om het woningtekort op te lossen. Een onderdeel van de oplossing is dat de Grondbank een bijdrage doet aan de ontwikkeling van Cortelande door de waarde van de gronden te verlagen. De marktwaarde van de gronden, zijnde de verwachte verkoopprijs aan de gemeente Zuidplas, is daarmee € 22 miljoen lager dan de boekwaarde van de gronden. Na deze verkoop resteert dus een verlies van € 22 miljoen voor de RZG Grondbank. Waddinxveen heeft een aandeel van 5% in de Grondbank. Daarmee komt het verlies van Waddinxveen op € 1,1 miljoen. Met dit collegevoorstel wordt aan de Raad gevraagd om een zienswijze in te dienen op de voorgenomen begrotingswijziging. Beoogd resultaat/doel Het Rijk wil o.a. met deze actie de woningbouw stimuleren. Naast een bijdrage van het Rijk zal er een substantiële subsidie vanuit het ministerie komen en zal de provincie geld beschikbaar stellen voor verkeersmaatregelen.

De verantwoordelijke wethouder en tevens lid van het dagelijks bestuur van de Grondbank heeft zich namens Waddinxveen in het algemeen- en dagelijks bestuur negatief uitgesproken over de begrotingswijziging. Daarvoor waren de volgende redenen: De Grondbank is niet bedoeld als middel om financieel voordeel te verstrekken aan andere gemeenten Uitgangspunt voor de Grondbank was dat de deelnemende gemeenten kostenneutraal steun zouden bieden aan de ontwikkeling van Cortelande. Door de huidige manier van werken zal in het vervolg niet deelgenomen worden aan dergelijke samenwerkingen die voor de toekomst negatieve effecten kunnen hebben op regionale samenwerkingen. Buurgemeenten hebben geen rol in het tegemoetkomen in negatieve grondexploitaties De gemeente Waddinxveen heeft zelf meerdere negatieve grondexploitaties zoals de Noordkade en het centrum. Waddinxveen wordt hierin niet ondersteund door de omliggende gemeenten of de provincie. Ook de Triangel leek bij de start een risicovol project. Er is voor dat project geen steun gekomen. Waddinxveen heeft het financieel zwaar De gemeente Waddinxveen heeft geen meerjarig sluitende begroting. De reserves worden gebruikt om tekorten te dekken. Zolang Waddinxveen financieel kwetsbaar is, is een bijdrage als deze niet wenselijk.

Argumenten Ondanks de kritische houding van de wethouder in de bestuurlijke overleggen wordt geadviseerd om in te stemmen met de begrotingswijziging, mits wordt voldaan aan de door de gemeente Waddinxveen gestelde drie voorwaarden: Voorwaarde 1: de gemeente Zuidplas en Waddinxveen komen tot een akkoord over de gronden in de Grondbank op Waddinxveens grondgebied De gemeente Waddinxveen wil binnen de Grondbank afspraken maken over de gronden op Waddinxveens grondgebied. De Grondbank wil daar echter niet aan meewerken. Gemeente Zuidplas heeft wel positief gereageerd op het verzoek en is in gesprek gegaan met Waddinxveen over deze gronden. De houding van Zuidplas wordt gewaardeerd en heeft tot eerste gesprekken geleid. Voorwaarde 2: het Rijk is bereid om flexibel te zijn met betrekking tot de gegeven WBI-subsidies aan Waddinxveen De Grondbank wil ook niet ondersteunen bij een gesprek met het ministerie over het flexibel zijn in de WBIsubsidies voor de Noordkade en het centrumgebied. Waddinxveen heeft subsidies ontvangen die aan een aantal eisen verbonden zijn. De kans is aanwezig dat er niet aan deze eisen voldaan kan worden door de bezwaren tegen businesspark Vredenburgh fase 2 en het langer behouden van het Coenecoop College. Daarmee zou de subsidie mogelijk kunnen worden teruggevorderd.

Waddinxveen heeft hierover op eigen initiatief het gesprek met het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening gevoerd (secretarisgeneraal Chris Kuijpers). Er is aangegeven dat de inzet voor Cortelande gewaardeerd wordt en dat er

namens het Rijk ook flexibel omgegaan zal worden met de WBI-subsidies voor de Noordkade en het Centrum als dit nodig is. Dit wordt ook nog schriftelijk bevestigd door het ministerie van VRO. Voorwaarde 3: de provincie indexeert de subsidie voor de verlengde Beethovenlaan De gemeente Zuidplas wordt door de provincie ondersteund bij verkeersmaatregelen. Waddinxveen heeft ook een belangrijk verkeersknelpunt dat opgelost moet worden via de N207-Zuid. Er is een vertraging gekomen op de aanleg van de weg, waardoor de kosten fors zijn gestegen. Waddinxveen is verantwoordelijk voor de kosten van de verlengde Beethovenlaan. Hiervoor is een subsidie gegeven door de provincie. De provincie is tot op heden niet bereid om de subsidie te indexeren. De gemeente Waddinxveen wil dat dit wel wordt geïndexeerd. Voor het instemmen van de begrotingswijziging onder de bovengenoemde drie voorwaarden zijn twee argumenten: De ontwikkeling van Cortelande is positief voor de regio Er is een groot tekort aan woningen. Om snel woningen te kunnen bouwen is het van belang dat overheden samenwerken. De gemeente Waddinxveen heeft geen positie om deze wijziging tegen te houden Omdat het gaat over een wijziging van de begroting, moet volgens de afspraken de meerderheid van de deelnemers voor het voorstel zijn. De provincie, Gouda en Zuidplas zijn direct akkoord gegaan.

De gemeente Rotterdam had in eerste instantie haar bedenkingen, maar is akkoord gegaan na een toezegging van het Rijk over een subsidie voor een project. Tegenstemmen maakt in dit geval geen verschil. De gemeente Waddinxveen wil ondanks de onvrede de samenwerking met de buurgemeenten behouden. Daarnaast zijn er drie voorwaarden gesteld voor het instemmen, waarvan er per heden op twee positief is gereageerd. Concluderend stemt de gemeente Waddinxveen in met de begrotingswijziging onder voorwaarde dat aan deze drie voorwaarden wordt voldaan. Daar zet Waddinxveen zich voor in. Kanttekeningen en risico’s Er blijft een risico dat Cortelande niet gerealiseerd wordt. Met de huidige afspraken wordt de Grondbank echter afgesloten. Daarmee is er geen aanvullend risico voor Waddinxveen. Waddinxveen was in eerste instantie geen voorstander van het verlengen van de Grondbank op de huidige wijze. Ook daarin is geen keuze gegeven. Waddinxveen heeft negatieve ervaringen met de huidige samenwerking en zal niet snel opnieuw deelnemen in dergelijke samenwerkingen. De gemeente Waddinxveen is van mening dat er sprake is van een disbalans binnen de samenwerking waarbij de belangen van de gemeente Zuidplas zeer dominant aanwezig waren.

De gemeente Waddinxveen had het passender gevonden als de provincie meer steun had geboden aan de gemeente Waddinxveen aangezien beide gemeenten onder verantwoordelijkheid van de provincie vallen en beiden bijdragen aan de woningbouw opgave. Duurzaamheid Niet van toepassing. Financiële consequenties Als de begrotingswijziging wordt vastgesteld is er een negatief resultaat van € 22 miljoen in deze Grondbank. Voor dit negatieve resultaat staat de gemeente Waddinxveen voor 5% aan de lat. Bij de jaarrekening van 2025 moet er een risicovoorziening van € 1,1 miljoen worden opgenomen. Bij het daadwerkelijk verkopen van de gronden aan de gemeente Zuidplas moet deze € 1,1 miljoen afgedragen worden aan de Grondbank.

Juridische consequenties De gemeente Waddinxveen heeft het voorstel, de ontwerpbegrotingswijziging van de Grondbank RZG Zuidplas, laten toetsen door de gemeentelijke advocaat. Conclusie is dat het voorstel juridisch mogelijk is. Participatie en communicatie Niet van toepassing.

Uitvoering/vervolg Na vaststelling wordt de zienswijze aan het Algemeen Bestuur van de Grondbank aangeboden (zie bijlage 3). Zij stellen de begrotingswijziging van de Grondbank RZG Zuidplas vast. Bijlagen 348472 – Bijlage 1. Brief Grondbank Cortelande en begrotingswijziging 2026 348473 – Bijlage 2. Concept begrotingswijziging Grondbank RZG Zuidplas 2026 355130 – Bijlage 3. Brief aanbieding zienswijzen gemeente Waddinxveen

Raadsbesluit De raad van de gemeente Waddinxveen, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 20 januari 2026 besluit: 1. Kennis te nemen van de ontwerpbegrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas. 2. De zienswijze op de begrotingswijziging eerste herziening 2026 Grondbank RZG Zuidplas vast te stellen, waarbij aandacht wordt gevraagd voor: a) een zorgvuldig vervolgproces bij de afwikkeling van de Grondbank; b) samenwerking tussen de deelnemers te bevorderen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Waddinxveen in zijn openbare vergadering van 25 februari 2026.

de griffier {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

de voorzitter {{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

(mr. F.W. van der Dussen)

(drs. E.J. Nieuwenhuis)