Raadsvoorstel Ontwerpverklaring van geen bedenkingen energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60

Raadsvoorstel Zaakkenmerk: 70676 Documentkenmerk: 116317 Portefeuillehouder: Albert Kerssies Datum besluitvormende raad: 24 april 2024 Openbaar: Openbaar Onderwerp Ontwerpverklaring van geen bedenkingen energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60

Voorgesteld besluit De raad van Waddinxveen besluit: 1. De ontwerpverklaring van geen bedenkingen (zoals bedoeld in art. 2.12 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en art. 5.20 en 6.5 Besluit omgevingsrecht) voor 6 weken ter inzage te leggen. 2. De ontwerp omgevingsvergunning voor 6 weken ter inzage te leggen.

Publiekssamenvatting Ten noorden van de A12, tussen de Tweede Bloksweg 60 en het Moerkapellepad, wenst een initiatiefnemer een perceel te gebruiken voor het realiseren van een energieopslagsysteem. In het hier geldende bestemmingsplan heeft het perceel de enkelbestemming agrarisch. Er kan medewerking aan dit plan worden verleend met een (uitgebreide) omgevingsvergunning die het afwijken van het bestemmingsplan mogelijk maakt. Hiervoor dient de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen af te geven. De gemeenteraad heeft in haar openbare vergadering van 24 april 2024 deze ontwerpverklaring verstrekt. De ontwerpverklaring van geen bedenkingen, de ontwerp omgevingsvergunning en de bijbehorende documenten worden voor een periode van zes weken ter inzage gelegd. Binnen deze periode van zes weken kan eenieder een zienswijze op de ontwerp omgevingsvergunning indienen.

Inleiding De initiatiefnemer heeft een plan ingediend voor een perceel achter de Tweede Bloksweg 60. Tussen de A12 en nummer 60 wenst de initiatiefnemer een energieopslagsysteem. Op de kavel, die ongeveer 5 hectare groot is, neemt dit energieopslagsysteem 2 hectare in beslag. Dit past niet in het huidige bestemmingsplan. Er wordt voorgesteld om dit plan te realiseren middels een uitgebreide procedure. In dit raadsvoorstel leest u over het advies om een verklaring van geen bedenkingen te verstrekken voor deze uitgebreide procedure. Dit raadsvoorstel is een vervolg op de bereidheid die het college heeft uitgesproken om in principe medewerking te verlenen aan het realiseren van een energieopslagsysteem achter de Tweede Bloksweg 60. Dit principeverzoek, met documentkenmerk 71003, is op 21 november 2023 door het college besproken en goedgekeurd.

Algemeen Voorliggend initiatief heeft betrekking op een EOS met een totale opslagcapaciteit van 100 MW/ 200MWh en gaat uit van een ruimtebeslag van ca. 2 hectare. Het gaat om een tijdelijke invulling van de ruimte: na de exploitatietermijn van circa 20 jaar wordt, tenzij verlenging van de termijn doelmatig is, het hele systeem ontmanteld en kan de grond voor nieuwe doeleinden ingezet worden. Dit energieopslagsysteem zal in de looptijd van minimaal 20 jaar haar capaciteit inzetten voor verschillende doeleinden. De initiatiefnemer heeft aangegeven dat met dit energieopslagsysteem lokale en landelijke netbeheerders ondersteunt kunnen worden met het stabiliseren van het elektriciteitsnetwerk. Daarnaast kan het project capaciteit verhuren aan energiebedrijven en de integratie van duurzame energie versnellen.

Strijdigheid met het bestemmingsplan Het plan is in strijd met artikel 3.1 van het bestemmingsplan ‘Zuidplas Noord’ omdat de gronden met de bestemming Agrarisch niet gebruikt mogen worden ten behoeve van een energieopslagsysteem. Er kan medewerking aan dit plan worden verleend als met een (uitgebreide) omgevingsvergunning wordt afgeweken van het bestemmingsplan. De initiatiefnemer heeft hiervoor een aanvraag ingediend. Op deze aanvraag is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing. Een project afwijkingsbesluit is de bevoegdheid van het college, waarbij de gemeenteraad vooraf een verklaring van geen bedenkingen moet afgeven. De (uitgebreide) omgevingsvergunning kan worden verleend nadat de raad heeft verklaard hiertegen geen bedenkingen te hebben (bijlage 4).

Beoogd resultaat/doel Als initiatiefnemer heeft SemperPower het plan om project Antares, een grootschalig energieopslagproject, te realiseren. Het beoogde project heeft als hoofddoel het versnellen van de energietransitie. Een EOS bestaat uit een serie batterijen, met daarbij horende transformatoren, schakelaars, besturingssystemen en veiligheidssystemen. Elektriciteit kan hier tijdelijk worden opgeslagen bij een overschot. En kan worden terug geleverd als er een tekort aan elektriciteit is. Met deze systemen worden vooral de dagelijkse schommelingen in het elektriciteitsnetwerk aangepakt. Een EOS kan hierdoor voorzien in het opslaan van duurzame overschotten (verspilling van duurzame energie voorkomen), het direct creëren van extra transportcapaciteit op distributienetten (congestie management) en het faciliteren van landelijke balancering.

Argumenten Het plan is niet in strijd met “een goede ruimtelijke ordening” In het Besluit omgevingsrecht is geregeld dat de raad als bevoegd bestuursorgaan een verklaring van geen bedenkingen moet verlenen. Deze verklaring heeft betrekking op het gebruik van gronden waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan. Hiervoor is het noodzakelijk dat de activiteit niet in strijd is met de ‘goede ruimtelijke ordening’ en dat voor de aanvraag omgevingsvergunning een goede ruimtelijke onderbouwing is opgesteld. Uit de ingediende ruimtelijke onderbouwing blijkt dat het plan niet in strijd is met de ‘goede ruimtelijke ordening’. Het initiatief past binnen beleid, kan landschappelijk worden ingepast, veroorzaakt geen belemmeringen voor mens en milieu en voorziet in een maatschappelijke, duurzame oplossing. Daarom kan een omgevingsvergunning worden verleend op basis van artikel 2.12 lid 1 sub a onder 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (project afwijkingsbesluit). Al deze argumenten worden in de volgende kopjes nader toegelicht. Daarnaast kan een uitgebreidere motivering om aan dit plan mee te werken en af te wijken van het bestemmingsplan worden gelezen in de ruimtelijke onderbouwing die door de initiatiefnemer voor dit plan is opgesteld (bijlage 1).

Het plan voorziet in een maatschappelijke oplossing De initiatiefnemer heeft aangegeven dat er vraag is naar een energieopslagsysteem. Het beoogde project heeft als hoofddoel het versnellen van de energietransitie. Door de energietransitie, de focus op groene energie en de doelstellingen vanuit de overheid wordt steeds meer vermogen toegevoegd aan het elektriciteitsnetwerk in de vorm van zonne- en windenergie. Deze toevoer van energie is vaak moeilijk te reguleren en kent piek- en dal-momenten. Vraag en aanbod zijn hierdoor steeds moeilijker in evenwicht te krijgen waardoor de levering van elektriciteit onzeker wordt. Dit heeft als gevolg dat er meer prijsschommelingen ontstaan. Om de Nederlandse klimaatdoelen te halen wordt verwacht dat de komende 10 jaar nog veel meer zonne- en windenergie toegevoegd wordt aan het Nederlandse elektriciteitsnetwerk. Pieken in productie en het gat tussen vraag en aanbod zullen hierdoor sterk toenemen. Daarom zijn zonneen windpark ontwikkelaars, netwerkbedrijven (Stedin, Enexis, Liander en TenneT) en industriële afnemers op zoek naar alternatieve manieren in de vorm van flexibel vermogen om deze grote uitdagingen het hoofd te bieden. Een van die technieken om het gat tussen vraag en aanbod te overbruggen is de inzet van een Energieopslagsysteem (EOS).

Deze batterijen kunnen energie bij een aanbodoverschot (dal-moment waarbij er meer energie wordt opgewekt dan verbruikt wordt) opslaan, om vervolgens het net te kunnen voorzien van energie op een moment dat er veel energie wordt gevraagd maar er een aanbodtekort is (piekmoment waarbij er meer energie wordt verbruikt dan opgewerkt wordt).

Er zijn geen milieukundige belemmeringen De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) heeft dit plan op omgevingsaspecten beoordeeld (bijlagen 2

en 3). Hieruit blijkt dat er geen belemmeringen zijn voor mens en milieu. Er dient door de initiatiefnemer nog een uitgebreidere quickscan uitgevoerd te worden om te onderzoeken of in het plangebied rugstreeppadden voorkomen. De uitkomst van dit onderzoek kan worden meegenomen in de definitieve omgevingsvergunning. Mocht deze soort voorkomen dan dient de initiatiefnemer maatregelen te treffen en/of een ontheffing aan te vragen bij de ODMH. Ook de Veiligheidsregio Midden Holland is betrokken bij dit plan. In deze fase betreft het advies van de Veiligheidsregio vooral voorzieningen die getroffen moeten worden voor de bereikbaarheid van hulpdiensten en bluswater. Daarnaast dienen scenario's omtrent calamiteiten en veiligheidsmaatregelen verder uitgewerkt te worden. Het advies van de Veiligheidsregio is onderdeel van de ontwerp omgevingsvergunning (bijlage 4). Voor het gebruiken van de grond in strijd met het bestemmingsplan is een omgevingsvergunning nodig (Wabo Art 2.1 lid 1 c). Voor deze aanvraag is de uitgebreide procedure van de Wabo van toepassing. Hiervoor is deze verklaring van geen bedenkingen noodzakelijk. Voor het realiseren van het project is een omgevingsvergunning nodig voor de activiteit bouwen van een bouwwerk (Wabo Art 2.1 lid 1 a).

Deze vergunningen voor de bijbehorende werken, zoals de kabel naar het hoogspanningsstation en tijdelijke bouwwegen, vallen onder de reguliere procedure en worden in een later stadium aangevraagd.

Het plangebied wordt ruimtelijk ingepast Er is een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld voor dit perceel (bijlage 1). Uitgaande van de ruimtelijke kenmerken van de omgeving, de aansluiting op het naastgelegen terrein van WAGRO B.V. en de uiterlijke kenmerken van een EOS, is voor de landschappelijke inpassing een grondwal opgenomen in het inpassingsplan. Deze grondwal ontneemt het zicht op de installatie en heeft daarnaast een positieve invloed op de biodiversiteit. Door deze grondwal ontstaat een geleidelijke overgang tussen deze twee percelen. Bij verdere uitwerking van de plannen zal rekening worden gehouden met een groene uitstraling die aansluit bij de rapportages klimaatadaptatie en biodiversiteit. Het landschap wordt na afloop van de projecttermijn volledig opgeleverd in de originele staat, waardoor nieuwe ontwikkelingen mogelijk zijn. Ook omdat het plangebied zo'n 5 hectare betreft waarvan het energieopslagsysteem maar 2 hectare behoeft, is er voldoende mogelijkheid om de landschappelijke inpassing in afstemming met de Welstandscommissie, de omgeving en gemeentelijke koersdocumenten met betrekking tot biodiversiteit en klimaatadaptatie in te vullen. Als de verklaring van geen bedenkingen wordt verstrekt zal de landschappelijke inpassing verder worden uitgewerkt en ter vaststelling worden voorgelegd aan de raad.

Het plan past binnen het beleid Het initiatief van SemperPower sluit goed aan op ambities en doelstellingen uit de Omgevingsvisie: - ‘’Op weg naar een duurzame energievoorziening elektrificeert onze samenleving. We gebruiken steeds meer elektriciteit in ons dagelijks leven met het aansluiten van warmtepompen en laadpalen voor elektrische auto's. Tegelijkertijd wekken we ook steeds meer elektriciteit op met zonnepanelen en windmolenparken. Dit zorgt voor druk op het energienet. Het betrouwbaar houden van het net, nu én in de toekomst, vraagt om slimme oplossingen’’ (3.1.2). Een energieopslagsysteem als deze is een voorbeeld van zo'n slimme oplossing om het elektriciteitsnet betrouwbaar te houden. Omdat het project voorziet in een slimme oplossing en bijdraagt aan het ruimte maken voor opwek en gebruik van duurzame energie, sluit het initiatief goed aan op de Omgevingsvisie en de ‘’Koers naar een duurzaam Waddinxveen’’. Daarnaast gaat het om een activiteit waarvoor een vergunning voor een bepaalde termijn is aangevraagd. Als richting het einde van de exploitatietermijn de ‘bedrijvigheid van de toekomst’ (zoals deze locatie in de Omgevingsvisie is benoemd) nader is uitgewerkt, kan besloten worden om voor een andere inrichting van dit perceel te kiezen.

Met het realiseren van een EOS wil de initiatiefnemer in de geest van het Klimaatakkoord ook mogelijkheden creëren voor de inwoners en omgeving van Waddinxveen. Samen met de gemeente wil SemperPower de opzet hiervan uitwerken. Zo wordt er gedacht aan het opzetten van een energiefonds vanuit het project dat

ingezet kan worden voor lokale duurzame initiatieven. Op die manier profiteert Waddinxveen ook van de komst van dit energieopslagsysteem.

Kanttekeningen en risico’s Veiligheid Er is de afgelopen jaren sprake van een sterke opkomst van grootschalig gebruik van batterijen in de openbare ruimte. Het grootste risico bij verkeerd gebruik van lithium-ion (Li-ion) batterijen is het ontstaan van brand: door de geproduceerde hitte kan een ‘thermal runaway’ ontstaan. Daarom is er veel aandacht voor het veilig transporteren, gebruik en opslaan van batterijen. Bij een stationaire opstelling zoals deze is geen sprake van mogelijke externe schadelijke invloeden. Er is geen val- of stootgevaar, er is geen sprake van directe weersinvloeden en elk element voldoet aan strenge brandnormen. De recente generatie batterijelementen, zoals die voor dit project ingezet zullen worden, voldoen aan de brandpropagatienormen. Een eventuele calamiteit aan 1 element zal niet overslaan naar het naastgelegen element en er is geen sprake van explosiegevaar. In het systeem zelf zullen maatregen worden genomen om brandpropagatie (uitbreiding van brand) te voorkomen. Het systeem zal voldoen aan de internationaal erkende norm UL9540A, editie 4. Hiermee wordt op cel- en moduleniveau al voorkomen dat een brand verder kan uitbreiden. De externe veiligheidscontour reikt niet tot buiten de grenzen van de inrichting.

Daarnaast worden de componenten geselecteerd op bewezen technologie en het voldoen aan de veiligheid (Arbo-wet) en industrie standaarden (CE, ISO, NEN standaarden. Dat gezegd hebbende zijn er nog steeds scenario’s denkbaar die kunnen leiden tot een calamiteit. Wat betreft de A12 wordt er voldoende afstand gehouden (200-300 meter) voor de batterij-units en wordt er een verhoogde grondwal aangelegd. Overstromingen zijn volgens de initiatiefnemer geen risico voor het energieopslagsysteem (EOS), omdat het kan worden uitgeschakeld en dan geen gevaar meer vormt. Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) en Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) zijn betrokken bij de aanvraag voor specifieke projectgebonden veiligheidseisen. Voor meer informatie over het energieopslagsysteem, technische details en de initiatiefnemer wordt verwezen naar bijlage 1 ''ruimtelijke onderbouwing van initiatiefnemer''. Een ander risico betreft het te betalen griffierecht en de proceskosten. Deze kunnen niet in rekening worden gebracht bij de initiatiefnemer als het plan geen doorgang mag vinden. Dit bedrag kan dan gedekt worden binnen de eigen middelen van de begroting.

Duurzaamheid Onder het kopje ‘’plan past binnen het beleid’’ is de betekenis van dit plan op het gebied van duurzaamheid toegelicht. Als de raad de verklaring van geen bedenkingen verstrekt zal in het vervolgproces worden gekeken naar een verdere uitwerking van de landschappelijke inpassing. Voor de inrichting van het terrein worden afspraken gemaakt die recht doen aan de inpassing van biodiversiteit en klimaatadaptatie. Op die manier wordt de kwaliteit geborgd en vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Ook zal worden gekeken naar het aansluiten op het koersdocument ‘’Koers naar een duurzaam Waddinxveen’’ en de Omgevingsvisie.

Financiële consequenties Dit plan heeft voor de gemeente geen financiële consequenties. In een later stadium, wanneer de verklaring van geen bedenkingen verstrekt is, zal er gekeken worden naar de dekking van het kostenverhaal middels een anterieure overeenkomst. Als het plan doorgang mag vinden heeft de initiatiefnemer aangegeven een energiefonds op te willen richten. Op die manier wenst de initiatiefnemer iets terug te doen voor de gemeente Waddinxveen. Als de verklaring van geen bedenkingen wordt verstrekt zal er gekeken worden naar een inrichting en verdere uitwerking van dit fonds.

Juridische consequenties Dit plan heeft voor de gemeente geen juridische consequenties. Wanneer de raad de verklaring van geen bedenkingen vaststelt kan er gekeken worden naar de realisatie van het energieopslagsysteem. Verdere

afspraken, waaronder ook de juridische aspecten, worden dan te zijner tijd vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Deze overeenkomst moet ondertekend zijn voordat het plan ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden.

Uitvoering/vervolg De ontwerpverklaring van geen bedenkingen, de ontwerp omgevingsvergunning en de bijbehorende documenten worden voor een periode van zes weken ter inzage gelegd. Binnen deze periode van zes weken kan eenieder een zienswijze op de ontwerp omgevingsvergunning indienen.

Bijlage(n) 1. Ruimtelijke onderbouwing van de initiatiefnemer 2. ROM beoordeling ODMH 3. Herbeoordeling ROM ODMH 4. Ontwerpverklaring van geen bedenkingen 5. Ontwerp omgevingsvergunning

Raadsbesluit De raad van de gemeente Waddinxveen, gelezen het voorstel van Burgemeester en wethouders d.d. 12 maart 2024, besluit: 1. De ontwerpverklaring van geen bedenkingen (zoals bedoeld in art. 2.12 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en art. 5.20 en 6.5 Besluit omgevingsrecht) voor 6 weken ter inzage te leggen. 2. De ontwerp omgevingsvergunning voor 6 weken ter inzage te leggen. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Waddinxveen in zijn openbare vergadering van 24 april 2024.

de griffier {{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

(mr. F.W. van der Dussen) ..................Kolomeinde..................de voorzitter {{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

(drs. E.J. Nieuwenhuis)