Raadsvoorstel 2e Kaderbrief 2026-2029

Raadsvoorstel Zaakkenmerk: 287543 Documentkenmerk: 287589 Portefeuillehouder: Femke Vleij Datum besluitvormende raad: 10 september 2025 Openbaar: Openbaar Onderwerp Vaststellen van 2e Kaderbrief 2026-2029 Voorgesteld besluit De raad van Waddinxveen besluit: 1. De 2e Kaderbrief 2026-2029 vast te stellen. 2. De verwerking van het amendement ‘Duurzaamheid en frisse scholen is geen luxe’ ten laste van het budget Duurzaamheid te brengen. Publiekssamenvatting De gemeenteraad heeft in een extra raadsvergadering op 10 september de 2e Kaderbrief 20262029 vastgesteld. Daarin presenteert de gemeente een plan om ook in 2027 en 2028 financieel rond te komen. Eerder dit jaar werd met de Kaderbrief 2026-2029 al een plan voor een sluitende begroting in 2026 vastgesteld. Door keuzes te maken op het gebied van ambities, investeringen, personeel en lokale lasten zorgt de gemeenteraad dat de begroting van Waddinxveen ook in 2027 en 2028 rondkomt. De raad kiest ervoor om het aantal ambtenaren vanaf 2028 niet meer mee te laten groeien met het aantal inwoners van Waddinxveen. Verder investeert ze niet in elektrische vrachtwagens voor de gemeentewerf. Ook stelt ze voor om nu nog niet te investeren in een schaatsbaan en in de uitbreiding van buitensportvelden. Daarnaast kunnen besparingen bij het zwembad gerealiseerd worden door anders te bouwen.

Als laatste is de raad akkoord om de prijsindexatie niet meer te compenseren voor de WOZ-waardestijging en in 2028 de OZB te verhogen met 2,5%. Daarmee komt in dat jaar het begrotingssaldo uit op nul. Hoe de gemeente in 2029 een sluitende begroting kan presenteren, is aan de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college. Door de vaststelling van deze kaderbrief, geeft de gemeenteraad kaders mee aan het college om de begroting 2026-2029 op te kunnen stellen. Met de vaststelling van de begroting door de gemeenteraad in november worden de plannen definitief. Inleiding Op 9 juli is de Kaderbrief 2026-2029 door de raad vastgesteld. De kaderbrief laat zien dat Waddinxveen voor een loodzware opgave staat. Dit komt omdat de gemeente de komende jaren te maken krijgt met grote financiële tekorten. Vooral de investeringen voor de maatschappelijke voorzieningen drukken zwaar op de begroting. De kaderbrief liet hierdoor alleen voor 2026 een sluitende begroting zien. Het college wil een gezonde financiële situatie van de gemeentefinanciën waarborgen. Dit perspectief vraagt om keuzes te maken. Voor 2026 is het structurele begrotingssaldo nog (net) positief. Voor de jaren daarna is het nodig om de keuzes die nodig zijn, eerst goed te verkennen alvorens hierover te besluiten.

Het college heeft daarom de raad toegezegd met een tweede kaderbrief te komen op basis waarvan een meerjarige sluitende begroting opgesteld kan worden.

Beïnvloedbare kaders De afgelopen periode is de huidige programmabegroting grondig doorgelicht. Daarbij zijn vooral de onderdelen geanalyseerd die op korte termijn beïnvloedbaar zijn. Dit geldt voor 4 categorieën: de ambities, personele lasten, de investeringen en de Onroerend Zaak Belasting (OZB). Een sluitende begroting voor 2026-2028 Het is gelukt om voor de eerste drie jaar een sluitende kaderbrief voor te leggen. Het mag duidelijk zijn dat hierbij voor maatregelen gekozen is die pijn doen. Met de gemaakte keuzes is een goede balans gevonden en wordt recht gedaan aan de inhoudelijke kaders die de raad in deze collegeperiode heeft meegeven. 2029 nog niet sluitend Voor het jaar 2029 is de begroting nog niet sluitend. Het voorstel is om het tekort van 2029 aan te vullen vanuit de Algemene reserve (ABAD). Voordat het 2029 is, treedt een nieuwe regering aan met nieuwe plannen en investeringen. En de komende jaren verschijnen nog diverse circulaires vanuit het rijk. Omdat 2029 ruimschoots in de nieuwe raadsperiode is, heeft de raad na de verkiezingen voldoende tijd om te besluiten over 2029. Beoogd resultaat/doel In de 2e Kaderbrief 2026-2029 staan de belangrijkste uitgangspunten die nodig zijn om de Programmabegroting 2026-2029 op te stellen.

Doordat de raad op voorhand duidelijke kaders meegeeft vanuit haar kaderstellende rol, kan het college een programmabegroting voor het nieuwe jaar uitwerken binnen die gestelde kaders. Argumenten 1. De ambities uit het collegeprogramma blijven behouden Ondanks de noodzakelijke maatregelen blijft het college met deze kaderbrief koersvast en wordt nog steeds aangesloten bij de ambities zoals geformuleerd in het collegeprogramma 2022-2026. Wel worden sommige ambities getemporiseerd. De voorgestelde maatregelen zijn zorgvuldig afgewogen en hebben tot doel de financiële houdbaarheid op de middellange termijn te waarborgen. Door tijdig keuzes te maken in deze tweede kaderbrief wordt er richting gegeven aan hoe we naast 2026, ook in 2027 en 2028 een sluitende begroting kunnen presenteren. 2. Het amendement ‘Duurzaamheid en frisse scholen is geen luxe’ wordt in 2e Kaderbrief 2026-2029 ten laste van het budget Duurzaamheid gebracht Er is onvoldoende ruimte om de kosten uit het exploitatiesaldo te dekken. Daarom dekken we de (kapitaal-) lasten van de verduurzaming uit het uitvoeringsbudget Duurzaamheid. Dit past binnen de doelstelling van het programma Duurzaamheid. Dit betekent wel dat de ambitie op het gebied van duurzaamheid wordt getemporiseerd en taken worden gereduceerd. De samenhang tussen de 4 pijlers in het programma blijft behouden.

De effecten op de ambities zijn beschreven in de bijlage bij het raadsvoorstel. 3. Beperken groei personeel We gaan uit van een realistische doorbelasting van personeelskosten op projecten. In 2026 en 2027 groeit de formatie mee met de groei van de gemeente omdat veel projecten in voorbereiding zijn en om capaciteit vragen. Met ingang van 2028 zitten veel projecten in de uitvoeringsfase en houden we de streefformatie stabiel op het niveau van 2027.

4. Slimmer omgaan met investeringen

Projecten waar al aan gewerkt wordt, worden doorgezet. Waar het mogelijk is, worden toekomstige investeringen gecombineerd en uitgevoerd tijdens beheer- en onderhoudswerkzaamheden. Investeringen die verder weg liggen dan 2035 vallen buiten de Lange lijn begroting en zijn dan ook niet verwerkt. Een overzicht van alle investeringen is als bijlage bijgevoegd. Het college heeft op deze bijlage geheimhouding opgelegd. Het belang van openbaarheid weegt niet op tegen de economische en financiële belangen van de gemeente omdat hierin geraamde investeringen opgenomen zijn. Voor de komende jaren gaat het in hoofdzaak om de volgende wijzigingen. a. Investeringen in de vervanging en elektrificatie van (bio)diesel voertuigen worden niet gedaan. Hiermee hoeft er niet geïnvesteerd te worden in de laadvoorziening op de gemeentewerf. b. Buitensportvelden worden (nog) niet uitgebreid c. De schaatsbaan wordt (nog) niet gerealiseerd. De gebiedsvisie van Sportpark De Sniep wordt modulair opgezet. Dit maakt het mogelijk om op een later moment alsnog een voorziening als de schaatsbaan te realiseren. d. De opzet van het zwembad wordt aangepast. Bij de bouw van het nieuwe het zwembad zijn besparingen toegepast. Dit doen we door een versobering van de recreatieve functie van het zwembad. En door het bouwen van het zwembad op de hoogte van het maaiveld.

Hierdoor ontstaat wel financiële ruimte voor een gewenste uitbreiding. Het doelgroepenbad wordt verlengd van 20 naar 25 meter. Dit biedt extra gebruiksmogelijkheden voor zwemlessen, banenzwemmen en andere activiteiten in warmer zwemwater. e. De jaarlijkse investering in informatisering wordt verlaagd met 20% naar € 200K per jaar. Dit betekent langzamer of minder innoveren met informatisering. Hierdoor kunnen applicaties minder snel vernieuwd worden en worden innovaties minder snel ingevoerd. 5. De OZB-systematiek wijzigt en de OZB wordt eenmalig verhoogd De systematiek van prijsindexatie passen we aan. We corrigeren de prijsindexatie niet meer voor de WOZ-waardestijging. Hierdoor houdt de stijging van de OZB gelijke tred met de prijsontwikkeling van de kosten. In 2028 wordt de OZB verhoogt met ongeveer 2,5% zodat het begrotingssaldo € 0 wordt. Na alle voorgestelde aanpassingen van de ambities vinden wij het conform het collegeprogramma verantwoord de OZB eenmalig te verhogen omdat alle andere mogelijkheden maximaal zijn benut. Kanttekeningen en risico’s 1. Indexatie volgens gemeentefonds Het gemeentefonds wordt geïndexeerd op basis van de gemiddelde ontwikkeling van de afgelopen jaren. Hier kan een verschil ontstaan met de benodigde indexatie van de loonkosten (CAO) en de prijsindexatie van de kosten. Dit verschil wordt binnen de begroting opgevangen. 2.

Het jaar 2029 is nog niet structureel gedekt Voor het jaar 2029 is nog geen structurele dekking aangegeven. Demping van het tekort in 2029 is wel mogelijk door het positieve begrotingssaldo van 2026 en 2027 in te zetten door deze op voorhand te reserveren. De reserves zijn op dit moment ruim voldoende om te voldoen aan de eisen die hieraan gesteld worden. Door de geraamde overschotten van 2026 en 2027 toe te voegen aan de algemene reserve ontstaat ruimte om het tekort van 2029 te dempen vanuit de Algemene Reserve (ABAD). Duurzaamheid Wij verwerken het amendement ‘Duurzaamheid en frisse scholen is geen luxe’ in de Programmabegroting in de jaren vanaf 2027 ten laste van het budget Duurzaamheid. Dit heeft gevolgen voor de uitgaven die kunnen worden gedaan voor de overige ambities op het gebied van Duurzaamheid. Dit wordt toegelicht in bijlage 5.

Financiële consequenties Onderstaande tabel vat de financiële hoofdlijnen van de 2e Kaderbrief 2026 samen en zijn de door de gemeenteraad afgegeven financiële kaders. Deze kaders worden verwerkt in de Programmabegroting 2026-2029. Saldi (bedragen x € 1.000) Voorlopig saldo Programmabegroting 2026-2029 structureel incidenteel

2026 901 1.165 -264

2027 520 935 -415

2028 -247 100 -347

2029 -2.287 -2.062 -225

Aanvullend voorstellen Inzetten positieve begrotingssaldi in 2029 Effect extra verhoging OZB-tarief voorgaande jaren Extra verhoging van het OZB-tarief in 2028 2,5%

-901 -901

-520 -520

247

1.668 1.421 247

Programmabegroting 2026-2029 structureel incidenteel

0 264 -264

247 0 415 -415

0 347 -347

-619 -394 -225

Juridische consequenties Deze 2e kaderbrief is opgesteld volgens de financiële wetgeving voor gemeenten (BBV), de meest recente wijzigingen daarop en de begrotingscirculaire 2026 die is verstuurd door de provinciaal toezichthouder. Participatie en communicatie Het persbericht (zie bijlage 6) wordt ook als nieuwsbericht op de website van de gemeente geplaatst. Uitvoering/vervolg Na besluitvorming in de gemeenteraad worden de inhoudelijke en financiële kaders verwerkt in de Programmabegroting 2026-2029. De Programmabegroting 2026-2029 staat geagendeerd voor de raadsvergadering van 12 november 2025. Ook wordt de 2e Kaderbrief ter informatie verstuurd aan de provinciaal toezichthouder. Bijlage(n) 1. 2e Kaderbrief 2026-2029 2. Bijlage ‘Uitgangspunten Lange lijn prognose’ 3. Bijlage ‘Financiële effecten van meicirculaire 2025’ 4. Bijlage ‘Investeringen’ GEHEIM 5. Bijlage ‘Duurzaamheid’ 6. Persbericht

Raadsbesluit De raad van de gemeente Waddinxveen, gelezen het voorstel van Burgemeester en wethouders d.d. 15 juli 2025 besluit: 1. De 2e Kaderbrief 2026-2029 vast te stellen. 2. De verwerking van het amendement ‘Duurzaamheid en frisse scholen is geen luxe’ ten laste van het budget Duurzaamheid te brengen. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Waddinxveen in zijn openbare vergadering van 10 september 2025.

de griffier

de voorzitter

{{esl:Signer1:capture:size(200,50)}}

{{esl:Signer2:capture:size(200,50)}}

(mr. F.W. van der Dussen)

(drs. E.J. Nieuwenhuis)