Programmabegroting 2026-2029

67 Bedrijfsvoering

5.4 We zijn open en transparant De Wet open overheid (Woo) vervangt sinds 1 mei 2022 de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Een transparante overheid maakt de informatie waarover zij beschikt zo veel mogelijk actief openbaar. Dat vinden wij belangrijk. Daarom maakt dit deel uit van het collegeprogramma 2022-2026. En volgens artikel 3.5 Openbaarheidsparagraaf van de Woo zijn we ook verplicht om: • in de jaarlijkse begroting de aanpak voor de uitvoering van deze wet te delen; • in de jaarlijkse verantwoording verslag te doen van deze aanpak.

Actieve openbaarmaking We voldoen aan de planning van de actieve openbaarmaking van de Woo. Het Rijk heeft voor 2026 een voorlopige planning opgesteld. We volgen deze planning en maken meer documenten actief openbaar. Dit betekent dat we informatie uit eigen beweging publiceren en voor iedereen toegankelijk maken. Ook is het belangrijk dat de openbaar gemaakte informatie goed vindbaar is en toegankelijk voor een breed publiek. De volgende documenten maken wij in 2026 actief openbaar: • • • • • • • •

Documenten die de raad heeft gekregen; Documenten en verslagen van vergaderingen van de raad; Agenda’s en besluiten van het college; Adviezen, Jaarplannen en jaarverslagen; Woo-verzoeken en besluiten; Klachtoordelen, Overzicht van gegeven subsidies.

Het is nog niet bij ieder onderdeel duidelijk wat er gepubliceerd moet worden. Om deze reden onderzoeken we bovenstaande categorieën. En volgen hierbij de adviezen van het Rijk. Bij de categorie adviezen gaat het bijvoorbeeld om adviezen van Participatie Adviesraad Sociaal Domein (PAR) en de Straatnamencommissie.

5.5 We werken onze controle- en financiële functies inhoudelijk breder uit Blijvende aandacht en monitoring aanbevelingen In 2026 geeft het college voor het vierde jaar een rechtmatigheidsverklaring af aan de raad. We monitoren de aanbevelingen van toezichthouders, de accountant, de Verbijzonderde Interne Controle en de Functionaris Gegevensbescherming. En laten ons hierbij ondersteunen door het recent aangeschafte verbrede Governance, Risk & Compliance (vGRC) pakket. Financiële verordening Door het actualiseren van de financiële verordening in 2025 hebben we ervoor gezorgd dat de laatste wetswijzigingen hierin zijn opgenomen. En dat de planning & control cyclus (p&c cyclus) beter aansluit op de bestuurlijke informatie. We blijven onderzoeken hoe we de p&c cyclus kunnen verbeteren. Zo is de raad nog beter in staat om te sturen op de resultaten van de gemeente. Sturen op Indicatoren In 2026 werken we samen met de gemeenteraad aan de uitkomsten van het rapport van de Groene Hart Rekenkamer. In dit rapport staan aanbevelingen over het sturen op indicatoren. Risicomanagement Risicomanagement krijgt een belangrijkere plek in de organisatie bij het nemen van besluiten. Hierdoor kunnen we tijdig acties of maatregelen nemen om risico’s te verminderen. We hebben in 2025 de nota Risicomanagement vastgesteld. In 2026 gaan we aan de slag met acties uit deze nota.

Fraude Risico Analyse In 2026 voeren we een Fraude Risico Analyse uit. We onderzoeken waar de organisatie kwetsbaar is. En komen met concrete acties om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Op deze manier houden we het risico op fraude zo laag mogelijk. 213a Onderzoek – Vastgoedadministratie In artikel 213a van de Gemeentewet staat dat gemeenten op vaste momenten een onderzoek dienen uit te voeren. In dit onderzoek beoordelen we de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het college gevoerde bestuur.

68 Bedrijfsvoering

In 2026 voeren we in opdracht van het college een onafhankelijk onderzoek uit naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van de vastgoedadministratie. We richten ons hierbij op de administratie van 2024 en 2025. We onderzoeken hierbij ook gebouwen die we verhuren om in te sporten. En verhuurde gebouwen die voor meerdere functies worden gebruikt. We bekijken verschillende interne en externe documenten. Bijvoorbeeld van de Kamer van Koophandel en de Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland

5.6 We werken nog slimmer en meer digitaal We verbeteren onze processen en gebruiken daarbij goede programma’s en betrouwbare gegevens. Medewerkers kunnen altijd en overal werken. Met Microsoft 365 gaan we slimmer (samen)werken. En we werken ook meer data gedreven en met een verstandig gebruik van kunstmatige intelligentie.

5.7 We vinden de bescherming van persoonsgegevens en de veiligheid van alle informatie belangrijk Persoonsgegevens We verbeteren de bescherming van persoonsgegevens. Per proces nemen we aanvullende maatregelen, als dat nodig is. Medewerkers maken we duidelijk waarom privacy belangrijk is en wat ze moeten doen. Op onze website laten we zien welke persoonsgegevens we gebruiken en waarom. Informatie We controleren ons netwerk altijd op dreigingen en vreemde gegevens en gebeurtenissen. Medewerkers maken we duidelijk waarom informatiebeveiliging belangrijk is en wat ze moeten doen. We houden ons aan de regels van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Deze en andere maatregelen leggen we uit aan organisaties die ons controleren.

5.8 We verbeteren en verduurzamen onze inkoop- en contractbeheer Inkoop- en contractbeheer We leggen dossiers beter vast. Dit doen we door contractbeheer en contractmanagement beter te laten aansluiten op onze financiële processen. Hierdoor kopen we doelmatig en rechtmatig in. We maken het inkoopbeleid actueel. De groei van de gemeente maakt dat we onze inkoop verder professionaliseren. Duurzaam inkopen We kopen duurzaam en sociaal in. We houden ons hierbij aan de regels van Social Return on Investment (SROI). En nemen deze regels op in onze aanbestedingsdocumenten. Dit betekent dat we bij werken en diensten boven een bepaald bedrag de ondernemer vragen voor een deel van dit bedrag een sociale bijdrage te leveren. Bijvoorbeeld door het creëren van werk voor een bepaalde doelgroep of door van gebruikte materialen nieuwe producten te maken.

5.9 Doelstellingen en inspanningen Onderwerp Personeel Verzuim

Informatie Beschikbaarheid van computers, programma’s en netwerk

Toelichting

Doelstelling 2026

We zetten blijvend in op het verminderen van verzuim. Onder andere door (preventief) hulp te bieden bij psychosociale klachten en aandacht te hebben voor vitaliteit.

5,3%, (Verzuimnorm Personeelsmonitor A&O Gemeenten)

Voor veel van onze doelen en werkzaamheden is het noodzakelijk dat we computers, programma’s en het netwerk steeds kunnen gebruiken.

De computers, programma’s en het netwerk zijn voor 99,5% beschikbaar. Met uitzondering van vooraf gepland onderhoud.

We handelen zorgvuldig, zoals de samenleving van ons verwacht en zorgen daarmee ook dat extra kosten worden voorkomen.

De kwaliteit van de genomen besluiten is zodanig dat in alle juridische procedures (bezwaar,

2024, Fonds

Juridisch advies Zorgvuldig juridische proces

69 Bedrijfsvoering

Onderwerp

Toelichting

Doelstelling 2026 beroep, hoger beroep) maximaal 20% gegrond wordt verklaard.

Verminderen bezwaarprocedures

Wij dringen het aantal bezwaarschriften terug door de kwaliteit van de primaire besluitvorming op inhoud te verbeteren en door het houden van informele gesprekken.

In minimaal 20% van de ingekomen bezwaarschriften voeren we informele gesprekken, waarbij we in minimaal 30% het geschil oplossen en de bezwaarprocedure stopt.

70 Bedrijfsvoering

Paragraaf 6 Verbonden partijen 6.1 Inleiding De gemeente is verantwoordelijk voor de taken die zij door verbonden partijen laat uitvoeren. Het is daarom van belang de bijdrage van verbonden partijen aan de realisatie van de programma’s en daarmee gepaard gaande risico’s te kunnen beoordelen. In de programma’s is beschreven hoe de verbonden partijen bijdragen aan de realisatie van de programma’s. Om te kunnen sturen op hoe verbonden partijen bijdragen aan de realisatie van de programma’s is ook de financiële positie van belang. In deze paragraaf is per verbonden partij vermeld op welke wijze de gemeente financieel en bestuurlijk is verbonden. Ook is opgenomen of er sprake is van risico’s voor de gemeente waarvoor geen maatregelen bij de verbonden partij zijn getroffen, maar die wel van materiële betekenis zijn voor de financiële positie. De ‘Leidraad sturing en grip op verbonden partijen 2017’ schetst de wijze waarop raad, college en ambtelijke organisatie – ieder vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid – zorgen voor sturing en grip. Gegevens per verbonden partij Gemeenschappelijke regelingen

Soort regeling/ rechtsvorm

Financieel belang (omvang deelnemersbijdrage) € 2.360.113

Bestuurlijk belang (vertegenwoordigi ng en stemverhouding in AB) 1 collegelid 1 van 19 stemmen

Eigen vermogen aan begin en einde begrotingsjaar

Vreemd vermogen aan begin en einde begrotingsjaar

Verwachte omvang financiële resultaat

Omvang risico’s (i.r.t. weerstandsvermogen)

Veiligheidsregio Hollands Midden (Leiden)

College Openbaar lichaam

01-01-2026: € 7.051.000 31-12-2026: € 6.455.203

01-01-2026: € 3.863.000 31-12-2026: € 86.847.000

€0

Het benodigde weerstandsvermogen bedraagt in 2026 € 1.575.000. De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 1.575.000. Huidige weerstandsvermogen is 1 en daarmee toereikend.

HECHT (voorheen Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg) (Leiden)

Gemengd Openbaar lichaam

€ 2.797.000

1 collegelid 2 stemmen

01-01-2026: € 837.000 31-12-2026: € 2.114.000

01-01-2026: € 51.472.000 31-12-2026: € 60.397.000

€0

Het weerstandsvermogen van Hecht wordt bepaald door de omvang van de reserves. Het weerstandsvermogen bedraagt in 2025 € 2.115.000. De risico’s zijn bepaald op € 5.850.000. Huidige weerstandsvermogen is 36% en daarmee niet toereikend.

Regio Midden-Holland (Gouda)

Gemengd Openbaar lichaam

€ 191.259

2 collegeleden 2 van de stemmen

01-01-2026: € 457.000 31-12-2026: € 457.000

01-01-2026: € 1.090.000 31-12-2026: € 1.090.000

€0

De Regio Midden-Holland beschikt over een weerstandscapaciteit van € 100.000, volgens de hierover in het Algemeen Bestuur gemaakte afspraak. De gekwantificeerde risico’s dienen op de weerstandscapaciteit in mindering te worden gebracht. Hoewel de risico’s in de risicoparagraaf niet zijn gekwantificeerd, lijkt dat deel van de weerstandscapaciteit dat gevormd wordt door de algemene reserves, vooralsnog niet toereikend te zijn. Bij het optreden van negatieve gevolgen van risico’s zullen aanvullende maatregelen genomen moeten worden.

10

71 Verbonden partijen

Gemeenschappelijke regelingen

Soort regeling/ rechtsvorm

Financieel belang (omvang deelnemersbijdrage) € 2.825.137

Bestuurlijk belang (vertegenwoordigi ng en stemverhouding in AB) 2 collegeleden Stemverhouding 16/183e

Eigen vermogen aan begin en einde begrotingsjaar

Vreemd vermogen aan begin en einde begrotingsjaar

Verwachte omvang financiële resultaat

Omvang risico’s (i.r.t. weerstandsvermogen)

Omgevingsdienst MiddenHolland (Gouda)

College Openbaar lichaam

01-01-2026: € 2.828.000 31-12-2026: € 2.385.000

01-01-2026: € 8.799.000 31-12-2026: € 8.557.000

€0

Het Algemeen Bestuur van ODMH wenst een weerstandsvermogen van 90% te hebben (verdeeld over 13% voor BWT en 31% voor milieu en overheadrisico’s van in totaal 56%). De risico’s bedragen € 1.625.571 en de weerstandscapaciteit is € 1.400.653. Het weerstandsvermogen is 86,1% en vooralsnog niet toereikend.

Werkvoorzieningsschap Promen (Gouda)

College Openbaar lichaam

€ 1.921.000

1 collegelid

01-01-2026: € 3.491.000 31-12-2026: € 3.353.000

01-01-2026: € 6.468.000 31-12-2026: € 6.259.000

€0

De weerstandscapaciteit bedraagt in 2024 € 1.790.000. De bedrijfsrisico’s zijn gekwantificeerd op € 1.900.000. Het weerstandsvermogen is, i.v.m. Begroting 2025, verbeterd van 51% naar 94%.

Streekarchief MiddenHolland (Gouda)

Gemengd Openbaar lichaam

€ 227.486

2 collegeleden 2 van de 10 stemmen

01-01-2026: € 306.923 31-12-2026: € 293.530

01-01-2026: € 324.498 31-12-2026: € 327.518

€0

De risico’s zijn gekwantificeerd op € 214.000. Het gewenst weerstandsvermogen is 90% en bedraagt € 192.600. De weerstandscapaciteit is € 131.083. De berekende aanwezige weerstandscapaciteit is, i.v.m. Begroting 2025, verbeterd van 62,5% naar 68,1% van het gewenste weerstandvermogen.

Grondbank RZG Zuidplas (Den Haag)

College Openbaar lichaam

€0

2 collegeleden 10 leden, 2 leden per deelnemende gemeente

01-01-2026: € 0 31-12-2026: € 0

01-01-2026: € 0 31-12-2026: € 0

€0

Het weerstandsvermogen van de Grondbank is nihil. In artikel 27 van de gemeenschappelijke regeling is de risicoverdeling van de deelnemers aan de Grondbank geregeld, waaronder 5% voor Waddinxveen.

Groenalliantie MiddenHolland en omstreken (Gouda)

Gemengd Openbaar lichaam

€ 248.200

2 collegeleden 2 van de stemmen

01-01-2026: € 10.372.000 31-12-2026: € 8.324.000

01-01-2026: € 2.527.000 31-12-2026: € 2.330.000

€0

10

De gekwantificeerde risico bedragen € 1.300.000. De weerstandscapaciteit van Groenalliantie is € 1.500.000. De ratio van het weerstandsvermogen is 1.2 en is daarmee voldoende.

Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (Leiden)

College Openbaar lichaam

€ 660.430

1 collegelid 3,77% van stemrecht

01-01-2026: € 846.000 31-12-2026: € 846.000

01-01-2026: € 11.519.000 31-12-2026: € 11.404.000

€0

het

Het totaal aan gekwantificeerde risico’s bedraagt € 200.000. De weerstandstandscapaciteit is € 846.000. Niet alle risico’s zijn gekwantificeerd, waardoor op grond van artikel 32 lid 4 van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland de deelnemers verplicht zijn er zorg voor te dragen dat de BSGR te allen tijde beschikt over voldoende middelen om aan al zijn verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen. Dit betekent dat de deelnemers zelf maatregelen moeten treffen om eventuele risico’s af te dekken.

72 Verbonden partijen

Vennootschappen

Rechtsvorm

Financieel belang (omvang deelnemers bijdrage) € 1.995.000

Bestuurlijk belang (vertegenwoordigi ng en stemverhouding in AB) Volgt

Eigen vermogen aan begin en einde begrotingsjaar

Vreemd vermogen aan begin en einde begrotingsjaar

GR Jeugd en WMO Midden Holland (GR JW)

College Openbaar lichaam

BNG Bank

Verwachte omvang financiële resultaat

01-01-2026: € 6.447.000 31-12-2026: € 7.000.000

01-01-2026: € 500.000 31-12-2026: € 500.000

N.V.

N.v.t.

1 collegelid in de AVA. 17.823 aandelen.

01-01-2024: € 4.412 mln. 31-12-2024: € 4.468 mln. (Bron: JR 2024)

01-01-2024: € 110.819 mln. 31-12-2024: € 123.164 mln. (Bron: JR 2024)

€ 294 mln. (Bron: JR 2024)

Oasen

N.V.

N.v.t.

1 collegelid in de AVA 27 van de 748 aandelen

EV 01-01-2024: € 128.149.000 EV 31-12-2024: € 136.041.000 (Bron: JR 2024)

VV 01-01-2024: € 244.614.000 VV 31-12-2024: € 263.326.000 (Bron: JR 2024)

7,9 mln. (Bron: JR 2024)

Cyclus

N.V.

N.v.t.

1 collegelid in de AVA 5,5% van de aandelen

01-01-2026: € 13.741.000 31-12-2026: € 14.382.000

01-01-2026: € 24.106.000 31-12-2026: € 26.790.000

€ 1.280.000

Triangel

C.V./B.V.

N.v.t.

1 collegelid en 1 directielid in de AVA 50 % van de aandelen

CV begin: € 5.600.000 CV Einde: € 5.600.000

CV begin: € 196.800 CV Einde: € 196.800

BV begin: € 122.999

BV begin: €0

Verwacht resultaat totale deelneming circa € 8 mln.

Risico’s (i.r.t. weerstandsvermogen)

De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, op te kunnen vangen. De reserve MO/VO/BW en de (nog te vormen) algemene reserve vormen tezamen de weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen kan worden opgebouwd vanuit eventuele positieve resultaten in de toekomst of een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Hierover heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Zolang de GR JW geen algemene reserve heeft, moeten onverwachte tegenvallers door de deelnemende gemeenten worden opgevangen op basis van de afgesproken verdeelsleutels. De bank heeft een laag risicoprofiel, hetgeen ook blijkt uit de ratings.

Vanaf 2022 is Oasen gaan werken volgens het, in december 2021 vastgestelde, integraal risicomanagement beleid. Het integraal risicomanagement beleid is gebaseerd op het RAVC (Risk Appetite Value Chain) vier kwadratenmodel. Hiermee beschikt Oasen over een raamwerk dat past bij de organisatie. Eén keer per jaar wordt aan de auditcommissie en RvC gerapporteerd over de opzet en werking van het risicomanagementsysteem waarbij eveneens wordt aangegeven of er verbeteringen zijn doorgevoerd. Het College geeft Cyclus NV opdracht om het afval op te halen. Het College spreekt af dat Cyclus NV in Waddinxveen afval ophaalt. Voor 2026 spreken we, conform de Dienstverleningsovereenkomst (DVO), met Cyclus nieuwe prijzen af voor het werk dat Cyclus doet. De kosten worden gedekt door de afvalstoffenheffing. De GEM CV heeft zelf een uitgebreide risicoparagraaf. Daarnaast zijn in de gemeentelijke grondexploitatie gekwantificeerde risico’s opgenomen.

73 Verbonden partijen

BV einde: € 122.999

Stichtingen en Verenigingen

Rechtsvorm

Stichting Greenport regio Boskoop

Stichting

Financieel belang (omvang deelnemers bijdrage) N.v.t.

Bestuurlijk belang (vertegenwoordigi ng en stemverhouding in AB) 1 collegelid 1 stem per lid

01-01-2024: € 24.079 31-12-2024: € 24.976 (Bron: JR 2024)

BV einde: €0

01-01-2024: € 206.389 31-12-2024: € 265.230 (Bron: JR 2024)

Verwachte omvang financiële resultaat

Risico’s (i.r.t. weerstandsvermogen)

€ 897,00

Er zijn geen risico’s. De stichting is als het ware een overlegorgaan.

74 Verbonden partijen

Paragraaf 7 Grondbeleid 7.1 Inleiding In deze paragraaf geven we een financieel totaalbeeld van de portefeuille van de Grondbedrijfsfunctie (GBf). Dit doen we op basis van de per 31 december 2024 geactualiseerde grondexploitaties en recente beoordelingen van de lopende facilitaire projecten. De effecten van deze actualisaties hebben een directe invloed op de Algemene middelen, de voorzieningen en de weerstandscapaciteit. In deze paragraaf grondbeleid wordt een verdere toelichting gegeven op de mutaties.

7.2 Visie en uitvoering grondbeleid in relatie tot doelstellingen uit programma’s Het grondbeleid van de gemeente is geen doel op zich, maar een middel om ruimtelijke doelstellingen te bereiken. In de Structuurvisie Waddinxveen 2030, beleidsnota’s en bestemmingsplannen is vastgelegd hoe we ruimtelijk ontwikkelen. Vanuit risicobeheersing doen we dit zoveel mogelijk vanuit facilitair grondbeleid, we geven de ruimte om andere partijen te laten ontwikkelen binnen de gestelde kaders. Echter de gemeente heeft de mogelijkheid om actief grondbeleid te voeren als dat vanuit een strategisch belang gewenst is. Daarnaast voert de gemeente grondbeleid uit via een deelname in Verbonden partijen. Facilitaire projecten. Zoals hiervoor is aangegeven streven wij in principe de vastgestelde doelstellingen na, door middel van facilitair grondbeleid. We geven bij facilitaire projecten de ruimte aan andere partijen om te ontwikkelen binnen de gestelde kaders. De aankoop en uitgifte van gronden wordt bij facilitair grondbeleid uitgevoerd voor rekening en risico door andere partijen. De invloed van de gemeente Waddinxveen loopt dan niet via het grondeigendom, maar via bestemmingsplannen, overeenkomsten en/of een exploitatieplan. In de volgende tabel, tabel 1, zijn facilitaire projecten aangegeven die bij opmaak van deze paragraaf en jaarrekening 2024 in ontwikkeling zijn in de gemeente Waddinxveen.

Deze facilitaire projecten lopen veelal door in 2025 en verder. Tabel 1 Facilitaire projecten in ontwikkeling R.6810.4.810 R.2805.4.810 R.3809.4.810 Locatie Zuidelijke Noordkade Postkantoor Rondweg achter facilitair (Kerkweg OostAkkeroord 161) R.6812.4.811 R.2811.4.810 R.3810.4.810 Glasparel+ 2eTweede Abr. Kroesweg 2 fase Bloksweg 54b WAGRO R.6820.4.810 R.3804.4.810 R.3811.4.810 Noordeinde 65 Zesde Tweede Tochtweg 2a Bloksweg 44 R.6824.4.810 R.3805.4.810 R.3813.4.810 GEM C.V.Buisnesspark Plasweg 134-136 Triangel res. Vredenburgh fase 2 R.9803.4.810 R.3807.4.810 Noordeinde Plasweg 74,122a en 134 Hoevezone R.2801.4.810 R.3808.4.810 Bredeweg Hoek Bredeweg achter 15,16,17 Piet Stuurmansweg

R.3814.4.810 Plasweg 20 en 20a/Park Polderstaete R.3815.4.810 Onderweg 34

R.3816.4.810 Henegouwerweg 119 a/b,120

R.4807.4.810 Moskee Heutlaan 94a

R.3818.4.810 Zuidelijke Dwarsweg 13c

R.4808.4.810 Tiny houses hoek van rijnlaan

R.4801.4.810 Dorpstraat 72

R.4809.4.810 Bouwplan Akkeroord R.4810.4.810 6e tochtweg 4b

R.4803.4.810 Noordkade

R.4804.4.810 Heggewinde 22a R.4806.4.810 Wilhelminakade 78

R.4811.4.810 Energieopslag achter 2e Bloksweg R.4812.4.810 Kromme esse 4b

Facilitair project R.3809 Noordkade & R.3805 Businesspark Vredenburgh fase 2 Het project de Noordkade betreft een combinatie van een actief en een facilitair project binnen de gemeente Waddinxveen. Het huidige verouderde bedrijventerrein beoogd de gemeente te (laten) transformeren naar woningbouw. Hiervoor is het noodzakelijk dat de huidige bedrijvigheid wordt verplaatst zodat de gronden vrijkomen voor deze herontwikkeling. Om dit te faciliteren heeft de gemeente een overeenkomst gesloten met de ontwikkelaar

75 Grondbeleid

van businesspark Vredenburgh fase 2. Deze overeenkomst houdt in dat de gemeente gronden koopt van deze ontwikkelaar welke door de grondeigenaren van de Noordkade kunnen worden verworven van de gemeente om zo de bedrijfsactiviteiten te verplaatsen van de Noordkade naar businesspark Vredenburgh. Actieve gemeentelijke projecten. Naast de bovengenoemde facilitaire projecten zijn ook projecten in ontwikkeling genomen die onder 100% regierol van de gemeente Waddinxveen worden ontwikkeld, Hierbij hebben wij een actieve rol waarbij we voor eigen rekening en risico ruimtelijke plannen ontwikkelen. Actief grondbeleid wordt alleen gevoerd indien dit van strategisch belang is voor de gemeente, in een dergelijk geval verwerven en ontwikkelen wij zelf de benodigde gronden. Per 1 januari 2025 bestaan de volgende gemeentelijke actieve grondexploitaties: het Centrum, het Sleutelkwartier, Coenecoop III, ’t Suyt fase II, De Dreef, Peter Zuidlaan, Park Triangel en Noordkade Verbonden partijen. Naast facilitaire projecten en gemeentelijke grondexploitaties maken we binnen het GBf deel uit van een tweetal verbonden partijen. Verbonden partijen zijn organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en/of een financieel belang heeft. De twee verbonden partijen zijn: 1. GEM CV Park Triangel en 2. Grondbank RZG Zuidplas Nota kostenverhaal.

De Nota kostenverhaal is in samenhang met de invoering van de nieuwe Omgevingswet herzien. De oplevering en vaststelling van de herziende nota kostenverhaal heeft in de eerste helft van 2025 plaatsgevonden.

7.3 Prognose resultaten Grondbedrijfsfunctie Portefeuillerisico Voor de beheersing van de portefeuille van de Grondbedrijfsfunctie (GBf) is het noodzakelijk een inschatting te maken van risico’s die zich enerzijds in de verschillende portefeuilleonderdelen kunnen voordoen en anderzijds in de portefeuille als totaal. De risico’s worden op het niveau van de gehele portefeuille alsmede op het niveau per onderdeel in beeld gebracht. De belangrijkste risico’s vloeien voort uit de woningbouwprogrammering versus de woningbehoefte-raming op langere termijn. De gemeente heeft een forse woningbouwprogrammering ten opzichte van de woningbehoefteraming die door de provincie Zuid-Holland is opgesteld. In de Regionale Agenda Wonen en de bijbehorende woningbouwprogrammering worden hier regionaal afspraken over gemaakt. De huidige projecten zijn allemaal afgestemd met de regio. Prognoses per portefeuilleonderdeel Bij het opstellen van de begroting en de jaarstukken worden de grondexploitatiebegrotingen geactualiseerd en de projecten facilitair grondbeleid tegen het licht gehouden, ook worden de resultaten en risico’s bij de verbonden partijen beoordeeld. Hier wordt beoordeeld of de resultaten in financieel opzicht en qua voortgang moeten worden bijgesteld. In deze paragraaf wordt de stand van zaken en de mutaties, voorzieningen en risico’s per onderdeel beschreven.

Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit geeft aan in welke mate we in staat zijn om nadelige gevolgen van niet-afgedekte risico’s op te vangen. Ook is van belang te weten welke grootte de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijfsfunctie (ABG) moet hebben om de risico’s in de portefeuille te dekken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is het totaal van de financiële vertaling van alle project-specifieke en generieke (conjuncturele) risico’s die in beeld zijn gebracht. De beschikbare weerstandscapaciteit, de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijfsfunctie, geeft aan in hoeverre de benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) hieruit gedekt kan worden. In de volgende tabel is de weerstandscapaciteit van specifiek de GBf weergegeven. De stand van de ABG minus de risico’s geeft het weerstandsvermogen weer.

76 Grondbeleid

Tabel 2 Stand weerstandscapaciteit Begroting 2025-2028

Jaarrekening 2024

Begroting 20262029

Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijfsfunctie

608

Risico’s Actief Grondbeleid

2.911

2.998

3.816

Weerstandscapaciteit

-2.303

1.743

-507

3.309

4.741

Bedragen x € 1.000 Weerstandsvermogen Ná vaststelling van de begroting 2026 - 2029 door de gemeenteraad bedraagt de geprognosticeerde beschikbare weerstandscapaciteit (het saldo van de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijfsfunctie (ABG) ná aftrek van eventuele generieke en project specifieke risico’s) per 1 januari 2029 circa € 0,5 miljoen negatief. De ontwikkeling van het totale weerstandsvermogen, waar het ABG-onderdeel van uit maakt, blijft de komende jaren voldoende om de ingeschatte risico’s te kunnen afdekken. Zie hiervoor paragraaf 2 van deze begroting.

Actief Grondbeleid Parameters Jaarlijks worden de grondexploitaties bij jaarrekening en begroting geactualiseerd. Dit betekent dat de grondexploitaties marktconform worden gemaakt zodat we in staat zijn de te verwachten investeringen te kunnen plegen. Ook wordt opnieuw gekeken naar de te verwachten opbrengsten als tegenhanger van de te verwachten investeringen. Om de investeringen en opbrengsten in de toekomstige jaren vanaf 1-1-2025 op peil te houden worden deze bedragen geïndexeerd (Tabel 3 Parameters per 1-1-2025 Investeringen). De toe te passen indexatie betreft een percentage welke “parameters” worden genoemd. De toe te passen parameters zijn indexcijfers voor kosten- en opbrengststijging, rentekosten en -opbrengsten en de verplicht te hanteren discontovoet (voorschrift Commissie Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)). Ten aanzien van de te verwachten investeringen is met name gekeken naar de nog te investeren budgetten van eventueel te verwerven gronden, plan- en overige kosten vanaf 1-1-2025. Ook is beoordeeld of de beschikbare budgetten voor de te verwachten civieltechnische kosten voldoende aanwezig zijn om de te verwachten werken te kunnen uitvoeren.

Met betrekking tot de opbrengsten zijn in de rekentechnische uitgangspunten 2025 de te hanteren grondprijzen opgenomen die zijn verwerkt in de actualisatie van de gemeentelijke grondexploitaties per 1-1-2025. Dit percentage wordt de komende jaren in de actualisatie structureel op 2% voorzien (Zie tabel 4 Parameters per 1-1-2025 Grondopbrengsten). Bij actualisatie van de gemeentelijke grondexploitaties wordt rekening gehouden met de volgende parameters: Tabel 3 Parameters per 1-1-2025 Investeringen Totaal beeld parameters

2025

2026

2027 en verder

2,50% 1,50% 4,00% 2,00%

2,50% 1,50% 3,00% 2,00%

2,00% 1,50% 2,00% 2,00%

Tabel 4 Parameters per 1-1-2025 Grondopbrengsten Opbrengstensoort

2025

2026

2027 en verder

1.1 1.2 2

4% 0% 2%

3% 0% 2%

2% 0% 2%

1 2 3 4

Verwerving, civiele kosten en plankosten Rente over de te verwachten kosten en opbrengsten (o.b.v. BBV richtlijnen) Opbrengsten woningbouw en bedrijventerreinen Discontovoet ten behoeve van netto contant maken van de eindwaarde per 1-1-2025 conform BBV- regelgeving

Woningbouw vrije sector Woningbouw sociaal Bedrijven

77 Grondbeleid

De te hanteren parameters zijn begin 2025 vastgelegd in het document “Rekentechnische uitgangspunten ten behoeve van actualisatie Grondexploitaties gemeente Waddinxveen per 1-1-2025” en verwerkt in alle gemeentelijk te actualiseren grondexploitatiebegrotingen per 1-1-2025. Voor een nadere analyse, onderbouwing en detaillering van bovengenoemde parameters en te hanteren grondprijzen per 1-1-2025 verwijzen wij naar de “NT01.v01 20250331 1815 Advies parameters Waddinxveen 2025”.

Mutaties Algemeen Het doorberekende rentepercentage voor actief grondbeleid is 1,50% zoals ook in tabel 3 hiervoor is opgenomen. Dit percentage is gerelateerd aan het percentage van de vreemd vermogen portefeuille. De gehanteerde jaarlijkse kostenindexatie is aangepast naar 2,5% voor 2025 en 2026. Vanaf 2027 en verder wordt stabiele kostenindexatie gehanteerd van 2% per jaar. Vanwege de instabiele marktomstandigheden worden deze indexen scherper in de gaten gehouden. In Q2 van 2024 is de woningbouwimpuls (WBI) subsidie ter hoogte € 1,75 mln. van toegekend aan het overkoepelend project “Centrumgebied Waddinxveen”. Het overkoepelende project bestaat uit nog te realiseren ontwikkelingen binnen de GREXEN Centrum, Sleutelkwartier en Op Dreef. De subsidie is verdeeld over deze drie GREXEN op basis van woningaantal. Hiermee gaan de verliesvoorzieningen voor de projecten Centrum en Sleutelkwartier naar beneden en is tevens het resultaat van de grondexploitatie Op Dreef verbeterd. Bij de subsidie hoort ook een prestatie die geleverd moet worden. Dit betekent dat de woningen die zijn ingediend ook gerealiseerd moeten worden binnen 10 jaar (vanaf 1-1-2024). Mocht dit niet het geval zijn dan zal de subsidie naar rato moeten worden terugbetaald. Centrum In het centrum worden er de komende jaren nog twee deellocaties uitgegeven: het appartementencomplex fase 1b en fase 2.

De contractvorming rondom fase 1b – Waddix is rond en de gronden worden naar verwachting in 2025 uitgegeven. Voor fase 2. De komende periode wordt er verder gesproken met de ontwikkelaar. Voor nu is het beoogde uitgifte jaar 2027. Het totaal financieel resultaat van de grondexploitatiebegroting Centrum betreft circa € 5.183.000 (eindwaarde per 31-12-2027) negatief/ nadelig. Bij de administratieve afsluiting (2027) van de grondexploitatie dient de bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen, groot circa € 742.000, alsnog via een resultaatbestemming plaats te vinden. Gezien het feit dat er sprake is van een negatief resultaat, komt deze bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen ten laste van de algemene reserve. Coenecoop III De ontwikkeling nadert de afronding. Momenteel zijn er nog 2 kavels niet overgedragen. Deze zullen in 2025 naar verwachting worden geleverd. Vervolgens zullen de laatste inrichtingskosten worden gemaakt en kan de Ontwikkeling worden afgerond. Het totaal financiële resultaat van de grondexploitatie Coenecoop III bedraagt € 513.000 (eindwaarde per 31-12-2025) positief. Bij beëindiging en financieel administratief afsluiten van de grondexploitatie vindt de bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen, groot circa € 283.000 ten laste van dit financieel resultaat, alsnog via een resultaatbestemming plaats.

’t Suyt Fase II Daarnaast wordt op dit moment het projectmatige deel van het programma getendeerd. De uitgifte van het projectmatige programma wordt verwacht in 2025 en 2026. De opbrengsten zijn geactualiseerd naar prijspeil 1-12025. De looptijd van de exploitatie loopt tot eind 2028. Het financieel resultaat van de grondexploitatie van project ’t Suyt fase 2 bedraagt circa € 5.379.000,- positief (eindwaarde per 31 december 2028). Bij beëindiging en financieel administratief afsluiten van de grondexploitatie vindt de bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen, groot circa € 896.000 ten laste van dit financieel resultaat, alsnog via een resultaatbestemming plaats De Dreef In juni 2021 is de grondexploitatie voor De Dreef vastgesteld. In augustus 2023 is besloten om de gronden later uit te geven en de huidige gebouwen van het Coenecoop College en de sporthal door te exploiteren. Dit heeft als gevolg dat de einddatum van de grex is bijgesteld naar 31-12-2030. Het financieel effect van deze uitloop is beperkt. In 2025 wordt het project weer verder opgepakt en zal er verdere uitwerking plaatsvinden. Het financieel resultaat van de grondexploitatie van project De Dreef bedraagt circa € 1.137.000,- positief

78 Grondbeleid

(eindwaarde per 31 december 2030). Bij beëindiging en financieel administratief afsluiten van de grondexploitatie vindt de bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen, groot circa € 452.000 ten laste van dit financieel resultaat alsnog via een resultaatbestemming plaats. Gemeentelijk deel Park Triangel Bij een voorspoedige voortgang zou de afronding van de gehele bouwlocatie kunnen plaatsvinden in het jaar 2028. Het resultaat van Park Triangel is op eindwaarde nu bepaald op een bedrag van € 15.445.000. Hierbij is uitgegaan van een financiële en administratieve afronding ultimo 2028. Sleutelkwartier Binnen de exploitatie wordt voorzien in de bouw van circa 186 woningen. De grondexploitatie omvat vijf deelprojecten, met per locatie een overzicht van de actuele stand. • Locatie 3 Oude gemeentehuis: Het bestemmingsplan is onherroepelijk en de gronden zijn overgedragen. In 2024 is gestart met de bouw van de woningen dit zal naar verwachting medio 2025 worden afgerond. •

Locatie 4 Kerkweg oost 222: In 2022 is gestart met de bouw van de woningen. De bouw van de woningen is afgerond.

•

Locatie 6 Beukenhof: In 2023 Is gestart met tender van de locatie en deze is in de eerste helft van 2024 afgerond. Naar verwachting worden de gronden medio 2025 uitgegeven en kan er gestart worden met de bouw van de woningen.

•

Locatie 7/8/9 Passage: Het bestemmingsplan is vastgesteld. De gronden worden naar verwachting in 2026 en 2027 uitgegeven.

Zoals aangegeven is de WBI-subsidie opgenomen in de GREX. Het aandeel voor Sleutelkwartier betreft ca. € 671.000. Het financieel resultaat van de grondexploitatie van project Sleutelkwartier bedraagt circa € 7.431.000 negatief (op eindwaarde per 31 december 2028). Bij administratieve afsluiting (2028) van de grondexploitatie dient de bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen, groot circa € 107.000, alsnog via een resultaatbestemming plaats te vinden. Gezien het feit dat er sprake is van een negatief resultaat, komt deze bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen ten laste van de ABG Peter Zuidlaan In 2022 is de grondexploitatie voor Peter Zuidlaan vastgesteld. In 2024 zijn de gronden voor beide kavels verkocht. Het financieel resultaat van de grondexploitatie van project Peter Zuidlaan bedraagt circa € 229.000 positief (eindwaarde per 31 december 2026). Bij beëindiging en financieel administratief afsluiten van de grondexploitatie vindt de bijdrage aan de Reserve bovenwijkse voorzieningen, groot circa € 29.000 ten laste van dit financieel resultaat, alsnog via een resultaatbestemming plaats. Noordkade - actief In april 2024 is bekend geworden dat de WBI subsidieaanvraag is gehonoreerd door het ministerie. Dit betreft alleen de eerste fase van de herontwikkeling van Noordkade. Dit betekent dat een subsidiebedrag van ca. 5 mln.

is verkregen om de ontwikkeling van Noordkade fase 1 mogelijk te maken. Deze grondexploitatie beslaat het actieve deel van Noordkade fase 1. Hierin zijn ruim 200 woningen voorzien. Het financieel resultaat van de grondexploitatie van project Noordkade actief bedraagt circa € 190.000 negatief (eindwaarde per 31 december 2034).

79 Grondbeleid