Programmabegroting 2026-2029

19 Groeiende gemeente

Verlengde Bentwoudlaan, Verlengde Beethovenlaan. De aanleg van deze wegen kan pas plaatsvinden nadat onder andere het inpassingsplan N207-Zuid is vastgesteld en onherroepelijk is geworden. We voeren het Omgevingsprogramma Mobiliteit en Verkeer uit We doen onderzoek naar de gevolgen van afsluiting van doorgaand verkeer op de Kerkweg-West. Hierbij betrekken we de motie van de raad over de veiligheid van de spoorwegovergang bij de Kerkweg-West. We doen onderzoek naar de komgrenzen en doen een voorstel over aanpassing en verbetering. We stellen een verbeterplan op voor de verkeersveiligheid rondom scholen. We voeren verschillende campagnes, waaronder ‘scholen zijn weer begonnen’, fietsverlichting, stimulering gebruik openbaar vervoer en fietsveiligheid op rotondes. We gaan door met een oplossing voor het verkeersknelpunt aan de Brugweg Op basis van een verkeersonderzoek en een plan van aanpak gaan we verder aan de slag om de verkeersproblemen in het poldergebied te verminderen. Op korte termijn kijken we naar mogelijkheden om de Brugweg op bepaalde tijden af te sluiten voor breed en zwaar verkeer. Ook starten we met de voorbereidingen om de Brugweg, Bloemendaalseweg en het fietspad langs de Zwarteweg opnieuw in te richten. Voor de lange termijn werken we de voorkeursvariant voor een nieuwe ontsluitingsweg in het poldergebied verder uit.

We realiseren bushaltes bij Station Triangel en geven bushaltes Coenecoop een upgrade Op basis van de Openbaar vervoer-concessie Zuid-Holland Noord en het Vervoersplan 2025 van Qbuzz worden twee bushaltes op Bedrijventerrein Coenecoop weer in gebruik genomen en aangepast aan de eisen voor toegankelijkheid. Veilige fiets- en wandelverbindingen tussen de wijken Zuidplas en Triangel We geven uitvoering aan de uitkomsten van het verkeersonderzoek naar verbeteringen voor de fiets- en wandelverbindingen op de Zuidelijke Rondweg en de Rotonde met de Beijerincklaan. We zorgen ervoor dat veilige oversteekvoorzieningen op de Zuidelijke Rondweg zijn gerealiseerd voor de opening van de school in Park Vredenburgh voor schooljaar 2026-2027. Versterken fietsnetwerk bedrijventerrein Coenecoop Om de fietser te stimuleren en faciliteren willen we in Waddinxveen een volwaardig fietsnetwerk. Daarom doen we onderzoek naar maatregelen op bedrijventerrein Coenecoop om de noord-zuid fietsroute van het fietsnetwerk te versterken. Economie We actualiseren de omgevingsvisie op het gebied van de Lokale Bedrijventerreinen In aanvulling op de regionale bedrijventerreinenstrategie actualiseren we de omgevingsvisie op het gebied van de Lokale Bedrijventerreinen.

De actualisatie gaat in op de plaatsing en kwaliteit van bedrijventerreinen en zal meegenomen worden in de algehele actualisatie van de Omgevingsvisie in 2027. Ook werken we vooruitlopend op de actualisatie van de omgevingsvisie aan een omgevingsprogramma Lokale Bedrijventerreinen. Waarin we uitwerken hoe we onze bedrijventerreinen toekomstbestendig, duurzaam en economisch sterk houden. We voeren samen met het bedrijfsleven en het onderwijs het Economisch Koersdocument uit Door het Economisch Koersdocument samen met de ondernemers uit te voeren versterken we het economisch klimaat in de gemeente. En we zorgen ervoor dat Waddinxveen een ondernemersvriendelijke gemeente is en blijft. De looptijd van het Economisch Koersdocument is tot eind 2026. Ruimtelijke ordening We actualiseren de omgevingsvisie voor een aantal gebieden De actualisatie van de Omgevingsvisie (versie 2.0) wordt in 2027 verwacht. Voor het gebied Sleutelkwartier Noord worden twee scenario’s uitgewerkt. Het resultaat is een visie op dit gebied wat in de aanpassing van de omgevingsvisie wordt meegenomen. Na afronding van het Perspectief Waddinxveen 2050 zijn er in 2025 visies voor deelgebieden opgestart, daar wordt in 2026 verder aan gewerkt. We nemen het thema langer zelfstandig wonen mee in gebiedsvisies en ruimtelijke projecten Het aantal mensen dat zelfstandig woont en een zorgvraag heeft, groeit snel.

Om langer zelfstandig te kunnen wonen zijn levensloopbestendige woningen en voorzieningen in de buurt belangrijk. We letten hierop in de woonzorgvisie, gebiedsvisies en bij ruimtelijke projecten. We maken bij alle ruimtelijke ontwikkelingen afspraken met de initiatiefnemer In grondexploitaties en in overeenkomsten met initiatiefnemers worden diverse afspraken gemaakt. Initiatiefnemers krijgen het vastgestelde participatiebeleid, zoals de handleiding participatie bij aanvraag omgevingsvergunning, toegestuurd. Hiermee voeren we de toezegging aan de raad van 28 juni 2024 uit om meer structuur aan te brengen in het participatieproces.

20 Groeiende gemeente

We actualiseren de omgevingsvisie voor thema kerken en gebedshuizen Het thema kerken en gebedshuizen wordt geactualiseerd in 2025. Deze actualisatie voorziet in een duurzame toekomst voor kerken en gebedshuizen in Waddinxveen. Dit thema zal worden meegenomen bij de actualisatie van de Omgevingsvisie (versie 2.0) in 2027. Klimaatactie en biodiversiteit (Duurzaamheid) We blijven inwoners helpen bij energie besparen We voeren de Transitievisie warmte uit en het meerjarenprogramma gemeentebrede aanpak energiebesparing door inwoners. In 2026 is het doel dat er 130 woningen meedoen aan de nieuwe isolatieaanpak onder het soorten management plan. Zo kunnen we isoleren zonder vleermuizen en vogels te schaden. We zetten stevig in op het vraagstuk van Energiearmoede door de nieuwe witgoedregeling uit te voeren in samenwerking met de vrijwillige energiecoaches en lokale partners. We benutten de verstrekte en nog te verstrekken Rijksmiddelen. We informeren inwoners via de website van de gemeente en andere communicatiekanalen. En ook steeds meer via ons netwerk van professionele (zorg)partners die dagelijks in contact staan met deze inwoners. Voor de VvE’s in Waddinxveen volgt er ook een op maat gemaakte isolatieaanpak. Deze bestaat uit een subsidieregeling, adviespakket en procedure zodat ook de VvE’s zo goed mogelijk geholpen worden.

We gaan door om de eerste buurt aardgasvrij te maken We gaan verder met het aardgasvrij maken van de startbuurt GVPH. Het onderwerp leeft in deze buurten en we houden de transitie actief door het continueren van het ingezette intensieve communicatie- en participatietraject. De eerder uitgevoerde draagvlakmeeting en de uitgesproken voorkeur van de partners is richtinggevend om gericht verder uitzoekwerk te verrichten naar de warmtealternatieven. We ondersteunen inwoners en ondernemers in de startbuurt GVPH in het aardgasvrij klaar worden of om in ieder geval te verduurzamen en energie te besparen. Dit aanbod is doelgroep gericht en bestaat uit inzicht, advies, isolatie subsidie en uitvoering. We verkennen en borgen de mogelijke levering van duurzame warmte aan de gebouwde omgeving Met Woonpartners en netbeheerder NetVerder werken we de haalbaarheidsstudie van een lokaal warmtenet uit tot een voorlopige business case. We brengen ook de kosten voor individuele oplossingen verder in kaart. Zo komen we stap voor stap dichter bij een definitieve keuze voor een warmtealternatief in de startbuurt. De definitieve keuze leggen we vast in een buurtuitvoeringsplan. We gaan door met de energietransitie glastuinbouw Zuidplaspolder De Glastuinbouw in de Zuidplaspolder wil hun energievoorziening verduurzamen.

We werken in de Warmte Samenwerking Oostland mee aan een regionaal warmtenet voor de glastuinbouwbedrijven. Een regionaal warmtenet voor de glastuinbouwbedrijven geeft kansen voor de gebouwde omgeving. We borgen de belangen voor onze inwoners en ondernemers door af te stemmen hoe we het beoogde regionale warmtenet geschikt kunnen maken voor eventuele levering aan de gebouwde omgeving. We ronden de actualisatie van de Transitievisie Warmte af We ronden de actualisatie van de Transitievisie Warmte af. Onder de Omgevingswet is dit een warmteprogramma. Tijdens het opstellen van het warmteprogramma worden de inwoners, ondernemers en stakeholder in de buurten actief meegenomen geven we daarmee ook iedereen duidelijkheid en perspectief. We blijven werken aan de opwek van schone energie We werken door aan de opwek van schone energie en de uitwerking van de participatiemogelijkheden voor lokaal eigendom hierbij. We gaan verder met de vergunningsverlening aan partijen die zich hebben ingeschreven op de beschikbare zoeklocaties via het programma Zon op Veld. We starten met de uitvoering van de keuze die de gemeenteraad heeft gemaakt over voor het aanvullende opwekprogramma.

We monitoren netcongestie en zoeken naar maatregelen om impact te minimaliseren De ontwikkeling van netcongestie blijven we nauwgezet monitoren in overleg met de netbeheerder Stedin, TenneT de regio Midden-Holland en de energieraad van de provincie Zuid-Holland. Aan de hand van de ontwikkelingen nemen we gepaste maatregelen. De resultaten van het netcongestie onderzoek van TenneT zijn hierin leidend. We werken mogelijke congestieverzachters verder uit waardoor geplande gemeentelijke projecten, zoals maatschappelijke voorzieningen zo min mogelijk vertraging oplopen. We gaan voor meer (divers) groen in plaats van stenen bij onze inwoners thuis We streven we ernaar dat in 2030 ruim 400 extra huishoudens (ten opzichte van 2025) hun privéterrein hebben vergroend. Hierdoor neemt hittestress af, kan meer regenwater infiltreren en gebufferd worden in de grond en neemt de biodiversiteit toe. Dit doen we door samen te werken met maatschappelijke partijen en het vergroten van het vrijwilligersnetwerk. We faciliteren deze groep om steeds zelfstandiger te gaan functioneren. We effectueren de geleerde lessen over wat wel en niet werkt. We zorgen voor verschillende initiatieven om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. Zo bouwen we aan de beweging.

21 Groeiende gemeente

We voeren een lokale risico-dialoog over klimaatadaptatie In 2026 gaan we in gesprek over de gevolgen van het veranderende klimaat. Samen met inwoners, de raad en maatschappelijke organisaties praten we over problemen zoals hitte, wateroverlast en droogte. Ook bepalen we samen wat het belangrijkst is om aan te pakken. We gaan door met het Soortenmanagementplan (SMP) Om het isoleren van woningen mogelijk te maken en tegelijkertijd gebouwbewonende diersoorten te beschermen is er een Soortenmanagementplan opgesteld dat wordt uitgevoerd. Het doel van het Soortenmanagementplan is dat de biodiversiteit verbetert. We gaan verder om de circulaire economie in beweging te krijgen bij ondernemers en inwoners Op het Grondstoffenplein worden oude meubelen apart ingezameld. In de demontagehal worden deze meubelstukken uit elkaar gehaald en verwerkt tot grondstoffen voor hergebruik. 2025 en 2026 is de proefperiode van de demontagehal. Er wordt in kaart gebracht welke materialen er vrijkomen (productcatalogus). Er worden potentiële eindafnemers benaderd. Doel is om uiteindelijk (binnen 4 tot 5 jaar) 70-80% van het grof huishoudelijk afval voor hergebruik geschikt te maken. Schone Buurt Coaches bezoeken jaarlijks ongeveer 6000 huisadressen. Doelstelling is het bereiken van een beter (afval)scheidingsgedrag van inwoners.

Door hun afvalstromen te verminderen en zoveel mogelijk grondstoffen opnieuw te kunnen gebruiken. De activiteiten leveren een bijdrage aan het bereiken van de VANG doelstellingen (50 kilogram restafval in 2030 en 0 kilogram in 2050). We continueren opgestarte initiatieven om bij ondernemers de circulaire economie te bevorderen. Centraal staat het Kennisplatform circulair ondernemen wat we willen laten groeien met zo’n 15 nieuwe deelnemers. We zetten daarbij in op het vormen van samenwerkingsverbanden tussen ondernemers, inwoners en hogescholen en universiteiten. We informeren, én enthousiasmeren, de ondernemers via de website van de gemeente en andere passende communicatiekanalen. We starten een kleinschalig lobby traject om belangen van onze ondernemers aan te kaarten. Daarbij sluiten we aan bij een al bestaande lobby. We monitoren integraal de voortgang van de duurzaamheidstransities We monitoren de voortgang van de vier transities en informeren de gemeenteraad. Waar we negatieve ontwikkelingen zien stellen we beleidsmaatregelen voor.

Beleidsindicatoren Economie Indicator Functiemenging

Vestigingen (van bedrijven)

Jaar Eenheid Verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 2023 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Aantal per 1.000 inwoners 15 tot 2023 en met 64 jaar

Waddinxveen

MiddenHolland

53,3

51,1

172,6

185,1

Waddinxveen

MiddenHolland

359

NB

Waddinxveen

MiddenHolland

25,9

12,3

Waddinxveen

MiddenHolland

29

20,8

Wonen Indicator

Jaar Eenheid

Woningvoorraad

Gewenste 2024 woningvoorraadtoename volgend de trendraming 2020

Grondbeleid Indicator

Jaar Eenheid

Nieuw gebouwde woningen

2024

Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

Duurzaamheid Indicator

Jaar Eenheid

Hernieuwbare elektriciteit

% Elektriciteit afkomstig van 2022 natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld

22 Groeiende gemeente

Ruimtelijke ordening Indicator

Jaar Eenheid

Demografische druk

% personen van 0 tot 20 jaar en 2025 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar

Waddinxveen

MiddenHolland

75,6

NB

Verbonden Partijen Omgevingsdienst Midden-Holland De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving Dit doet de ODMH door milieutaken en bouw- en woningtoezichttaken uit te voeren die zijn vastgelegd in het jaarprogramma. Hieronder vallen in ieder geval vergunningen die aangevraagd worden op grond van de Omgevingswet. Het toezicht en de handhaving op die vergunningen wordt ook uitgevoerd door de ODMH. Daarnaast voert de ODMH taken uit als milieuadviseur in ruimtelijke procedures en binnen het duurzaamheidsveld. Bovendien ondersteunt de ODMH de gemeente bij de uitvoering van taken voor de wet Bibob. Grondbank RZG Zuidplas De gemeente Waddinxveen werkt samen in een gemeenschappelijke Grondbank in het gebied van de Zuidplaspolder De Grondbank is in 2004 opgericht met als doelstelling strategische grondverwerving in de Zuidplaspolder. De Gemeente Waddinxveen is voor 5% eigenaar van de Grondbank. We doen dit samen met de Gemeente Rotterdam (40%), Gouda (6%), Zuidplas (9%) en de provincie Zuid-Holland (40%). Het eigendom van de Grondbank zijn grote percelen grond in de gemeente Zuidplas, met uitzondering van 1 hectare in de gemeente Waddinxveen. De percelen zijn bedoeld voor de ontwikkeling van het dorp Cortelande (een groot nieuw dorp in de gemeente Zuidplas).

Op 1 juli 2021 is een overeenkomst gesloten met de Gemeente Zuidplas dat ze de Grondbank gaat overnemen. Er is hiervoor een bestuurlijke overeenkomst gesloten en een verkoopovereenkomst. Hierin zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van Cortelande en de prijs van de grond. De bestuurlijke en verkoopovereenkomst zijn beide in december 2024 verlengd. Ook is het bestemmingsplan in 2025 vastgesteld. Daarop zijn beroepen ingediend en daarom wordt er in 2025 gekeken naar de aanpassing van het plan. En daarna wordt in 2026 de verkoopovereenkomst aangepast. Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij CV Park Triangel Voor de ontwikkeling van de wijk Park Triangel is een Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij opgericht (GEM) Inmiddels is de ontwikkeling van de Triangel al fors gevorderd en is ongeveer voor 85% van de totale woningbouwopgave gerealiseerd. De afronding van het project staat gepland voor 2028, maar is afhankelijk van de marktomstandigheden. Stichting Greenport regio Boskoop Stichting Greenport regio Boskoop versterkt de boomteelt- en sierteeltsector De stichting zorgt ervoor dat deze sector en de regio als een aantrekkelijke markt- en vestigingsplaats en kennisbron wordt gezien. Ook heeft de stichting als doel dat de boomteelt- en sierteeltsector op een goede manier past in de regio.

Hier houden we rekening met de thema’s: • Wonen • Water • Natuur • Recreatie • Landschap De Gemeente Waddinxveen maakt onderdeel uit van het bestuur van de Stichting Greenport regio Boskoop. Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van: • Gemeente Alphen aan den Rijn • Gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Gemeente Waddinxveen • Hoogheemraadschap van Rijnland De provincie Zuid-Holland is als adviseur betrokken. Vijf mensen binnen de Stichting Belangenbehartiging Greenport Boskoop vertegenwoordigen het bedrijfsleven.

23 Groeiende gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 3

Rekening 2024

Begroting 2025 na wijziging

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

-32.636

-29.405

-39.868

-43.495

-28.901

-14.060

Baten

24.709

23.206

33.923

38.377

24.653

8.112

-7.927

-6.199

-5.945

-5.117

-4.249

-5.948

Stortingen

-7.232

-3.340

-4.828

-1.829

-2.118

-48

Onttrekkingen

8.497

3.710

3.813

1.004

334

148

-6.662

-5.829

-6.960

-5.942

-6.033

-5.848

Rekening 2024

Begroting 2025 na wijziging

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

-8.572

-10.786

-9.770

-8.502

-8.198

-8.005

Baten

2.091

2.917

2.699

2.970

2.718

2.718

-6.481

-7.869

-7.071

-5.531

-5.480

-5.287

Stortingen

-2.687

-1.425

-3.041

-12

-40

-48

Onttrekkingen

2.694

3.502

3.813

262

148

148

-6.474

-5.792

-6.299

-5.281

-5.372

-5.187

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Waarvan overige beleidsproducten : Programma 3 Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Waarvan grondexploitaties :

Bedragen x € 1.000

24 Groeiende gemeente

Toelichting mutaties 2026:

Bedragen x € 1.000 Hogere lasten als gevolg van indexatie € 53.000 N Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 3 € 53.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van loonontwikkeling en herverdeling ambtelijke inzet € 739.000 N Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 3 € 739.000 hoger als gevolg van loonontwikkeling en de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke inzet. Er heeft een herverdeling plaatsgevonden tussen programma 3 en 4. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van stijging bijdrage verbonden partijen € 53.000 N De bijdrage aan het ODMH neemt in 2026 met € 53.000 toe. Dit is het saldo van de jaarlijkse indexatie minus de opgelegde taakstelling. Hogere lasten vanuit de Kaderbrief € 288.000 N Voor onderzoeken en planuitwerking voor maatregelen uit het OPMV op het gebied van bereikbaarheid, verkeersveiligheid, fietsnetwerk en doorstroming is voor 2026 een bedrag van € 75.000 beschikbaar gesteld. In het kader van het oplossen knelpunten parkeerbeleid is een bedrag van € 25.000 beschikbaar gesteld.

Het Meerjarig OnderhoudsPlan (MJOP) vormt de basis en onderbouwing voor de jaarlijkse dotatie in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. Bij de herijking van het MJOP is gebleken dat de jaarlijkse dotatie aan de voorziening vanaf 2026 niet toereikend is, wat tot gevolg heeft dat de lasten met € 63.000 stijgen in programma 3. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn alle gemeenten bevoegd gezag geworden over de bodem. Verschillende provinciale bodemtaken zijn overgedragen aan de gemeenten. Vanaf 2025 heeft de provincie meer bodemtaken overgedragen aan gemeenten. In 2026 komen daar nog 38 uren (€ 5.000) structureel bij. In het kader van de besteding subsidie 3e tranche Regeling Stimulering Verkeersveiligheidsmaatregelen (50/50regeling) is een bedrag van € 120.000 opgenomen. Hogere lasten vanwege lagere onttrekking reserves € 224.000 N Om een actief grondbeleid te kunnen voeren is in de Programmabegroting 2023-2026 de formatie uitgebreid met 1,5 fte. Deze kosten worden structureel gedekt ten laste van de Algemene Bedrijfsreserve Grondbedrijfsfunctie. Aangezien het vanuit BBV optiek niet wenselijk is dat salariskosten structureel ten laste van een reserve worden gebracht, is dit in 2026 teruggedraaid. Lagere opbrengsten bouwleges Aan het gesloten systeem van de bouwleges kan € 39.000 minder toegerekend worden.

€ 39.000 N

Lagere lasten van overige mutaties Overige kleine mutaties leveren een voordeel op van € 3.000.

€ 3.000 V

25 Groeiende gemeente

Programma: Aantrekkelijke gemeente

4. Aantrekkelijke gemeente Een schone en veilige openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Het is belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Zwerfafval hoort in die ruimte niet thuis. Natuur- en recreatiegebieden hebben een belangrijke recreatieve en ecologische waarde. Die waarde neemt toe als deze gebieden meer dan nu met elkaar verbonden zijn in die ruimte. Daarnaast is het belangrijk dat de hoeveelheid restafval afneemt.

Wat willen we bereiken? We willen een gezonde openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Inwoners willen niet alleen passende woonruimte. Ze willen ook naar buiten. Daarom is het belangrijk dat de openbare ruimte gezond en toegankelijk is. Dat vraagt in de inrichting en het beheer om aandacht voor gebruik, bereikbaarheid en veiligheid van de openbare ruimte. We willen de juiste functie op de juiste plek De ambitie is om het autogebruik en autobezit te verminderen daar waar het kan. We streven naar een goede en eerlijke parkeersituatie. We willen het openbaar groen laten meegroeien met de groei van Waddinxveen Het is belangrijk om het openbaar groen te laten meegroeien met de groei van Waddinxveen, met het oog op de realisatie van doelen op het gebied van klimaatverandering. Tegelijk willen we in het openbaar groen meer biodiversiteit. We willen dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen De huidige laadinfrastructuur in de openbare ruimte sluit niet aan op de verwachte groei van elektrisch rijden. We willen dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen. Hierbij is het belangrijk in beeld te brengen welk effect de energieopgave heeft op onze leefomgeving.

We willen behoudt en waar mogelijk verbinding van natuur Het groen in en om onze gemeente heeft ecologische en recreatieve waarde. We willen de natuur die die er is behouden en waar mogelijk verbinden. Dit geldt ook voor nieuwe natuur- en recreatiegebieden. We willen de hoeveelheid restafval verder naar beneden brengen Ter bevordering van onze doelen op het gebied van een circulaire economie moet de hoeveelheid restafval verder naar beneden. We willen zwerfafval in de openbare ruimte tegengaan Zwerfafval hoort in de openbare ruimte niet thuis. Daarom streven we naar een vermindering van zwerfafval.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Openbare ruimte Uitvoering geven aan het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving Het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving is gebaseerd op uitgangspunten van verschillende onderdelen in de buitenruimte. In dit programma staat ontwerp en beheer van de buitenruimte centraal. Daarbij hoort natuur, recreatie, klimaatadaptatie, gezondheid, energietransitie, circulariteit en parkeren. We lossen belemmeringen voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte zoveel mogelijk op We inventariseren jaarlijks de toegankelijkheid van de openbare ruimte in samenspraak met de samenleving. Waar het mogelijk is nemen we belemmeringen weg. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij integrale projecten of regulier onderhoud in de openbare ruimte. We lossen tenminste 50% van de belemmeringen op. We delen en evalueren alle projecten in de openbare ruimte de participatiemomenten via het participatieplatform We maken bij projecten in de openbare ruimte gebruik van het participatieplatform Waddsup. Op die manier kunnen inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden wensen kenbaar maken. Waar het mogelijk is nemen we deze wensen mee in onze projecten. Ook evalueren we de participatiemomenten.

26 Aantrekkelijke gemeente

We voeren de Pilot ‘Samen Beslissen Speelruimteplan’ verder uit In 2023 heeft de raad kaders meegegeven bij het nieuwe speelruimteplan. Met deze pilot wordt het Speelruimteplan opgesteld en vastgesteld door de samenleving. In 2025 wordt het beleidsplan gedeeld met de raad. Vanaf 2026 wordt er uitvoering gegeven aan het beleid “samen beslissen ”en het uitvoeringsplan spelen. We gaan door met het project behoud identiteit Plasweg Op basis van het vastgestelde ontwerp zorgen we voor een veilig en toekomstbestendige inrichting van de Plasweg. Dat doen we met behoud van de cultuurhistorische waarde van deze weg. De uitvoering van de werkzaamheden start in 2026 en vindt gefaseerd plaats, rekening houdend met de bouwroutes van omliggende ontwikkelingen en bereikbaarheid van woningen en bedrijven. We koppelen 8% van ons rioolsysteem af in deze collegeperiode We treffen klimaatadaptieve maatregelen aan onze riool- en watervoorzieningen. Hierdoor verdwijnt minder regenwater in het riool. Deze maatregelen worden zo veel mogelijk meegenomen bij de integrale projecten. We zetten in op een overgang naar Ledverlichting voor onze openbare verlichting in 2030 Voor de openbare verlichting gaan we verder met de overgang naar Ledverlichting.

Parkeren We sluiten ons aan bij de Concessie Laadinfra SGZH3 Waddinxveen sluit zich wederom aan bij de Concessie Laadinfra van de Regionale Aanpak Laadinfrastructuur ZuidWest. Deze concessie regelt de aanbesteding voor het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte. De gemeente Rotterdam zal deze concessie managen. De concessie start halverwege 2026. Natuur en recreatie We ontwikkelen natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone We voeren de aangepaste ontwikkelstrategie uit die staat in de gebiedsvisie voor natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone. Afval We leggen aan onze inwoners uit wat het nut is van goed afval scheiden We informeren onze inwoners actief door de inzet van Schone Buurt Coaches als onderdeel van onze gedragsbeïnvloedingscampagne. Onze inwoners weten dan waarom zij afval scheiden en welke nieuwe producten ervan worden gemaakt. We scheiden het afval op het Grondstoffenplein beter Door bruikbare materialen uit het afval te halen, daalt de hoeveelheid (grof)huishoudelijk afval. Via onze gedragsbeïnvloedingscampagne vragen we meer aandacht voor het thuis voorscheiden van afval. Zo wordt het bezoek aan het Grondstoffenplein efficiënter. We zoeken samenwerking met de maakindustrie om materialen circulair in te zetten. In 2025 is de demontagehal van Cyclus operationeel van start gegaan.

Grof afval dat demontabel is wordt apart ingezameld op het grondstoffenplein en via de demontagehal op een duurzame manier verwerkt tot grondstoffen. We gaan samen met Cyclus verder met de motie ‘afval in bakken en niet in zakken’ De raad heeft in 2023 besloten dat PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) wordt ingezameld met containers. In 2026 plaatsen we inzamelcontainers voor de hoogbouw. We voeren ons plan van aanpak Zwerfafval en de gedragsbeïnvloedingscampagne uit In het plan van aanpak Zwerfafval staat hoe we zwerfafval willen voorkomen. In onze gedragsbeïnvloedingscampagne is er aandacht voor zwerfafval. Met de inzet van Schone Buurt Coaches worden inwoners actief opgezocht en geïnformeerd over waarom het belangrijk is de openbare ruimte schoon te houden. We verwijderen dumpingen en bijplaatsingen om te voorkomen dat er zwerfafval door ontstaat.

27 Aantrekkelijke gemeente

Beleidsindicatoren Afval Waddinxveen

MiddenHolland

Kilogram (kg) per inwoner

106

115

Percentage

68

67

Eenheid

Waddinxveen

MiddenHolland

2024 Kilogram (kg)

23

20

Indicator

Jaar

Eenheid

Fijn huishoudelijk restafval

2024

Scheidingspercentage van het ingezameld huishoudelijk afval

2024

Indicator Grof huishoudelijk restafval per inwoner

Verbonden Partijen Groenalliantie Midden Holland (hierna Groenalliantie) Groenalliantie zet zich in voor het onderhoud en de ontwikkeling van natuur- en recreatiegebieden Dit doet de Groenalliantie voor verschillende gemeenten. Voor gemeente Waddinxveen is de Groenalliantie verantwoordelijk voor het onderhoud en ontwikkeling van het Gouwebos en ’t Weegje. Groenalliantie beschermt de belangen van natuur en recreatie en draagt positief bij aan maatschappelijke opgaven als bewegen, gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en de energietransitie. Groenalliantie krijgt de komende jaren minder inkomsten en moet vanaf 2026 andere keuzes maken De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uit de Groenalliantie gestapt. En ook uit alle andere provinciale natuur- recreatieschappen. Er zijn gesprekken met de provincie over de manier waarop de provincie een structurele bijdrage blijft leveren aan het onderhoud van de gebieden van de Groenalliantie. Tegen eind 2025 is duidelijk hoe hoog de provinciale bijdrage2026 gaat zijn. Eind 2025 zullen door het Algemeen Bestuur bezuinigingsmaatregelen worden vastgesteld die in 2026 verder uitgewerkt gaan worden. Cyclus N.V. (hierna Cyclus) Cyclus haalt in Waddinxveen afval op en draagt zorgt voor de verwerking van afval en grondstoffen We maken jaarlijks afspraken met Cyclus over inzamelen en verwerken van afval.

Cyclus verzorgt het contact met inwoners en de communicatie rondom afvalinzameling. Ook adviseert Cyclus de gemeente over de manier van afvalinzameling. Samen met Cyclus werken we aan de doelen in het Uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijk Afval. We geven uitvoering aan het Rijksprogramma ‘Van Afval naar Grondstoffen’ (VANG) Pilots, nieuwe ontwikkelingen en successen uit andere gemeenten worden besproken met Cyclus. En bij gebleken geschiktheid samen met Cyclus uitgevoerd in Waddinxveen. We onderzoeken de mogelijkheden om onze grondstoffen zoveel als mogelijk circulair te maken en daarmee het recycling percentage omhoog te krijgen. We moeten rekening houden met een stijging van de verbrandingsbelasting en de introductie van een CO 2tax op restafval De verbrandingsbelasting en de CO2-tax worden geheven over de hoeveelheid restafval die we verbranden. Vanaf 2026 stijgt de verbrandingsbelasting. De CO2-tax houdt in dat de landelijke overheid uitstoot van koolstofdioxide gaat doorbelasten. Dit gebeurt op basis van een wettelijke maatregel aan restafval verwerkende verbrandingscentrales. Deze CO2-tax wordt zeer waarschijnlijk een-op-een doorbelast aan de gemeente. Dit zal dan op termijn leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing.

28 Aantrekkelijke gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting

Bedragen x € 1.000 Toelichting mutaties 2026:

Bedragen x € 1.000 Hogere lasten als gevolg van indexatie € 109.000 N Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 4 € 109.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Lagere lasten als gevolg van loonontwikkeling en herverdeling ambtelijke inzet € 760.000 V Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 4 € 760.000 lager als gevolg van loonontwikkeling en de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke inzet. Er heeft een herverdeling plaatsgevonden tussen programma 3 en 4. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten vanuit de Kaderbrief € 104.000 N Om de vastgestelde niveaus in het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026-2030 in stand te houden en te voldoen aan onze zorgplicht, is een extra exploitatiebudget van € 100.000 nodig. Het Meerjarig OnderhoudsPlan (MJOP) vormt de basis en onderbouwing voor de jaarlijkse dotatie in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. Bij de herijking van het MJOP is gebleken dat de jaarlijkse dotatie aan de voorziening vanaf 2026 niet toereikend is, wat tot gevolg heeft dat de lasten met € 4.000 stijgen in programma 4.

Lagere lasten kostendekkende tarieven € 128.000 V De toerekening van meer kosten aan de kostendekkende tarieven rioolheffing, afval en begraafplaatsen leidt tot een voordeel van € 128.000.

29 Aantrekkelijke gemeente

Hogere lasten als gevolg van bijstelling kapitaallasten € 9.000 N De kapitaallasten in programma 4 zijn met € 9.000 bijgesteld naar aanleiding van het actualiseren van het meerjareninvesteringsprogramma. Lagere lasten exploitatie pumptrack De exploitatie van de pumptrack is overgeheveld van programma 4 naar programma 2.

€ 28.000 V

30 Aantrekkelijke gemeente

Programma: Slagvaardige gemeente

5. Slagvaardige gemeente Een toegankelijke en transparante gemeente Inwoners voelen zich niet altijd gehoord of genoeg betrokken door de overheid. Ook voelen inwoners zich niet altijd veilig.

Wat willen we bereiken? We willen heldere en transparante participatieprocessen Voorwaarde voor goede samenlevingsparticipatie is dat de samenleving kan volgen wat de gemeente doet met haar inbreng. Vooraf moeten de kaders voor het participatieproces duidelijk zijn. Achteraf moet duidelijk zijn waarom de gemeente iets wel of niet doet. Wanneer participatie onderdeel is van een college- en/of raadsvoorstel, maken we de vooraf gestelde kaders en de achteraf genomen beslissingen ook duidelijk voor het college en/of de gemeenteraad. We willen dat inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven in Waddinxveen Inwoners willen in een buurt of wijk wonen die schoon, veilig en levendig is. Het is belangrijk dat onze inwoners zich verantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid van hun directe woonomgeving en we stimuleren en faciliteren een actieve bijdrage daaraan. Inwoners willen namelijk ook meer betrokken worden bij de aanpak van leefbaarheid. We willen het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroten en overlast verminderen Veiligheid is een basisvoorwaarde voor het welzijn van inwoners. En verandert steeds. We hebben daarin naar de inwoners een stimulerende, faciliterende en ondersteunende rol. Die rol vervullen wij onder andere door de inzet van boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren). We willen dan ook dat inwoners ervaren dat de zichtbaarheid van de boa’s is vergroot.

Daarnaast willen wij voorkomen dat door criminele activiteiten de veiligheid en de leefbaarheid wordt aangetast. We willen onze dienstverlening verbeteren We willen dat onze inwoners contact krijgen met iemand die hen helpt. En dat ze niet verdwalen in de bureaucratie van de overheid. De overheid is namelijk niet altijd even toegankelijk. Soms lopen mensen vast in de wirwar van regels. Of ze maken mee dat overheden, domeinen of ketenpartners naar elkaar wijzen. Ook moeten alle inwoners ons gemakkelijk en snel kunnen bereiken. En moeten ze eenvoudig zaken met ons kunnen afhandelen. We blijven oog houden voor mensen die moeite hebben met de digitalisering van de samenleving. Zoals mensen die niet zo goed met een computer of mobiele telefoon kunnen omgaan. Digitale diensten zijn namelijk niet voor iedereen te begrijpen. Door daar rekening mee te houden, sluiten we niemand uit en kan iedereen meedoen. We helpen inwoners bij het vinden van de juiste (digitale) weg.

Wat gaan we daarvoor doen in 2026? Samenlevingsparticipatie We hebben een kinderburgemeester en een kindercomité Al zes jaar heeft de gemeente een kinderburgemeester en sinds twee jaar een snelgroeiend kindercomité. Dit comité is belangrijk voor onze gemeente. Het kindercomité denkt mee over zaken die voor kinderen belangrijk zijn en komt met goede ideeën. We zien dat de betrokkenheid van kinderen ieder jaar groeit. Samen met de kinderen maken we de gemeente beter voor iedereen! We werken verder volgens het participatiebeleid en de participatieverordening Uitgangspunt is dat inwoners betrokken worden bij ontwikkelingen in Waddinxveen. Omdat zij hier thuis zijn en graag meewerken aan een mooie en fijne woon- en leefomgeving. Met de kennis en ervaring van inwoners streven we naar een zo goed mogelijk resultaat bij beleid en projecten. Wijkregie We gaan door met een gecoördineerde buurtgerichte aanpak in Waddinxveen Noord Door deze aanpak verbeteren we met gerichte acties de leefbaarheid en sociale verbinding in de wijk. Dat doen we samen met onze inwoners en ketenpartners zoals woonconsulenten van Woonpartners, wijkagenten, jongerenwerk en maatschappelijk werk. De Wijkregisseurs voeren hierop de regie. We beogen hiermee bij te dragen aan prettig wonen en leven in buurten in Noord.

31 Slagvaardige gemeente

We blijven bewonersinitiatieven aanmoedigen en faciliteren We steunen Stichting Wijkwallet met subsidie om activiteiten te stimuleren die de sociale samenhang in de buurten en wijken vergroten. We helpen initiatiefnemers de juiste wegen te vinden om hun initiatief uit te kunnen voeren. En we faciliteren inwoners die initiatieven indienen om Waddinxveen levendiger te maken. Soms door een duwtje in de rug te geven en soms, als dat nodig is, met meer regie. Voor deze initiatieven is er de subsidieregeling Evenementen Waddinxveen. Veiligheid We werken in 2026 verder aan de volgende vier thema’s Veiligheid is een basisvoorwaarde voor prettig wonen en werken in Waddinxveen. We werken veel samen met partners zoals politie, brandweer, ondernemers, instellingen, Zorg- en Veiligheidshuis, Regionaal Informatie en Expertise Centrum, Veilig Thuis, meldpunt Zorg en Overlast en burgers. In 2024 is het integraal veiligheidsbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. In 2026 richten we ons op het verder uitvoeren van het uitvoeringsplan Veiligheid 2025/2026 met de onderwerpen: •

Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Onze samenleving wordt steeds meer digitaal en daarom vormt cybercrime een steeds grotere dreiging. We richten ons op het weerbaar maken van inwoners en kwetsbare doelgroepen tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Dit doen we door middel van het geven van voorlichting en het leggen van contact met bestaande platforms, zoals het onderwijs, ondernemers en ouderen.

•

Zorg en Veiligheid In 2026 werken we verder aan meer grip krijgen op de onderwerpen binnen het thema Zorg en Veiligheid. Denk hierbij aan het versterken van de regierol van de gemeente, door het realiseren van een lokale zorgen veiligheidskamer. Hierdoor verstevigen we onze informatiepositie en regionale bestuurlijke afstemming. We blijven ons inzetten voor het vergroten van bewustzijn en signalering op de onderwerpen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en personen met onbegrepen gedrag. Verder brengen we verbeterpunten in kaart voor de aanpak nazorg ex-gedetineerden.

•

Georganiseerde ondermijnende criminaliteit In 2026 blijven we ons richten op het voorkomen van georganiseerde ondermijnende criminaliteitsactiviteiten. De kern van de aanpak van dit thema richt zich op het verstoren van criminele activiteiten, netwerken en samenwerkingsverbanden. Dit doen we in 2026 door gezamenlijke controles met ketenpartners uit te voeren en het bewustzijn rondom dit thema te vergroten. Denk hierbij aan een verdere implementatie van de wet Bibob, zodat we voorkomen dat we ongewild criminele activiteiten faciliteren.

•

Jeugd en Veiligheid In 2026 richten we ons op problematische jeugd en jeugdoverlast. Dit doen we door het verstevigen van ons structureel Jeugd- en veiligheidsoverleg en het ontwikkelen van (preventieve) aanpak/werkwijzen voor jeugdoverlast. Hierin werken we nauw samen met o.a. scholen en jongerenwerk.

We werken in 2026 aan een plan van aanpak voor de jaarwisseling 2026-2027 Door het vaststellen van de Wet veilige jaarwisseling komt er een landelijk verbod op het afsteken van vuurwerk door consumenten. We volgen de verdere landelijke besluitvorming over de invulling van het vuurwerkverbod. Aan de hand van het nog te realiseren landelijke handhavingsplan zorgen we voor een passend plan van aanpak voor de jaarwisseling 2026-2027 in Waddinxveen.

We zetten in op het thema maatschappelijke weerbaarheid In het kader van maatschappelijke weerbaarheid is het van belang dat onze samenleving voorbereid is op een eventuele crisis, zoals bijvoorbeeld een langdurige stroomuitval. Daarnaast is het van belang dat we ons eigen huis op orde hebben. In 2025 zijn we hier al mee begonnen, onder andere door het in kaart brengen van noodstroomvoorzieningen, onze kritieke bedrijfsprocessen en de prioritering hiervan in een Business Continuity Management. In 2026 gaan we actief in gesprek met inwoners, bedrijven, geloofsgemeenschappen en (maatschappelijke) organisaties. We werken hierin ook nauw samen met de veiligheidsregio Hollands Midden en omliggende gemeenten. Dienstverlening We beslissen of we het uitvoeringsplan Dienstverlening 2024-2025 een jaar verlengen Het uitvoeringsplan dat er nu is gaat over de jaren 2024 en 2025. In dit plan staan 20 resultaten die we eind 2025 willen bereiken. Maar door de vervroegde Tweede Kamerverkiezing in oktober 2025 loopt de uitvoering hier en daar vertraging op. Uit de burgerpeiling waarstaatjegemeente van eind 2024 zijn verbeteracties voortgekomen die we ook op willen pakken. Komend jaar willen we hier verder mee aan de slag gaan.

32 Slagvaardige gemeente

We organiseren de verkiezing van de leden van de gemeenteraad En wel op woensdag 18 maart. De dag erna telt het Gemeentelijk Stembureau de uitgebrachte stemmen op partijen kandidaatsniveau op een centrale plaats. Een week later stelt het Centraal Stembureau de uitslag van de verkiezing vast. Op woensdag 1 april wordt de nieuwe raad geïnstalleerd. We gaan werken met een AI-gestuurde chatbot op onze website Deze chatbot is een digitale assistent die vragen beantwoordt van bezoekers van onze website. Inwoners en ondernemers kunnen daardoor 24 uur per dag en 7 dagen per week informatie opvragen. Hierdoor vergroten we onze bereikbaarheid. In 2026 gaan we verder met het ontwikkelen van deze chatbot. Want we vinden het belangrijk dat de chatbot goede en complete antwoorden geeft. We vangen de extra druk op de balie op Ook in 2026 worden er meer reisdocumenten aangevraagd dan in de voorgaande jaren, de zogenoemde paspoortpiek. Dat komt ten eerste door stijging van het aantal inwoners in Waddinxveen. Ten tweede is de geldigheidsduur van paspoorten in 2014 verlengd van 5 naar 10 jaar. Deze paspoorten worden vanaf 2024 vernieuwd.

Beleidsindicatoren Openbare orde en veiligheid Indicator

Jaar

Eenheid

Waddinxveen

Verwijzingen Halt

2024

5

Winkeldiefstallen

2024

1,4

1,8

Geweldsmisdrijven

2024

3,0

3,1

Diefstallen uit woningen

2024

per 1.000 jongeren per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners per 1.000 inwoners

MiddenHolland 7

1,4

1,6

2,5

3,7

Vernielingen en beschadigingen (in de 2024 openbare ruimte) Bron: cijfers 2024 via www.waarstaatjegemeente.nl

Verbonden Partijen Regio Midden-Holland We werken samen met Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard en Zuidplas De gemeenschappelijke regeling Midden-Holland wordt versterkt. Praktisch betekent dit dat een nieuwe directeursecretaris met een nieuwe organisatie van start gaat. Voor deze nieuwe organisatie zal ook passende huisvesting moeten worden gevonden. Tegelijkertijd wordt volop ingezet op de inhoud, om te komen tot een succesvolle lobby bij provincie en rijk. Een gezamenlijke strategische agenda stelt prioriteiten en richtlijnen vast voor de samenwerking. Dit wordt ingericht met een strategisch programma dat bestaat uit drie programmalijnen: Verantwoorde groei, Bereikbaarheid en Toekomstbestendige economie. Vanuit deze programmalijnen wordt gestuurd op de realisatie van de programmadoelen, op samenhang van deze programmadoelen en de verbinding met de thematafels. De strategische agenda wordt elke vier jaar na de gemeenteraadsverkiezingen vastgesteld en aan de raden voor advies voorgelegd. Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Bescherming van onze inwoners tegen rampen en crises blijft belangrijk Op basis van de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) maken we onderdeel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM). Het doel van de wet is het realiseren van een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie.

Deze organisatie levert de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie. De belangrijkste taak van de VRHM is het beschermen van de inwoners tegen de risico’s van rampen en crises. De opgaven waar de VRHM in 2026 verder aan gaat werken zijn: • De opgaven uit het regionaal beleidsplan 2024-2027, waaronder het implementeren van een nieuw dekkingsplan voor gebiedsgerichte opkomsttijden en het meerjarenplan natuurbranden; • Het staan voor hun rol als deskundig partner en adviseur in (fysieke) veiligheid;

33 Slagvaardige gemeente

•

•

Het thema ‘maatschappelijke weerbaarheid’ en ‘hybride dreigingen’, waaronder het opzetten van een regionaal platform weerbaarheid en het aansluiten bij de acties uit het Landelijk Crisisplan Militaire dreigingen; Het werken aan een wendbare hulpverlenings- en crisisorganisatie, die is ingericht op veranderende en complexere opgaven.

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting

Bedragen x € 1.000 Toelichting mutaties 2026:

Bedragen x € 1.000 Hogere lasten als gevolg van indexatie € 29.000 N Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 5 € 29.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van loonontwikkeling en herverdeling ambtelijke inzet € 123.000 N Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 5 € 123.000 hoger als gevolg van loonontwikkeling (€ 1.362.000 N) en de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke ureninzet (€ 1.239.000 V). Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van stijging bijdrage verbonden partijen € 128.000 N De gemeenschappelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden is conform het besluit van het Algemeen Bestuur (AB) verwerkt.

34 Slagvaardige gemeente

Hogere lasten vanuit de Kaderbrief € 75.000 N Het Meerjarig OnderhoudsPlan (MJOP) vormt de basis en onderbouwing voor de jaarlijkse dotatie in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. Bij de herijking van het MJOP is gebleken dat de jaarlijkse dotatie aan de voorziening vanaf 2026 niet toereikend is, wat tot gevolg heeft dat de lasten met € 26.000 stijgen in programma 5. De gemeente Waddinxveen wil voorkomen dat overheidsbeslissingen worden misbruikt voor criminele activiteiten. Daarom controleert de gemeente goed met wie zij zakendoet. Een Bibob-onderzoek helpt de gemeente om te beoordelen of een aanvrager betrouwbaar is. Het Bibob-beleid is aangepast naar nieuwe wet- en regelgeving. Hiermee is ons lokale beleid in lijn met landelijke wetgeving. Gelet op het verplichte karakter is hier uitvoeringsbudget voor dit beleid nodig. Voor een effectieve aanpak van ondermijning en een zorgvuldige uitvoering van het Bibob-beleid is komende jaren een uitvoeringsbudget van € 30.000 noodzakelijk. Het regulier klein onderhoud van de gebouwen, panden en maatschappelijke voorzieningen wordt steeds duurder, evenals de aanschaf van materialen. Dit heeft tot gevolg dat de lasten met € 15.000 stijgen. Overige kleine mutaties (€ 4.000) Hogere lasten van overige mutaties Overige kleine mutaties leveren een nadeel op van € 12.000.

€ 12.000 N

35 Slagvaardige gemeente

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

6.Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Een solide en gedegen financieel beleid om blijvend te kunnen investeren in goede voorzieningen In dit deel van de Programmabegroting staan de onderwerpen die niet in andere programma’s zijn opgenomen. Onderstaande tabel geeft het financieel overzicht van het programma weer. De opbouw van de bedragen wordt in de teksten hieronder per onderdeel toegelicht. Financieel overzicht programma

Bedragen x € 1.000 Toelichting mutaties 2026:

Bedragen x € 1.000 Lagere lasten als gevolg van indexatie € 747.000 V Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 6 aangepast op basis van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Omdat hiervoor een stelpost in de begroting was opgenomen, vallen de lasten op dit programma € 747.000 lager uit.

36 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Lagere lasten en hogere baten als gevolg van volumegroei € 592.000 V De lasten in programma 6 zijn aangepast op basis van de verwachte volumegroei. Deze toename hangt samen met de groei van het aantal inwoners en de gebruikers van gemeentelijke voorzieningen. Omdat hiervoor een stelpost in de begroting was opgenomen, vallen de baten en lasten € 592.000 voordeliger uit. Lagere lasten als gevolg van herverdeling van ambtelijke ureninzet € 2.187.000 V Vanaf 2026 zijn de lasten van programma 6 € 2.187.000 lager als gevolg van de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke ureninzet. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van stijging bijdrage verbonden partijen € 48.000 N De gemeenschappelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Hecht is conform het besluit van het Algemeen Bestuur (AB) verwerkt. Hogere lasten vanuit de Kaderbrief € 75.000 N Het Meerjarig OnderhoudsPlan (MJOP) vormt de basis en onderbouwing voor de jaarlijkse dotatie in de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. Bij de herijking van het MJOP is gebleken dat de jaarlijkse dotatie aan de voorziening vanaf 2026 niet toereikend is, wat tot gevolg heeft dat de lasten met € 121.000 stijgen in programma 6.

Bij de Kaderbrief is extra budget beschikbaar gesteld voor het voortzetten van arbeidsmarktcampagne en recruitmentactiviteiten. Naar aanleiding van een bijstelling van het investeringsvolume is de liquiditeitsbehoefte naar beneden bijgesteld met een bedrag van € 300.000. Een herprioritering van het investeringsvolume levert voor dit programma voor 2026 een voordeel op van € 75.000. Hogere baten als gevolg doorvoeren meicirculaire € 2.435.000 V De doorrekening van de meicirculaire laat zien dat de geraamde algemene uitkering met een bedrag van € 2.435.000 naar boven kan worden bijgesteld. Hogere lasten als gevolg van inhuur Sociaal Team € 330.000 N In 2026 zijn de lasten € 330.000 hoger omdat er éénmalig extra capaciteit ingehuurd moet worden. Deze kosten worden gedekt door de egalisatiereserve sociaal domein (Programma 1). Lagere lasten van overige mutaties Overige kleine mutaties leveren een voordeel op van € 9.000.

€ 9.000 V

37 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Lokale heffingen De lokale heffingen zijn de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. De besteding hiervan is niet toe te wijzen aan een bepaald onderdeel in de begroting. Een uitleg van deze heffingen staat in Paragraaf 1 Lokale heffingen.

Beleidsindicatoren Waddinxveen

MiddenHolland

maal 1.000 euro

€ 417

€ 412

2025

euro

€ 1.013

€ 1.148

2025

euro

€ 1.039

€ 1.213

Indicator

Jaar

Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde Gemeentelijke woonlasten

2025

Eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Verbonden Partijen Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) zorgt ervoor dat we onze belastingen betaald krijgen. De BSGR regelt de heffing en invordering van alle lokale belastingen en de meeste retributies. De BSGR doet dit zoveel mogelijk geautomatiseerd. Bezwaren worden zo eenvoudig mogelijk afgewikkeld. De BSGR heeft hiermee een hoge kwaliteit en service tegen lage kosten. Financieel overzicht met toelichting

Bedragen x € 1.000 Toelichting De deelnemersbijdrage aan de BSGR is vanaf 2026 € 46.000 hoger. Dit vindt grotendeels zijn oorzaak in de groei van het aantal inwoners.

Algemene uitkering Met de algemene uitkering krijgen gemeenten geld uit het gemeentefonds van het Rijk. Hiermee kunnen we een deel van onze lasten betalen. Gemeenten bepalen zelf waar ze dit geld aan besteden. Hoeveel geld gemeenten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van diverse kenmerken en de belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Dit wordt bepaald door de totale WOZ-waarde (waardering onroerende zaken-waarde) van alle woningen en niet-woningen in de gemeente. Naast de algemene uitkering ontvangen we ook integratie- of decentralisatie- of specifieke uitkeringen. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen in een circulaire: In mei op basis van de Voorjaarsnota; In september op basis van de Miljoenennota; In december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires bevatten ook actuele informatie die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt. De mededelingen in de circulaires zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring.

38 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In deze begroting zijn de gevolgen van de Meicirculaire 2025 verwerkt. Financieel overzicht met toelichting

Bedragen x € 1.000 Toelichting Meicirculaire De ramingen van de baten algemene uitkering hebben we gebaseerd op de Meicirculaire 2025 en de op dat moment bekende areaal gegevens. Dit is inclusief onze verwachting van het aantal woningen en het aantal inwoners op 1 januari 2026. Over de gevolgen van deze circulaire voor de begrotingsjaren 2026 – 2029 hebben we de raad in september 2025 met een memo geïnformeerd. Gerealiseerde ruimte onder het BCF (BTW Compensatie Fonds)-plafond Met de toezichthouder is afgesproken dat de laatst gerealiseerde ruimte onder het BCF-plafond als structurele baat mag worden meegenomen in de begroting en meerjarenraming. Deze gerealiseerde ruimte is bekendgemaakt in de Meicirculaire 2025 en is dus de definitieve afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond van het jaar 2024. Voor gemeente Waddinxveen was dit een bedrag van € 530.000. Dit bedrag is als structurele baat verwerkt in de raming van de algemene uitkering.

Treasury inclusief aandelen en dividend In Paragraaf 4 – Financiering van deze begroting geven we uitleg over het rentebeleid. Dit rentebeleid staat in de Notities Grondexploitaties 2016 en Rente 2017 van de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Het rentebeleid voor de Gemeente Waddinxveen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017. Vanaf 2017 komen op de exploitatie in de gemeente Waddinxveen alleen nog rentelasten voor op rente die gaat over het vreemd vermogen en de rente van de Reserve bovenwijkse voorzieningen. Een goed beeld over de ontwikkeling van de financieringsbehoefte is hierbij noodzakelijk. Dit beeld krijgen we uit de ontwikkeling van de meerjarige uitgaande en inkomende kasstromen. De renteomslag zoals deze in paragraaf 4.2 van de Paragraaf 4 - Financiering is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. Het saldo van dit onderdeel van de begroting heeft betrekking op het ‘Renteresultaat op het taakveld Treasury’ inclusief aandelen en dividend. We bezitten aandelen in de BNG Bank N.V., Oasen N.V. en Cyclus N.V. Ook hebben we deelnemingen in de Commanditair BV Triangel, de GEM Triangel Beheer BV en de GEM CV Park Triangel.

Verbonden Partijen BNG (Bank Nederlandse Gemeenten) Bank N.V. De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang De BNG loopt een klein risico bij het geven van leningen. Dit komt omdat: • Gemeenten, provincies en de Staat eigenaar zijn van deze bank; • De statuten bepalen dat er een kleine groep van klanten is. De BNG voegt de verschillende vragen van klanten samen tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide onderdelen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Het dividend in 2024 bedroeg € 2,51 per aandeel. Oasen N.V. Oasen N.V. is een drinkwaterbedrijf met een maatschappelijke taak

39 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Door verbetering en innovatie wil Oasen een betere kwaliteit leveren. Beter drinkwater, een beter transportsysteem en beter contact met klanten. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners. Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Aantrekkelijke gemeente. GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Groeiende gemeente. Financieel overzicht met toelichting

Bedragen x € 1.000 Toelichting Renteresultaat (budgettair neutraal) De renteomslag zoals deze in Paragraaf 4 – Financiering onder 4.2 is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. De rekenrente voor 2026 is ongewijzigd op 1,5% vastgesteld. In de begroting 2025 is ook rekening gehouden met de lasten die voortvloeien uit het aantrekken van nieuwe langlopende financieringsmiddelen in verband met het grote investeringsvolume. Stelpost rente vreemd vermogen Elk jaar bij de jaarrekening constateren we dat er een aanzienlijk bedrag aan geplande investeringskredieten niet is uitgegeven. Bij de jaarrekening 2024 bedroeg de boeggolf aan investeringen waarvan werd voorgesteld om deze over te hevelen naar 2025 € 10 miljoen. In de liquiditeitsprognose wordt er wel rekening mee gehouden dat de investeringen zullen worden gedaan. Al dan niet fictief worden hier langlopende geldleningen voor aangetrokken om deze investeringen te bekostigen. De actuele rente bedraagt 3,3% op jaarbasis. Het wordt realistisch geacht om, als gevolg van planningsoptimisme, rekening te houden met een structurele boeggolf van investeringen van € 23 miljoen en een rente van 3,3%. Vanaf het jaar 2026 is hiervoor een stelpost opgenomen van € 780.000.

40 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Financieel overzicht met toelichting

Bedragen x € 1.000 Toelichting Voor een toelichting op het nieuw beleid en beleidskeuzes, inclusief financiële gevolgen, verwijzen we naar de betreffende onderdelen van de begroting. Hieronder worden de lasten 2026 specifiek toegelicht omdat vergelijken met 2025 geen informatieve waarde heeft. Stelpost kantoorkosten De stelpost voor kantoorkosten bedraagt vanaf 2026 € 66.000 oplopend naar € 150.000 in 2029. Stelpost onvoorzien Deze stelpost is met ingang van 2020 gesteld op € 1 per jaar. Stelpost garantiebanen De stelpost garantiebanen bedraagt vanaf 2025 € 212.000 per jaar.

Overhead De definitie van overhead in het Besluit Begroting en Verantwoording is duidelijker gemaakt en moet voor de vergelijkbaarheid afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt. Overhead is “het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”. De kosten van overhead bestaan uit kosten voor personeel, huisvesting, ICT (informatie- en communicatietechnologie) en verbonden partijen die overheadtaken uitvoeren. In een apart hoofdstuk van de begroting en jaarrekening staan alle bedrijfskosten verzameld op het taakveld overhead. Het is niet mogelijk deze kosten direct toe te rekenen aan een programma. De totale kosten voor overhead in de jaren 2026-2029 zijn begroot op: 2026 Totale overhead -15.296

2027

2028

2029

-15.765

-15.765

-15.475

Bedragen x € 1.000 Toelichting Investeringen, grondbedrijf en groot onderhoud Aan investeringen, het grondbedrijf en groot onderhoud dat ten laste komt van een voorziening (beheerplannen) is een deel van de overhead toegerekend. In dit hoofdstuk staan de kosten vermeld die worden toegerekend aan deze producten. De toerekening van overhead vindt plaats door overheadtoeslag op het aantal direct productieve uren dat aan de producten wordt besteed. De berekening is de totale begrote kosten van overhead gedeeld door het aantal begrote productieve uren voor besteding van externe producten. Het tarief uit deze berekening is vermenigvuldigd met het aantal begrote uren voor de specifieke producten waarvoor toerekening nog mogelijk is. Hieruit komen bedragen die aan de producten zijn toegerekend.

41 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Het gaat hierbij om de volgende bedragen: Overhead toegerekend aan beheerplannen, investeringen en het grondbedrijf Groot onderhoud ten laste van voorziening