Programmabegroting 2025-2028

17 Groeiende gemeente

Bereikbaarheid We werken samen met provincie en gemeenten aan de doorfietsroute Gouda-Alphen aan den Rijn In 2024 is de samenwerkingsovereenkomst Beter Bereikbaar Gouwe (BBG) stopgezet. De doorfietsroute is een project vanuit BBG dat nog wel uitgevoerd wordt. We voeren het lokaal uitvoeringsplan Doorfietsroute uit. Hierbij sluiten we zo veel mogelijk aan bij geplande herinrichtingen en gebiedsontwikkelingen. We ondersteunen de provincie bij de vaststelling van het inpassingsplan N207-Zuid Het project N207 Zuid heeft als doel dat Boskoop, Hazerswoude-Dorp en Waddinxveen bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig blijven. De komende jaren wordt dit gebied steeds drukker en vinden er diverse gebiedsontwikkelingen plaats. De N207-Zuid voorziet in de aanleg van de Bentwoudlaan, Verlengde Bentwoudlaan, Verlengde Beethovenlaan. En ook een aantal maatregelen in Hazerswoude-Dorp, een ecologische verbindingszone langs de Bentwoudlaan en de Kleikade en fietspaden langs de Kleikade en Maaltocht. De aanleg van deze wegen kan pas plaatsvinden nadat onder andere het inpassingsplan N207-Zuid is vastgesteld en onherroepelijk is geworden. We werken continue aan de verbetering van de verkeersveiligheid in Waddinxveen We voeren het omgevingsprogramma Verkeer en mobiliteit uit. We doen mee aan verschillende bewustwordingsacties vanuit de regio over verkeersveiligheid.

Bijvoorbeeld Bob campagne, fietsverlichting en de scholen zijn weer begonnen. Met het budget investeringsimpuls Verkeersveiligheid (tweede tranche) treffen we verschillende maatregelen om de veiligheid van fietsverkeer in Waddinxveen te verbeteren. Bijvoorbeeld de verbetering van de inrichting van fietspaden. We gaan door met een oplossing voor het verkeersknelpunt aan de Brugweg Op basis van een verkeersonderzoek en een plan van aanpak gaan we verder aan de slag om de verkeersproblemen in het poldergebied te verminderen. Op korte termijn kijken we naar mogelijkheden om de Brugweg op bepaalde tijden af te sluiten voor vrachtverkeer. Ook wordt het uitgestelde groot onderhoud aan de weg naar voren gehaald. Voor de lange termijn onderzoeken we de mogelijkheid van een nieuwe ontsluitingsweg. We realiseren bushaltes bij Station Triangel en geven bushaltes Coenecoop een upgrade Op basis van de Openbaar vervoer-concessie Zuid-Holland Noord en het Vervoersplan 2025 van Qbuzz realiseren we twee bushaltes bij Station Triangel. En we nemen enkele bushaltes op bedrijventerrein Coenecoop weer in gebruik. Deze haltes krijgen een upgrade om aan de huidige eisen te voldoen. We stellen een Regionaal Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit op Op basis van de Regionale Visie Deelmobiliteit stellen we met regiogemeenten het Regionaal Uitvoeringsplan op.

We faciliteren pilots deelmobiliteit met initiatief nemende bedrijven We gaan pilots deelmobiliteit faciliteren en in samenwerking met bedrijven uitvoeren. We stimuleren kleinschalige initiatieven uit de samenleving. We ondersteunen grotere initiatieven uit de markt, maar we dragen daar niet financieel aan bij. Hiermee leveren we een concrete bijdrage aan de Transitie Schone Energie. Economie We actualiseren de omgevingsvisie voor thema bedrijventerreinen In aanvulling op de regionale bedrijventerreinenstrategie actualiseren we de omgevingsvisie voor het thema duurzame bedrijventerreinen. De actualisatie gaat in op de plaatsing en kwaliteit van bedrijventerreinen en de relatie tot de leefomgeving. We stimuleren de fysieke toegankelijkheid van winkels en horeca We moedigen winkels en horeca aan om maatregelen te treffen die de fysieke toegankelijkheid verbeteren. Dit doen we door hierover in gesprek te gaan met koppelorganisaties en vertegenwoordigers en knelpunten te benoemen. Dit doen we met 75% van de winkels en horeca in deze bestuursperiode. We voeren samen met het bedrijfsleven en het onderwijs het Economisch Koersdocument uit Door het Economisch Koersdocument samen met de ondernemers uit te voeren versterken we het economisch klimaat in de gemeente. En we zorgen ervoor dat Waddinxveen een ondernemersvriendelijke gemeente is en blijft.

We werken samen met ondernemers om het tuinbouwcluster in het Oostland te versterken In 2020 is het werkboek ‘kansen voor de glastuinbouw Oostland’ vastgesteld door de colleges van de Oostland gemeenten (Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp, Waddinxveen en Zuidplas). Het beschrijft kansen om het tuinbouwcluster in het Oostland te versterken. We werken samen met de ondernemers aan de uitwerking van die kansen.

18 Groeiende gemeente

Ruimtelijke ordening We stellen het Perspectief Waddinxveen 2050: visie op groei op Met de huidige gebiedsontwikkelingen zijn de woningbouwlocaties in Waddinxveen rond 2030 volgebouwd. Waddinxveen zal dan ruim 40.000 inwoners tellen. Willen we verder groeien, dan is het noodzakelijk nu een richtinggevende keuze te maken. Dit is nodig omdat gebiedsontwikkeling een voorbereidingstijd heeft van ongeveer 10 jaar. De keuze gaat niet alleen om het aantal woningen maar ook over bijvoorbeeld natuur en recreatie en bedrijventerreinen. Deze vragen zijn actueel omdat enkele gebieden om een gebiedsontwikkeling vragen. In het eerste kwartaal van 2025 maakt de gemeenteraad een richtinggevende keuze. Deze keuze heeft effect op meerdere beleidsterreinen en op de gemeentelijke organisatie. Besluiten die nu nodig zijn over kavels of onderdelen om huidige plannen en ontwikkelingen door te zetten, stellen we niet uit. We actualiseren de omgevingsvisie voor een aantal gebieden Op het sportpark De Sniep zijn veel ontwikkelingen gaande. In 2024 is de visie vastgesteld, deze wordt in 2025 in een stedenbouwkundig plan uitgewerkt. Voor het gebied Sleutelkwartier Noord is een start gemaakt met het actualiseren van de omgevingsvisie. Deze actualisatie levert een bijdrage aan de samenhang in het gebied en zorgt voor een kwaliteitsimpuls. Deze actualisatie wordt in 2025 afgerond.

Na afronding van het Perspectief Waddinxveen 2050 wordt in 2025 gewerkt aan actualiseren van de omgevingsvisie voor het gebied ten westen van het Noordeinde. Dit is een concretisering van het Perspectief Waddinxveen 2050. We nemen het thema langer zelfstandig wonen mee in gebiedsvisies en ruimtelijke projecten Het aantal mensen dat zelfstandig woont en een zorgvraag heeft, groeit snel. Om langer zelfstandig te kunnen wonen zijn levensloopbestendige woningen en voorzieningen in de buurt belangrijk. We letten hierop in de woonzorgvisie, gebiedsvisies en bij ruimtelijke projecten. We maken bij alle ruimtelijke ontwikkelingen afspraken met de initiatiefnemer In grondexploitaties en in overeenkomsten met initiatiefnemers worden diverse afspraken gemaakt. Per project worden nu aanvullend duidelijke afspraken gemaakt over de wijze van participatie. Hiermee voeren we de toezegging aan de raad van 28 juni 2024 uit om meer structuur aan te brengen in het participatieproces. We actualiseren de omgevingsvisie voor thema kerken en gebedshuizen We ronden de actualisatie van de omgevingsvisie voor het thema kerken en gebedshuizen af in 2025. Deze actualisatie voorziet in een duurzame toekomst voor kerken en gebedshuizen in Waddinxveen.

Klimaatactie en biodiversiteit (Duurzaamheid) We blijven inwoners helpen bij energie besparen We voeren de Transitievisie warmte uit en het meerjarenprogramma gemeentebrede aanpak energiebesparing door inwoners. In 2025 is het doel dat er bij honderd woningen ten minste één bouwdeel wordt geïsoleerd. We zetten stevig in op het vraagstuk van Energiearmoede door energiecoachgesprekken en door (financiële) ondersteuning bij grotere maatregelen voor koopwoningen zoals isolatie en zonnepanelen. Ook huurders die een energietoeslag hebben aangevraagd ondersteunen we. We benutten de verstrekte en nog te verstrekken Rijksmiddelen. We informeren inwoners via de website van de gemeente en andere communicatiekanalen. En ook steeds meer via ons netwerk van professionele (zorg)partners die dagelijks in contact staan met deze inwoners. We gaan door om de eerste buurt aardgasvrij te maken We gaan verder met het aardgasvrij maken van de eerste buurt. We participeren in de eerste buurten van Groenswaard, Vondelwijk en Peter Zuidlaan en Horstenbuurt. We vragen inwoners hun voorkeur voor een alternatief voor aardgas uit te spreken. We schrijven een buurt uitvoeringsplan dat we uiterlijk begin 2026 voorleggen aan de gemeenteraad. We gaan door met de energietransitie glastuinbouw Zuidplaspolder De Glastuinbouw in de Zuidplaspolder wil hun energievoorziening verduurzamen.

We werken mee met het energieakkoord Greenport West-Holland, de Warmte Samenwerking Oostland en de Warmtecoöperatie Zuidplaspolder. We werken met hen verder aan een regionaal warmtenet voor de glastuinbouwbedrijven. We verkennen en borgen de mogelijke levering van duurzame warmte aan de gebouwde omgeving Een regionaal warmtenet voor de glastuinbouwbedrijven geeft kansen voor de gebouwde omgeving. We borgen de belangen voor onze inwoners en ondernemers door af te stemmen hoe we het beoogde regionale warmtenet geschikt kunnen maken voor eventuele levering aan de gebouwde omgeving. Daarvoor moeten we weten aan welke eisen zo’n lokaal warmtenet moet voldoen. We onderzoeken gedetailleerder welke warmtebronnen we in Waddinxveen beschikbaar hebben. Ook onderzoeken we de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van de mogelijke warmtelevering. Verder verkennen we de mogelijkheden voor een warmtebedrijf dat warmtelevering in de gebouwde omgeving kan gaan verzorgen als daarvoor wordt gekozen.

19 Groeiende gemeente

We starten met de actualisatie van de Transitievisie Warmte We starten in 2025 met het actualiseren van de Transitievisie Warmte. Onder de Omgevingswet wordt dit een warmteprogramma. We blijven werken aan regionale schone energieopwekking We werken door aan de Regionale Energie Strategie. We gaan verder met de vergunningsverlening aan partijen die inschrijven op de beschikbare zoeklocaties via het programma Zon op Veld. We onderzoeken de opwek mogelijkheden op Rijksgronden langs met name de snelweg infrastructuur en het vervangen van bestaande windmolens. Via het Servicepunt Energie Transitie bedrijven (SEB) Midden-Holland zetten we grotere stappen om ondernemers en bedrijventerreinen te helpen de grote daken van zonnepanelen te voorzien. Dit doen we binnen de beperkingen van netcongestie. Netcongestie blijven we nauwgezet monitoren in overleg met onze netbeheerder Stedin. We gaan voor meer (divers) groen in plaats van stenen bij onze inwoners thuis We gaan verder aan slag met het inwoners en ondernemers vertrouwd maken met onderwerpen als klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulair leven. Dit doen we door samen te werken met maatschappelijke partijen en het opbouwen van een vrijwilligersnetwerk. We zorgen voor kortdurende initiatieven om te kijken wat werkt. En we zorgen voor veel verschillende initiatieven om zoveel mogelijk inwoners te bereiken.

Op deze manier streven we ernaar dat in 2025 ruim 200 extra huishoudens hun privéterrein geschikt hebben gemaakt voor het klimaat van de toekomst en meer biodiversiteit. Zo bouwen we aan de beweging. We gaan verder om de circulaire economie in beweging te krijgen bij ondernemers en inwoners Schone Buurt Coaches helpen inwoners om hun afvalstromen te verminderen en zoveel mogelijk grondstoffen opnieuw te kunnen gebruiken. Samen met Cyclus en de buurgemeenten Gouda, Bodegraven-Reeuwijk en Krimpen aan den IJssel, Zuidplas en Krimpenerwaard werken we aan initiatieven voor een Circulair Ambachtsnetwerk. We continueren opgestarte initiatieven om bij ondernemers de circulaire economie te bevorderen. Dit kunnen initiatieven zijn over een specifiek thema of sector zoals de circulaire maakindustrie. Maar ook initiatieven waar ondernemers in brede zin over circulariteit en duurzaamheid kunnen discussiëren, leren en ontwikkelen. Denk hierbij aan intervisie groepen voor ondernemers en Living Lab Circulaire Economie om ook inwoners te betrekken. We zetten daarbij in op het vormen van samenwerkingsverbanden tussen ondernemers, inwoners en hogescholen en universiteiten. We monitoren integraal de voortgang van de duurzaamheidstransities Transities gaan niet vanzelf en kennen onzekerheden. We ontwikkelen stapsgewijs een instrument om de voortgang te volgen (monitoring).

We monitoren de voortgang van de vier transities en informeren de gemeenteraad. Periodiek beoordelen we of de gekozen rol nog het beste past. Waar we negatieve ontwikkelingen zien zoals energiearmoede of netcongestie stellen we beleidsmaatregelen voor. Of we haken in op landelijke maatregelen.

Beleidsindicatoren Economie Indicator Functiemenging

Vestigingen (van bedrijven)

Jaar Eenheid Verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 2023 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Aantal per 1.000 inwoners 15 tot 2023 en met 64 jaar

Waddinxveen

MiddenHolland

53,3

51,1

172,6

185,1

Waddinxveen

MiddenHolland

356

NB

Waddinxveen

MiddenHolland

31,2

8,1

Wonen Indicator

Jaar Eenheid

Woningvoorraad

Gewenste 2022 woningvoorraadtoename volgend de trendraming 2020

Grondbeleid Indicator

Jaar Eenheid

Nieuw gebouwde woningen

2023

Aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen

20 Groeiende gemeente

Duurzaamheid Indicator

Jaar Eenheid

Hernieuwbare elektriciteit

% Elektriciteit afkomstig van 2022 natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld

Waddinxveen

MiddenHolland

29

20,8

Waddinxveen

MiddenHolland

75,9

76,1

Ruimtelijke ordening Indicator

Jaar Eenheid

Demografische druk

% personen van 0 tot 20 jaar en 2023 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar

Verbonden Partijen Omgevingsdienst Midden-Holland De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving Dit doet de ODMH door milieutaken en bouw- en woningtoezichttaken uit te voeren die zijn vastgelegd in het jaarprogramma. Hieronder vallen in ieder geval vergunningen die aangevraagd worden op grond van de Omgevingswet. Ook het toezicht en de handhaving op die vergunningen voert de OMDH uit. Daarnaast voert de ODMH taken uit als milieuadviseur in ruimtelijke procedures en binnen het duurzaamheidsveld. Grondbank RZG Zuidplas De gemeente Waddinxveen werkt samen in een gemeenschappelijke Grondbank in het gebied van de Zuidplaspolder De Grondbank is in 2004 opgericht met als doelstelling strategische grondverwerving in de Zuidplaspolder. De Gemeente Waddinxveen is voor 5% eigenaar van de Grondbank. We doen dit samen met de Gemeente Rotterdam (40%), Gouda (6%), Zuidplas (9%) en de provincie Zuid-Holland (40%). Het eigendom van de Grondbank zijn grote percelen grond in de gemeente Zuidplas, met uitzondering van 1 hectare in de gemeente Waddinxveen dat naar verwachting in 2023 aan Waddinxveen zal worden verkocht. De gekochte percelen zijn bedoeld voor de ontwikkeling van een groot nieuw dorp in de gemeente Zuidplas. Op 1 juli 2021 is een overeenkomst gesloten met de Gemeente Zuidplas dat ze de Grondbank gaat overnemen.

Er is hiervoor een bestuurlijke overeenkomst gesloten en een verkoopovereenkomst. Hierin zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het nieuwe dorp en de prijs van de grond. Dit betekent dat de formele samenwerking gaat stoppen. Het is de bedoeling dat dit gebeurt met ingang van 2025. De Gemeente Waddinxveen betaalt sinds 2021 geen deelnemersbijdrage meer voor de samenwerking). Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij CV Park Triangel Voor de ontwikkeling van de wijk Park Triangel is een Gemeenschappelijke Exploitatiemaatschappij opgericht (GEM) Inmiddels is de ontwikkeling van de Triangel al fors gevorderd en is ongeveer voor 65% van de totale woningbouwopgave gerealiseerd. De afronding van het project staat gepland voor 2028, maar is afhankelijk van de marktomstandigheden. Stichting Greenport regio Boskoop Stichting Greenport regio Boskoop versterkt de boomteelt- en sierteeltsector De stichting zorgt ervoor dat deze sector en de regio als een aantrekkelijke markt- en vestigingsplaats en kennisbron wordt gezien. Ook heeft de stichting als doel dat de boomteelt- en sierteeltsector op een goede manier past in de regio. Hier houden we rekening met de thema’s: • Wonen • Water • Natuur • Recreatie • Landschap De Gemeente Waddinxveen maakt onderdeel uit van het bestuur van de Stichting Greenport regio Boskoop.

Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van: • Gemeente Alphen aan den Rijn • Gemeente Bodegraven-Reeuwijk • Gemeente Waddinxveen • Hoogheemraadschap van Rijnland

21 Groeiende gemeente

De provincie Zuid-Holland is als adviseur betrokken. Vijf mensen binnen de Stichting Belangenbehartiging Greenport Boskoop vertegenwoordigen het bedrijfsleven.

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 3

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-14.322

-24.002

-30.719

-21.802

-31.767

-17.631

Baten

10.673

17.780

27.307

17.613

28.476

12.300

-3.650

-6.222

-3.412

-4.189

-3.291

-5.330

Stortingen

-7.162

-4.087

-6.121

-1.558

-4.364

-178

Onttrekkingen

6.703

2.952

4.212

595

2.708

491

-4.108

-7.357

-5.321

-5.152

-4.947

-5.018

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-7.198

-9.939

-8.048

-7.991

-7.436

-7.396

Baten

1.635

1.905

2.468

2.474

2.398

2.272

-5.564

-8.034

-5.581

-5.517

-5.038

-5.124

Stortingen

-3.741

-2.017

-3.746

-23

-1.651

-71

Onttrekkingen

5.224

2.694

4.006

388

1.742

177

-4.081

-7.357

-5.320

-5.152

-4.947

-5.018

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-7.124

-14.063

-22.671

-13.810

-24.332

-10.235

Baten

9.038

15.875

24.839

15.138

26.079

10.029

1.914

1.812

2.168

1.328

1.747

-206

Stortingen

-3.421

-2.070

-2.375

-1.534

-2.713

-107

Onttrekkingen

1.479

258

206

206

966

314

-27

0

0

0

0

0

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Waarvan overige beleidsproducten : Programma 3 Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Waarvan grondexploitaties : Programma 3 Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000

22 Groeiende gemeente

Toelichting Lagere lasten economische ontwikkeling In 2025 zijn de lasten lager dan in 2024 omdat er in 2024 € 50.000 beschikbaar is gesteld voor de lokale visie bedrijventerreinen. Hogere lasten voor Bodemuren Omgevingswet Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn alle gemeenten bevoegd gezag geworden over de bodem. Verschillende provinciale bodemtaken zijn overgedragen aan de gemeenten. Vanaf 2025 draagt de provincie meer bodemtaken over aan gemeenten. Dit betekent een schatting van 155 uur extra aan bodemtaken voor Waddinxveen, waardoor de lasten € 16.500 hoger worden. Hogere lasten voor energietransitie Vanaf 2025 zijn de lasten €10.000 hoger vanwege de controle en handhaving op Energielabel Label C voor kantoren. Een kantoorgebouw moet minimaal energielabel C hebben. De controle en handhaving hiervan ligt bij de gemeente. Deze uitvoering van deze taak is vanuit de gemeente belegd bij de Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH). Hogere baten duurzaamheid In 2024 zijn de incidenteel ontvangen Specifieke Uitkeringen (SPUK) voor de Lokale Aanpak Isolatie (LAI) geraamd. Deze specifieke uitkering (SPUK) is bedoeld om ondersteuning te bieden aan inwoners met een slecht geïsoleerde koopwoning en daardoor moeite hebben hun woning te verduurzamen. Vanaf 2025 zijn de CDOKE-middelen (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid) structureel geraamd.

Hiermee ondersteunt het Rijk de gemeente bij het opbouwen van een interne organisatie gericht op het uitvoeren van klimaat- en energietaken Lagere lasten duurzaamheid Vanaf 2025 zijn de lasten € 565.000 lager, omdat er in 2024 incidenteel budgetten opgenomen zijn voor de uitvoer van diverse projecten, waaronder Bouwen aan beweging, KA/BIO Soortenmanagementplan, Inzicht ondergronds ruimtebeslag en SPUK NIP Nationale isolatieprogramma. Lagere lasten ruimtelijke ordening In 2025 zijn de lasten € 813.000 lager. Dit komt doordat in 2024 een bijdrage van € 125.000 is ontvangen ten behoeve van de uitvoering nieuwe Omgevingswet. Daarnaast zijn in 2024 onder andere budgetten beschikbaar gesteld voor 2024 voor implementatie van de Omgevingswet (ten laste van reserve), scouting Klimop, opstellen gebiedsvisies en de uitvoer van diverse projecten. Lagere lasten strategisch vastgoed Vanaf 2025 zijn de lasten € 288.000 lager, omdat er in 2024 budget van € 238.000 is toegekend voor de aankoop van grond aan de Henegouwerweg 10 en € 50.000 voorbereidingsbudget beschikbaar is gesteld voor Hotel de Unie. Vanaf 2025 nemen de kapitaallasten met € 19.000 af omdat de investering in Hotel de Unie lager is uitgevallen. Hogere baten bouwen Vanaf 2025 zijn de baten € 354.000 hoger omdat de gemeente bij de vaststelling van de tarieven bouwleges een kostendekkende tarifering als uitgangspunt hanteert.

Dit heeft ertoe geleid dat de tarieven van de bouwleges bijgesteld zijn om minimaal kostendekkend te kunnen zijn. Lagere lasten volkshuisvesting In 2025 zijn de lasten € 86.000 lager omdat in 2024 voor het jaar 2024 budgetten beschikbaar gesteld zijn voor een aantal projecten, waaronder Regionale visie vertalen naar lokaal beleid en de uitvoering en Uitvoering geven aan nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting Hogere lasten urgentieverklaringen Woonpartners Midden-Holland geeft per 1 juli 2024 het mandaat terug aan de gemeente voor het beoordelen en toekennen van de aanvragen van urgentieverklaringen op basis van de Huisvestingsverordening. Om de kwaliteit, continuïteit en objectiviteit hiervan te waarborgen, gaat de gemeente dit onderbrengen bij de specialisten van Het Vierde Huis. Het Vierde Huis is een organisatie die is verbonden aan het digitale platform van ons woonruimte verdeelsysteem (WoningNet). Vanaf 2025 stijgen de lasten met € 18.000. Hogere lasten als gevolg van indexatie Vanaf 2025 zijn de lasten van programma 3 € 31.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting.

23 Groeiende gemeente

Hogere lasten als gevolg van herverdeling van ambtelijke inzet Vanaf 2025 zijn de lasten van programma 3 € 121.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke inzet. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Grondbedrijfsfunctie De grondexploitaties, facilitaire projecten en bovenwijkse voorzieningen worden toegelicht in paragraaf 7 (grondbeleid) en zijn hierboven weergegeven in een aparte tabel. De bovenwijkse voorzieningen maken onderdeel uit van het investeringsprogramma 2025-2028. Door investeringen in bovenwijkse voorzieningen en de vorming van afschrijvingsreserves zijn er veel wijzigingen in de reserves in 2025.

24 Groeiende gemeente

Programma: Aantrekkelijke gemeente

4. Aantrekkelijke gemeente Een schone en veilige openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Het is belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Zwerfafval hoort in die ruimte niet thuis. Natuur- en recreatiegebieden hebben een belangrijke recreatieve waarde. Die waarde neemt toe als deze gebieden meer dan nu met elkaar verbonden zijn in die ruimte Daarnaast is het belangrijk dat de hoeveelheid restafval afneemt.

Wat willen we bereiken? We willen een aantrekkelijke openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is Inwoners willen niet alleen passende woonruimte. Ze willen ook naar buiten. Daarom is het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk en toegankelijk is. Dat vraagt in de inrichting en het beheer om aandacht voor gebruik, bereikbaarheid en veiligheid van de openbare ruimte. We willen de juiste functie op de juiste plek De ambitie is om het autogebruik en autobezit te verminderen daar waar het kan. We streven naar een goede en eerlijke parkeersituatie. We willen het openbaar groen laten meegroeien met de groei van Waddinxveen Het is belangrijk om het openbaar groen te laten meegroeien met de groei van Waddinxveen, met het oog op de realisatie van doelen op het gebied van klimaatverandering. Tegelijk willen we in het openbaar groen meer biodiversiteit. We willen dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen De huidige laadinfrastructuur in de openbare ruimte sluit niet aan op de verwachte groei van elektrisch rijden. We willen dat inwoners in hun eigen wijk en bij maatschappelijke voorzieningen hun auto kunnen opladen. Hierbij is het belangrijk in beeld te brengen welk effect de energieopgave heeft op onze leefomgeving.

We willen behoud en waar mogelijk verbinding van natuurgebieden Het groen om onze gemeente heeft vaak ook een recreatieve waarde. We willen de natuur- en recreatiegebieden die er zijn behouden en waar mogelijk met elkaar verbinden. Dit geldt ook voor nieuwe natuur- en recreatiegebieden. We willen de hoeveelheid restafval verder naar beneden brengen Ter bevordering van onze doelen op het gebied van een circulaire economie moet de hoeveelheid restafval verder naar beneden. We willen zwerfafval in de openbare ruimte tegengaan Zwerfafval hoort in de openbare ruimte niet thuis. Daarom streven we naar een vermindering van zwerfafval.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Openbare ruimte We stellen het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving op Het Omgevingsprogramma Duurzame Leefomgeving wordt gebaseerd op uitgangspunten van verschillende onderdelen in de openbare ruimte. In dit programma staat gebruik en inrichting van de openbare ruimte centraal. Daarbij hoort natuur, recreatie, klimaatadaptatie, gezondheid, energietransitie, circulariteit en toegankelijkheid. We lossen belemmeringen voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte zoveel mogelijk op We inventariseren jaarlijks de toegankelijkheid van de openbare ruimte in samenspraak met de samenleving. Waar het mogelijk is nemen we belemmeringen weg. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij integrale projecten of regulier onderhoud in de openbare ruimte. We lossen tenminste 50% van de belemmeringen op.

25 Aantrekkelijke gemeente

We delen en evalueren van alle projecten in de openbare ruimte de participatiemomenten via het participatieplatform We maken bij projecten in de openbare ruimte gebruik van het participatieplatform Waddsup. Op die manier kunnen inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden wensen kenbaar maken. Waar het mogelijk is nemen we deze wensen mee in onze projecten. Ook evalueren we de participatiemomenten. We voeren de Pilot ‘Samen Beslissen Speelruimteplan’ verder uit In 2023 heeft de raad kaders meegegeven bij het nieuwe speelruimteplan. Met deze pilot wordt het Speelruimteplan opgesteld en vastgesteld door de samenleving. In 2025 voeren we dit verder uit. We gaan door met het project behoud identiteit Plasweg Op basis van een bestuursopdracht en plan van aanpak zorgen we voor een veilig en toekomstbestendige inrichting van de Plasweg. Dat doen we met behoud van de cultuurhistorische waarde van deze weg. De raad krijgt begin 2025 een voorstel over de uitvoeringskosten. Na het raadsbesluit start de gefaseerde uitvoering van het project. Motie Levensbomenbos We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een Levensbomenbos en de consequenties voor onder andere beheer en onderhoud. We koppelen 8% van ons rioolsysteem af in deze collegeperiode We treffen klimaatadaptieve maatregelen aan onze riool- en watervoorzieningen. Hierdoor verdwijnt minder regenwater in het riool.

Deze maatregelen worden zo veel mogelijk meegenomen bij de integrale projecten. We actualiseren de omgevingsvisie voor het thema water Ons huidige waterplan loopt tot en met 31 december 2025. In 2025 actualiseren we de omgevingsvisie voor het thema water. We stellen een nieuw gemeentelijk waterplan op. Dat wordt verder uitgewerkt in een omgevingsprogramma. De uitvoeringskosten zijn de basis voor de hoogte van de rioolheffing. We zetten in op een overgang naar Ledverlichting voor onze openbare verlichting in 2030 Voor de openbare verlichting gaan we verder met de overgang naar Ledverlichting. Parkeren We geven uitvoering aan het omgevingsprogramma Parkeren We starten projecten op die voortvloeien uit het omgevingsprogramma parkeren. Natuur en recreatie We ontwikkelen natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone We voeren de aangepaste ontwikkelstrategie uit die staat in de gebiedsvisie voor natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone. In 2025 ronden we de bestemmingsplanprocedures af en gaan we verder met de verwerving, planvorming en inrichting van verschillende deelgebieden. We leggen een Ecolint aan op de Zuidplaslaan Van de provincie ontvangen wij een subsidie voor de aanleg van een Ecolint aan de Zuidplaslaan.

Dit betreft het beplanten van de berm en de oever met inheemse bloemen, oeverplanten, struiken en bomen om het leefgebied van enkele dier- en plantsoorten te verbeteren. We werken samen met de Stuurgroep Bentwoud aan de ontwikkeling van het Bentwoud In 2024 wordt het Uitvoeringsprogramma Bentwoud vastgesteld. Op basis hiervan wordt in 2025 een samenwerkingsovereenkomst opgesteld waarin de beheerkosten worden verdeeld over de verschillende partijen. Afval We leggen aan onze inwoners uit wat het nut is van goed afval scheiden We informeren onze inwoners actief door de inzet van Schone Buurt Coaches als onderdeel van onze gedragsbeïnvloedingscampagne. Onze inwoners weten dan waarom zij afval scheiden en welke nieuwe producten ervan worden gemaakt. We scheiden het afval op het Grondstoffenplein beter Door bruikbare materialen uit het afval te halen, daalt de hoeveelheid (grof)huishoudelijk afval. Via onze gedragsbeïnvloedingscampagne vragen we meer aandacht voor het thuis voorscheiden van afval. Zo wordt het bezoek aan het Grondstoffenplein efficiënter. We zoeken samenwerking met de maakindustrie om materialen circulair in te zetten.

26 Aantrekkelijke gemeente

We gaan samen met Cyclus verder met de motie ‘afval in bakken en niet in zakken’ De raad heeft in 2023 besloten dat PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) wordt ingezameld met containers. In 2025 plaatsen we inzamelcontainers voor de hoogbouw. We voeren ons plan van aanpak Zwerfafval en de gedragsbeïnvloedingscampagne uit In het plan van aanpak Zwerfafval staat hoe we zwerfafval verder terug willen dringen. Ook in onze gedragsbeïnvloedingscampagne is er aandacht voor zwerfafval. Met de inzet van Schone Buurt Coaches worden inwoners actief opgezocht en geïnformeerd over waarom het belangrijk is de openbare ruimte schoon te houden. In de gedragsbeïnvloedingscampagne worden nieuw ontwikkelde middelen ingezet. We onderzoeken de mogelijkheden van een demontagehal Samen met Cyclus onderzoeken we de mogelijkheden van een demontagehal in de regio voor grof huishoudelijk afval. In grof huishoudelijk afval zit nog een groot deel bruikbare materialen. In een demontagehal wordt grof huishoudelijk afval uit elkaar gehaald en in schone stromen gescheiden. Dit materiaal wordt dan gebruikt voor het maken van nieuwe producten. Zo wordt minder verbrand.

Beleidsindicatoren Afval Waddinxveen

MiddenHolland

Kilogram (kg) per inwoner

111

NB

Percentage

NB

NB

Eenheid

Waddinxveen

MiddenHolland

2023 Kilogram (kg)

21

NB

Indicator

Jaar

Eenheid

Fijn huishoudelijk restafval

2023

Scheidingspercentage van het ingezameld huishoudelijk afval

2023

Indicator Grof huishoudelijk restafval per inwoner

Verbonden Partijen Groenalliantie Midden Holland (hierna Groenalliantie) Groenalliantie zet zich in voor het onderhoud en de ontwikkeling van natuur- en recreatiegebieden Dit doet de Groenalliantie voor verschillende gemeenten. Voor gemeente Waddinxveen is de Groenalliantie verantwoordelijk voor het onderhoud en ontwikkeling van het Gouwebos en ’t Weegje. Groenalliantie beschermt de belangen van natuur en recreatie en draagt positief bij aan maatschappelijke opgaven als bewegen, gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en de energietransitie. Groenalliantie krijgt de komende jaren minder inkomsten en moet vanaf 2026 andere keuzes maken De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uit de Groenalliantie gestapt. En ook uit alle andere provinciale natuur- recreatieschappen. Hoe de provinciale bijdrage voor het onderhoud er vanaf 2026 uit gaat zien is nog niet duidelijk. Er zijn gesprekken met de provincie over de manier waarop de provincie een structurele bijdrage blijft leveren aan het onderhoud van de gebieden van de Groenalliantie. Cyclus N.V. (hierna Cyclus) Cyclus haalt in Waddinxveen afval op en draagt zorgt voor de verwerking van afval en grondstoffen We maken jaarlijks afspraken met Cyclus over inzamelen en verwerken van afval. Cyclus verzorgt het contact met inwoners en de communicatie rondom afvalinzameling.

Ook adviseert Cyclus de gemeente over de manier van afvalinzameling. Samen met Cyclus werken we aan de doelen in het Uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijk Afval. We geven uitvoering aan het Rijksprogramma ‘Van Afval naar Grondstoffen’ (VANG) Pilots, nieuwe ontwikkelingen en successen uit andere gemeenten worden besproken met Cyclus. En bij gebleken geschiktheid samen met Cyclus uitgevoerd in Waddinxveen. We onderzoeken de mogelijkheden om onze grondstoffen zoveel als mogelijk circulair te maken en daarmee het recycling percentage omhoog te krijgen. We moeten rekening houden met een stijging van de verbrandingsbelasting en de introductie van een CO2tax op restafval De verbrandingsbelasting en de CO2-tax worden geheven over de hoeveelheid restafval die we verbranden. Vanaf 2025 stijgt de hoogte van de verbrandingsbelasting. De CO2-tax houdt in dat de landelijke overheid uitstoot van koolstofdioxide gaat doorbelasten. Dit gebeurt op basis van een wettelijke maatregel aan restafval verwerkende 27 Aantrekkelijke gemeente

verbrandingscentrales. Deze CO2-tax wordt zeer waarschijnlijk een-op-een doorbelast aan de gemeente. Dit zal dan op termijn leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing.

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 4

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-15.396

-17.738

-18.181

-18.327

-18.552

-18.720

Baten

9.285

10.419

10.725

10.855

10.927

11.006

-6.111

-7.319

-7.456

-7.471

-7.625

-7.715

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen

-2.061

Onttrekkingen

2.356

277

116

60

109

112

-5.816

-7.042

-7.340

-7.411

-7.515

-7.603

Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting Lagere lasten en baten wegen Vanaf het jaar 2025 ramen we een € 273.000 lagere baat dan in het jaar 2024. In het jaar 2024 waren de baten voor aanleg extra glasvezel en degeneratiekosten eenmalig hoger geraamd. De degeneratievergoeding is de vergoeding die de gemeente ontvangt voor de vermindering van de levensduur van de verharding van een weg als gevolg van graafwerkzaamheden. Vanaf 2025 zijn de lasten lager omdat er in 2024 eenmalig € 104.000 beschikbaar is gesteld voor behoud identiteit Plasweg. Hogere baten openbaar groen In 2025 zijn de baten van openbaar groen € 40.000 hoger dan 2024, omdat op 17 oktober 2023 de subsidieaanvraag voor een projectsubsidie Ecolint Zuidplaslaan bij de Provincie is aangevraagd en toegekend. Conform aanvraag wordt een Ecolint van 825 meter aan de Zuidplaslaan in Waddinxveen aangelegd. Lagere lasten openbaar groen In 2025 zijn de lasten voor openbaar groen € 238.000 lager dan in 2024, omdat er in 2024 eenmalig geld beschikbaar is gesteld voor project Pilot samen beslissen speelruimteplan (€ 38.000, dekking uit stelpost areaaluitbreiding) en het integraalplan natuurvisie en project visie natuur en recreatie (in totaal € 200.000) Hogere lasten en baten riolering Vanaf 2025 worden de energielasten € 100.000 hoger geraamd. Daarnaast stijgen de opbrengsten uit rioolheffing vanaf 2025 met € 342.000.

De onttrekking aan de voorziening volgend uit de kostendekkendheid riolering is vanaf 2025 € 136.000 lager dan in 2024. Hogere lasten en baten afval Vanaf 2025 stijgen de kosten afvalverwerking met € 182.000. De opbrengsten uit afvalstoffenheffing nemen vanaf 2025 toe met € 439.000. De onttrekking aan de voorziening volgend uit de kostendekkendheid afvalstoffenheffing is in 2025 € 55.000 lager dan in 2024. Hogere lasten als gevolg van indexatie Vanaf 2025 zijn de lasten van programma 4 € 125.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van herverdeling van ambtelijke inzet Vanaf 2025 zijn de lasten van programma 4 € 665.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke inzet. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting.

28 Aantrekkelijke gemeente

Programma: Slagvaardige gemeente

5. Slagvaardige gemeente Een toegankelijke en transparante gemeente Inwoners voelen zich niet altijd gehoord of genoeg betrokken door de overheid. Ook voelen inwoners zich niet altijd veilig.

Wat willen we bereiken? We willen heldere en transparante participatieprocessen Voorwaarde voor goede samenlevingsparticipatie is dat de samenleving kan volgen wat de gemeente doet met haar inbreng. Vooraf moeten de kaders voor het participatieproces duidelijk zijn. Achteraf moet duidelijk zijn waarom de gemeente iets wel of niet doet. Wanneer participatie onderdeel is van een college- en/of raadsvoorstel, maken we de vooraf gestelde kaders en de achteraf genomen beslissingen ook duidelijk voor het college en/of de gemeenteraad. We willen dat inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven in Waddinxveen Inwoners willen in een buurt of wijk wonen die schoon, veilig en levendig is. Het is belangrijk dat onze inwoners zich verantwoordelijk voelen voor de leefbaarheid van hun directe woonomgeving en we stimuleren en faciliteren een actieve bijdrage daaraan. Inwoners willen namelijk ook meer betrokken worden bij de aanpak van leefbaarheid. We willen het veiligheidsgevoel van onze inwoners vergroten en overlast verminderen Veiligheid is een basisvoorwaarde voor het welzijn van inwoners. En is continu aan verandering onderhevig. We hebben daarin naar de inwoners een stimulerende, faciliterende en ondersteunende rol. Die rol vullen wij onder andere door de inzet van boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren).

We willen dan ook dat inwoners ervaren dat de zichtbaarheid van de boa’s is vergroot. Daarnaast willen wij voorkomen dat door criminele activiteiten de veiligheid en de leefbaarheid wordt aangetast. We willen onze dienstverlening verbeteren We willen dat onze inwoners contact krijgen met iemand die hen helpt. En dat ze niet verdwalen in de bureaucratie van de overheid. De overheid is namelijk niet altijd even toegankelijk. Soms lopen mensen vast in de wirwar van regels. Of ze maken mee dat overheden, domeinen of ketenpartners naar elkaar wijzen. Ook moeten alle inwoners ons gemakkelijk en snel kunnen bereiken. En moeten ze eenvoudig zaken met ons kunnen afhandelen. We blijven oog houden voor mensen die moeite hebben met de digitalisering van de samenleving. Zoals mensen die niet zo goed met een computer of mobiele telefoon kunnen omgaan. Digitale diensten zijn namelijk niet voor iedereen te begrijpen. Door daar rekening mee te houden, sluiten we niemand uit en kan iedereen meedoen. We helpen inwoners bij het vinden van de juiste (digitale) weg.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? Samenlevingsparticipatie We hebben een kinderburgemeester en een kindercomité Al vijf jaar heeft de gemeente een kinderburgemeester en sinds een jaar een snelgroeiend kindercomité. Dit comité wordt steeds belangrijker voor onze gemeente. Het kindercomité denkt mee over zaken die voor kinderen belangrijk zijn en komt met goede ideeën. We zien dat de betrokkenheid van kinderen groeit. Het is onze wens dat het kindercomité doorgroeit naar een kinderraad met de bevoegdheden die daarbij horen. Een kinderraad die namens alle Waddinxveense kinderen mee mag beslissen over voorstellen die voor hen belangrijk zijn. Samen met de kinderen maken we de gemeente beter voor iedereen! We werken volgens ons participatiebeleid en onze participatieverordening In 2024 heeft de raad het participatiebeleid en de participatieverordening vastgesteld. Hierin staat hoe de gemeente inwoners betrekt bij beleid en projecten. Uitgangspunt is dat inwoners betrokken worden omdat zij hier thuis zijn en graag meewerken aan een mooie en fijne woon- en leefomgeving. Met de kennis en ervaring van inwoners streeft de gemeente naar een zo goed mogelijke resultaat.

29 Slagvaardige gemeente

Wijkregie We gaan door met een gecoördineerde buurtgerichte aanpak in Waddinxveen Noord Door deze aanpak verbeteren we met gerichte acties de leefbaarheid en sociale verbinding in de wijk. Dat doen we samen met onze inwoners en ketenpartners zoals woonconsulenten van Woonpartners, wijkagenten, jongerenwerk en maatschappelijk werk. De wijkregisseurs voeren hierop de regie. We beogen hiermee bij te dragen aan prettig wonen en leven in buurten in Noord. We blijven bewonersinitiatieven op buurt- en wijkniveau aanmoedigen en faciliteren We steunen Stichting Wijkwallet met subsidie om activiteiten te stimuleren die de sociale samenhang en de levendigheid in de buurten en wijken vergroten. We helpen initiatiefnemers de juiste wegen te vinden om hun initiatief uit te kunnen voeren. Soms met meer regie als dat nodig is, soms met duwtjes in de rug van initiatiefnemers. Veiligheid We werken in 2025 verder aan de volgende vier thema’s Veiligheid is een basisvoorwaarde voor prettig wonen en werken in Waddinxveen. We werken veel samen met partners zoals politie, brandweer, ondernemers, instellingen, Zorg- en Veiligheidshuis, Regionaal Informatie en Expertise Centrum, Veilig Thuis, meldpunt Zorg en Overlast en burgers. In 2024 is het integraal veiligheidsbeleid door de gemeenteraad vastgesteld.

In 2025 richten we ons op het verder uitvoeren van het tweejaarlijks veiligheidsplan 2024/2025 met de onderwerpen: 

Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Onze samenleving wordt steeds meer digitaal en daarom vormt cybercrime een steeds grotere dreiging. We richten ons op het weerbaar maken van inwoners en kwetsbare doelgroepen tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Dit doen we door middel van het geven van voorlichting en het leggen van contact met bestaande platforms, zoals het onderwijs, ondernemers en ouderen.



Zorg en Veiligheid In 2025 werken we verder aan meer grip krijgen op de onderwerpen binnen het thema Zorg en Veiligheid. Denk hierbij aan het versterken van de regierol van de gemeente, het verstevigen van onze informatiepositie en regionale bestuurlijke afstemming. Dit doen we door het vergroten van bewustzijn en signalering op de onderwerpen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling en personen met onbegrepen gedrag. Daarbij ontwikkelen en versterken we de ketensamenwerking en de gerichte aanpak voor doelgroepen binnen het thema Zorg en Veiligheid. Verder brengen we verbeterpunten in kaart voor de aanpak nazorg ex-gedetineerden en bereiden we een effectieve aanpak van woonoverlast voor.



Georganiseerde ondermijnende criminaliteit In 2025 blijven we ons richten op het voorkomen van georganiseerde ondermijnende criminaliteitsactiviteiten. De kern van de aanpak van dit thema richt zich op het verstoren van criminele activiteiten, netwerken en samenwerkingsverbanden. Dit doen we in 2025 door gezamenlijke controles met ketenpartners uit te voeren en het bewustzijn rondom dit thema te vergroten. Denk hierbij aan een brede implementatie van de wet Bibob, zodat we voorkomen dat we ongewild criminele activiteiten faciliteren.



Jeugd en Veiligheid In 2025 richten we ons op problematische jeugd en jeugdoverlast. Dit doen we door het organiseren van voorlichting op scholen over diverse thema’s, het verstevigen van ons structureel Jeugd- en veiligheidsoverleg en het ontwikkelen van (preventieve) aanpak/werkwijzen voor Jeugdoverlast. Hierin werken we nauw samen met scholen en maken we gebruik van de aanpak Dealbreakers.

Dienstverlening We voeren ons beleid rondom dienstverlening verder uit Daarbij maken we gebruik van het uitvoeringsplan dienstverlening 2024-2025. In dit plan staan 20 resultaten die we eind 2025 willen bereiken. Dienstverlening is niet alleen het leveren van producten maar vooral ook de manier waarop we deze dienstverlening vormgeven. Zo werken we samen aan het leren van klachten en het meer B1 maken van uitgaande brieven. Ook streven we ernaar om 80% van de binnenkomende vragen in één keer te beantwoorden. We proberen in de contacten met onze inwoners nét een stapje meer te doen dan de inwoner in eerste instantie van ons had verwacht. We vangen de extra druk op de balie op Ook in 2025 zullen er meer reisdocumenten worden aangevraagd dan in de voorgaande jaren, de zogenoemde paspoortpiek. Dat komt ten eerste door stijging van het aantal inwoners in Waddinxveen. Ten tweede is de geldigheidsduur van paspoorten in 2014 verlengd van 5 naar 10 jaar. Deze paspoorten worden vanaf 2024 vernieuwd.

30 Slagvaardige gemeente

Beleidsindicatoren Openbare orde en veiligheid Indicator

Jaar

Verwijzingen Halt

2023

Eenheid

per 1.000 jongeren Winkeldiefstallen 2023 per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven 2023 per 1.000 inwoners Diefstallen uit woningen 2023 per 1.000 inwoners Vernielingen en beschadigingen (in de 2023 per 1.000 openbare ruimte) inwoners Bron: Gemeenterapportage Halt 2023, www.waarstaatjegemeente.nl

Waddinxveen 7

MiddenHolland 6

1,4

2,2

2,4

3

0,8

1,3

2,8

3,9

Verbonden Partijen Regio Midden-Holland We werken samen met Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard en Zuidplas Dat doen we op basis van een gemeenschappelijke regeling, het betreft een lichte netwerksamenwerking. We werken samen op de thema’s:  Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt;  Verkeer en Vervoer;  Ruimte en Wonen;  Duurzaamheid;  Cultuur (later toegevoegd als taak); Het werk binnen de gemeenschappelijke regeling richt zich vooral op lobby en belangenbehartiging van de regio. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling heeft Berenschot en de Rijksuniversiteit Groningen gevraagd een onderzoek te doen naar het Bestuurlijk Regionaal Ecosysteem in de regio Midden-Holland (2023). Op basis van een advies van Berenschot over de inrichting van de regionale samenwerking (2024) en zienswijzen van de raden is besloten de regionale slagkracht te vergroten. In 2025 wordt gewerkt op basis van drie regionale programma’s rond mobiliteit, duurzame groei en economische vitaliteit. Hier wordt regionale formatie aan gekoppeld. De samenwerking binnen het sociaal domein krijgt met ingang van 2025 vorm in een afzonderlijk Gemeenschappelijke Regeling, de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) Midden-Holland. Dit is een robuuste samenwerking met een eigen openbaar lichaam. De besluitvorming hierover wordt in 2024 afgerond.

Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM) Bescherming van onze inwoners tegen rampen en crises blijft belangrijk Op basis van de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) maken we onderdeel uit van de Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM). Het doel van de wet is het realiseren van een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige organisatie. Deze organisatie levert de brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing onder één regionale bestuurlijke regie. De belangrijkste taak van de VRHM is het beschermen van de inwoners tegen de risico’s van rampen en crises. De Wvr schrijft voor dat het bestuur van de Veiligheidsregio ten minste éénmaal in de vier jaar een beleidsplan vaststelt. De opgaven waar de Veiligheidsregio in 2025 verder aan gaat werken zijn:  Het staan voor hun rol als deskundig partner en adviseur in (fysieke) veiligheid;  Het verder bouwen aan een moderne en daadkrachtige hulpverlenings- en crisisorganisatie;  Het tonen van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid;  Het werken aan een wendbare organisatie die is ingericht op veranderende en complexere opgaven.

31 Slagvaardige gemeente

Wat gaat het kosten Financieel overzicht programma met toelichting Programma 5

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-9.365

-11.330

-8.606

-7.999

-7.979

-7.971

Baten

5.992

4.638

926

807

807

807

-118

-118

-118

-118

-6.692

-7.799

-7.310

-7.290

-7.282

308

707

-6.384

-7.092

-7.310

-7.290

-7.282

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming

-3.373

Bestaand beleid Stortingen

-3.280

Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

-6.652

Bedragen x € 1.000 Toelichting Hogere lasten Bestuurlijke samenwerking Vanaf 2025 zijn de lasten € 68.000 hoger als gevolg van een verhoging van de contributie van Vereniging Nederlandse Gemeenten en de bijdrage aan fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering. Hogere lasten Bestuurlijke samenwerking In eerste aanzet heeft de raad zich op 11 oktober 2023 positief uitgesproken over het verstevigen van het regiobureau Midden-Holland om zo de regionale slagkracht te vergroten. Toegezegd is dat een vervolgvoorstel zou volgen voor 2024. Om profijt te hebben van een uitgebreid regiobureau is langer commitment nodig vanuit de deelnemende gemeenten. Vanaf 2025 is hiervoor € 113.000 geraamd. Hogere lasten samenlevingsparticipatie In voorgaande jaren werd de Sinterklaasintocht georganiseerd en gefinancierd door de Waddinxveense ondernemers. Ondanks het feit dat ondernemers de intocht financierden is de perceptie onder de Waddinxveense inwoners dat de gemeente Waddinxveen dit betaalt. Een onjuiste aanname. De ondernemers hebben het verzoek geuit aan de gemeente om een deel van de financiering van de intocht op zich te nemen. Hiertoe wordt vanaf 2025 een bedrag van € 5.000 geraamd. Hogere lasten ten behoeve van organisatie-ontwikkeling In 2025 zijn de projectkosten ten behoeve van de organisatieontwikkeling Waddinxveen € 400.000 hoger dan in 2024 geraamd.

Ter dekking van deze kosten is een onttrekking uit de bestemmingsreserve organisatie-ontwikkeling geraamd. Hogere lasten en baten persoonsdocumenten In 2025 zijn de lasten € 41.000 hoger en de baten € 129.000 hoger dan in 2024 vanwege een stijging in het aantal van de aanvragen van de rijbewijzen en reisdocumenten. In 2014 is de geldigheidsduur van deze documenten aangepast van 5 naar 10 jaar. Vanaf 2024 verlopen de eerste documenten met 10-jarige geldigheid. Hogere lasten veiligheid De bijdrage aan de Veiligheidsregio Hollands-Midden is vanaf 2025 € 221.000 hoger dan in 2024. Hogere baten veiligheid Vanaf 2025 zijn de baten € 32.000 hoger dan in 2024 vanwege een stijging van de huurinkomsten van de brandweerkazerne. Hogere lasten als gevolg van indexatie Vanaf 2025 zijn de lasten van programma 5 € 31.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde loon- en prijsindexatie op de budgetten. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting. Hogere lasten als gevolg van herverdeling van ambtelijke inzet Vanaf 2025 zijn de lasten van programma 5 € 351.000 hoger als gevolg van de doorgevoerde herverdeling van ambtelijke inzet. Zie voor de gehanteerde uitgangspunten de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de financiële begroting.

32 Slagvaardige gemeente

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

6.Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Een solide en gedegen financieel beleid om blijvend te kunnen investeren in goede voorzieningen In dit deel van de Programmabegroting staan de onderwerpen die niet in andere programma’s zijn opgenomen. Onderstaande tabel geeft het financieel overzicht van het programma weer. De opbouw van de bedragen wordt in de teksten hieronder per onderdeel toegelicht. Financieel overzicht programma Programma 6

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-14.752

-18.017

-17.025

-16.819

-16.675

-17.030

Baten

70.917

77.340

79.629

76.717

77.077

77.083

56.165

59.324

62.604

59.898

60.403

60.052

56.165

59.324

62.604

59.898

60.403

60.052

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000

Lokale heffingen De lokale heffingen zijn de onroerendezaakbelasting en de toeristenbelasting. De besteding hiervan is niet toe te wijzen aan een bepaald onderdeel in de begroting. Een uitleg van deze heffingen staat in Paragraaf 1 Lokale heffingen.

Beleidsindicatoren Indicator

Jaar Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

2023 maal 1.000 euro

€ 372

MiddenHolland € 375

2024 euro

€ 966

€ 1.091

2024 euro

€ 992

€ 1.152

Waddinxveen

33 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Verbonden Partijen Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland (BSGR) zorgt ervoor dat we onze belastingen betaald krijgen. De BSGR regelt de heffing en invordering van alle lokale belastingen en de meeste retributies. De BSGR doet dit zoveel mogelijk geautomatiseerd. Bezwaren worden zo eenvoudig mogelijk afgewikkeld. De BSGR heeft hiermee een hoge kwaliteit en service tegen lage kosten. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.1 Lokale heffingen

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Bestaand beleid Lasten

-509

-527

-532

-532

-532

-532

Baten

9.785

10.245

10.958

10.958

10.958

10.958

9.276

9.718

10.426

10.426

10.426

10.426

9.276

9.718

10.426

10.426

10.426

10.426

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting De deelnemersbijdrage aan de BSGR is vanaf 2025 € 5.000 hoger.

Algemene uitkering Met de algemene uitkering krijgen gemeenten geld uit het gemeentefonds van het Rijk. Hiermee kunnen we een deel van onze lasten betalen. Gemeenten bepalen zelf waar ze dit geld aan besteden. Hoeveel geld gemeenten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van diverse kenmerken en de belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Dit wordt bepaald door de totale WOZ-waarde (waardering onroerende zaken-waarde) van alle woningen en niet-woningen in de gemeente. Naast de algemene uitkering ontvangen we ook integratie- of decentralisatie- of specifieke uitkeringen. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkeringen in een circulaire: In mei op basis van de Voorjaarsnota; In september op basis van de Miljoenennota; In december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. De circulaires bevatten ook actuele informatie die op een later tijdstip in de rijksbegroting wordt verwerkt. De mededelingen in de circulaires zijn steeds onder het voorbehoud van parlementaire goedkeuring. In deze begroting zijn de gevolgen van de Meicirculaire 2024 verwerkt.

34 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Financieel overzicht met toelichting Programma 6.2 Algemene Uitkering

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

58.694

63.602

65.866

62.343

62.578

62.728

58.694

63.602

65.866

62.343

62.578

62.728

58.694

63.602

65.866

62.343

62.578

62.728

Bestaand beleid Lasten Baten Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting Meicirculaire De ramingen van de baten algemene uitkering hebben we gebaseerd op de Meicirculaire 2024 en de op dat moment bekende areaal gegevens. Dit is inclusief onze verwachting van het aantal woningen en het aantal inwoners op 1 januari 2025. Over de gevolgen van deze circulaire voor de begrotingsjaren 2024 – 2028 hebben we de raad in juli 2024 met een memo geïnformeerd. Gerealiseerde ruimte onder het BCF (BTW Compensatie Fonds)-plafond Met de toezichthouder is afgesproken dat de laatst gerealiseerde ruimte onder het BCF-plafond als structurele baat mag worden meegenomen in de begroting en meerjarenraming. Deze gerealiseerde ruimte is bekendgemaakt in de Meicirculaire 2024 en is dus de definitieve afrekening van de ruimte onder het BCF-plafond van het jaar 2023. Voor gemeente Waddinxveen was dit een bedrag van € 874.000. Voorzichtigheidshalve wordt een bedrag van € 460.000 in de begroting opgenomen. Dit bedrag is als structurele baat verwerkt in de raming van de algemene uitkering.

Treasury inclusief aandelen en dividend In Paragraaf 4 – Financiering van deze begroting geven we uitleg over het rentebeleid. Dit rentebeleid staat in de Notities Grondexploitaties 2016 en Rente 2017 van de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Het rentebeleid voor de Gemeente Waddinxveen is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Waddinxveen 2017. Vanaf 2017 komen op de exploitatie in de gemeente Waddinxveen alleen nog rentelasten voor op rente die gaat over het vreemd vermogen en de rente van de Reserve bovenwijkse voorzieningen. Een goed beeld over de ontwikkeling van de financieringsbehoefte is hierbij noodzakelijk. Dit beeld krijgen we uit de ontwikkeling van de meerjarige uitgaande en inkomende kasstromen. De renteomslag zoals deze in paragraaf 4.2 van de Paragraaf 4 - Financiering is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. Het saldo van dit onderdeel van de begroting heeft betrekking op het ‘Renteresultaat op het taakveld Treasury’ inclusief aandelen en dividend. We bezitten aandelen in de BNG Bank N.V., Oasen N.V. en Cyclus N.V. Ook hebben we deelnemingen in de Commanditair BV Triangel, de GEM Triangel Beheer BV en de GEM CV Park Triangel.

Verbonden Partijen BNG (Bank Nederlandse Gemeenten) Bank N.V. De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang De BNG loopt een klein risico bij het geven van leningen. Dit komt omdat:  Gemeenten, provincies en de Staat eigenaar zijn van deze bank;  De statuten bepalen dat er een kleine groep van klanten is. De BNG voegt de verschillende vragen van klanten samen tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide onderdelen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen. Het dividend in 2021 bedroeg € 2,28 per aandeel.

35 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Oasen N.V. Oasen N.V. is een drinkwaterbedrijf met een maatschappelijke taak Door verbetering en innovatie wil Oasen een betere kwaliteit leveren. Beter drinkwater, een beter transportsysteem en beter contact met klanten. Schoon drinkwater is belangrijk voor onze inwoners. Cyclus N.V. Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 4 Aantrekkelijke gemeente. GEM CV Park Triangel Een toelichting op deze verbonden partij staat in Programma 3 Groeiende gemeente. Financieel overzicht met toelichting Programma 6.3 Treasury

Rekening 2023

Begroting 2024 na wijziging

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten

-1.767

-2.774

-2.632

-2.890

-2.798

-2.962

Baten

2.105

3.493

2.805

3.416

3.541

3.396

338

719

174

526

743

435

338

719

174

526

743

435

Bestaand beleid

Nieuw beleid Lasten Baten Saldo voor bestemming Bestaand beleid Stortingen Onttrekkingen Nieuw beleid Stortingen Onttrekkingen Saldo na bestemming

Bedragen x € 1.000 Toelichting Renteresultaat (budgettair neutraal) De renteomslag zoals deze in Paragraaf 4 – Financiering onder 4.2 is opgenomen heeft in dit onderdeel van de begroting zijn weerslag. De rekenrente voor 2025 is ongewijzigd op 1,5% vastgesteld. In de begroting 2025 is ook rekening gehouden met de lasten die voortvloeien uit het aantrekken van nieuwe langlopende financieringsmiddelen in verband met het grote investeringsvolume. Stelpost rente vreemd vermogen Elk jaar bij de jaarrekening constateren we dat er een aanzienlijk bedrag aan geplande investeringskredieten niet is uitgegeven. Bij de jaarrekening 2023 bedroeg de boeggolf aan investeringen waarvan werd voorgesteld om deze over te hevelen naar 2024 € 31 miljoen. In de liquiditeitsprognose wordt er wel rekening mee gehouden dat de investeringen zullen worden gedaan. Al dan niet fictief worden hier langlopende geldleningen voor aangetrokken om deze investeringen te bekostigen. De actuele rente bedraagt 3,2% op jaarbasis. Het wordt realistisch geacht om, als gevolg van planningsoptimisme, rekening te houden met een structurele boeggolf van investeringen van € 10 miljoen en een rente van 3,2%. Vanaf het jaar 2025 wordt een negatieve stelpost ter hoogte van € 320.000 per jaar in de begroting opgenomen.