Presentatie Themabijeenkomst raad ka+bio

Biodiversiteit en klimaatadaptatie

De agenda 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Opening door wethouder Leferink Aanleiding en toelichting op de opgaven De ambities en doelstellingen Nulmeting biodiversiteit en feitenanalyse klimaatadaptatie Maatregelen voor uitvoering Verdiepende studie in relatie tot aangenomen moties De uitwerking in praktijk Monitoring

Aanleiding – wat is klimaatverandering? Verandering van het weer als gevolg van de opwarming van de aarde Oorzaak van de verandering is de toename in broeikasgassen zoals CO2

+ 1,5°C

+2°C

Temperatuur van de jaarlijkse warmste dag Bron: IPCC rapport maart 2023

+3°C

+4°C

Aanleiding – toekomstige opwarming

Bron: IPCC rapport maart 2023

Aanleiding – effect van klimaatverandering

Te veel rivier afvoer, bron: NOS

Te weinig rivier afvoer, bron: NOS

Funderingsschade, bron: Hart van Holland - Waddinxveen

Hevige neerslag, bron: Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

Warme dagen, bron: Eindhovens dagblad

Eikenprocessierups, bron: Wageningen Universiteit

Aanleiding • Koers naar duurzaam Waddinxveen – Energietransitie – Biodiversiteitsherstel – Klimaatadaptatie – Circulaire economie • Input voor uitvoeringsprogramma Duurzaamheid

De opgave Biodiversiteit • Sturing vanuit: – Nationale Omgevingsvisie en Provinciale Omgevingsvisie – Natuur Netwerk Nederland – Natura 2000 – Natuurorganisaties • We moeten er wat mee, niet alleen wettelijk!

De opgave klimaatadaptatie • Nationaal gestuurd vanuit de watersector – Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie • Gaat over het risico dat het al veranderde klimaat met zich mee brengt • Klimaatadaptatie = geen klimaatmitigatie

Ambitie en noodzaak Biodiversiteit

Klimaatadaptatie

2030: Afname biodiversiteit 2030: Negatieve impact op stoppen leefomgeving vanuit effecten klimaatverandering 2050 alle ecosystemen stilgelegd hersteld en toename biodiversiteit 2050: Waddinxveen klimaatrobuust en – waterbestendig ingericht

Nulmeting Biodiversiteit • Analyseren beschikbare waarnemingen – Nationale databank Flora en Fauna • Selecteren doelsoorten • Aanwezige habitats en omgevingskenmerken in beeld brengen – Inclusief veldbezoek • Kwaliteitsbeoordeling • Maatregelen formuleren korte en lange termijn

Biodiversiteit: bepaling doelsoorten • Koersdocument en icoonsoorten provincie • Koppeling met habitateisen en omgevingskenmerken

Kwaliteitsbeoordeling • Kwantiteit – hoeveelheden van aanwezige habitats • Kwaliteit – interpretatie op basis van ecologische kennis en kenmerkende waarden per soort • Oordeel – integratie van kwantiteit en kwaliteit • Doelformulering op basis van haalbaarheid

Verdiepende studie Klimaatadaptatie • Doelformulering klimaatadaptatie

• Met de labelsystematiek aanzet voor het definiëren van streefwaarden voor hitte, droogte, wateroverlast en overstroming en huidige inrichting getoetst

Klimaatlabels: kwantificeren streefwaarden

Doelformulering klimaatadaptatie • In Waddinxveen streven we in alle buurten label A te bereiken in 2050. • Bij grootschalige (her)inrichting van de bestaande openbare ruimte moet het label voor elk thema minimaal twee labels omhoog tot label A voor dat thema is bereikt. • Het label mag na (her)inrichting nooit verslechteren. • Labels verhogen doen we doelmatig en we maken werk met werk of via versnellingsprojecten.

Huidige labels klimaatadaptatie

Hittestress (Gevoelstemperatuur – PET 2050) • Kaart: per buurt de gemiddelde gevoelstemperatuur in ºC weer op een hete zomermiddag tussen 12.00 en 18.00 uur. • In bijna alle buurten is de lokale gevoelstemperatuur hoog (zeer heet) Label

Gevoelstemperatuur (PET)

Wordt ervaren als….

A.

< 29°C

Beetje warm

B.

29 - 35°C

Warm

C.

35 - 41°C

Heet

D.

41 - 46°C

Zeer heet

E.

> 46°C

Extreem heet

Uit het rapport – Bebouwd Noord Feitenanalyse Vondelwijk: • Hitte, wateroverlast en bodemdaling zijn urgente problemen • Mogelijk woningen niet onderheid, dus extra kwetsbaar voor droogte – bodemdaling Kans: • Creëren van koele plekken • Extra waterberging tegen droogte en wateroverlast

Uit het rapport – Bebouwd Noord • Voorbeelden maatregelen biodiversiteit: – Graslanden met inheemse kruidmengsels inzaaien en/of door ecologisch bermbeheer verschalen. – Natuurlijke oevers realiseren – Verbindingsroutes realiseren door groen binnen de wijk te verbinden • Voorbeelden maatregelen klimaatadaptatie: – Groen/blauwe combinatie voor waterinfiltratie (natuurvriendelijke oevers) – Water passerende bestrating – Creëren van koele plekken bij langzaam verkeerroutes

Integrale aanpak biodiversiteit en klimaatadaptatie en gezondheid •

Kies voor klimaatadaptieve maatregelen die óók bijdragen aan biodiversiteit en een gezonde fysieke leefomgeving en andersom – Inrichten van koele plekken  voor verminderen hittestress, waarbij in het ontwerp rekening wordt gehouden met de habitat doelen

Een voorbeeld van een straatbeeld waar veel geschikt habitat ontbreekt.

Met hier een mooi voorbeeld van een oever van een watergang binnen Waddinxveen met goede habitats

Integrale aanpak biodiversiteit en klimaatadaptatie en gezondheid •

Kies voor klimaatadaptieve maatregelen die óók bijdragen aan biodiversiteit en een gezonde fysieke leefomgeving en andersom – Inrichten van een ecologische verbindingszone waarbij speelmogelijkheden voor kinderen worden gefaciliteerd Dit is de groene strook die door Bebouwd Zuidoost loopt. Dit is een mooi ruige groenstrook met kruidenrijk grasland en veel bomen, wat geschikt is als leefgebied voor verschillende doelsoorten. Kwaliteitsimpuls kan hier bereikt worden door struikvegetatie aan te planten.

Integrale aanpak biodiversiteit en klimaatadaptatie en gezondheid •

Kies voor klimaatadaptieve maatregelen die óók bijdragen aan biodiversiteit en een gezonde fysieke leefomgeving en andersom – Tegen gaan van eenzaamheid door straten/pleinen in te richten waarin de mens centraal staat in plaats van de auto

Dit geheel versteende Kastanjeplein is in samenspraak met de bewoners “vergroend”. Er is veel ruimte gemaakt voor groen en de vrijgekomen bestrating is hergebruikt in de banken die daar gemaakt zijn.

Conclusie verdiepende studie • In bijna alle wijken is hitte en wateroverlast een aandachtspunt voor klimaatrobuuste inrichting • In alle wijken is ruimte voor verbetering in habitatinrichting • Gezondheid is van grote waarde en biedt volop kansen binnen de ontwikkelingen die spelen in Waddinxveen

Tot zover vragen?

Studie in relatie tot moties • M2 – Groen i.p.v. stenen. Gaat over het vastleggen van het vergroenen van tuinen in bestemmingsplannen. • M5 – Motie Natuurinclusiviteit. Gaat over de borging van natuur bij nieuwbouwwijken. • M11 – Urgentieplan Groen. Gaat over het belang van groen binnen de bebouwde kom voor de volksgezondheid, sociale cohesie en biodiversiteit.

Uitwerking in de praktijk Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid Energietransitie Circulaire economie

Klimaatadaptatie

Biodiversiteit

Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Gebiedsontwikkeling 3 werkpakketten

Openbare ruimte

Particulier terrein – Groene Tuinen Project

Monitoring • In ontwikkeling • Biodiversiteit – Kijkend naar Deltaplan biodiversiteitsherstel voor kwaliteitsmonitoring • Klimaatadaptatie – Op basis van de DPRA cyclus – Kijkend naar de kwaliteitslabels

Studie in relatie tot nieuwe ontwikkelingen • Biodiversiteit en klimaatadaptatie opgaven volop in uitvoering – Landelijke maatlat voor klimaatadaptief en groen bouwen – Bouw adaptief • Water en bodem sturend – Water en de bodem sturend laten zijn bij de inrichting van gebieden • Rechtvaardiging van klimaatbeleid – Rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) met de titel Rechtvaardigheid in klimaatbeleid. Over de verdeling van klimaatkosten.

Dank voor uw aandacht

Bijlage 1: Kwaliteitsbeoordeling